II SA/Gl 363/25

II SA/Gl 363/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 399
art. 5 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B. C. na uchwałę Rady Miasta w Myszkowie z dnia 22 listopada 2012 r. nr XXIV/191/12 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 24 ust. 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki nr [...] w Myszkowie; 2. zasądza od Gminy Myszków na rzecz skarżącego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 marca 2025 r. B. C. (dalej: "skarżący") złożył skargę na uchwałę Rady Miasta w Myszkowie z dnia 22 listopada 2012 r., nr XXIV/191/12, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa (dalej: "m.p.z.p."), w zakresie § 24 ust. 1 pkt 3. Zarzucił jej naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 733, dalej: "ustawa"), poprzez ograniczenie przysługującego mu prawa do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przyznanego przepisami rangi ustawowej, a więc znajdującymi się w hierarchii źródeł prawa wyżej od ustaleń m.p.z.p. W świetle powyższego wniósł o stwierdzenie nieważności § 24 ust. 1 pkt. 3 m.p.z.p. oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że jako inwestor zgłosił w Starostwie [...] zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków ze szczelnym zbiornikiem na wodę oczyszczoną na działce nr [...] położonej w Myszkowie przy ul. [...], a decyzją z dnia 4 września 2024 r. Starosta wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków ze szczelnym zbiornikiem na wodę oczyszczoną podając, że planowana inwestycja jest niezgodna z m.p.z.p., gdyż działka skarżącego położona na terenie oznaczonym symbolem 34MN o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, objęta jest zakazem stosowania indywidualnych systemów oczyszczania ścieków sanitarnych, tj. przydomowych oczyszczalni ścieków (§ 24 ust. 1 pkt. 3 m.p.z.p.). Podał, że postanowienia m.p.z.p. określiły kształt prawa własności poprzez ograniczenie możliwości zabudowy należącej do niego nieruchomości, z uwagi na zakaz lokalizacji na działkach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową indywidualnych systemów oczyszczania ścieków sanitarnych. Obszernie odniósł się do rozumienia przepisów ustawy zaznaczając, że zgodnie z obowiązującą hierarchią aktów prawnych są przepisami nadrzędnymi nad ustaleniami zawartymi w aktach prawa miejscowego. Tym samym akt niższego rzędu nie może stać w sprzeczności z aktem wyższego rzędu. Zauważył również, że m.p.z.p. może kształtować sposób wykonywania prawa własności jedynie w zakresie, jaki jest do pogodzenia z przepisami odrębnymi. Zatem, skoro ustawa dopuszcza wprost budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, ograniczenie przedmiotowego uprawnienia w oparciu o m.p.z.p. uznać należy za sprzeczne z prawem. Skarżący zauważył również, że podobnie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawach objętych sygn. akt II SA/GI 684/19 oraz II SA/GI 465/24.
Pismem z dnia 11 marca 2025 r. Rada Miasta w Myszkowie złożyła odpowiedź na skargę i wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że podjęcie m.p.z.p. było konsekwentną realizacją wieloletniego programu sporządzania m.p.z.p. miasta Myszkowa. Nadto, projekt m.p.z.p. przeszedł wymaganą prawem procedurę, tj. uzyskał wymagane opinie oraz uzgodnienia, został udostępniony społeczności lokalnej poprzez wyłożenia do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Został on również sporządzony z ustaleniami obowiązującego wówczas Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Myszkowa, przyjętym uchwałą Rady Miasta w Myszkowie, nr XII/97/07. Zaskarżona uchwała została przyjęta jednogłośnie. Następnie Wojewoda Śląski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 27 grudnia 2012 r., nr [...], i stwierdził jej nieważność jedynie w zakresie § 9 ust. 11 pkt 2 i pkt 3 oraz 41 ust. 3. Uchwała została opublikowana w Dz. Urz. Woj. Śl. i weszła w życie. Studium w ówczesnym brzmieniu wskazywało na konieczność objęcia siecią kanalizacyjną wszystkich istniejących i projektowanych terenów zainwestowania miejskiego za wyjątkiem niewielkich i rozproszonych zespołów zabudowań mieszkalno-gospodarczych. Wymieniło z nazwy tereny wskazane do sanitacji indywidualnej, tj.: P., K., N., S., O., lecz nie odniosło się do obszaru m.p.z.p. Ustalenia studium stanowiły dyspozycję dla m.p.z.p. sporządzanych na jego podstawie, co wynikało wprost z ówcześnie obowiązującego art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: "u.p.z.p."), który stanowił, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Organ zaakcentował, że cały teren objęty m.p.z.p. położony jest w obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] L., którego wody stanowią podstawę dla zaopatrzenia ludności nie tylko Myszkowa w wodę. Stąd też § 9 m.p.z.p. określające ogólne zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego dotyczące całego obszaru planu, gdzie w ust. 11 sformułowano dyspozycje planu. Tym samym sformułowanie w m.p.z.p. innych warunków w zakresie odprowadzenia ścieków sanitarnych niż ustalono w studium stanowiłoby istotne naruszenia przepisów prawa skutkującym prawdopodobnym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody. Powołując się na ówcześnie brzmiący art. 15 ust. 2 u.p.z.p. organ wywiódł, że m.p.z.p., pokrywający obszar miasta o powierzchni ok. 778 ha, obejmujący zarówno tereny mocno zurbanizowane położone w zabudowie śródmiejskiej miasta, jak również w mniej zurbanizowanych terenach peryferyjnych, jako jeden z kluczowych celów miał za zadanie określić i uregulować rozwiązania komunikacyjne i infrastrukturalne poprzez takie dyspozycje planu, by w maksymalnym stopniu uwzględnić i we właściwych proporcjach pogodzić wszystkie zadania wynikające z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym prawo własności w odniesieniu do potrzeby interesu publicznego. Organ zauważył również, że ani skarżący, ani też żadna z osób posiadających nieruchomości położone w obszarze m.p.z.p., w trakcie procedury planistycznej, nie zgłosiły nie złożyły wniosków lub uwag do planu, a dotyczących ustaleń planu w zakresie sposobu odprowadzenia ścieków sanitarnych. W konsekwencji prawo własności zagwarantowane konstytucyjnie może być ograniczone przepisami szczególnymi, a takimi są regulacje u.p.z.p. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 114, dalej: "u.g.n."), celami publicznymi w rozumieniu ustawy są (...) budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania. Z kolei, na mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, dalej: "u.s.g."), do zadań własnych gminy należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Zaznaczył, że dopuszczając tereny do zabudowy gmina musi uwzględniać szereg wymogów, w tym - perspektywicznie - potrzeb w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, do której należy także sposób odprowadzenia ścieków sanitarnych na terenach istniejącej lub przyszłej zabudowy mieszkaniowej, usługowej lub produkcyjnej, a gmina realizując zadania własne wynikające z przepisów u.s.g. oraz u.p.z.p., ponosi realne i olbrzymie koszty związane z uzbrojeniem terenów przeznaczanych pod zabudowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, na mocy art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poddane zostały także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Aktem prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na co wskazuje wprost art. 14 ust. 8 u.p.z.p.
Działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, dalej: "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że zagadnienie ograniczenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na regulacje m.p.z.p. było już wielokrotnie rozstrzygane przez sądy administracyjne. Przywołana przez skarżącego sprawa objęta sygn. akt II SA/Gl 465/24 również dotyczyła uchwały Rady Miasta w Myszkowie, lecz z innej daty.
W wyroku tym tut. Sąd wywiódł, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że niedopuszczenie przez lokalnego prawodawcę w planie zagospodarowania przestrzennego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, na które ustawodawca zezwala, pod warunkiem spełnienia określonych technicznych wymogów nie da się pogodzić z racjonalnością stosowania prawa i jego funkcją (celem), którym jest, jeżeli chodzi o przepisy z dziedziny planowania przestrzennego, zapewnienie możliwości realizacji inwestycji z uwzględnieniem ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludzi i mienia, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, potrzeb interesu publicznego. Przepisy m.p.z.p. nie mogą być rozumiane w sposób sprzeczny z treścią przepisów ustawowych, a więc nie mogą eliminować regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu, w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 802/20, stwierdził, że analiza unormowania zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy prowadzi do wniosku, że właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zarówno w sytuacji, gdy budowa kanalizacji nie jest uzasadniona, jak i w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona, ale sieć taka nie została zrealizowana.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta Myszkowa z dnia 22 listopada 2012 r., nr XXIV/191/12, w przedmiocie m.p.z.p. W jej § 24 ust. 1 pkt 3 stwierdzono, że ustala się w zakresie odprowadzania ścieków sanitarnych zakaz lokalizacji nowych przydomowych oczyszczalni ścieków. Skarżący natomiast jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie objętym powyżej wskazanym m.p.z.p., a do jego zgłoszenia dotyczącego budowy przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków z odprowadzeniem wody oczyszczonej do istniejącego zbiornika szczelnego, Starosta [...] wniósł sprzeciw decyzją z dnia 4 października 2024 r. W konsekwencji § 24 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. został objęty zakresem zaskarżenia niniejszej skargi.
W przypadku skarg na akty prawa miejscowego przytoczyć należy art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja do wniesienia takiej skargi przysługuje nie temu podmiotowi, który ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym aktem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą rzeczywiście naruszać istniejący i przysługujący konkretnemu podmiotowi interes prawny w dacie podejmowania uchwały. Takie rozumienie legitymacji każdego skarżącego podmiotu znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02 (publ. OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) stwierdził, że skarga złożona w trybie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przy czym, w przypadku zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwalifikację naruszeń wyznacza nie art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., ale będący lex specialis wobec tej regulacji art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym, nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powoduje tylko istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
W konsekwencji skarżący niewątpliwie posiadał indywidualny, bezpośredni i realny, wynikający z normy obowiązującego prawa (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c.) interes prawny do złożenia skargi do sądu administracyjnego. To z kolei, otworzyło mu drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy organ może ograniczyć przepisami prawa miejscowego uprawnienia przyznane właścicielom nieruchomości mocą ustaw, tj. aktów będących wyżej w hierarchii źródeł prawa. W tym kontekście wypowiedział się m.in. tut. Sąd w sprawie objętej sygn. akt II SA/Gl 1329/24 i stwierdził, że stosownie do art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Z kolei, z zasady hierarchiczności wynika, że umocowanie do wydawania aktów niższego rzędu musi wynikać z aktów wyższego rzędu, przy czym przepisy zawarte w aktach niższego rzędu nie mogą naruszać przepisów zamieszczonych w aktach wyższego rzędu. Hierarchiczna budowa systemu źródeł prawa obliguje do przyjęcia dyrektywy interpretacyjnej, w myśl której, w razie kolizji między normami prawnymi, przepisy prawa zawarte w akcie wyższego rzędu stosuje się przed przepisami prawa zawartymi w akcie niższego rzędu. Nadto, zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z kolei, art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, dalej: "k.c.") stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą, zatem prawo własności ograniczają ustawy i zasady współżycia społecznego. Takie ograniczenia prawa własności ustawodawca przewidział w przepisach u.p.z.p. (art. 4 i art. 6).
Podkreślić przy tym należy, że od dnia 18 listopada 2015 r. z mocy zmienionego art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nieważność powodują wyłącznie takie naruszenia zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, które są istotne (do dnia zmiany art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wadę nieważności powodowało każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, nawet nieistotne - por. art. 41 pkt 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji - Dz. U. z 2015 r. poz. 1777, obecnie t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 278).
Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Należy powiązać je ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast art. 3 ust. 1 u.p.z.p. ustanawia zasadę władztwa planistycznego gminy, które jest kompetencją do samodzielnego i zgodnego z interesami gminy kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje zatem samodzielne ustalanie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczania inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanową naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem prawa, w tym chronionych wartości konstytucyjnych - również zasady proporcjonalności. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w m.p.z.p. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy, co wynika z art. 3 ust. 1 u.p.z.p.
Przywołane przepisy wprowadzają tzw. "władztwo planistyczne", w ramach którego gmina samodzielnie rozstrzyga w planie miejscowym o przeznaczeniu danego terenu, czy określeniu sposobu jego zagospodarowania i warunków zabudowy. Władztwo planistyczne nie może być utożsamiane z dowolnością działania gminy. Kształtowanie ładu przestrzennego, w tym przez ustalenia planu miejscowego, powinno pozostawać w zgodzie z podstawowymi w tym zakresie zasadami konstytucyjnymi, uwarunkowaniami wynikającymi z ustaw odrębnych oraz z zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego określonymi w przepisach u.p.z.p., w tym zasadą uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wartości wysoko cenionych, wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 2852/19). Wśród tych wartości w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przewidziano prawo własności.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie lokalny prawodawca nie naruszył trybu sporządzenia m.p.z.p. Naruszone zostały jednak zasady sporządzania planu. Zdaniem Sądu takie naruszenie zachodzi w odniesieniu do treści § 24 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p.
Odnosząc powyższe do tej regulacji wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei, na mocy art. 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m³ na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m³, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Oznacza to, że nie można w planie narzucić nakazu podłączania obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi wyłącznie do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Może, bowiem wystąpić sytuacja braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, nawet pomimo że sieć taka istnieje. Ponadto ustawodawca zastrzegł, że przyłączenie do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w określoną w przepisach przydomową oczyszczalnię ścieków. Co istotne, gmina w planie miejscowym nie może zakazać właścicielowi nieruchomości położonej na terenie, na którym sieć kanalizacyjna nie jest zrealizowana, budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na planowaną w przyszłości budowę sieci kanalizacyjnej, gdyż jest to niezgodne z powołany powyżej przepisami i pozbawia właściciela nieruchomości uprawnienia wyraźnie przyznanego przez ustawodawcę (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 862/24).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.