II SA/GL 331/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej na decyzję odmawiającą przejęcia na własność gminy działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne, uznając je za drogi wewnętrzne, a nie publiczne.
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Spółdzielnia domagała się przejęcia przez gminę działek wydzielonych pod drogi, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i analogiczne wcześniejsze decyzje. Kolegium odmówiło, uznając działki za drogi wewnętrzne, które nie podlegają automatycznemu przejściu na własność gminy. Sąd administracyjny zgodził się z organem odwoławczym, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiących własność gminy, a będących w użytkowaniu wieczystym spółdzielni. Spółdzielnia wnioskowała o podział nieruchomości w celu realizacji art. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Kluczowym zarzutem spółdzielni było to, że organ pierwszej instancji odmówił przejęcia na własność gminy wydzielonych pod drogi działek, wbrew jej zdaniem art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółdzielnia powoływała się na opinię Miejskiego Zarządu Dróg oraz wcześniejsze decyzje, w których podobne działki przechodziły na własność gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na własność gminy przechodzą z mocy prawa tylko działki wydzielone pod drogi publiczne, a działki w tej sprawie stanowiły drogi wewnętrzne, które nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia drogi publicznej, a definicję tę należy czerpać z ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tą ustawą, drogi wewnętrzne są wyłączone z kategorii dróg gminnych, a tym samym nie są drogami publicznymi. Sąd stwierdził, że w toku postępowania nie wykazano, aby wydzielone działki miały stanowić drogi publiczne, a powoływane przez spółdzielnię wcześniejsze decyzje nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania również uznano za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, działki wydzielone pod drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi i nie podlegają automatycznemu przejściu na własność gminy na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Ustawa o gospodarce nieruchomościami odsyła do ustawy o drogach publicznych w kwestii definicji drogi publicznej. Ustawa o drogach publicznych wyraźnie wyłącza drogi wewnętrzne z kategorii dróg publicznych (w tym gminnych). Brak jest podstaw do uznania działek za drogi publiczne, jeśli nie zostały one tak zaliczone w trybie przewidzianym ustawą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wyłącznie działek wydzielonych pod drogi publiczne, które z mocy prawa przechodzą na własność gminy. Nie dotyczy dróg wewnętrznych.
u.d.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych
Wyłączenie dróg wewnętrznych z kategorii dróg gminnych, a tym samym z kategorii dróg publicznych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 95 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 96 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami
u.s.m. art. 41 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych
Podstawa wniosku spółdzielni o podział nieruchomości, wskazująca na cel podziału niezależny od planu zagospodarowania przestrzennego.
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działki wydzielone pod drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wyłącznie dróg publicznych i nie nakazuje przejmowania przez gminę dróg wewnętrznych. Brak jest podstaw prawnych do żądania przez spółdzielnię przejęcia przez gminę działek stanowiących drogi wewnętrzne.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółdzielni oparta na analogicznych, wcześniejszych decyzjach organu pierwszej instancji. Argumentacja spółdzielni oparta na opinii Miejskiego Zarządu Dróg. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. (brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego) i art. 107 § 3 k.p.a. (niepełne uzasadnienie).
Godne uwagi sformułowania
Drogi wewnętrzne są natomiast wyłączone z kategorii dróg gminnych (art. 7 ust. 1 in fine ustawy o drogach publicznych), a tym samym nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy. W toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, ażeby wydzielone działki miały stanowić drogi publiczne.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
członek
Rafał Wolnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, przejmowania przez gminy działek pod drogi oraz rozróżnienia między drogami publicznymi a wewnętrznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, gdzie celem było uwzględnienie przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w praktyce samorządowej i spółdzielczej – rozgraniczenia między drogami publicznymi a wewnętrznymi oraz konsekwencji prawnych tego rozróżnienia. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Drogi wewnętrzne czy publiczne? Sąd wyjaśnia, kiedy gmina musi przejąć działki pod drogi.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 331/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Leszek Kiermaszek Łucja Franiczek /przewodniczący/ Rafał Wolnik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 128/06 - Wyrok NSA z 2006-11-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 27 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: NSA Leszek Kiermaszek WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 roku, sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Prezydent Miasta C. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w C., stanowiących własność Gminy C. i będących w użytkowaniu wieczystym Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A", oznaczonych jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]. Jako materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji organ wskazał na przepisy art. 95 ust. 4, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) w związku z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 roku, Nr 4, poz. 27 z późn. zm.). Postępowanie administracyjne w przedmiocie podziału przedmiotowych nieruchomości zainicjowane zostało wnioskiem użytkownika wieczystego – Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia [...] roku, uzupełnionym w dniu [...] roku. Jako cel podziału wnioskodawca wskazał na realizację art. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Wydana przez organ pierwszej instancji decyzja zatwierdzała projekt podziału nieruchomości zgodnie z wnioskiem i dołączonymi do tego wniosku wstępnymi projektami podziału. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca Spółdzielnia. Wskazała, że Prezydent Miasta C. wydając zaskarżoną decyzję odmówił przejęcia na własność Gminy wydzielonych pod drogi działek gruntu wbrew treści art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołała się przy tym na opinię Miejskiego Zarządu Dróg z dnia [...] roku, w myśl której uzasadnione było przejęcie przez Gminę przedmiotowych działek. Dalej skarżąca zauważyła, że w swoich wcześniejszych decyzjach organ pierwszej instancji orzekając o podziale innych nieruchomości, których wieczystym użytkownikiem również była skarżąca Spółdzielnia, orzekał o przejściu z mocy prawa na rzecz miasta działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne i pozytywnie zaopiniowanych przez Miejski Zarząd Dróg. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymało w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na własność gminy przechodzą z mocy prawa te działki, które zostały wydzielone pod drogi publiczne. Dalej organ zauważa, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż wszystkie działki wymienione w odwołaniu stanowią drogi wewnętrzne, a te z kolei nie są drogami publicznymi w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art.. 7 ustawy o drogach publicznych. Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że działki wydzielone pod drogi nie spełniają jedynie funkcji dróg wewnętrznych, ale służą potrzebom mieszkańców C. i uzupełniają gminną sieć dróg publicznych. Taki stan rzeczy potwierdza zdaniem skarżącej opinia Miejskiego Zarządu Dróg z dnia [...] roku. Organ wydając decyzję pominął stanowisko wyrażone w tej opinii, a tym samym pominął okoliczność dowodową o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej również utrata ważności planu zagospodarowania przestrzennego, na który powoływał się organ pierwszej instancji pozostaje bez znaczenia, albowiem dokonywany w trybie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział, następuje niezależnie od ustaleń tego planu. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do merytorycznych zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, a w szczególności do powoływanych analogicznych przypadków, w których organ pierwszej instancji orzekał o przejściu wydzielonych pod drogi działek na własność Gminy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę Sąd badał, czy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa. Prowadzone postępowanie toczyło się z wniosku skarżącej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Wniosek ten został złożony w celu realizacji przez Spółdzielnię obowiązku wynikającego z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W takiej sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawały kwestie zgodności wnioskowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Istota sprawy sprowadza się natomiast do ustalenia, czy wydzielone działki gruntu stanowiły działki wydzielone pod drogi publiczne w rozumieniu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym, czy z mocy prawa przejść miały na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia drogi publicznej. Odwołać się zatem przyjdzie do ustawy o drogach publicznych, która w art. 1 stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei art. 2 ust. 1 stanowi, że drogi publiczne dzielą się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Przepisy art. 5 – 7 określają, które drogi zalicza się do poszczególnych kategorii i co stanowi podstawę takiego zaliczenia, zaś art. 8 ust. 1 mówi, że drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. Drogi wewnętrzne są natomiast wyłączone z kategorii dróg gminnych (art. 7 ust. 1 in fine ustawy o drogach publicznych), a tym samym nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy. W toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, ażeby wydzielone działki miały stanowić drogi publiczne. W szczególności nie został wskazany jakikolwiek akt prawa miejscowego, na podstawie którego drogi te miałyby być zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych. Słuszne zatem jest stanowisko organu odwoławczego, że drogi znajdujące się na wydzielonych działkach są drogami wewnętrznymi, a do takich dróg nie znajduje zastosowania przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powoływane przez skarżącą decyzje Prezydenta Miasta C. wydane w innych postępowaniach nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie wiążą one bowiem Sądu przy rozpoznawaniu sprawy, a ponadto wydane zostały w stosunku do innych nieruchomości i nie są objęte kontrolą w niniejszym postępowaniu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego również nie znajdują uzasadnienia. Skoro bowiem, jak wyżej wykazano, istotą sporu było wyjaśnienie kwestii zaliczenia wydzielonych działek do kategorii dróg publicznych, a sprawa ta została w ocenie Sądu dostatecznie wyjaśniona, to nie doszło do naruszenia art. 7 kpa, zaś ewentualne ograniczenie uzasadnienia decyzji tylko do tej kwestii, mimo, że mogło stanowić naruszenie art. 107 § 3 kpa, to naruszenie takie nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił skargi i oddalił ją na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI