I SA/OP 342/25

I SA/Op 342/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Remigiusz Mazur
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 6
art. 7 ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7, ust. 8 i ust. 8a, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 10 ust. 1 i ust. 2 , art. 21 ust. 2a
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 1, art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 12 marca 2025 r., nr IN.II.7581.4.2025.KWO w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Brzeskiego z dnia 7 stycznia 2025 r., nr G.6825.101.2024 t.51, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz P. S.A. w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2025 r., nr IN.II.7581.4.2025.KWO, Wojewoda Opolski (dalej także: Wojewoda, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: Kpa oraz art. 4a i art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2025 r. poz. 6 ze zm.), dalej ustawa lub ustawa przekształceniowa, po rozpatrzeniu odwołania spółki P. S.A. z siedzibą w W. (dalej także Spółka lub P.), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Starosty Brzeskiego (dalej także: Starosta) z dnia 7 stycznia 2025 r., nr G.6825.101.2024 t.51, w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr a, obręb C., KW [...], stanowiącej w udziale wynoszącym 99/10000 części własność Spółki – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 18 listopada 2024 r., nr [...], Starosta – działając na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej – zawiadomił Spółkę, że dokonano waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo1/7 własności nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr a, obręb C., KW[...], stanowiącej w udziale wynoszącym 99/10000 części własność Spółki.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Dyrektor Oddziału i Zastępca Dyrektora Oddziału ds. [...] spółki P. S.A. z siedzibą w W. Oddział [...] we W.1 wystąpili do Starosty o wydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa.
Przytoczoną na wstępie decyzją z dnia 7 stycznia 2025 r., nr G.6825.101.2024 t.51, Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące wydania decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr a, obręb C., KW [...], stanowiącej w udziale wynoszącym 99/10000 części własność spółki P. S.A. z siedzibą w W.
Od tej decyzji odwołanie złożyła Spółka wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy przez organ II instancji zgodnie z wnioskiem Spółki, bądź z ostrożności procesowej, w razie niemożności wydania orzeczenia zgodnie z pkt 1 przez organ odwoławczy - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odwołaniu organowi I instancji zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na treść decyzji, a to: art. 105 § 1 w związku z art. 61 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 104 k.p.a., jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 7 ust. 8a w związku z art. 10 ustawy.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda, także przytoczoną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Organ odwoławczy dokonując analizy przepisów wyjaśnił, że ustawodawca nie precyzuje formy prawnej zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 ust. 2 ustawy, a przepis art. 7 ust. 8a ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że art. 7 ust. 8a ustawy należy interpretować łącznie z jej art. 7 ust. 8. Dalej wskazał, że art. 7 ust. 7 ustawy reguluje sposób ustalenia opłaty jednorazowej, a ewentualny spór co do prawidłowego określenia jej wysokości lub kwoty pozostałej do spłaty, rozstrzygany jest w drodze decyzji dopiero po zgłoszeniu wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 8a ustawy. Następie Wojewoda zaznaczył, że z woli ustawodawcy takiego trybu procedowania nie przewidziano jednak w przypadku udzielenia informacji, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy.
Podniósł dalej organ odwoławczy, że zgodnie natomiast z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem – jak wskazał Wojewoda – jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Wyjaśnił następnie Wojewoda, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego.
Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję, Spółka powtórzyła zarzuty z odwołania. Wskazując na naruszenie art. 105 § 1 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 7 ust. 8a w zw. z art. 10 ustawy, wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia; w przypadku uchylenia jedynie decyzji organu drugiej instancji, przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do dalszego prowadzenia. Ponadto autorka skargi sformułowała wniosek o zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania decyzji rozpoznającej sprawę co do jej istoty zgodnie z wnioskiem. Jednocześnie zawarła w skardze wniosek o zasądzenie od Wojewody kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.
W motywach skargi Spółka rozwinęła sformułowane w jej petitum zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w tych granicach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że skarga jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do oceny czy orzekające w sprawie organy prawidłowo zareagowały na żądanie strony o wydanie decyzji w sprawie wszczętej z urzędu zawiadomieniem w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, umarzając je. Tym samym oceny wymaga czy w sprawie prawidłowo umorzono postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, odmawiając stronie zastosowania art. 7 ust. 8a ustawy.
Przed przytoczeniem motywów rozstrzygnięcia Sąd podnosi, że przedmiotowa sprawa zbieżna jest ze sprawami zawisłymi w tut. Sądzie o tożsamym przedmiocie, w których spór także stanowiła ocena prawidłowości umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, wobec odmowy zastosowania art. 7 ust. 8a ustawy. Tym samym mają na uwadze stabilność poglądów przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym a także uwzględniając jednolitość orzecznictwa skład orzekający w pełni odwoła się do wywodów wskazanych w poniżej przytoczonych wyrokach WSA w Opolu, uznając analogiczność zakresu rozstrzygnięcia.
Nadto mając na uwadze tak zakreślony spór, podniesienia również wymaga, że skład orzekający w sprawie w całości podziela stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w sprawie, podobnie jak w nieprawomocnych wyrokach tut. Sądu, m.in w sprawie o sygn. akt I SA/Op 271/24 oraz w wyrokach WSA we Wrocławiu z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 294/24 oraz z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 506/24, stanowiące o tym, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się zarówno do opłaty jednorazowej, jak i do kwoty ustalonej w wyniku waloryzacji tej opłaty, (wszystkie przytaczane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, CBOSA)
W wyroku tut. Sądu z 28 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Op 288/24 (oraz tam wskazanych judykatach), zwrócono uwagę, że konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie przepisów (np. art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ustawa stanowi w art. 7 ust. 5, że opłaty te wnosi się w terminie do 31 marca danego roku. Ustawa o przekształceniu przewiduje również możliwość wniesienia opłaty jednorazowej (art. 7 ust. 7 ustawy). Nowy właściciel gruntu zgłasza wówczas właściwemu organowi zamiar jednorazowego wniesienia opłat przekształceniowych na piśmie. Właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia takiego zamiaru (art. 7 ust. 8 ustawy).
W ocenie Sądu, stanowisko organów nie zasługuje na aprobatę i w tym zakresie Sąd identyfikuje się ze stanowiskiem sądów administracyjnych wyrażonym w powyższych wyrokach oraz wyrokach: m.in. WSA w Rzeszowie z 24 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 212/24; z 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 159/24; WSA we Wrocławiu z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 294/24; WSA w Opolu z 14 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Op 298/24. Również – z czym w pełni zgadza się skład orzekający w tej sprawie, WSA w Gliwicach w wyrokach z 14 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1625/24, sygn. akt II SA/1625/24; z 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1690/24, sygn. akt II SA/Gl 1691/24, przyjął możliwość wydania decyzji ustalenia zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej na cele mieszkaniowe na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej
Tym samym zasadnym jest odwołanie się do motywów zawartych w tych judykatach i przytoczyć argumentację jaka wynikała z orzeczeń sadów, z którą skład orzekający w sprawie się identyfikuje. Otóż podniesiono w nich, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się w prawo własności tych gruntów. W związku z tym przekształceniem – zgodnie z art. 4 ust. 1 i 4 ww. ustawy - właściwy organ wydawał zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, będące podstawą ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków, informujące także o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, jej wysokości i okresie wnoszenia, a także możliwości wniesienia opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 ustawy i zasadach jej wnoszenia oraz zawierające pouczenie o możliwości złożenia wniosku o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy (jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadzał się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, mógł złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji). W ustawie przekształceniowej przewidziane zostały również inne sytuacje określenia przez właściwy organ w drodze decyzji wielkości należności związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przewiduje je art. 7 ust. 8a i art. 11 ust. 1 ustawy. Na postawie art. 7 ust. 8a ustawy, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, dotyczy on m.in. opłaty jednorazowej, tj. sytuacji, kiedy właściciel gruntu w jakimkolwiek czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty zgłosi na piśmie właściwemu organowi zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty; zasadniczo bowiem, jak wynika z art. 7 ust. 5 i 6 ustawy przekształceniowej, opłatę związaną z przekształceniem wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia.
W przypadku "wysokości kwoty należnej do zapłaty", regulacja art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej niewątpliwie odnosi się do sytuacji, gdy np. wielkość należnej opłaty została rozłożona na raty, gdy udzielono bonifikaty czy też właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej złożył właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez inny okres.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, dotyczy ona nieruchomości gruntowej stanowiącej jako działka nr a, obręb C., KW [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w B. Skarżąca jest współwłaścicielem działki w udziale 99/10000, a działka do 31 grudnia 2018 r. stanowiła własność Skarbu Państwa we współużytkowaniu wieczystym m.in. Spółki. Na podstawie art. 1 ustawy o przekształceniu, prawo użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym 99/10000 części z dniem 1 stycznia 2019 roku przekształciło się w prawo własności, co potwierdził Starosta Brzeski w zaświadczeniu z dnia 11 grudnia 2019 r., nr [...]. Z tytułu przekształcenia powstał obowiązek uiszczenia opłaty przekształceniowej w formie rocznych opłat płatnych przez 20 lat, jednak ze względu na fakt, że były użytkownik wieczysty jest przedsiębiorcą i złożył stosowne oświadczenie, Skarżąca będzie uiszczać opłaty roczne przez 99 lat. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa iv art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Doręczenie na taki adres uważa się za dokonane. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
Starosta, działając na podstawie powyższego przepisu, pismem z dnia 18 listopada 2024 r., nr [...], zawiadomił Spółkę o waloryzacji opłaty i wskazał, ile będzie ona wynosić od dnia 1 stycznia 2025 r.
Organ wskazał sposób wyliczenia ww. opłaty i przedstawił uzasadnienie. Pismo Starosty Brzeskiego zostało doręczone Spółce 26 listopada 2024 r. W odpowiedzi na zawiadomienie Spółka pismem do Starosty, powołując się na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej oraz art. 61 ust. 1 k.p.a., zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ocenili prawnie żądanie Spółki jako bezprzedmiotowe.
Tym samym przenosząc powyższe na grunt regulacji prawych powtórzenia wymaga, że ustawodawca unormował, że opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ust. 1). Dokonuje jej właściwy organ z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Doręczenie na taki adres uważa się za dokonane. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
W ocenie Sądu, unormowanie zawarte w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej może mieć zastosowanie również w sytuacji dokonania waloryzacji opłaty przekształceniowej i zmiany jej wysokości.
Określona przez ustawodawcę w tym przepisie kategoria "kwoty należnej do zapłaty" nie została zdefiniowana, wobec czego należy przyjąć, że obejmuje wszystkie przypadki, w których właściciel jest obowiązany do uiszczania należności z tytułu opłaty przekształceniowej. Dotyczy ona zatem także sytuacji, gdy wysokość tej opłaty ulega zmianie w następstwie jej waloryzacji. Właściciel może więc - gdy nie zgadza się z wysokością (nowej) kwoty należnej do zapłaty wskutek waloryzacji opłaty przekształceniowej - w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania o tym od organu stosownej informacji złożyć do tego organu wniosek o ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty w drodze decyzji.
Zdaniem Sądu przewidziana w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej możliwość złożenia wniosku o ustalenie w drodze decyzji kwoty należnej do zapłaty w terminie 2 miesięcy od doręczenia informacji obejmuje swym zakresem przedmiotowym również możliwość ustalenia w drodze decyzji rocznej opłaty przekształceniowej w związku z jej waloryzacją. Z przepisu art. 10 ust. 2 wymienionej ustawy wynika, że o wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie. Forma zawiadomienia o waloryzacji w postaci doręczenia informacji tożsama jest z czynnością wskazaną w art. 7 ust. 8a w/w ustawy, która wyznacza początkowy bieg terminu do złożenia wniosku o ustalenie kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem doręczenie informacji, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej dotyczy również informacji o waloryzacji opłaty przekształceniowej.
Z podanych względów Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, że – co do zasady – waloryzacja opłaty rocznej jest tylko czynnością materialno-techniczną oznaczającą przerachowanie wysokości świadczenia i mającą na celu jedynie uaktualnienie jego wysokości z uwagi na upływ czasu, a art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej dotyczy wyłącznie sytuacji związanych z ustaleniem wysokości opłaty przekształceniowej, a nie jej waloryzacji. Sytuacja, iż art. 10 ust. 2 tej ustawy nie odsyła do trybu postępowania zawartego w jej art. 7 ust. 8a nie oznacza, że w przypadku waloryzacji opłaty przekształceniowej ustawa ta nie dopuszcza trybu załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Sąd podkreśla, co w jego ocenie pominęły organy tak I jak i II instancji, że celem waloryzacji opłaty przekształceniowej jest dostosowanie jej wysokości do zmienionych cen. Wskutek tego zmienia się jej wysokość poprzez zwiększenie wielkości opłaty, jednak właściciel nieruchomości może nie zgadzać się ze sposobem jej obliczenia. Z tej przyczyny konkretyzacja zobowiązania tego podmiotu nie może ograniczać się – jak uznał organy odwoławczy - wyłącznie do arbitralnego i niepodlegającego żadnej kontroli zawiadomienia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie praw lub obowiązków stron powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, co pozwala na realną (instancyjną i ewentualnie sądowoadministracyjną) kontrolę takiego aktu, tj. sprawdzenia, czy przy waloryzacji w sposób prawidłowy zastosowano reguły wynikające ze wskazanego art. 5 u.g.n. W sprawie niewątpliwie przedmiotem jest zwaloryzowana opłata roczna z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazana do zapłaty, w zawiadomieniu, którego podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy, a której wysokość zanegowała strona. Tym samym stanowi ona wymaganą należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy, o czym szerzej było wyżej. W przedmiotowej sprawie waloryzacji opłaty dokonał właściwy organ z urzędu, zawiadamiając o tym właściciela nieruchomości, doręczając mu informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Ponieważ strona nie zgadza się z określoną wysokością dokonaną przez organ w administracyjnym toku uregulowanym ustawą przekształceniową, to zdaniem składu orzekającego w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej - albowiem ustawodawca nie wyłączył tego trybu jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami - zasadnym jest poddanie tego działania w instancyjnym toku kontroli jego legalności.
Konkludując dostrzec należy, że zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy o przekształceniu, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Analogicznie na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem w przypadku kwestionowania przez właściciela wysokości lub okresu wnoszenia opłaty jej ustalenie następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, rozwiązanie to znajduje zastosowanie także do zawiadomienia o dokonanej waloryzacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie opłaty za przekształcenia dokonane jest w trybie administracyjnoprawnym, podobnie jak i dokonanie jej waloryzacji (organ dokonuje jej z urzędu o czym zawiadamia podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty). Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 203/21, z rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów wynika, że przewidziano tam zasady i tryb odpłatności za takie przekształcenie. Konstruowaniu systemu odpłatności przyświecał cel pogodzenia interesu dotychczasowych właścicieli gruntów, tj. Skarbu Państwa oraz gmin, z interesem użytkowników wieczystych uzyskujących własność tych gruntów. Uwzględniono wynikające z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zalecenia dla ustawodawcy dotyczące dbałości o poszanowanie zasad odnoszących się do mienia publicznego i zapewnienia należnych z niego dochodów. W tym celu właśnie zaproponowano zasadę odpłatności. Przepis art. 21 ust. 2a ustawy jest już jedynie konsekwencją ustalenia, że opłata jest należna i służy dookreśleniu jej wysokości. W jej art. 7 unormowano tryb i zasady ustalenia wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej.
W regulacjach przedmiotowej ustawy wyróżniono dwie podstawy należności do zapłaty, tj.: opłatę jednorazową oraz wysokość kwoty należnej do zapłaty. Stanowiąc o tym expressis verbis w art. 7 ust. 8a ustawy, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Z tego trybu skorzystała strona w sprawie, a organ I instancji bezpodstawnie uznał, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy nie ma zastosowania w sprawie waloryzacji. Przedmiotem sprawy jest zwaloryzowana opłata roczna z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazana do zapłaty w zawiadomieniu, którego podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy, a której wysokość zanegowała strona. Tym samym stanowi ona wymaganą należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu. W przedmiotowej sprawie waloryzacji opłaty dokonał właściwy organ z urzędu, zawiadamiając o tym właściciela nieruchomości, doręczając mu informację na piśmie na adres, o której mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Ponieważ strona nie zgadza się z określoną wysokością dokonaną przez organ w administracyjnym toku uregulowanym ustawą przekształceniową, to zdaniem składu orzekającego, w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, albowiem ustawodawca nie wyłączył tego trybu jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zasadnym jest poddanie tego działania w instancyjnym toku kontroli jego legalności, w szczególności, że zawiadomienie niewątpliwie nakłada na stronę określone ciężary finansowe. Stanowisko przeciwne jest – jak zaznaczono wcześniej – nie do zaakceptowania w świetle Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady demokratycznego państwa prawa (art. 1 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 78 Konstytucji).
Z uwagi na powyższe ustalenia i przyjęte stanowisko Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej z powodu jego błędnej wykładni i w konsekwencji do wadliwego uznania, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego.
W konsekwencji stwierdzonego naruszenia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Brzeskiego z dnia 7 stycznia 2025 r., nr G.6825.101.2024 t.51, o czym orzekł w pkt 1 sentencji. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania sądowego w kwocie 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.