II SA/Gl 363/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2012-05-31
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzenneteren pogórniczyrozstrzygnięcie nadzorczekompetencje gminyustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymprawo geologiczne i górniczeochrona środowiskadokumentacja geologiczno-inżynierskadrogi dojazdowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy Jaworzno na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, uznając, że uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów pogórniczych zawierała przepisy wykraczające poza kompetencje gminy.

Gmina Jaworzno zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność części uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów pogórniczych. Gmina zarzucała naruszenie przepisów KPA i błędną wykładnię ustaw. Sąd uznał jednak, że Wojewoda zasadnie stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej ograniczeń przyszłej eksploatacji górniczej oraz wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, gdyż gmina przekroczyła swoje kompetencje ustawowe.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Jaworzno na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność części uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów Dąbrowy Narodowej w Jaworznie. Wojewoda uznał, że uchwała narusza prawo w zakresie określania ograniczeń dla przyszłej eksploatacji złoża węgla kamiennego oraz nakładania wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, a także w kwestii dróg dojazdowych. Gmina zarzucała sądowi naruszenie przepisów KPA i błędną wykładnię ustaw, argumentując, że wprowadzone zapisy są konieczne dla ochrony bezpieczeństwa mieszkańców na terenach pogórniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd wyjaśnił, że gmina nie ma kompetencji do wprowadzania ograniczeń w przyszłej eksploatacji górniczej ani do modyfikowania wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, gdyż wykracza to poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że kwestie te regulowane są przepisami prawa geologicznego i górniczego oraz przepisami wykonawczymi, a także że ochrona terenów pogórniczych powinna być realizowana poprzez odpowiednie zapisy w planie miejscowym, np. zakaz zabudowy, a nie poprzez narzucanie inwestorom obowiązków rekultywacji terenu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada takich kompetencji, gdyż wykracza to poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dają gminie uprawnień do ingerowania w przyszłą eksploatację złóż ani do modyfikowania wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Kwestie te są regulowane odrębnymi przepisami, a gmina może jedynie przewidywać w planie szczególne warunki zagospodarowania terenów i ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 i 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zakres planu miejscowego, który nie obejmuje wprowadzania ograniczeń w przyszłej eksploatacji złóż ani wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Umożliwia wprowadzanie w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy, ale nie ingerencję w eksploatację złóż.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga wyznaczania przebiegu dróg publicznych liniami rozgraniczającymi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały w przypadku naruszenia zasad sporządzania planu.

p.g.g. art. 53

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Dotyczy dodatkowych wymogów dla terenów górniczych, które nie miały zastosowania w tej sprawie.

p.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Nie stanowi podstawy do wprowadzania w planie miejscowym ograniczeń dla przyszłej eksploatacji górniczej.

p.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Nakazuje uwzględnienie w planie obszarów występowania złóż kopalin oraz potrzeb eksploatacji, ale warunki określa projekt zagospodarowania złoża.

p.o.ś. art. 72 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Nie stanowi podstawy do wprowadzania w planie miejscowym ograniczeń dla przyszłej eksploatacji górniczej.

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Gmina może stanowić akty prawa miejscowego tylko w granicach upoważnienia ustawowego.

u.s.g. art. 98 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Wymóg złożenia skargi na podstawie uchwały organu, który podjął akt objęty rozstrzygnięciem nadzorczym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 7 lit. g

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan dla terenu górniczego podlega uzgodnieniu z właściwym organem nadzoru górniczego.

rozp. MSWiA z 24.09.1998

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych

Dotyczy obowiązków inwestora nałożonych aktem prawa powszechnie obowiązującego, nie może być modyfikowany przez plan miejscowy.

rozp. MŚ z 3.10.2005

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno – inżynierskie

Reguluje wymogi dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, nie może być modyfikowany przez plan miejscowy.

Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947 art. 22

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947 art. 50 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Dz. U. nr 43, poz. 430

Rozporządzenie z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Dz. U. nr 164, poz. 1587 art. 4 § pkt 9

Rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Dz. U. nr 97, poz. 1051

Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju

Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 art. 125

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska

Dz. U. nr 128, poz. 1075

Rozporządzenie z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty zagospodarowania złóż

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru zasadnie stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej ograniczeń przyszłej eksploatacji górniczej, gdyż gmina przekroczyła swoje kompetencje ustawowe. Organ nadzoru zasadnie stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, gdyż gmina naruszyła zakres umocowania ustawowego i przerzuciła na inwestorów własne obowiązki. Organ nadzoru zasadnie wyeliminował z obrotu prawnego zapis dotyczący "dróg i ulic dojazdowych" jako potencjalnie naruszający prawo.

Odrzucone argumenty

Gmina posiadała kompetencje do wprowadzania w planie miejscowym ograniczeń w przyszłej eksploatacji górniczej i wymogów dotyczących dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Zapisy uchwały dotyczące dróg dojazdowych poza liniami rozgraniczającymi drogi publiczne są zgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Gmina może stanowić akty prawa miejscowego tylko w granicach upoważnienia ustawowego. Plan miejscowy nie może modyfikować wymogów aktów prawa powszechnie obowiązującego. Przerzucenie na inwestorów własnych obowiązków w zakresie rozeznania terenu pod kątem przydatności do zabudowy na etapie uchwalenia planu.

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący sprawozdawca

Maria Taniewska-Banacka

członek

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice kompetencji gminy w zakresie planowania przestrzennego na terenach o szczególnych uwarunkowaniach (np. pogórniczych), interpretacja przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście prawa geologicznego i górniczego oraz ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji terenów pogórniczych i zakresu uprawnień organów gminy w kontekście planowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebami rozwojowymi gminy a ograniczeniami wynikającymi z wcześniejszej działalności górniczej, co jest częstym problemem w wielu regionach Polski. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie kompetencji organów w procesie planowania przestrzennego.

Gmina nie może decydować o wszystkim: sąd ograniczył kompetencje w planowaniu terenów pogórniczych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 363/12 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Taniewska-Banacka
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2443/12 - Wyrok NSA z 2012-11-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 15 ust. 2 i 3,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
art. 22,  art. 53
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Jaworzno na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2011 r. nr IF/III/0911/53/11 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Jaworznie działając na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), podjęła w dniu 24 listopada 2011 r. uchwałę nr XV/1/1/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów Dąbrowy Narodowej w Jaworznie.
Odpis powyższej uchwały doręczono Wojewodzie Śląskiemu w dniu 30 listopada 2011 r., zaś pismem z dnia 9 grudnia 2011 r., doręczonym w dniu 16 grudnia 2011 r., organ nadzoru powiadomił Radę Miejską o wszczęciu postępowania nadzorczego. W odpowiedzi Prezydent Miasta Jaworzna pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. udzielił wyjaśnień w sprawie wprowadzenia w planie miejscowym ograniczeń dla przedsiębiorcy górniczego dla przedmiotowego terenu, prawie w całości położonego w zasięgu wpływów dawnej płytkiej eksploatacji zakończonej 10 lat temu oraz nałożenia wymogu wykonania dokumentacji geologiczno – inżynierskiej dla nowych obiektów budowlanych, a także zapisów planu w zakresie obsługi komunikacyjnej.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, podjętym w dniu 29 grudnia
2011 r. z up. Wojewody Śląskiego, stwierdzono nieważność przedmiotowej uchwały w częściach, określonych w:
- § 6 ust. 1 pkt 1 – w brzmieniu " przyjmując I kategorię odkształceń terenu jako maksymalne możliwe oddziaływanie na powierzchnię terenu",
- § 6 ust. 1 pkt 2,
- § 6 ust. 3,
- § 6 ust. 4,
- § 6 ust. 5 – w brzmieniu "a realizacja obiektów budowlanych w bezpośrednim ich sąsiedztwie wymaga przeprowadzenia badań jak dla klasy "a",
- § 6 ust. 6 pozostaje w brzmieniu : "zapisy o których mowa w ust. 5 obowiązują dla realizacji nowych obiektów budowlanych",
- § 8 ust. 1 pkt 4 – w brzmieniu "realizację równych dróg i ulic, przy czym"
- § 8 ust. 1 pkt 4 lit. a
- § 8 ust. 1 pkt 4 lit. b – w brzmieniu “oraz inne drogi i ulice dojazdowe"
- § 13 ust. 1 pkt 3 lit. c – w brzmieniu "i 7 MU 1 – 9 MU 1".
Zdaniem organu nadzoru, zapisy § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, z naruszeniem zakresu delegacji zawartej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu, określają ograniczenia w przyszłej eksploatacji złoża celem ochrony bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, bowiem przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych określa dopiero teren górniczy, którego granice wyznacza koncesja na wydobywanie kopaliny, co stoi także w sprzeczności z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz wymogami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze ( Dz. U. z 2005 r. nr 228, poz. 1947), rozp. z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty zagospodarowania złóż ( Dz. U. nr 128, poz. 1075) i ustawą z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju ( Dz. U. nr 97, poz. 1051 ).
Gdy zaś idzie o ustalenia § 6 ust. 3 uchwały, wprowadzające kategorie obszarów możliwego występowania zagrożeń deformacjami nieciągłymi, organ nadzoru podniósł, że w uchwale nie zdefiniowano tego pojęcia, ani też nie wskazano kryteriów, kiedy powinno się wykonać dla tych obszarów pełną dokumentację geologiczno – inżynieryjną, a kiedy istnieje możliwość odstąpienia od jej sporządzenia. Ponadto, narzucenie przez Radę Miejską sprowadzenia powyższej dokumentacji opartej o badania geofizyczne wykonane co najmniej dwoma metodami, wykracza poza zakres kompetencji z art. 15 ustawy o planowaniu.
Organ nadzoru wskazał też, że ustalenia § 6 ust. 4 uchwały, naruszają przepisy rozp. z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno – inżynierskie ( Dz. U. nr 201, poz. 1673 ) oraz przekraczają zakres planu miejscowego.
Gdy idzie o zapis § 8 ust. 1 pkt 4 uchwały, wprowadzającej ustalenia dopuszczające realizację nowych dróg i ulic, również realizację dróg wewnętrznych, a także innych dróg i ulic dojazdowych poza wyznaczonymi w planie liniami rozgraniczającymi dróg publicznych, Wojewoda uznał, że postanowienia te naruszają § 5 rozp. z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 43, poz. 430), bowiem drogi i ulice dojazdowe, to drogi publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zapis taki nie spełnia też wymogów § 4 pkt 9 rozp. z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. nr 164, poz. 1587).
W ocenie Wojewody, z zapisów § 13 ust. 1 pkt 3 lit. c uchwały, wynika że doszło do oczywistej omyłki przy wprowadzaniu ustaleń także dla terenów 7 MU – 9 MU, które nie widnieją na rysunku planu.
W konsekwencji organ nadzoru dopatrzył się podstawy prawnej do stwierdzenia niemożności przedmiotowej uchwały w części, uznając że wyjaśnienia Gminy nie uzasadniają przyjęcia, że w tym zakresie nie doszło do istotnego naruszenia prawa w zakresie zasad sporządzania planu miejscowego.
W skardze do sądu administracyjnego Gmina Jaworzno wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w części jakiej Wojewoda Śląski stwierdził nieważność § 6 ust. 1 pkt 1; § 6 ust. 1 pkt 2, § 6 ust. 3, § 6 ust. 5, § 6 ust. 6, § 8 ust. 1 pkt 4,
§ 8 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz § 8 ust. 1 pkt 4 lit. b. Zdaniem skarżącej, zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie zapadło bowiem z naruszeniem art. 7 i 77 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wskutek błędnej wykładni ustaw: Prawo ochrony środowiska, Prawo geologiczne i górnicze oraz o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przywołanych rozporządzeń.
W uzasadnieniu Gmina wyjaśniła, że na przedmiotowym terenie nie obowiązują koncesje na wydobycie kopalin, lecz wobec istnienia niewyeksploatowanych pokładów węgla kamiennego, przy określaniu przeznaczenia terenu obowiązkowe było ustalenie prymatu dla zabudowy oraz dopuszczonych prawem ograniczeń dla przyszłej eksploatacji. Teren w całości położony jest w zasięgu wpływów dawnej płytkowej eksploatacji, a powstałe pustki przez wiele lat grożą deformacjami nieciągłymi w postaci zapadlisk.
Stąd też ustalenia dotyczące np. zabezpieczeń, są elementem ustalenia przeznaczenia i wykorzystania nieruchomości.
Gdy zaś idzie o wymóg dokumentacji geologiczno – inżynierskiej dla nowych obiektów budowlanych, Gmina powołała się na umocowanie zawarte w rozp. MSWiA z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych ( Dz. U. nr 126, poz. 839 ) oraz wyniki specjalistycznych badań. Podniosła, że pojęcie deformacji nieciągłych występuje w szeregu aktach prawnych i jest powszechnie występujące w problematyce górniczej.
Na rysunku planu wyznaczono granice takich obszarów, w podziale na klasy zagrożeń, które jednoznacznie identyfikują wymagania dotyczące wykonania badań. Stąd też przedmiotowe zapisy znajdują podstawę w art. 15 ust. 2 pkt 7 i 9 ustawy o planowaniu.
Naturalną konsekwencją ustaleń z § 6 ust. 3 uchwały, są zaś postanowienia § 6 ust. 4, nakładające obowiązek działań prowadzących do przygotowania podłoża do zabudowy w pełnym zakresie.
Gdy zaś idzie o zapisy § 8 ust. 1 pkt 4 uchwały, Gmina wyjaśniła, że w tym wypadku nie chodzi o drogi publiczne, zaś użyte określenie "droga dojazdowa" jest pojęciem uniwersalnym w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W konsekwencji, Gmina podniosła, że w planie uwzględniono lokalne uwarunkowania, zaś fakt istnienia terenów pogórniczych, pustek poeksploatacyjnych na głębokości kilkudziesięciu metrów, występujących stale zapadlisk, na terenie od lat zabudowanym i przeznaczonym do zabudowy i nigdy nie zrekultywowanym, musiał skutkować wymaganiami lub i informacjami w planie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu nadzoru, w ustaleniach § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, gmina wprowadziła bowiem ograniczenia oraz zakaz eksploatacji złóż węgla z uwagi na uwarunkowania terenowe, związane z prowadzoną w przeszłości eksploatacją górniczą, podczas gdy art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu, stanowi o ograniczeniach w użytkowaniu terenu, w tym zakazie zabudowy.
Gmina nie posiada też kompetencji do modyfikacji przepisów rozp. w zakresie wymogu wykonania dokumentacji geologiczno – inżynierskiej.
W ocenie Wojewody, wymienione w § 8 ust. 1 uchwały, drogi dojazdowe nie mogą być uznane za drogi wewnętrzne.
Następnie na wezwanie sądu, Gmina w Jaworznie nadesłała uchwałę Rady Miejskiej w Jaworznie nr XIX/237/2012 z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 29 grudnia 2011 r. W związku z tym organ nadzoru w kolejnym piśmie z dnia 9 maja 2012 r. zarzucił, że organ gminy nie dopełnił obowiązku z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, bowiem uchwała Rady Miejskiej została podjęta już po wniesieniu skargi.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej Gminy Jaworzno sprecyzował żądanie skargi jako dotyczącej również rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność § 6 ust. 4 uchwały, co wynika z uzasadnienia skargi i uchwały z dnia 29 marca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić jednak przyjdzie, że skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem przepis art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiący o wymogu złożenia skargi na podstawie uchwały organu, który podjął akt, objęty rozstrzygnięciem nadzorczym, nie zawiera ograniczenia czasowego do podjęcia uchwały w przedmiocie wniesienia skargi, a w szczególności, nie przewiduje, aby uchwała musiała poprzedzać skargę. Stąd też uzupełnienie braku takiej uchwały może nastąpić do czasu rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Skoro w niniejszej sprawie Rada Miejska w Jaworznie podjęła uchwałę w sprawie wniesienia skargi w dniu 29 marca 2012 r., w niniejszej sprawie, tym samym dopełniła wymogu z art. 98 ust. 3 ustawy. Jednakże wbrew zarzutom skargi, kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa ( art. 91 ust. 1 tej ustawy ). Zasadnie bowiem organ nadzoru dopatrzył się podstawy prawnej do stwierdzenia nieważności w części uchwały Rady Miejskiej w Jaworznie z dnia 24 listopada 2011 r. w przedmiocie planu miejscowego z powodu naruszenia zasad sporządzania planu. Jest poza sporem, że objęty planem miejscowym teren, nie stanowi terenu górniczego w rozumieniu ustawy – Prawo geologiczne i górnicze z 1994 r., obowiązującej w dacie podjęcia uchwały, którego granice określa dopiero koncesja na wydobywanie kopaliny, lecz występują tam niewyeskploatowane złoża węgla kamiennego. Celem zapisów § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, było zaś wprowadzenie ograniczeń w przyszłej eksploatacji złoża poprzez przyjęcie I kategorii odkształceń terenu jako maksymalne możliwe oddziaływanie na powierzchnię terenu oraz zakaz eksploatacji złóż, w wyniku której może dojść do wystąpienia zagrożeń deformacjami nieciągłymi.
Tego rodzaju materia nie podlega jednak regulacji w drodze aktu prawa miejscowego. W szczególności, wbrew twierdzeniom Gminy, określenie zasad ochrony powierzchni terenu i znajdującej się tam zabudowy z uwagi na podniesione w skardze uwarunkowania, a w szczególności skutki prowadzonej w przeszłości eksploatacji górniczej, nie ma umocowania w treści art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu, regulującego zakres planu miejscowego. Skoro zaś nie chodzi o teren górniczy, to w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 53 Prawa geologicznego i górniczego, przewidujący dodatkowe wymogi dla takich terenów, podlegające regulacji obligatoryjnym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie mógł też odnieść skutku argument, że plan miejscowy obowiązujący przed udzieleniem koncesji, jest jedynym dokumentem, w którym gmina może chronić interesy mieszkańców przed skutkami przyszłej eksploatacji. Przede wszystkim należy podnieść, że w istocie chodzi o kolizję z interesem Państwa, gdyż chodzi o dobro narodowe zgodnie z przywołaną przez organ nadzoru ustawą z dnia 6 lipca 2001 r. Istotne jest też, że plan dla terenu górniczego podlega uzgodnieniu z właściwym organem nadzoru górniczego z mocy art. 17 pkt 7 lit. g ustawy o planowaniu. Tymczasem wymóg taki nie dotyczył niniejszej sprawy.
Stąd też wprowadzenie ograniczeń w przyszłej eksploatacji górniczej bez uzgodnienia z takim organem w istocie zmierza do obejścia ustawy. Gmina może zaś stanowić akty prawa miejscowego tylko w granicach upoważnienia ustawowego ( art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Podstawy prawnej do wprowadzenia w planie miejscowym ograniczeń dla przyszłej eksploatacji górniczej nie można też upatrywać w treści art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Nie chodzi bowiem o warunki realizacji przedsięwzięć, umożliwiających uzyskanie optymalnych efektów w zakresie ochrony środowiska. Co więcej, przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, nakazuje uwzględnienie w planie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż, zaś warunki i zasady prowadzenia eksploatacji określa projekt zagospodarowania złoża stanowiący załącznik wniosku o udzielenie koncesji, które to postępowanie podlega regulacji Prawa geologicznego i górniczego. Treść koncesji reguluje zaś przepis art. 22 tej ustawy, przewidując wymóg określenia rodzaju i sposobu oraz innych wymagań dotyczących wykonywania działalności, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska. Rada gminy w drodze aktu prawa miejscowego nie jest zatem władna wprowadzać jakichkolwiek wymogów na użytek udzielenia koncesji, a jedynie przewidując jej udzielenie w przyszłości oraz uwzględniając skutki prowadzonej w przeszłości eksploatacji górniczej, wprowadzić szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy – a nie odwrotnie, jak to uczyniono w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały. Taki zakres upoważnienia wynika bowiem z treści art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu. Zasadnie zatem organ nadzoru dopatrzył się konieczności wyeliminowania tych zapisów uchwały z powodu naruszenia zasad sporządzania planu, a mianowicie przekroczenia delegacji ustawowej oraz naruszenia przepisów prawa, przywołanych w zaskarżonym akcie.
Zdaniem sądu administracyjnego, trafnie Wojewoda stwierdził nieważność § 6 ust. 3 i 5 uchwały, mocą którego nałożono bez podstawy prawnej obowiązek wykonania pełnej dokumentacji geologiczno – inżynierskiej, określając jej metody i zasięg rozpoznania, który to wymóg zgodnie z ust. 6, dotyczy realizacji nowych obiektów budowlanych. Aczkolwiek granice takich terenów określono na rysunku planu i pojęcie deformacji nieciągłych jest powszechnie używane i występuje w prawie górniczym, to jednak wbrew twierdzeniom Gminy, nie jest ona władna do modyfikacji
( uszczegółowienia ) aktów prawa powszechnie obowiązującego. Przywołanie w skardze rozp. MSWiA w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, zostało wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 34 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), a zatem dotyczy obowiązków inwestora nałożonych aktem prawa powszechnie obowiązującego. Plan miejscowy nie może takich wymogów modyfikować.
Zupełnie innej materii dotyczy zaś przywołane przez organ nadzoru rozp. MŚ z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno – inżynierskie ( Dz. U. nr 201, poz. 1673), wydane na podstawie delegacji z art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa geologicznego i górniczego z 1994 r. Wymogi takiej dokumentacji wykonywanej dla ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych regulowały §§ 19 i 20 tego rozp. zaś wymogi dokumentacji dla sporządzenia planów miejscowych, wynikały z § 18. W szczególności, na tym etapie należało określić przydatność terenu do wykonania obiektów budowlanych oraz różnych form zagospodarowania. Tymczasem Rada Miejska w Jaworznie nakładając na inwestorów obowiązki w zakresie wykonania dokumentacji geologiczno – inżynierskiej dla nowych obiektów, nie tylko naruszyła zakres umocowania, wynikający z art. 15 ustawy o planowaniu, lecz przerzuciła na inwestorów własne obowiązki w zakresie rozeznania terenu pod kątem przydatności do zabudowy na etapie uchwalenia planu, co rodzi obawy, czy przedmiotowy teren w ogóle mógł być przeznaczony na takie cele z uwagi na skutki prowadzonej w przeszłości eksploatacji górniczej, które nie zostały usunięte. Podnoszona w skardze troska o bezpieczeństwo mieszkańców i przykłady innych miast, winny obligować Gminę Jaworzno do wnikliwej oceny sytuacji geologiczno – inżynierskiej i rozważenia, czy teren należy wyłączyć spod zabudowy zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu. Całkowicie bezpodstawne jest też nałożenie na inwestorów obowiązku przygotowania podłoża do zabudowy w sposób wskazany w § 6 ust. 4 uchwały, w tym likwidacji pustek w górotworze na głębokości do kilkudziesięciu metrów. Wszak właściciel gruntu nie ma żadnego obowiązku rekultywacji terenu po prowadzonej w przeszłości eksploatacji górniczej, zaś granice własności gruntu określa art. 143 kodeksu cywilnego jako przestrzeń pod powierzchnię, lecz ograniczoną przez społeczno – gospodarcze przeznaczenie gruntu, co wyklucza przestrzeń na głębokości kilkudziesięciu metrów. Znamienne jest przy tym, że skarżąca Gmina nie wskazała żadnej regulacji prawnej, z której wynikałaby kompetencja do nałożenia obowiązków w tym zakresie w drodze aktu prawa miejscowego. Treść planu reguluje zaś art. 15 ustawy o planowaniu.
Wreszcie, nie mógł odnieść skutku zarzut skargi co do prawnej możliwości dopuszczenia realizacji nowych dróg i ulic dojazdowych poza liniami wyznaczonymi w planie miejscowym.
W istocie spór dotyczy kwestii, czy użyte w § 8 ust. 1 pkt 4 uchwały określenia dotyczą dróg publicznych w rozumieniu powołanej wyżej ustawy o drogach publicznych. Zdaniem sądu administracyjnego, użyte w uchwale sformułowanie "drogi wewnętrzne oraz inne drogi i ulice dojazdowe" sugeruje, że Rada Miejska miała na uwadze, że pojęcie "inne drogi i ulice dojazdowe" nie dotyczy kategorii dróg wewnętrznych, zdefiniowanych w art. 8 ust. 1 ustawy. Zasadnie zatem organ nadzoru wyeliminował z obrotu prawnego zapis "drogi i ulice dojazdowe", jako że obligatoryjne jest wyznaczanie przebiegu dróg publicznych liniami rozgraniczającymi ( art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu w zw. z § 4 pkt 9 rozp. przywołanego w zaskarżonym akcie). Gdyby zaś podzielić stanowisko Gminy, że § 8 ust. 1 pkt 4 uchwały, dotyczy tylko możliwości realizacji dróg wewnętrznych, to stwierdzenie nieważności spornego zapisu doprowadziło do skutku zgodnego z intencją uchwałodawcy, bowiem przepis ten dotyczy obecnie jedynie możliwości realizacji dróg wewnętrznych poza liniami rozgraniczającymi drogi publiczne. Stanowisko Gminy, kwestionujące działania organu nadzoru jest więc niezrozumiałe.
Nadto, wskazać przyjdzie, że skarga nie dotyczy aktu nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności § 13 ust. 1 pkt 3 lit. c uchwały, jako że jest poza sporem, że chodziło o omyłkę pisarską.
Z tych wszystkich względów podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że uchwała w przedmiocie planu miejscowego w części objętej zaskarżonym rozstrzygnięciem, podjęta została z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego, co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu.
Zatem skarga Gminy nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI