II SA/Gl 330/25

II SA/Gl 330/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1115/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 p[kt 1 lit.a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi W. T. (T.), A. T. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.226.2024.AT w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 lipca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r. nr WINB-WOA.7721.226.2024.AT, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB, organ II instancji), po rozpoznaniu odwołania A. i W. T. (strona, skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (PINB, organ I instancji) z dnia 3 lipca 2024 r. nr [...] nakładającej na stronę obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy realizacji rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości K., w terminie do dnia 30 września 2024 r., orzekł uchylić zaskarżoną decyzję w zakresie terminu i w tym zakresie wyznaczyć nowy termin wykonania zobowiązania tj. w terminie do 17 marca 2025 r. i utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy w całości w pozostałym zakresie.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 8 listopada 2023 r. do PINB wpłynęło pismo M. U., w którym zwrócono się z prośbą o przeprowadzenie czynności kontrolnych na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości K..
Organ I instancji określił krąg stron przedmiotowego postępowania administracyjnego, a następnie w dniu 15 lutego 2024 r. przeprowadził czynności kontrolne na wskazanej nieruchomości, w trakcie których ustalił, iż na wskazanych działkach prowadzone były roboty budowlane polegające na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w oparciu o skutecznie dokonane w dniu 2 grudnia 2015 r. zgłoszenie budowy z projektem. Podczas kontroli inwestor przedłożył projekt budowlany stanowiący załącznik do zgłoszenia oraz dziennik budowy. Przedmiotowa inwestycja prowadzona była pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy. Ostatni wpis do dziennika budowy datowany jest na 10 czerwca 2022 r. PINB ustalił, że inwestor dokonał zmian polegających na zmianie ilości otworów okiennych oraz wielkości otworów okiennych, zmianie konstrukcji zadaszenia oraz dachu z dwuspadowego na trzyspadowy.
Postanowieniem nr [...] z dnia 9 maja 2024 r., PINB wstrzymał stronie rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. SWINB, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na rozstrzygnięcie organu I instancji postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., utrzymał je w mocy w całości.
Decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. PINB nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy realizacji rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w terminie do 30 września 2024 r.
Odnosząc się do stanu zaawansowania robót budowlanych przy tej inwestycji stwierdził, że trwają roboty wykończeniowe. Natomiast na etapie realizacji inwestycji dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Odnosząc się do odstępstw w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych realizowanej inwestycji wskazał, że zmianie w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego podczas realizacji nadbudowy uległa wysokość budynku. Doszło do zmniejszenia wysokości budynku o ok. 0,47 m, co stanowi odstępstwo od wysokości projektowanej budynku o 4,98%. Powyższą zmianę stwierdzono na podstawie dokonanych w trakcie oględzin pomiarów parametrów technicznych obiektu, po dokonanej jego rozbudowie i nadbudowie, co w kontekście 36a ust 5 pkt 2 p.b. organ I instancji uznał za odstępstwo istotne.
W trakcie realizacji budynku mieszkalnego inwestorzy dokonali również zmian w zakresie ilości oraz wielkości otworów okiennych w ścianach zewnętrznych budynku, zmiany konstrukcji zadaszeń nad dwiema lukarnami dachowymi oraz zmiany konstrukcji zadaszenia nad gankiem wejściowym do budynku, które to odstępstwa organ I instancji uznał za nieistotne.
PINB wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, konsekwencje istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, stanowią przypadek samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., co skutkuje z kolei zastosowaniem art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust 4 p.b.
Odwołanie od decyzji wnieśli skarżący zarzucając, iż różnica pomiędzy wysokością jaka winna być według projektu budowlanego - 730,5 cm a wysokością rzeczywistą - 724,6 cm wynosi 6,1 cm, a nie jak wykazano podczas kontroli 47 cm. Istniejący budynek mieszkalny wzniesiony jest ponad teren od 1,84 m do 1,86 m do poziomu stropu piwnicy, co jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, budynek bowiem wzniesiony jest na wysokość od około 1,30 m do 1,40 m nad poziom gruntu do stropu piwnicy. Wskazali na rozbieżności między projektem a stanem faktycznym budynku sprzed jego rozbudowy. Wnieśli o ponowne dokonanie pomiarów całego budynku wraz z analizą projektu budowlanego oraz wstrzymanie postanowień decyzji z dnia 3 lipca 2024 r.
SWINB nie uznał zarzutów odwołania za zasadne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy ustalono, iż roboty budowlane na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] w miejscowości K. realizowane są w sposób odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego. Bezspornym jest zatem, iż zaistniały przesłanki do wdrożenia trybu naprawczego. Tym samym wypełnione zostały przesłanki wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Wskazał, że podstawą wszczęcia opisanej procedury jest zawsze stwierdzenie, że inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Instytucję tę reguluje art. 36a p.b., który zawiera katalog istotnych odstępstw.
SWINB wskazał w szczególności, iż w toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że skarżący realizując przedmiotową inwestycję dokonali zmiany w zakresie wysokości budynku, co jest odstępstwem istotnym, gdyż: "Doszło do zmniejszenia wysokości budynku o ok. 47 m, co stanowi odstępstwo od wysokości projektowanej budynku o 4.98%." W trakcie realizacji budynku mieszkalnego inwestorzy dokonali również zmian zakwalifikowanych przez projektanta jako zmiany nieistotne.
Nie zgodził się z zarzutami skarżących podnoszonych w odwołaniu i wskazał, iż PINB w trakcie kontroli z dnia 15 lutego 2024 r. dokonał szczegółowych pomiarów przedmiotowego budynku, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy załącznik graficzny do protokołu z czynności kontrolnych. SWINB uznał, że skarżący w toku wykonywania robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego dokonali naruszenia norm prawa materialnego, tj. art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a p.b. Dalej z uwagi na zalecenia nałożone na skarżących SWINB wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku w terminie do 17 marca 2025 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SWINB skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyli ją w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 36a ust. 1 p.b., ust. 5 pkt 2 p.b. , art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., art. 51 ust. 7 p.b. przez przyjęcie przez organy administracji I i II instancji, że realizacja inwestycji będącej przedmiotem postępowania nastąpiła z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, a także art. 36a ust. 5 pkt 7) p.b. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także umorzenie postępowania administracyjnego; uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie przez Sąd organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a także wstrzymanie wykonania decyzji SWINB. Dodatkowo wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: pisma z dnia 24 maja 2024 r. wraz z prezentatą, pisma z dnia 30 maja 2024 r. wraz z prezentatą, pisma z dnia 23 lipca 2024 r. wraz z prezentatą, wydruku pisma z tabelą porównawczą, w celu wykazania faktu aktywnego uczestnictwa skarżących we wszystkich etapach postępowania, nieprawidłowości wykonania pomiarów na przedmiotowej nieruchomości, rozbieżności w treści dokumentów stanowiących podstawy wydania decyzji przez organy administracyjne I i II instancji. W uzasadnieniu opisali przebieg postępowania według chronologii zdarzeń akcentując, że kwestionują ustalenia organów I i II instancji. Stwierdzili, że postępowanie zostało zainicjowane przez M. U. i toczy się jako jedno z wielu w ramach powstałego sporu sąsiedzkiego. Podtrzymali zarzuty i stanowisko przedstawione w odwołaniu. Wskazali na bierność organów nadzoru budowlanego, z którymi dążyli do współpracy. Zdaniem skarżących organy nie zebrały i nie oceniły całości materiału dowodowego w sprawie w tym nie uwzględniły wyjaśnień składanych przez nich w toku postępowania przed PINB. Zauważyli, że SWINB nie rozpatrzył, ich wniosku o dokonanie ponownych pomiarów budynku. Nie odniósł się również do danych stanowiących "punkt wyjścia" do rozpoczęcia realizacji inwestycji na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] zawartych w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego S. W. W załączeniu do skargi przedłożyli wydruk tabeli porównawczej rozbieżności pomiędzy dokumentami urzędowymi i operatem szacunkowym, w której wskazano nieprawidłowości. Ponownie wskazali, że różnica wysokości jaka powinna być według projektu wynosi 6,1 cm. Dalej podkreśli, że od profesjonalistów (projektanta i kierownika budowy) otrzymali zapewnienie, że dokonane przez nich zmiany nie są istotne. Wskazali również, że w PINB zostały złożone wszystkie rysunki zamienne dotyczące zmian podpisane przez projektanta i kierownika budowy oraz dekretowane jako zawierające zmiany nieistotne. W ocenie skarżących w okolicznościach faktycznych sprawy nie zachodzą żadne przesłanki do wprowadzenia postępowania naprawczego, a w szczególności nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Natomiast nałożenie jakichkolwiek obowiązków na skarżących mogłoby nastąpić wyłącznie po rzetelnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Organy I i II instancji w przedmiotowej sprawie przekroczyły granice uznania przy pojęciu istotności odstępstwa od projektu budowlanego. Zdaniem skarżących żadne z odstępstw od projektu nie stoi w sprzeczności z założeniami zatwierdzonego projektu, albowiem skarżący realizują inwestycję od początku w oparciu o ważne pozwolenie na budowę. W okolicznościach sprawy brak było podstaw do podjęcia przez skarżących czynności wskazywanych przez organy I i II instancji związanych ze sporządzeniem projektu zamiennego, bądź zmierzających do uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W piśmie z dnia 3 kwietnia 2025 r. będącym "odpowiedzią na skargę i pisma" M. U. (uczestnik postępowania) stwierdził, że zawarte w nich informacje nie są prawdziwe. W uzasadnieniu przedstawił argumenty na poparcie swego stanowiska.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 330/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji SWINB z dnia 16 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OZ 1115/25 oddalił zażalenie skarżących na wskazane postanowienie WSA w Gliwicach.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawarte w niej argumenty. Stwierdził, że wypowiedzi uczestnika postępowania M. U. w różnych postępowaniach są ze sobą sprzeczne. Wyjaśnił dalej, że PINB dokonywał pomiarów zewnętrznych budynku, natomiast skarżący dokonywał pomiarów wewnętrznych i różnica wyniosła zaledwie 6 cm w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego zatem pomiary PINB są niekorzystne dla skarżących. Pełnomocnik skarżących oświadcza, że organ dopuścił się wielu błędów pisząc o obniżeniu budynku o 48 metrów, pisze również o zmianie pompy ciepła na piec węglowy, a było dokładnie odwrotnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SWINB, uchylająca decyzję organu I instancji w zakresie terminu i w tym zakresie wyznaczająca nowy termin wykonania zobowiązania oraz utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
W wyniku podjętych czynności kontrolnych na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w miejscowości K. stwierdzono, iż prowadzone tam roboty budowlane polegające na realizacji rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowane były pod nadzorem kierownika budowy, na podstawie skutecznie dokonanego w dniu 2 grudnia 2015 r. zgłoszenia budowy wraz z projektem budowlanym sporządzonym przez uprawnionego projektanta. Organy uznały, że na etapie realizacji inwestycji dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany z istotnymi odstępstwami w zakresie jego wysokości. Zgodnie z pomiarami dokonanymi w trakcie oględzin nieruchomości przez organ I instancji uznał, że doszło do zmniejszenia wysokości budynku o ok. 0,47 m, co stanowi odstępstwo od wysokości projektowanej budynku o 4,98%. Natomiast organ II instancji uznał, że doszło do zmniejszenia wysokości budynku o 47 m.
W związku z zastosowanym w sprawie trybem postępowania naprawczego w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że ustawodawca w przepisach art. 50 - 51 p.b. uregulował procedurę naprawczą wynikającą z zaistnienia sytuacji innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, a wyszczególnionych w art. 50 ust. 1 p.b., tj. gdy roboty budowlane wykonywane są: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1); w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2); na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4). W przypadku stwierdzenia przez organ prowadzenia lub wykonania robót budowlanych w określonych powyżej sytuacjach, organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 p.b. w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Ustawodawca w art. 51 ust. 1 p.b. przewidział zatem trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego.
Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 p.b. jest doprowadzenie robót budowlanych (obiektu budowlanego) wykonywanych lub wykonanych w warunkach, o których mowa wart. 50 ust. 1 p.b. do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami p.b.
Podkreślić również należy, że postępowanie naprawcze uregulowane przepisami art. 50-52 p.b. może być prowadzone zarówno w stosunku do wykonywanych robót budowalnych, jak i do robót budowlanych już zakończonych, co wynika z przepisów art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 4 p.b
W zaskarżonej decyzji SWINB, celem doprowadzania wykonach robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zastosował tryb naprawczy przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.. Dla zastosowania tego trybu niezbędne jest ustalenie, że obiekt budowlany został zrealizowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie należy więc ustalić, czy doszło do istotnego odstępstwa oraz jaki był ewentualny zakres istotnych odstępstw (wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1483/15). Istotą bowiem postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jest ustalenie czy i jakich istotnych odstępstw dopuścił się inwestor w procesie budowlanym. Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. powinny stać się wszystkie istotne odstępstwa od projektu budowlanego, a z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, w jaki sposób organ jej ustalił oraz dlaczego jedne zmiany uznał za istotne, a innym odmówił takiego charakteru. W przypadku przedmiotowego budynku mieszkalnego należało zatem, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w pierwszej kolejności w sposób zgodny z prawem ustalić charakter stwierdzonych nieprawidłowości w procesie budowlanym, gdyż one determinują odpowiedni tryb prowadzenia postępowania naprawczego, a następnie w ramach właściwego trybu poczynić konieczne ustalenia celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie składu orzekającego organy nie sprostały tym wymogom. Organy bowiem w sposób wybiórczy odniosły się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznając, iż pomiary budynku dokonane przez PINB w trakcie kontroli w dniu 15 lutego 2024 r. są miarodajne i nie podlegają dalszej weryfikacji. Na żadnym etapie postępowania nie odniosły się do twierdzeń skarżącego, iż wskazany protokół PINB nie obejmuje pełnego zwymiarowania budynku i że dokumentacja inwentaryzacyjna zatwierdzonego projektu budowlanego była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń wysokości budynku.
Zdaniem Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na stwierdzenia, że SWINB w sposób zgodny z prawem ustalił charakter odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego. W uzasadnieniu decyzji SWINB stwierdził bowiem, że w sprawie ma zastosowanie postępowanie naprawcze z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w związku z tym, iż dokonano istotnego odstąpienia do zatwierdzonego projektu budowlanego w myśl art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. b p.b., gdyż zmiany w zakresie wysokości budynku mieszkalnego przekracza dopuszczalne 2 % całkowitej wysokości tego budynku określonej w projekcie budowlanym. Przy czym SWINB wskazywał na zmniejszenie wysokości budynku o 47 m, a PINB na zmniejszenie wysokości budynku o 0,47 m, co stanowi odstępstwo od wysokości projektowanej budynku o 4,98 %. Z pomiarów dokonanych przez skarżących wynika różnica w wysokości budynku w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowlanego jedynie 6,1 cm. W tym zakresie skarżący składali wyjaśnienia wskazując na błędy w dokumentacji. W tych warunkach należy stwierdzić, że SWINB nie wykazał w sposób zgodny z prawem, że w sprawie miało miejsce istotne odstępstwo od projektu budowlanego, a tym samym, że zachodzi podstawa do zastosowanie trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust 4 p.b.
Jak podkreślono powyżej z uzasadnienia decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b powinno wynikać, w jaki sposób organ ustalił odstępstwa od projektu budowlanego oraz dlaczego jedne zmiany uznał za istotne, a innym odmówił takiego charakteru. Takich ustaleń w uzasadnieniu decyzji jednak zabrakło, co stanowi o naruszeniu w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że ustalenie odstępstw od projektu budowlanego i ich oceny w świetle art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. b p.b., wymaga przeprowadzenia uprzedniego postępowania dowodowego, stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Strona ma bowiem prawo do rozpatrzenia dwukrotnego sprawy przy rozważeniu jednoczesnym jej własnych twierdzeń, argumentów oraz zarzutów. Zaistniałe zaniechane ocenić należy jako dające podstawę do stwierdzenia naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy co prowadzić musiało do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu I instancji. Uwzględniając bowiem, że także decyzja organu I instancji dotknięta jest opisanymi naruszeniami prawa procesowego Sąd za konieczne uznał skorzystanie z art. 135 p.p.s.a. i orzekł o uchyleniu również tego aktu.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie wywiązały się z obowiązku zebrania i oceny materiału dowodowego w stopniu, który by uzasadniał zastosowanie art. 51 ust.1 pkt 3 p.b., art. 51 ust. 4 p.b. i art. 51 ust. 7 p.b.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie przesądza w tym miejscu o trafności bądź bezzasadności podjętego rozstrzygnięcia Przedstawione wyżej wadliwości decyzji organów obu instancji wskazujące na brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, uniemożliwiają bowiem kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
W ponownym postępowaniu organ I instancji usunie opisane w wyroku uchybienia dokonując pełnej i wszechstronnej oceny odstępstw od projektu budowlanego odnosząc się do podnoszonych przez skarżących zarzutów. Organ dokona także oceny tych dowodów w kontekście podniesionych przez skarżących zarzutów jak też dotychczas zgromadzonych dowodów i wynikających z nich ustaleń. Rolą organu będzie nadto odniesienie się do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie w tym względzie dowodów w niej wskazanych.