II SA/Ka 1034/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że samowolne odstępstwa od projektu wymagają nowego pozwolenia lub wznowienia robót, a nie zmiany decyzji.
Skarżący W.W. zakwestionował decyzję Wojewody zezwalającą na rozbudowę rozlewni wód gazowanych, wskazując na istotne odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego i naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Sąd administracyjny przychylił się do skargi, uchylając decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Uznano, że samowolne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, stwierdzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie mogą być legalizowane poprzez zmianę pozwolenia na budowę, lecz wymagają uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę lub pozwolenia na wznowienie robót.
Sprawa dotyczyła skargi W.W. na decyzję Wojewody, która uchyliła w części decyzję Burmistrza Miasta Ż. dotyczącą zmiany pozwolenia na budowę rozbudowy rozlewni wód gazowanych. Burmistrz pierwotnie zmienił pozwolenie na budowę, zatwierdzając projekt rozbudowy uwzględniający odstępstwa od pierwotnego projektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu i nałożył obowiązek przedłożenia prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Inwestor złożył projekt uwzględniający zmiany. Skarżący podniósł, że inwestycja rozpoczęła się bez pozwolenia, a próbuje się ją zalegalizować. Zarzucił naruszenie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż organ I instancji nie uchylił poprzedniej decyzji, a Prawo budowlane nie przewiduje zmiany pozwolenia po dokonaniu odstępstw. Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza w części dotyczącej podstawy prawnej, stosując przepisy Prawa budowlanego dotyczące zmiany pozwolenia i zatwierdzenia projektu zamiennego, uznając, że zmiany nie wpłynęły na plan zagospodarowania, sposób użytkowania ani oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 36a ust. 1 i 2, istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a w przypadku samowolnego odstąpienia, organ ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę. Inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót. Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów, ponieważ inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od projektu. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, orzekając o braku możliwości wykonywania zaskarżonej decyzji i zasądzając zwrot kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samowolne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie może być legalizowane poprzez zmianę pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu zamiennego. W takiej sytuacji organ ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, a inwestor musi uzyskać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji, gdy inwestor zamierza odstąpić od projektu w przyszłości, a nie legalizuje samowolne odstępstwa. W przypadku samowolnych odstępstw, organ musi uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 36a ust. 2, a inwestor powinien uzyskać pozwolenie na wznowienie robót na podstawie art. 37 ust. 2.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.b. art. 36a § 1
Ustawa – Prawo budowlane
Przepis dotyczy sytuacji, gdy inwestor zamierza odstąpić od zatwierdzonego projektu w przyszłości, a nie legalizuje samowolne odstępstwa.
u.p.b. art. 36a § 2
Ustawa – Prawo budowlane
W przypadku samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia, organ ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę.
u.p.b. art. 37 § 2
Ustawa – Prawo budowlane
Przewiduje wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę lub pozwolenia na wznowienie robót w określonych sytuacjach, ale nie legalizuje samowolnych odstępstw.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje zasady uchylania decyzji przez organ odwoławczy.
u.NSA
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Stosowana w zakresie kosztów postępowania.
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowana w zakresie właściwości sądów i postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego nie mogą być legalizowane poprzez zmianę pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nie uchylił poprzedniej decyzji o pozwoleniu na budowę mimo stwierdzonych odstępstw. Prawo budowlane nie przewiduje zmiany pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu zamiennego po dokonaniu przez inwestora odstępstw.
Godne uwagi sformułowania
Prawo budowlane nie przewiduje zmiany pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu zamiennego po dokonaniu przez inwestora odstępstw. W przypadku uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor w celu kontynuowania robót musi uzyskać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót, a nie nowe pozwolenie na budowę. Przewidziana w ustawie możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie może być traktowana jako legalizowanie odstępstw od pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Ewa Krawczyk
sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnych odstępstw od projektu budowlanego i procedury legalizacji robót budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia, choć zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur w procesie budowlanym i jakie konsekwencje mogą wynikać z samowolnych działań inwestora. Jest to ważna lekcja dla branży budowlanej i inwestorów.
“Samowolna rozbudowa bez pozwolenia? Sąd wyjaśnia, co grozi inwestorowi.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 1034/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-06-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Krawczyk /sprawozdawca/ Łucja Franiczek /przewodniczący/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ż. z dnia [...] roku nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów sądowych kwotę [...] zł ([...] ). Uzasadnienie Burmistrz Miasta Ż. decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z zm.) zmienił pozwolenie na budowę przyznane A. S. decyzją Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] roku nr [...] oraz zatwierdził projekt budowlany rozbudowy i modernizacji rozlewni wód gazowanych, zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w Ż. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że inwestor prowadził rozbudowę i modernizację rozlewni na podstawie pozwolenia na kontynuację prac budowlanych z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu oględzin – w czasie których stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu – decyzją z dnia [...]r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia prawomocnej decyzji organu administracji architektoniczno – budowlanej zatwierdzającej projekt budowlany uwzględniający zmiany w stosunku do zatwierdzonego uprzednio projektu. Inwestor złożył projekt uwzględniający zmiany dokonane w trakcie realizacji inwestycji, plan zagospodarowania działki na kopii mapy zasadniczej, opis zakresu odstępstw oraz ocenę techniczną wykonanych robót, co uzasadniło zdaniem organu – zatwierdzenie zamierzonego projektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W.W.– właściciel sąsiedniej działki. W odwołaniu tym podniósł, że przedmiotowa inwestycja została rozpoczęta w [...] roku bez pozwolenia na budowę, a obecnie inwestor usiłuje uzyskać powtórną legalizację robót wykonanych w poszerzonym zakresie. Organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego bowiem mimo stwierdzonych odstępstw nie uchylił poprzedniej decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje zmiany pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu zamiennego po dokonaniu przez inwestora odstępstw. W takim wypadku stosownie do art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego inwestor powinien uzyskać nową decyzję o pozwoleniu na budowę lub wznowienie robót. Autor odwołania zarzucił także brak sprawdzenia zgodności projektu zamiennego z planem zagospodarowania, pominięciu zagadnienia oddziaływania inwestycji na środowisko oraz interesy osób trzecich, ponieważ zwiększenie ilości pomieszczeń użytkowych zwiększy intensywność korzystania z nieruchomości inwestora, co będzie także wpływać na nieruchomości sąsiednie. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyjętej podstawy prawnej ( art. 36 a ust. ) i w tym zakresie orzekł o zastosowaniu przepisów art. 28, art. 36 ust. 2, art. 36 a ust. 1, 2, art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r. ( Dz. U. nr 106/2000 poz. 1126), nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podał, że zmiany dokonane przez inwestora w stosunku do zatwierdzonego decyzją z [...] r. Burmistrza Miasta Ż. projektu budowlanego polegały na wykonaniu balkonu od strony południowej, innym układzie okien w części magazynowej oraz podniesienie budynku o 1,50 m. Powyższe zmiany nie miały wpływu na dotychczasowy plan zagospodarowania działki, sposób użytkowania budynku oraz oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości. Zatem decyzja o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego odpowiada prawu. Decyzja jest także zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i nie narusza interesów osób trzecich, a w szczególności odwołującego się. Budynek odwołującego się jest usytuowany w odległości 25 metrów od inwestycji, balkon jest natomiast zrealizowany po przeciwległej stronie do budynku odwołującego się, a inwestycja nie należy do mogących pogorszyć stan środowiska. Interes prawny odwołującego się nie został więc w żaden sposób naruszony. W skardze do Sądu administracyjnego W.W. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 36 a ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a także przepisów procedury administracyjnej w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Uzasadniając powyższy zarzut powtórzył argumentację odwołania i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organów I instancji. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej ustawą psa. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. ( t.j. Dz. U. nr 98/2000 poz. 1071 ) w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Zgodnie z art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W przepisie tym unormowano wyłącznie sytuację "na przyszłość", to jest gdy inwestor zamierza odstąpić od zatwierdzonego projektu ( wówczas bowiem będzie zobowiązany do uzyskania zmiany pozwolenia na budowę ), natomiast przepis art. 36 a ust. 1 nie normuje skutków prawnych samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia, gdyż o tym stanowi ust. 2 tego artykułu. Oznacza to, że w przypadku samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia organ nie może w oparciu o art. 36 a ust. 1 wydać decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Na organie spoczywa obowiązek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego. W przypadku uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ( art. 36 a ust. 2 ) inwestor w celu kontynuowania robót musi uzyskać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót, a nie nowe pozwolenie na budowę. Przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego przewiduje wprawdzie wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale dotyczy to jedynie wypadków nierozpoczęcia robót. Jeżeli roboty zostały rozpoczęte wznowienie budowy następuje po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Należy przy tym podkreślić, że przewidziana w ustawie możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie może być traktowana jako legalizowanie odstępstw od pozwolenia na budowę. Decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych przewidzianą w art. 37 ust. 2 wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 a wydaje zawsze organ nadzoru budowlanego, a więc także wówczas, gdy organ administracji architektoniczno – budowlanej, na podstawie art. 36 a ust. 2 tej ustawy, uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę ( uchwała 7 sędziów NSA z 26.11.2001 r. OPS 9/01, ONSA 2002/2/59). Ponieważ w ocenie organów orzekających inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu ( w tym zakresie organy oparły się na decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. którą stwierdził istotne odstępstwa ) decyzje obu organów zostały wydane z naruszeniem art. 36 a ust. 1 i 2, 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Nadto decyzja organu odwoławczego nie odpowiada art. 138 § 1 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. Postępowanie ponowne w sprawie powinno być prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, z uwzględnieniem zmian Prawa budowlanego, które nastąpiły po dniu wyrokowania. Z uwagi na fakt, że kontrolowane decyzje zostały wydane - na skutek naruszenia art. 36 a i 37 ust. 2 – przez niewłaściwe organy, a postępowanie będzie w całym zakresie przeprowadzone ponownie przez inspektora nadzoru budowlanego Sąd uznał za niecelowe ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a w związku z art. 135 i 152 ustawy o psa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI