II SA/Gl 319/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-09-16
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęobszar oddziaływaniaprzymiot stronywznowienie postępowaniaPrawo budowlaneKodeks postępowania administracyjnegosąsiedztwoograniczenie zabudowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R.N. na decyzję Wojewody Śląskiego, uznając, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu o wznowienie pozwolenia na budowę, ponieważ inwestycja nie ograniczała zabudowy jego działki.

Skarżący R.N. domagał się wznowienia postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę, twierdząc, że został pominięty jako strona. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia, uznając, że inwestycja nie oddziałuje na działkę skarżącego w sposób ograniczający jej zabudowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, potwierdzając, że skarżący nie miał przymiotu strony, gdyż projektowana zabudowa nie naruszała przepisów ograniczających zabudowę jego nieruchomości, a odległości i parametry budynków były zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi R.N. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że został pominięty jako strona. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ projektowana inwestycja nie oddziaływała na jego działkę w sposób ograniczający jej zabudowę. Sąd podkreślił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z aktualnym brzmieniem Prawa budowlanego, obejmuje jedynie ograniczenia w zabudowie, a nie inne potencjalne uciążliwości. Analiza wykazała, że odległości, parametry budynków, dostęp do drogi publicznej oraz kwestie nasłonecznienia i zacienienia spełniały wymogi przepisów, nie wprowadzając ograniczeń w zabudowie działki skarżącego. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie jego działki.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 3 pkt 20 P.b., stronami są właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który rozumie się teren z ograniczeniami w zabudowie. Analiza przepisów i orzecznictwa wskazuje, że samo sąsiedztwo lub potencjalne uciążliwości nie dają statusu strony, a jedynie rzeczywiste ograniczenia w możliwości zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 28 § ust. 2

Prawo budowlane

P.b. art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie WT art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 19

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 271-273

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 82 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1 i 10

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ projektowana inwestycja nie ograniczała zabudowy jego działki. Obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z definicją Prawa budowlanego, obejmuje jedynie ograniczenia w zabudowie, a nie inne uciążliwości. Odległości, parametry budynków, dostęp do drogi publicznej, nasłonecznienie i zacienienie spełniały wymogi przepisów.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że został pominięty w postępowaniu i posiada interes prawny. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, planistycznych, dostępu do drogi publicznej oraz kwestii geotechnicznych.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to jakiekolwiek oddziaływanie, a jedynie takie, które wprowadza ograniczenia w zabudowie danego konkretnego terenu Sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...) nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Dziuk

przewodniczący

Agnieszka Kręcisz-Sarna

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania obiektu' i 'ograniczenia w zabudowie' zgodnie z aktualnym brzmieniem Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów Prawa budowlanego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące tego, kto może być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowanymi inwestycjami.

Czy Twój sąsiad może zablokować Twoją budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy masz prawo głosu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 319/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-09-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.11.56.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 25 marca 2022 r., nr [...], udzielił inwestorowi – A.T. i A.H., przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "P. Spółka Cywilna", pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych szereg nr 1 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w B. Inwestycja stanowić miała część większego zamierzenia budowlanego również na działkach nr [...], [...] i [...], które inwestor podzielił na trzy odrębne wnioski, każdy obejmujący po jednym szeregu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Na terenie działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], zaplanowany został utwardzony zjazd, zapewniający dostęp do drogi publicznej ul. [...] w B., którego obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek inwestora oraz ul. [...] (projekt techniczny z grudnia 2021 r., str. 25 akt sądowoadministrcayjnych).
Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 30 marca 2022 r., w związku ze złożeniem przez inwestora oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2022 r. R.N. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący"), będący właścicielem działki zabudowanej nr [...], graniczącej od strony południowo-wschodniej z działką nr [...], wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jego zdaniem, został pominięty w postępowaniach zakończonych decyzjami Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r. o numerach: [...] pozwolenie na budowę szeregu nr 1 (dotyczącej obecnie rozpatrywanej sprawy); [...] pozwolenie na budowę szeregu nr 2; [...] pozwolenie na budowę szeregu nr 3.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 25 marca 2022 r., nr [...].
W dalszej kolejności, Starosta [...] decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., nr [...], odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 25 marca 2022 r., nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej inwestorowi – A.T. i A.H., pozwolenia na budowę, na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w B., sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych S1.1-6-typ A-D w zabudowie szeregowej - szereg 1 wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W uzasadnieniu podał, że obszar oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki inwestora, a odległość budowanych budynków od działki wnioskodawcy wynosi 15,61 m. Usytuowanie projektowanej inwestycji spełnia wymogi § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietna 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm., aktualny publikator: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej w skrócie: "rozporządzenie WT"), w zakresie odległości, oraz zapewnia spełnienie wymogów § 271-273 tego samego rozporządzenia, z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Również zostały spełnione wymogi z zakresu przesłaniania i nasłonecznienia (§ 13 i 60 rozporządzenia WT), oraz usytuowania miejsc postojowych (§ 19 rozporządzenia WT). Parametry projektowanych budynków wykluczają możliwość naruszenia prawnie chronionych interesów wnioskodawcy z uwagi na treść uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla terenu położonego w rejonie ulic: [...], [...] i [...] - część A (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z [...] r., poz. [...], zwanej dalej w skrócie: "m.p.z.p.") i przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową o symbolu MN. Szerokość zjazdu zgodna jest z wytycznymi decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 7 października 2021 r. (str. 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Natomiast wykonana analiza akustyczna dotycząca ruchu samochodów dojeżdżających do projektowanej inwestycji potwierdza, że emisja poziomu dźwięku będzie niższa od wartości dopuszczalnych ok. 9,7-23,0 dB w porze dnia i ok. 1,3-14,7 w porze nocnej. Każdy budynek w szeregu nr 1 jest odrębnym obiektem budowlanym przez zachowanie jego samodzielności w funkcjonowaniu poprzez wykonanie samodzielnej konstrukcji i wyposażenia instalacyjnego. Dla inwestycji opracowano dokumentację geologiczno-inżynierską, w której podane zostały wytyczne do projektu posadowienia i na ich podstawie opracowany został projekt techniczny. Spełnione zostały również wymagania dotyczące minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz zapewnienie ukształtowania terenu tak, aby działki sąsiednie były zabezpieczone przed odprowadzeniem na nie wód opadowych i roztopowych. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy Starosta [...] zaznaczył, że nie stwierdzono żadnych ograniczeń w zabudowie działek sąsiednich, w tym wnioskodawcy, a jego argumentacja nie może stanowić podstawy do uznania, że ma interes prawny bycia stroną w sprawie zamierzenia budowlanego, objętego decyzją Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr [...].
W odwołaniu z dnia 18 lipca 2022 r., od powyższej decyzji, wnioskodawca domagał się jej uchylenia i uznania za stronę postępowania. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie: art. 28 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez uniemożliwienie udziału w charakterze strony w postępowaniu zainicjowanym przez inwestora; art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie przedstawienia nowych dowodów i wypowiedzenia się w sprawie; art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., polegające na tym, że organ nie zbadał rzetelnie posiadania przez niego interesu prawnego oraz nie odniósł się do przedstawionych w tym zakresie argumentów; art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji kiedy inwestor nie wykazał prawidłowego dostępu do drogi publicznej; § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, poprzez brak należytego zbadania kwestii negatywnych oddziaływań planowanej inwestycji na budynek skarżącego, w kontekście geotechnicznych zagrożeń; § 3 ust. 3 m.p.z.p., w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, w tym wyznaczonych maksymalnych dopuszczalnych poziomów hałasu; § 4 pkt 1 m.p.z.p., poprzez dopuszczenie do zmiany przeznaczenia terenów zabudowy jednorodzinnej na wielorodzinną; art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne; art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; art. 140 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny; § 14 WT, poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących wymagań technicznych dla ciągów pieszo-jezdnych; § 3 pkt 1a rozporządzenia WT, poprzez wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji kiedy działki inwestora nie są działkami budowlanymi, w rozumieniu tego przepisu; § 11-13 m.p.z.p., poprzez istotną ingerencję w zapisane zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji, dopuszczające możliwość lokalizacji nowych dróg wewnętrznych nieprzewidzianych w części tekstowej i rysunku m.p.z.p.; art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 4 pkt 9 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez scedowanie uprawnień organu planistycznego na inne podmioty dopuszczając tym samym do zmian przeznaczenia terenów oraz zmian w zakresie linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania; art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez wydanie decyzji bez należytego nadzoru i kontroli, w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej; art. 7-9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia całokształtu sprawy.
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 8 stycznia 2024 r., nr IFXIV.7840.11.56.2022, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., w skrócie: "P.b."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 1 lipca 2022 r. nr [...]. W uzasadnieniu uznał, że zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 25 marca 2022 r. nr [...] (dot. szeregu nr 1) obszar oddziaływania obiektu wskazany przez projektanta w całości mieścił się w granicach nieruchomości inwestycyjnej. Z tego powodu wnioskodawca jako właściciel działki nr [...] nie został uznany za stronę postępowania i nie brał udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją. Weryfikując ustalenia dotyczące obszaru oddziaływania obiektu odnotował, że zaprojektowana budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych o wysokości 6,65 m (szereg nr 1) zlokalizowana została na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol planu "B4.MN") na działce nr [...], w najmniejszej odległości od granicy z działką wnioskodawcy wynoszącej 15 m. Stąd też odległość projektowanych budynków od budynku usytuowanego na działce wnioskodawcy wynosi ok. 23 m. W związku z powyższym usytuowanie projektowanej inwestycji spełnia wymogi § 12 ust. 1 rozporządzenia WT, dotyczące sytuowania budynku względem granic działki i § 271-273 tego rozporządzenia, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także przesłaniania i nasłonecznienia (§13 i 60), czy też usytuowania miejsc postojowych (§ 19), z uwagi na znaczną odległość projektowanych obiektów od granicy z działką wnioskodawcy, tj. ok. 15 m. Nie powoduje to ograniczeń jej zabudowy. Wysokość projektowanych budynków (6,65 m) jest znacząco mniejsza niż ich odległość od potencjalnej zabudowy możliwej do zrealizowania na działce wnioskodawcy (15 m + 4,0 m = 19 m). To potencjalne oddziaływanie, o którym mowa w § 13 rozporządzenia WT, polegające na ograniczeniu naturalnego oświetlenia pomieszczeń w ewentualnej przyszłej zabudowie na działce sąsiedniej, nie dotyczy nieruchomości wnioskodawcy. Uwzględniając kierunek padania promieni słonecznych w tej lokalizacji nie ma możliwości, aby projektowana zabudowa w jakikolwiek sposób mogła zacienić nieruchomość wnioskodawcy. Obszar potencjalnego oddziaływania projektowanych obiektów wyznaczony w oparciu o § 60 rozporządzenia WT, tj. cieniem rzucanym przez projektowane obiekty w dniach równonocy, nie obejmuje działki wnioskodawcy (§ 13 rozporządzenia WT). Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, na działce inwestycyjnej, wzdłuż granicy z działką wnioskodawcy, w pasie terenu o szerokości 5 m, zaprojektowano zieleń urządzoną. Wszystkie budowlane elementy zagospodarowania terenu działki inwestycyjnej zaprojektowane zostały w odległości większej niż 5 m od granicy z działką wnioskodawcy. Projektowane miejsca postojowe usytuowane zostały w odległości min. 7 m od granicy działki oraz w odległości min. 13 m od okien budynku skarżącego (istniejącego na działce nr [...]). Z tego powodu, wpływu na możliwości zabudowy działki wnioskodawcy, nie można wywieść z wymogów § 19 rozporządzenia WT, jak również § 23 tego rozporządzenia, dotyczących miejsc do gromadzenia odpadów stałych. Najbliższy plac do ustawiania pojemników do gromadzenia odpadów stałych został usytuowany w odległości 10 m od granicy z działką wnioskodawcy, co pozwala na zachowanie - w sposób znacząco przekraczający określone przepisami minimum - wymaganej odległości tych elementów od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jak wynika z informacji zawartej na rysunku projektu zagospodarowania terenu zaplanowany dojazd do projektowanych budynków nie ogranicza wnioskodawcy dostępu do drogi publicznej. Dojazd ten wyłączony został z opracowania do odrębnego postępowania, a więc nie jest objęty kwestionowaną przez skarżącego decyzją. Przeprowadzona analiza usytuowania projektowanych budynków względem otoczenia nie wykazała takiego ich wpływu, który ograniczałby możliwości zabudowy działki wnioskodawcy w sposób dopuszczony przepisami. Z tego powodu, opisane parametry projektowanej zabudowy szeregowej, jak i jej usytuowanie na działce inwestycyjnej, nie powodują objęcia działki wnioskodawcy obszarem oddziaływania, a tym samym brak jest podstaw do jego uznania za stronę w postępowaniu w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę. Ponadto, w odniesieniu do argumentacji zawartej we wniosku i odwołaniu, ewentualne naruszenia powołanych przez wnioskodawcę przepisów, nie dają automatycznie podstaw do uznania za stronę postępowania. Naruszenie dotyczące art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., art. 234 Prawa wodnego, art. 234 ustawy o drogach publicznych, art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, § 14 i § 3 pkt 1a rozporządzenia WT oraz ustaleń § 3 ust. 3, § 4 pkt 1 i § 11, § 12 i § 13 m.p.z.p.- w żaden sposób nie wpływają na ograniczenie zabudowy działki wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. (czyli postępowania wznowieniowego), wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak przesłanek do jej uchylenia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie takiej decyzji jest następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Organy wydając decyzję w trybie postępowania wznowieniowego nie dokonują kolejny raz ("w ramach trzeciej instancji") rozpoznania sprawy, ale badają jedynie, czy zaistniały wskazane podstawy wznowieniowe spośród wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., i jeśli tak, to czy decyzja ostateczna, z uwagi na dostrzeżone wady postępowania powinna zostać uchylona (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 566/21). Stwierdzenie w analizowanym przypadku, że przesłanka wznowieniowa określona wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w odniesieniu do wnioskodawcy nie wystąpiła, oznacza brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, a co za tym idzie również do oceny prawidłowości udzielonego tą decyzją pozwolenia na budowę, w tym jego zgodności z przepisami powołanymi we wniosku i w odwołaniu. Odnosząc się do argumentu, powołanego dopiero w odwołaniu, tj. do kwestii zaistnienia w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ("gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi, który wydał decyzję"), nie można jej badać, ponieważ może to nastąpić dopiero po uznaniu wnioskodawcy za stronę postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 86/14).
W skardze z dnia 5 lutego 2024 r. wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia: art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. oraz art. 140 i art. 141 Kodeksu cywilnego, poprzez jego pominięcie w postępowaniu oraz innych podmiotów, które powinny brać wraz z nim udział w charakterze strony; art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom pełnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie przedstawienia nowych dowodów oraz wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji; § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia WT w związku z § 13 m.p.z.p., poprzez ich błędną wykładnię; art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na tym, że organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził i nie zbadał rzetelnie przesłanki wznowienia postępowania oraz nie odniósł się do argumentów, które świadczą o jego interesie prawnym; art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., poprzez zignorowanie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich oraz wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji kiedy inwestor nie wykazał prawidłowego dostępu do drogi publicznej; § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, poprzez brak należytego zbadania kwestii negatywnych oddziaływań inwestycji na budynek skarżącego w kontekście zagrożeń geotechnicznych; § 3 ust. 3 m.p.z.p. w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, w tym wyznaczonych maksymalnych dopuszczalnych poziomów hałasu; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ich nie zastosowanie. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Na wstępie zauważył, że postępowanie trwało 17 miesięcy i nie doprowadziło do prawidłowego zastosowania art. 2 i art. 7 Konstytucji RP mimo uwzględnienia ponaglenia i uznania bezczynności Wojewody Śląskiego za rażące naruszenie prawa, co wynika z postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2023r. W uzasadnieniu skargi zakwestionował, aby należąca do niego działka graniczyła bezpośrednio od strony południowo-wschodniej na odcinku o długości 17 metrów z działką inwestycyjną nr [...]. Zaznaczył, że w obu wydanych w jego sprawie decyzjach są nieścisłości również w zakresie formy zabudowy szeregowej, która nie jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, o którym stanowi art. 3 pkt 2a P.b. Koniecznością było dokonanie analizy oddziaływania każdego z 6 budynków wchodzących w skład 1-go szeregu , czego w sprawie nie uczyniono. Tym samym w zależności od przyjętych rozwiązań szereg nr 1 może stanowić wielorodzinną zabudowę lub linię zamieszkania zbiorowego, która zakazana jest na podstawie § 4 ust. 3 pkt 3 m.p.z.p. Niezrozumiałym jest zatem wyłączenie dojazdu do odrębnego postępowania, na co powołał się Wojewoda Śląski. Taka sytuacja może być uznana za brak wyznaczenia drogi na dzień wydania pozwolenia budowlanego w dniu 25 marca 2022 r. Samo twierdzenie, że istnieje dostęp do ul. [...] o oznaczeniu 3.KDD przez działki inwestora nie został potwierdzony w zapisach m.p.z.p. Inwestycja dotyczy osiedla mieszkaniowego, w którym muszą być zrealizowane również ciągi piesze. Jednak w spawie nie ustanowiono na działkach inwestora drogi wewnętrznej, w tym do 1-go szeregu na działce nr [...]. Na działce nr [...], na której inwestor zaplanował w projekcie dostęp szeregu 1 do drogi publicznej wykonano jedynie utwardzenie terenu o długości ok. 102,7 m i szerokości ok. 4 m, co nie spełnia wymogów zawartych w § 14 ust. 2 rozporządzenia WT, bowiem ciągi pieszo-jezdne powinny mieć szerokość minimum 5 m, a z zatwierdzonego projektu wynika, że jest to zaledwie 4,53 m. Końcowo skarżący zauważył, że realizacja m.p.z.p. jest gwarancją na powstanie zabudowy zgodnej z prawem i wolą społeczności, która wyraziła zgodę na jego uchwalenie a odmienne traktowanie zapisów m.p.z.p. prowadzi do istotnego naruszenia prawa przez organy obu instancji i inwestorów (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1944/16).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skargi podał, że droga dojazdowa jest prowadzona po innej działce należącej do inwestora oraz obejmuje teren oznaczony symbolem B4.MN., w którym jest dopuszczalna zabudowa szeregowa a jako uzupełniający sposób zagospodarowania przewidziano dojścia i dojazdy (§ 4 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.). Stąd też wnioski wywiedzione w skardze są nieprawidłowe a planowana inwestycja nie generuje uciążliwości dla działki skarżącego ani w zakresie ponadnormatywnego hałasu, bowiem stanowi budynki mieszkalne jednorodzinne, ani też nie uzasadnia jego uznania za stronę postępowania, bowiem nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zabudowy działki, będącej jego własnością.
Inwestor, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w pismach z dnia 22 sierpnia i 3 września 2024 r., wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżący, jak również inwestor, podtrzymali prezentowane dotychczas jednoznaczne stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja lub postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli w oparciu o wymienione kryteria, stała się decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 8 stycznia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 1 lipca 2022 r., wydana w trybie postępowania wznowieniowego, w ramach którego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr [...], zatwierdzającej opisany na wstępie niniejszego uzasadnienia projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, szereg nr 1 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, usytuowanych na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w B.
Należy podkreślić, że realizacja kolejnego etapu inwestycji (szereg nr 2 i 3), nie dotyczy działki nr [...], objętej decyzją Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr [...].
Spór w obecnie rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny posiadania przez skarżącego przymiotu strony postępowania w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania i wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 145 i nast. k.p.a.).
W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei, etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Lex 2010. Komentarz do art. 145 k.p.a.). Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest:
1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b k.p.a.;
2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem.
W rozpatrywanej sprawie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania dokonano oceny wniosku skarżącego pod kątem spełnienia wszystkich elementów formalnych, które warunkują wznowienie postępowania, tj. czy:
1) wniosek pochodzi od strony;
2) wnioskodawca wskazał podstawę prawną swego żądania;
3) wniosek dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną;
4) wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a.
Analiza akt administracyjnych nie budzi wątpliwości, że żądanie dotyczy decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr [...].
Skarżący jako wnioskodawca oparł podstawę prawną żądania na treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zachowany został również termin wynikający z art. 148 § 2 k.p.a.
Bezspornie, co do zasady z żądaniem wznowienia postępowania może wystąpić podmiot mający interes prawny. Oznacza to, że już na tym etapie badana jest legitymacja procesowa podmiotu do wystąpienia ze wskazanym żądaniem. Inaczej rzecz się przedstawia w przypadku wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Otóż w judykaturze i doktrynie utrwalony jest pogląd, że w takim przypadku powodem odmowy wznowienia postępowania co do zasady nie może być twierdzenie o braku legitymacji czynnej wnioskodawcy, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 3005/18 oraz publ. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2023, art. 149).
Przystępując do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przepis ten będący lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 456/18 i z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt II OSK 3311/20). Skoro, niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania, w którym wydano pozwolenie na budowę, to wyjaśnienia wymaga kwestia, czy skarżącemu w tym postępowaniu przysługiwał status strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 P.b. oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 941/21).
Przez obszar oddziaływania na podstawie art. 3 pkt 20 P.b. należy rozumieć: teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca konsekwentnie przeciwstawia się próbom przeprowadzenia jakiejkolwiek rozszerzającej wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b. oraz obecnie zawęził definicję obszaru oddziaływania obiektu.
W wyniku dokonanej zmiany Prawa budowlanego ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed tą zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu".
Wskazana nowelizacja wśród wielu zmian mających na celu usprawnienie i uproszczenie procesu inwestycyjnego wprowadziła zmianę o charakterze fundamentalnym, mającą wpływ na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 34/19 oraz publ. S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).
Jak zaznaczono w wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2282/23 (cytat): "Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, będzie się materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1085/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że w związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, warunki techniczne w nim ustalone zapewniają spełnienie wymagań art. 5 i 6 Prawa budowlanego.".
Również w uzasadnieniu projektu do ostatniej nowelizacji art. 3 pkt 20 P.b. wyraźnie podkreślono, że istotne z perspektywy art. 3 pkt 20 P.b. ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy projektu budowlanego (druk sejmowy nr IX.121).
Dokonane zatem na skutek wskazanej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia, sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 34/19).
Nowelizacja art. 3 pkt 20 P.b. doprowadziła do zmiany stanu prawnego i pociągnęła za sobą utratę przymiotu aktualności dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, które odnosi się do pojęcia strony postępowania rozpatrywanego na gruncie dotychczasowego brzmienia art. 3 pkt 20 P.b.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że aktualnie nie chodzi już o potencjalne oddziaływanie lecz oddziaływanie, które faktycznie oddziałuje w sferę prawa własności, a więc w sposób rzeczywisty ingeruje w nią i wpływa na dotychczasowe korzystanie z własności. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia w korzystaniu z przysługującego prawa własności. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób.
Jeszcze raz przyjdzie zaakcentować, że przy ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu nie chodzi, z punktu widzenia prawa cywilnego, o jakiekolwiek ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, o jakich mowa w art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak zauważono w orzecznictwie, przymiotu strony postępowania nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na otoczenie, lecz wyłącznie oddziaływanie w sposób określony w art. 3 pkt 20 P.b. Z definicji zawartej w tym przepisie wynika, iż chodzi w niej o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu będące skutkiem obowiązywania tych "odrębnych przepisów", na podstawie których został wyznaczony teren w otoczeniu obiektu budowlanego. Ograniczenie to nie może być natomiast następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego, gdyż fakt tzw. "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu. Oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 1193/22).
Należy zgodzić się z tezą, według której, art. 3 pkt 20 P.b., zakłada ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Wyznaczenie takiego obszaru następuje z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt II OSK 112/21). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2013/20: (...) przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 P.b., czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Takich ograniczeń nie można upatrywać tylko w potencjalnym wzroście obciążeń, czy też uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu. Zdarzenie przyszłe i niepewne nie może stanowić o interesie prawnym a jedynie o interesie faktycznym.
Z powyższych rozważań wynika, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przysługiwać będzie wyłącznie osobie, która, po pierwsze, posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowalnego, po drugie, nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy wystąpić muszą łącznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 28/23).
Niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 403/21; z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1655/17; z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2352/16 i z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 1193/22).
Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2043/19).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy podzielić należy stanowisko organów obu instancji, że skarżący nie legitymował się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu.
Nie jest kwestionowane, że działka skarżącego bezpośrednio graniczy z nieruchomością inwestora.
Sam ten fakt nie upoważnia automatycznie do przypisania statusu strony w tym postępowaniu. Koniecznym jest bowiem wykazanie, że przedsięwzięcie inwestora oddziałuje na nieruchomość skarżącego. Jak jednak zostało to wcześniej zaznaczone, nie jest to jakiekolwiek oddziaływanie, a jedynie takie, które wprowadza ograniczenia w zabudowie danego konkretnego terenu.
Przeprowadzona analiza przepisów prawa nie doprowadziła organów administracji architektoniczno-budowlanej do wniosków, aby przedsięwzięcie inwestora nie pozwalało na zabudowę nieruchomości skarżącego zgodnie z jej przeznaczeniem.
Sąd nie ma wątpliwości, że realizacja planowanej inwestycji i obszar jej oddziaływania ogranicza się do działki inwestora (por. uzasadnienie zaskarżonej decyzji).
Jak wyjaśniono odległość pomiędzy projektowanym szeregiem nr 1 a budynkiem należącym do skarżącego wynosi 19,5 m. i jest oddzielona pasem izolacyjnej zieleni o szerokości 5 m, a więc przekracza dopuszczalną minimalną odległość pomiędzy budynkami. Ponadto, brak jest potencjalnego przesłaniania i zacieniania działki skarżącego, skoro wysokość planowanej inwestycji jest dwukrotnie mniejsza niż odległość od granicy z działką skarżącego (§ 13 i 60 rozporządzenia WT). Nadto, miejsca parkingowe wyznaczono zgodnie z § 19 rozporządzenia WT w odległości, która powoduje, że nie można przyjąć, że obszar oddziaływania obiektu wykraczać będzie poza granice działki inwestora.
Nie istnieje również problem dostępu do drogi publicznej. Inwestycja ma zapewniony dostęp do drogi publicznej po terenie własnym inwestora.
W tym zakresie należy dostrzec, że załączony do pisma procesowego skarżącego z dnia 25 marca 2024 r. protokół z dnia 27 lutego 2024 r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 8 stycznia 2024 r., nie dotyczy działki inwestora objętej zamierzeniem inwestycyjnym w obecnie rozpatrywanej sprawie, ale tzw. szeregu nr 3 zabudowy, realizowanego na podstawie ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 25 marca 2024 r. nr [...], dotyczącej działki nr [...].
Powołane w skardze utwardzenie działki nr [...], po której - zdaniem skarżącego - ma istnieć dostęp działek inwestora do drogi publicznej - nie realizuje zjazdu na działkę nr [...] (por. początkowa część niniejszego uzasadnienia), co wynika z treści załączonej do skargi decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 11 września 2023 r., nr [...], znak [...].
W tej sytuacji słusznie Wojewoda Śląski uznał, że badanie zaistnienia drugiej powoływanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie może mieć miejsca, ponieważ takie badanie może nastąpić dopiero po uznaniu wnioskodawcy za stronę postępowania. Podobnie Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie podziela pogląd zwarty w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 86/14 uznając, że: "(...) wykluczenie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powoduje niemożność rozpatrywania pozostałych przesłanek wznowienia zawartych we wniosku skarżących o wznowienie postępowania".
W świetle powyższego brak jest podstaw nie tylko dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy uchylenia własnej ostatecznej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), a to wobec wykazania, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że w kontrolowanym postępowaniu nadzwyczajnym ustalono nie tylko brak naruszenia interesu prawnego skarżącego, ale także brak oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Ustalenie to było oparte na analizie projektu budowlanego.
Niesłuszne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na niewyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego, które mogą mieć wpływ również na ocenę naruszenia przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 28 ust. 2 P.b. i wynikającego z niego przymiotu strony postępowania.
Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów zarówno prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI