II SA/KR 690/25

II SA/Kr 690/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 138 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 maja 2025 r., znak: WI-I.7840.4.21.2024.PI w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr 718/6740.1/2024 działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 147 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu wniosku A. J. i D. J. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem w dniu 29 września 2015 r. na rzecz Fundacji M. K. "[...]" ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia pn. Budowa placu manewrowego Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy wraz z budową studni i odwodnienia liniowego" na działce nr [...] obr. [...] K. – N. H., ul. R. w K. – umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. J. domagając się jej uchylenia.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 7 maja 2025 r. nr WI-I.7840.4.21.2024.PI działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny niniejszej sprawy wskazując, że decyzją z 29 września 2015 r., Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla: Fundacji M. K. "[...]", zamierzenie budowlane: budowa placu manewrowego Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy wraz z budową studni i odwodnienia liniowego, kategoria obiektu: VIII, adres zamierzenia budowlanego: ul. R. zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] K. – N. H.. Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 6 listopada 2015 r. orzeczono: przenosi się za zgodą dotychczasowego inwestora: Fundacji M. K. decyzję pozwolenia na budowę z 29 września 2015 r. na rzecz wnioskodawcy Klub Sportowy "P. " w oparciu o przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz złożone oświadczenie o przyjęciu wszystkich warunków zawartych w wyżej wymienionej decyzji. Decyzją z 22 lipca 2016 r. Prezydent Miasta Krakowa zmienił ostateczną własną decyzję z 29 września 2015 r. w zakresie zakresu terenowego przedmiotowej inwestycji oraz zatwierdził projekt budowlany obejmujący ww. zmiany, uwzględniający ograniczenie terenu objętego granicami inwestycji o część działki nr [...] obr. [...] K. – N. H. dla Klubu Sportowego [...]. Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 14 listopada 2016 r., orzeczono przenosi się za zgoda dotychczasowego inwestora Klub sportowy P. [...], decyzję o pozwoleniu na budowę z 29 września 2015 r. na rzecz: M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K. Pismem z dnia 5 października 2016 r. A. i D. J. wniosły w oparciu o art. 145 § 1pkt 4 i art. 152 ust. 1 K.p.a. – o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29.09.2015 i wstrzymanie wykonania decyzji. Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 10 listopada 2016 r., odmówiono wznowienia postępowania w sprawie. Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 11 listopada 2016 r., orzeczono o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 2448/2015 z dnia 29.09.2016 r. Wojewoda Małopolski postanowieniem z 7 lutego 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 10 listopada 2016 r. Wojewoda Małopolski postanowieniem z 8 lutego 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 11 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 po rozpoznaniu skargi na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 7 lutego 2017 r., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 18 grudnia 2017 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem Krakowa decyzji z dnia 29.09.2015. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 18 grudnia 2017 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia materiałów niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie obejmujących: wyjaśnienie w kwestii uciążliwości akustycznej inwestycji oraz jej kwalifikacji jako mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, poparte stosownymi analizami i dokumentami. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r., znak: II SA/Kr 529/17, po rozpoznaniu wniosku uczestnika Klub Sportowy P. [...] z siedzibą w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17, postanowił odmówić przywrócenia uczestnikowi terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 13/18, po rozpoznaniu skargi Klubu Sportowego P. [...] o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17, postanowił skargę o wznowienie postępowania odrzucić. Postanowieniem z 9 lipca 2018 r., Prezydent Miasta Krakowa nałożył na inwestora M. spółka z ograniczoną, w terminie 30 dni od dnia odbioru postanowienia, obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym oraz dostarczenia niezbędnych dokumentów: ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z artykułem 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziela społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (...). Postanowieniem z 27 sierpnia 2018 r., Prezydent Miasta Krakowa zmienił w/w postanowienie w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2063/18, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Klubu Sportowego P. F [...] w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17, po rozpoznaniu wniosku uczestnika Klub Sportowy [...] z siedzibą w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 oraz skargi kasacyjnej uczestnika Klub Sportowy [...] z siedziba w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2017 r., znak: WII.7840.4.43.2016.MG w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, postanowił odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucić skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r., po rozpoznaniu zażalenia M. sp. z o.o. sp. k. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 945/18 o odrzuceniu skargi M. Sp. z o.o. sp. k. w K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/19, uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1166/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Klubu Sportowego [...] w K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. II SA/Kr 529/17 ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2017 r., znak: WII.7840.4.43.2016.MG w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę postanowił podjąć postępowanie sądowe zawieszone postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r.; odrzucić skargę o wznowienie postępowania (...). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2746/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Klub Sportowy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r. sygn. II SA/Kr 529/17 w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2017 r., nr WI-I.7840.4.43.2016.MG w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1376/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z 11 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa wznowił postępowanie w sprawie.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda Małopolski wskazał, że organ I instancji błędnie przeprowadził wznowieniowe postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 29 września 2015 r. Mając na względzie rozbieżne stanowiska dotyczące kwestii umorzenia postępowania wznowieniowego w sytuacji stwierdzenia braku przymiotu strony wnioskodawców do złożenia podania o wznowienie przy powołaniu się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w ocenie organu podzielić należy pogląd, iż w rozpoznawanej sprawie koniecznym było wydanie jednej z decyzji określonej w art. 151 k.p.a. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. Jednakże wspomniana specyfika związana z zarzutem braku udziału podmiotu wnioskującego w postępowaniu pierwotnym w charakterze strony dotyczy właśnie postanowienia o wznowieniu postępowania. W sytuacji, gdy kwestia ustalenia statusu podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jej zbadanie co do zasady jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że wnioskodawcom jednak nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Należy podkreślić, że skoro Prezydent Miasta Krakowa uznał, że wnioskodawcom nie przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie dzielenia pozwolenia na budowę, to winien odmówić uchylenia własnej ostatecznej decyzji zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy jednak zaznaczyć, że takie orzeczenie może zapaść tylko w sytuacji, gdy udowodnione zostanie, że wnioskodawcom nie przysługuje status stron postępowania w sprawie, czego zdaniem organu odwoławczego w sposób prawidłowy nie wykazano.
W sprawie zastosowanie znajduje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w stanie prawnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., na mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 434/14). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2853/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 3003/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2550/16). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.p.b. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazany powyżej przepis art. 28 ust. 2 u.p.b., wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), ma na celu ograniczenie katalogu stron – ustalanego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 k.p.a. – w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. W literaturze przedmiotu podkreśla się wyraźnie, że celem powyższej zmiany było przesądzenie w ustawie, iż osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować dane zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Z. Niewiadomski (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2007 r., s.325 i n.). Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak podkreśla się w judykaturze, celem art. 28 ust. 2 u.p.b. jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 571/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2331/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 899/17).
Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 u.p.b., będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 u.p.b. (w brzmieniu mającym zastosowanie), cyt.: Ilekroć w ustawie jest mowa o: obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W orzecznictwie przyjmuje się też, że bez znaczenia jest, czy zachodzi tutaj sąsiedztwo bezpośrednie. Oddziaływanie obiektu może obejmować również dalsze nieruchomości. Istotne jest natomiast, aby było powiązane oddziaływanie planowanego obiektu z przepisami odrębnymi do których należą zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06). Pojęcie to – oddziaływania obiektu projektowanego na tereny sąsiadujące, materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, funkcji i formy czy też wielkości - konkretyzują się normy wynikające z przepisów o których mowa wyżej, które będą wytyczać pewną strefę oddziaływania projektowanego obiektu na tereny sąsiadujące (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. II OSK 644/10 i 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem terenu sąsiedniego czy zlokalizowanej na tym terenie zabudowy, to tym samym jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Z kolei w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. II OSK 304/2010 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania, ale również dotychczasowego korzystania z tego terenu. Przytoczyć należy także pogląd prawny oraz przytoczone w nim orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 30 listopada 2017 r. II OSK 574/16, w którym wskazano, iż, cyt.: (...) ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, co należy oceniać w kontekście prawa publicznego, ale też cywilnego. Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji organ nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Podkreślenia wymaga to, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki oznaczonej osobie przysługuje. W sprawach pozwolenia na budowę należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki ma status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określane stosownymi przepisami oraz aktami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11, wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10, wyrok NSA z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11, wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, wyrok NSA z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10, wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2010 r., II SA/Gl 983/09, wyrok WSA w Gliwicach z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Gl 250/11). Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać określone obiekty budowlane, ale także przepisy z zakresu ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (zob. wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296, wyrok NSA z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11). Podkreślenia wymaga fakt, że nawet bowiem wystąpienie nieponadnormatywnego oddziaływania może mieć wpływ na sposób wykonywania prawa własności na sąsiedniej (względem inwestycji) nieruchomości, w szczególności gdy chodzi o realizację obiektu o funkcji zabudowy mieszkaniowo-usługowej, przy uwzględnieniu konkretnych parametrów planowanej budowy szczególnie gdy istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na zabudowę sąsiednią. W sytuacji takiej ich właściciele muszą mieć zapewniony udział w sprawie pozwolenia na budowę.
W tym miejscu zaakcentować należy, iż organ I instancji badając przymiot strony wnioskodawców do złożenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, stosował przepisy prawa budowlanego, którego nie mają zastosowania w sprawie. Organ I instancji ustalenia dotyczące braku przyznania przymiotu strony wnioskodawców wadliwie czynił na podstawie ustawy prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji prawa budowlanego na mocy ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 ze zmianami), która weszła w życie 19 września 2020 r. Przemawia za tym treść uzasadnienia organu I cyt.: (...) Ustalenia obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego. Obszarem tym jest "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu" (art. 3 pkt 20 Prawa budowanego). (...) Obowiązujące przepisy prawa materialnego nie wprowadzają bowiem ograniczeń w zabudowie należącej do wnioskodawcy nieruchomości. (...) Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż projektowany obiekt nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działki nr [...] obr. [...] N. H., której właścicielem są wnioskujący o wznowienie postępowania D. i A. J. w rozumieniu obowiązujących przepisów, a co za tym idzie przesądza o braku przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji z dnia 29.09.2015 r. Wadliwe zastosowane przez organ I instancji brzmienia przepisów ustawy Prawo budowlane doprowadziło do wadliwej oceny obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a w konsekwencji błędnej i przedwczesnej oceny organu I instancji o braku oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość wnioskodawców. Wyjaśnienia wymaga, iż wspomniana wyżej nowelizacja prawa budowlanego na mocy ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 ze zmianami), zmieniła definicję "obszaru oddziaływania obiektu" (zawartą w art. 3 pkt 20 u.p.b.), czyli definicję, której doniosłość praktyczna wyraża się przede wszystkim w dwóch aspektach. Po pierwsze, że przekłada się na to, jakie podmioty zostaną uznane za stronę postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (a tym samym na określenie, kto będzie mógł, jako strona, aktywnie uczestniczyć w postępowaniu i np. składać odwołania od decyzji). Należy w tym kontekście przypomnieć, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Po drugie, praktyczny aspekt definicji "obszaru oddziaływania obiektu" przejawia się również w zakresie ochrony interesów osób trzecich, jaką osoby te mogą uzyskać w ramach postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. obiekt budowlany (jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi) należy projektować i budować, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Tym samym w zależności od tego, czy obszar oddziaływania obiektu rozumiany jest szerzej czy węziej, to w konsekwencji także szerzej lub węziej chronione będą interesy osób trzecich, gdyż stosownie do treści przywołanego przepisu interesy osób trzecich bierze się pod uwagę tylko w obszarze oddziaływania obiektu, a nie poza tym obszarem. Zgodnie ze zmienioną definicją przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu, i taką też definicje organ I instancji wadliwie zastosował w sprawie. Dotychczasowy sposób definiowania "obszaru oddziaływania obiektu", który ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie (tj. zgodnie z dotychczasową treścią art. 3 pkt 20 u.p.b.), wskazuje na to, że przez obszar ten należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie, tego terenu. Jak wynika z powyższego, istota zmiany sprowadza się do tego, że obszar oddziaływania obiektu determinować będą przepisy odrębne, wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowanie terenu, a nie wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie terenu. Niewątpliwie cel i sens zmiany definicji sprowadził się do zawężenia zakresu znaczeniowego obszaru oddziaływania obiektu. Obecnie, po zmianie przepisów, szerokie ujęcie uległo dezaktualizacji, skoro nowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" wprost stanowi o zawężeniu obszaru oddziaływania obiektu właśnie do samych ograniczeń w zabudowie, a nie jakichkolwiek jeszcze innych niż dotyczących zabudowy ograniczeń w zagospodarowaniu terenu.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że stronami postępowania wznowieniowego poza wnioskodawcą winny być co do zasady strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją w stosunku do której toczy się postępowanie wznowieniowe. Przy czym należy mieć na uwadze wszelkie zmiany w zakresie stanu własności nieruchomości, jak również zmiany podmiotowe w zakresie stron postępowania w tym także inwestora (przeniesienie decyzji pozwolenia na budowę, przekształcenie spółki, zmiana nazwy spółki), a to zgodnie z zasadą aktualności wyrażoną w k.p.a. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji błędnie ustalił krąg stron przedmiotowego postępowania, w zakresie podmiotów, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 29 września 2015 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, stronami postępowania w sprawie był: inwestor – Fundacja M. K. "[...]" oraz Zarząd Infrastruktury Sportowej w K.. Przypomnieć należy, iż w/w decyzja została przeniesiona na rzecz – Klub Sportowy [...], kolejno zaś została przeniesiona na rzecz – M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. Jako strony przedmiotowego postępowania wznowieniowego organ I instancji uczynił: M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.; Zarząd Infrastruktury Sportowej w K.; wnioskodawców – A. J. oraz D. J.. W tym miejscu zwrócenia uwagi wymaga, iż w przedmiotowej sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2764/19 (uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17, i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Krakowie), wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że decyzją z 14 listopada 2016 r. Prezydent Miasta Krakowa przeniósł źródłowe pozwolenia na budowę spornej inwestycji (decyzja nr 2448/2015) ze Stowarzyszenia [...] sp. z o.o. S.k. Niesporne zatem jest, że to spółce przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku A. J. oraz D. J. o wznowienie postępowań, w tym zakończonego m.in. źródłową decyzją o pozwoleniu na budowę. Spółka M. sp. z o.o. S.K. powinna zatem być uczestnikiem postępowania sądowego na prawach strony (art. 33 § 1 ppsa). Skoro zaś niesporne jest, że sąd pierwszej instancji nie zawiadomił tej Spółki o toczącym się postępowaniu, to jako uczestnik na prawach strony została ona pozbawiona możności obrony swych praw. W kontekście powyższego, organ wskazał, iż z analizy akt przedmiotowej sprawy, w tym pełnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego dla M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ([...]) oraz pełnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego dla M. Sp. z o.o ([...]) wynikają następujące fakty: M. Sp. z o.o. Sp. k. – rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym – data dokonania wpisu: 07.09.2016 r. Zmiana danych w rejestrze – data dokonania wpisu: 06.02.2023 r. – oznaczenie firmy, pod którą spółka działa: M. M. W. Spółka komandytowa. Wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki – data dokonania wpisu: 10.05.2023 – data uprawomocnienia się 25.05.2023 r. Przekształcenie spółki M. M. W. Spółka komandytowa w spółkę M. Sp. z o.o. M. Sp. z o.o. – rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym – data dokonania wpisu: 05.05.2023 r. Mając na uwadze w/w zmianę podmiotową w zakresie inwestora przedmiotowej inwestycji, organ I instancji naruszył zasadę wynikającą z art. 10 k.p.a. – tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Niewątpliwe stroną przedmiotowego postępowania wznowieniowego winien być Inwestor – M. Sp. z o.o. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ zaktualizował krąg stron przedmiotowego postępowania wznowieniowego o właściwego inwestora – tj. Spółkę M. Sp. z o.o. Jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, to organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 k.p.a.. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadzi do uznania, że decyzja jest wadliwa (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2001 r., sygn. akt: II SA/Gd 894/99).
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 18 grudnia 2017 r. Wobec czego organ I instancji w sposób wadliwy wydał, rozpatrując ten sam wniosek wnioskodawców, kolejne postanowienie z 11 czerwca 2024 r. o wznowieniu przedmiotowego postępowania (w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2746/19, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 (który miał przymiot prawomocności), nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z 18 grudnia 2017 r., o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Skoro organ I instancji postanowieniem z 18 grudnia 2017 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił już przedmiotowe postępowanie administracyjne to winien je przeprowadzić i zakończyć zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonymi w wyroku z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1376/22. Przypomnieć należy, iż w/w Sąd w tym wyroku wskazał, iż merytoryczna ocena przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. ocena czy Wnioskodawca posiada przymiot strony, może nastąpić wyłącznie na etapie wszczętego postępowania wznowieniowego.
Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi mimo braku istnienia przesłanek do zastosowania tego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od kasacyjnej decyzji organu administracji, w relacji do zasad ogólnych jakimi rządzi się p.p.s.a., jest znacznie uproszczone. Organ administracji nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Od wyroku uwzględniającego sprzeciw, nie przysługuje środek odwoławczy (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Konstrukcja postępowania sądowego w rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasacyjnej implikuje zatem daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli. Ograniczeniu, by nie powiedzieć wyłączeniu, uległa możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. jawią się jako spełnione - natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15). Także w wyroku z dnia z dnia 1 lipca 2021 r. II OSK 1190/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten przesądza, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie winno zapaść wtedy, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. tj. w sytuacji, kiedy konieczny do uzupełnienia materiał dowodowy ma tak dużą skalę, że dokonanie tych czynności (uzupełnienie materiału dowodowego) przez organ II instancji i oparcie na nim rozstrzygnięcia naruszyło by zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, chyba, że wszystkie strony zgodnie z art. 136 § 2 k.p.a. wniosą o przeprowadzenie postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. I OSK 650/21). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w, wyroku z dnia z dnia 10 maja 2021 r. II SA/Gl 438/21, stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jednocześnie jednak należy mieć na względzie, iż decyzja wydawana przez organ odwoławczy, nie może naruszyć ustanowionej w art. 15 K.p.a. a mającej też konstytucyjne umocowanie (art. 176 Konstytucji RP) zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może zgodnie z tą zasadą orzekać po raz pierwszy tj. orzekać w kwestiach co do których nie wypowiedział się organ I instancji.
W niniejszej sprawie organ uchylił do ponownego rozpatrzenia decyzje organu pierwszej instancji, która orzekała o umorzeniu postępowania wznowieniowego z powołaniem się na brak wystąpienia przesłanki wznowieniowej. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji posłużył się nieprawidłową formą procesową zakończenia tego postępowania – powinien odmówić uchylenia decyzji ostatecznej (art 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), ale przede wszystkim wskazał, że decyzja była przedwczesna, ponieważ organ pierwszej instancji, nieprawidłowo stosując przepisy ustawy Prawo budowlane (art 3 pkt 20 w/w ustawy) uznał, że wnioskodawcy A. J. i D. nie byli stronami postępowania, zakończonego wydaniem w dniu 29 września 2015 r. decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę placu manewrowego Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy wraz z budową studni i odwodnienia liniowego na rzecz Fundacji M. K. "[...]". Organ odwoławczy wytknął także, że stroną postępowania przed organem pierwszej instancji był M. sp. z o.o. sp. k a, nie jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego M. sp. z o.o.
Trafnie organ odwoławczy wskazuje, że po wznowieniu postępowania, jeżeli organ ustali, że nie ziściła się przesłanka wznowieniowa np. że wnioskodawca powołując się na niezawiniony brak swojego udziału w postępowaniu zakończonym decyzja ostateczną, nie miał przymiotu strony tego postępowania, na podstawie art 51 § 1 pkt 1 K.p.a. odmawia uchylenia decyzji a nie umarza postępowanie. Jak stanowi ten przepis (art 51 § 1 pkt 1 K.p.a.) organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b. Wprost wynika z wyżej przytoczonej regulacji, w jaki sposób ma się zakończyć postępowanie wznowieniowe, jeżeli organ nie widzi podstaw do wzruszenia decyzji w oparciu o przesłanki warunkujecie uruchomienie tego postępowania. Jest tak w sytuacji, kiedy po wszczęciu postępowania, organ ustala, że przesłanka wznowieniowa nie istnieje. W sprawie wznowienia postępowania na podstawie art art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) rozstrzygnięcie takie powinno zapaść, jeżeli organ ustala, że wnioskodawca nie był stroną tego postępowania tj. sprawa nie dotyczyła jego interesu prawnego, a postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Pogląd prawny, że po wznowieniu postępowania, ustalenie przez organ , że z wnioskiem o to wznowienie wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.pa,), a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 k.p.a jest ugruntowany w orzecznictwie i doktrynie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2012 r. II OSK 2509/10, z 22 czerwca 2010 r. II OSK 1286/09, z 19 październik 2011 r. akt II OSK 1406/10, z dnia 10 grudnia 2020 r. II OSK 3438/19, M.Jaśkowska i A.Wróbel, Komentarz, op. cit.s. 882). Wadliwe procesowe zakończenie postępowania wznowieniowego, nie jest oczywiści podstawą do wydania decyzji kasacyjnej – organ odwoławczy powinien w tej sytuacji orzec reformacyjne, tym niemniej w niniejszej sprawie okoliczność ta została przez organ niejako pobocznie (nie jest to podstawowa wadliwość postępowania organu pierwszej instancji) wychwycona i opisana.
Rację ma organ odwoławczy, że ustalając, że nieruchomość skarżących nie znajdowała się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, organ pierwszej instancji, posłużył się definicją "obszaru oddziaływania obiektu" nieadekwatnym do czasu, kiedy postępowanie to było prowadzone tj. roku 2015. W czasie tym przepis art 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane miał brzmienie, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Ustalając podmiotowe ukształtowanie danego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, należy posługiwać się kryteriami adekwatnymi, do czasu kiedy postępowanie to się toczyło, a nie kryteriami aktualnymi. Ograniczając obszar oddziaływania inwestycji, dla której pozwolenie na budowę było wydane decyzją z 29 września 2015 r. do ograniczeń w zabudowie a pomijając ograniczenia w zagospodarowaniu terenu sąsiedniego, było działaniem nielegalnym. Rację ma więc organ odwoławczy, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie ustalono, czy przesłanka wznowieniowa ziściła się tj. czy zamierzenie inwestycyjne objęte pozwoleniem na budowę z 29 września 2015 r. - budowa placu manewrowego Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy wraz z budową studni i odwodnienia liniowego na działce nr [...] obr. [...] K. – N. , ul. R. w K., powodowało lub mogło powodować ograniczenia w zagospodarowaniu w tym w zabudowie działki, której właścicielami są skarżący – wnioskodawcy postępowania wznowieniowego. Rację też ma organ, że ustalając ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie terenu działki skarżących, przez inwestycje objętą pozwoleniem na budowę z 29 września 2015 r. należy uwzględnić dorobek orzeczniczy z czasu, przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane z 19 września 2020 r. Jak podkreślano wówczas, ustalając obszar oddziaływania inwestycji budowlanej istotna jest ocena wystąpienia powiązania tej inwestycji z regulowanym przepisami prawa materialnego aspektami dotyczącymi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej. Przepisami tymi są zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Pojęcie to - oddziaływania obiektu projektowanego na tereny sąsiadujące, materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, funkcji i formy czy też wielkości - konkretyzują się normy wynikające z przepisów o których mowa wyżej, które będą wytyczać pewną strefę oddziaływania projektowanego obiektu na tereny sąsiadujące. Oznacza to także, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11, z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10, z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11, z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10, z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06). Przytoczyć należy także pogląd prawny wyrażony przez Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 30 listopada 2017 r. II OSK 574/16 w którym wskazano, iż "ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, co należy oceniać w kontekście prawa publicznego, ale też cywilnego (por. wyrok NSA z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11)".
W końcu organ wychwycił wadliwość podmiotowego ukształtowania postępowania przed organem pierwszej Instancji, tj doręczeniem decyzji dla inwestora – M. sp. z o.o. sp. K. a nie podmiotu, w który spółka ta się przekształciła tj. M. Sp. z o.o. Sąd wprawdzie nie podziela poglądu wyrażonego przez organ, że strona ta była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, co samoistnie uzasadnia uchylenie decyzji do ponownego rozpatrzenia (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego), tym niemniej prawidłowe podmiotowe ukształtowanie postępowania służy sprawnemu procedowania w sprawie. W kwestii, nie podzielenia przez sąd przekonania, że wskazana wyżej wadliwość stanowiła by podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, wskazać należy, że wadliwość ta wynikała nie wychwycenia przez organ przekształceń formy prawnej, w jakiej działa spółka a nie przesądzała, że spółka ta była pozbawiona udziału w postępowaniu wznowieniowym. Jest to kwestia incydentalna (podobnie jak forma zakończenia postępowania wznowieniowego), tym niemniej wadliwość, o której mowa wyżej – błędne założenia organu pierwszej instancji, co do obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę wnioskodawców, uzasadniało w pełni wydanie decyzji kasacyjnej, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy – ustalenie, czy działka skarżących była w obszarze oddziaływania inwestycji dla której pozwolenie na budowę wydano decyzją 29 września 2015 r., ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art 138 § 2 K.p.a.).
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.