II SA/Gl 312/23

II SA/Gl 312/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Renata Siudyka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2019 poz 2448
par. 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z. N. (N.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 29 grudnia 2022 r. nr IFXIV.7840.3.15.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. umarza postępowanie odwoławcze, 3. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 7 lutego 2022 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682, dalej: "Pr.bud.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 3 grudnia 2021 r., zatwierdzono projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Inwestor") obejmującą inwestycję pn.: "[...]" na dachu budynku przy ulicy [...] w C. na działce nr ewid. 1 obręb [...] G. W decyzji wskazano parametry anten stanowiące wyposażenie stacji bazowej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wydana decyzja jest zgodna z: wnioskiem Inwestora z dnia 3 grudnia 2021 r., ustawą Prawo budowlane i przepisami wydanymi na jej podstawie, ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego sygn. [...] z dnia 26 sierpnia 2021 r. W toku postępowania pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. zastrzeżenia wnieśli E. i Z. N. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r. na podstawie art. 123 k.p.a. i art. 35 ust. 3 Pr.bud. organ nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji do dnia 31 stycznia 2022 r. Do postanowienia załączono ww. zastrzeżenia. W dniu 31 stycznia 2022 r. pełnomocnik Inwestora uzupełnił dokumentację projektową zgodnie z w/w postanowieniem wraz z wyjaśnieniami w zakresie wniesionych zastrzeżeń. Organ poddał, iż zastrzeżenia oscylowały wokół: obaw dotyczących stanu technicznego budynku, na którym projektuje się przedmiotowy obiekt oraz trwałości i bezpieczeństwa planowanej inwestycji dla najbliższego otoczenia i użytkowników najbliższych obiektów budowlanych, oraz prawidłowości usytuowania obiektu względem odległości od budynków jednorodzinnych w otoczeniu projektowanej stacji, wniesiono także o zweryfikowanie przewidywanego rozkładu pól elektromagnetycznych na poziomach ponadnormatywnych w stosunku do oddziaływania na środowisko i zdrowie mieszkańców oraz na obszar oddziaływania elektromagnetycznego. Zgodnie ze stanowiskiem Inwestora: dla budynku, na którym projektuje się przedmiotową stację bazową opracowana została ekspertyza techniczna, w oparciu o którą zaprojektowano konstrukcję stacji. Ekspertyza wykazała, że przedmiotowy budynek nie stanowi zagrożenia utraty zdrowia i życia z uwagi na jego stan techniczny. Stan obiektu po oględzinach oceniono jako dobry, a także nie stwierdzono spękań lub nadmiernych ugięć stropów. Rozwiązania konstrukcyjne projektowanej stacji bazowej zostały odpowiednio dopasowane względem układu i elementów konstrukcyjnych przedmiotowego budynku. Miejsce podparcia i mocowania konstrukcji zostało dobrane oraz zaprojektowane w taki sposób, aby obciążenia przekazywały się pośrednio na główne elementy konstrukcyjne, na które dodatkowe obciążenie wywiera pomijalny wpływ. Realizacja planowanej stacji bazowej nie spowoduje przekroczenia stanu granicznego nośności oraz użytkowalności układu konstrukcyjnego obiektu. W związku z powyższym nie przewiduje się wystąpienia zagrożenia ani dla użytkowników przedmiotowego obiektu ani dla obiektów sąsiednich i ich użytkowników. Decyzja została doręczona dnia 11 lutego 2022 r.
Pismem z dnia 25 lutego 2023 r. Z. N. (dalej: "Skarżący") wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc, iż organ udzielił pozwolenia na działce nr 1 gdy ustalenia odniósł do zupełnie innej lokalizacji. Zwrócił uwagę, na stan techniczny budynku, który wymagał uzyskania ekspertyzy technicznej. Podkreślił, że jest to 50-letni budynek znajdujący się w bliskiej odległości od drogi krajowej, a wstrząsy i drgania mogły spowodować istotne szkody i osłabienia konstrukcji budynku, oględziny budynku z uwagi na cieplenie elewacji wydają się być niewystarczające. Skarżący zakwestionował złożone przez Inwestora wyjaśnienia. Zdaniem Skarżącego należało rozważyć uzyskanie opinii środowiskowej lub zmianę przeznaczenia budynku, w którym osoby pracujące będą narażone na negatywne oddziaływanie inwestycji. Nadto, skoro jest to inwestycja celu publicznego, to Inwestor powinien racjonalnie wykazać, że lokalizacja jest jedyna i niezbędna, a ewentualnie rozważyć jej zmianę, mając na względzie opinię społeczności lokalnej.
W uzupełnieniu odwołania, pełnomocnik Skarżącego sformułował następujące zarzuty naruszenia:
1. art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak zastosowanych konkretnych przepisów prawa materialnego z jednoczesnym ich uzasadnieniem nie pozwala na podjęcie polemiki z nią, ponadto organ nie dokonał oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy,
2. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej odkodowanie, tym bardziej, że obowiązkiem organu jest skonstruowanie uzasadnienia merytorycznego odnoszącego się do konkretnej jednostki prawnej zastosowanego aktu wraz z jego uzasadnieniem, ponadto nie wyjaśniano czy wskazane w dokumentacji tilty maksymalne są ustalone na podstawie kart katalogowych anten czy też organ bazuje tylko na wyjaśnieniach Inwestora, a organ winien wyjaśnić jak rozumie to pojęcie, ponieważ uznanie, iż o maksymalnym pochyleniu anten decyduje Inwestor powoduje, iż żadna inwestycja nigdy nie będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
3. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy ewentualnie przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia,
4. § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z w/w przepisami i tym samym nie udowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne,
5. art. 35 ust 1 pkt 2 Pr.bud. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, przez nieuwzględnienie rozporządzenia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne] z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne poprzez nieustalenie czy projekt zawiera dane odnośnie strefy pośredniej oraz zagrożenia, co jest obligatoryjnie wymagane,
5. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodanie konkretnej jednostki prawnej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wraz z jej uzasadnieniem, co stanowi rażące naruszenie prawa albowiem taka decyzja jest nie do odkodowania albowiem organ winien podać na podstawie, jakich danych ustalił maksymalne moce, tilty anten, oraz jak rozumie pojęcie miejsc dostępnych dla ludności w rozumieniu art. 64 ust 3 Konstytucji RP. Ponadto organ nie wyjaśnił, dlaczego analizował tylko niewielką cześć mocy wiedząc, iż anteny są przystosowane do pracy o wielokrotnie wyższej mocy,
6. § 2 ust 2 pkt 1 oraz 2 oraz § 3 ust 2 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez niedokonanie ich analizy,
7. art. 7, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 79 ust 1 Konstytucji RP poprzez sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej, ponieważ Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowanego przepisu a nie całości danego aktu normatywnego.
W uzasadnieniu przywołano argumentację na poparcie ww. zarzutów oraz stanowiska wyrażane przez sądy administracyjne. Podkreślono, że organ nie dokonał samodzielnej oceny dokumentacji przedłożonej przez Inwestora w zakresie dotyczącym maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz wymagań rozporządzenia dotyczącego projektu budowlanego oraz sytuowania telekomunikacyjnych obiektów budowlanych.
Pismem z dnia 5 lipca 2022 r. Inwestor odniósł się do zarzutów odwołania. Podkreślił, iż z Kwalifikacji przedsięwzięcia oraz Analizy Rozkładu PEM wynika, że planowana inwestycja nie oddziałuje na sąsiednie nieruchomości, przewidywane maksymalne obszary pola EM o wartości gęstości mocy większej niż dopuszczalne wyznaczone dla anten stacji występują w miejscu niedostępnym dla ludności, na nieruchomości o nr 1. Zwrócił uwagę na zmianę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z którego wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne. Podał też, iż także w brzmieniu obowiązującym przed zmianą Prezydent Miasta C. pismem z dnia 17 maja 2021 r. potwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Azymuty anten (10(, 130(, 250() świadczą o tym, że wiązki promieniowania nie będą przebiegały raczej w kierunku zabudowy mieszkaniowej. Zasygnalizował również brak potwierdzonych i uznanych badań wskazujących na wpływ promieniowania elektromagnetycznego wykorzystywanego w telefonii komórkowej na organizmy żywe.
Wojewoda Śląski, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. nr IFXIV.7840.3.15.2022, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. Pr.bud., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy, następnie po przeanalizowaniu zgromadzonych akt sprawy odniósł się do argumentów odwołania wskazując:
1) w odniesieniu do zarzutu nieprzeprowadzenia oględzin Wojewoda wyjaśnił, że organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do przeprowadzania tego typu działań. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz inne wymagane prawem dokumenty, a organ nie może, bez dysponowania wiarygodnymi dowodami, kwestionować zapisów dokumentacji projektowej przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Projektanci, zgodnie z wymogiem, wynikającym z przepisu art. 34 ust. 3d pkt 3 Pr.bud., dołączyli do projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego oraz do ekspertyzy technicznej istniejącego budynku, wykazującej możliwość budowy stacji bazowej - oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, co oznacza, że ciężar odpowiedzialności dotyczącej prawidłowej realizacji planowanej inwestycji spoczywa na projektantach. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z dokumentów (projektu architektoniczno-budowlanego, ekspertyzy technicznej istniejącego budynku) wynika, że: planowana inwestycja będzie miała znikomy wpływ na budynek, dodatkowe obciążenie zostanie rozłożone na główne elementy konstrukcyjne, wartości natężeń pod fundamentem budynku pozostaną bez zmian, stan techniczny obiektu został określony jako dobry, natomiast w dokumentacji projektowej ustalono, że zarówno istniejący budynek, jak i planowana inwestycja nie będą stwarzać zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Zdaniem Wojewody obawy Skarżącego są nieuzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym,
2) następnie Wojewoda wyjaśnił, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku uzyskania opinii społeczności lokalnej. Wystąpienie przez organ I instancji z wnioskiem o wyrażenie przez lokalną społeczność opinii, co do realizacji przedmiotowej inwestycji oraz uzależnienie od niej treści swojego rozstrzygnięcia, stanowiłoby samowolę organu i rażące naruszenie prawa. Słusznie zatem organ I instancji działań takich nie podjął. Organ I instancji dochował przy tym obowiązku wynikającego z art. 34a Pr.bud.,
3) w odniesieniu do kolejnego zarzutu Wojewoda podkreślił, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wyłączyło z zakresu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wszelkie instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niezależnie od częstotliwości emitowanego pola elektromagnetycznego, równoważnej mocy promieniowania izotropowego poszczególnych anten oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Skoro przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, zatem Inwestor nie jest zobowiązany do uzyskania, przed wydaniem pozwolenia na budowę, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie Wojewoda wskazał, iż w związku z ww. zmianą stanu prawnego tracą znaczenie także zarzuty sformułowane przez pełnomocnika Skarżącego w piśmie z dnia 15 marca 2022 r. uzupełniającego odwołanie, dotyczące nieodniesienia się przez organ I instancji do kwestii dotyczących maksymalnych mocy, kątów nachylenia poszczególnych anten sektorowych oraz istnienia miejsc dostępnych dla ludzi w określonej odległości od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tych anten. Czynniki te decydowały bowiem w poprzednio obowiązującym stanie prawnym o zaliczeniu (lub nie) danej inwestycji do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
4) co do "ewentualnego przewrócenia się masztu" Wojewoda wyjaśnił, że obowiązkiem organu jest zbadanie rozwiązań projektowych pod kątem zgodności z przepisem art. 35 ust. 1 Pr.bud. Jeżeli inwestycja spełnia warunki określone w tym przepisie, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, a żaden przepis nie wymaga przeanalizowania kwestii ewentualnego przewrócenia się obiektu budowlanego,
5) Wojewoda Śląski nie zgodził się także z zarzutem, że zaskarżona decyzja narusza przepis § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ nie dostrzegł braków w dokumentacji projektowej we wspomnianym zakresie, na str. 6-8 projektu architektoniczno-budowlanego znajdują się bowiem informacje dotyczące czynników, o których mowa w przepisie § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d ww. rozporządzenia.
6) w odniesieniu do przywołanych przepisów rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne podał, iż do obowiązków organu nie należy rozpatrywanie spraw, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, które zawiera normy kierowane do pracodawcy, a nie do inwestora i innych uczestników postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Wojewoda nie może więc analizować tych przepisów nie narażając się na zarzut naruszenia właściwości rzeczowej.
7) Wojewoda nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych wskazanych w piśmie pełnomocnika Skarżącego. W ocenie Wojewody postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego.
W dalszej kolejności Wojewoda zbadał dokumentację projektową w zakresie spełnienia wymogów określonych w przepisie art. 35 ust. 1 Pr.bud. Ustalił, że działka inwestycyjna położona jest na obszarze nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestor przedłożył organowi I instancji decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr [...] znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ stwierdził, że projektowana inwestycja pozostaje zgodna z warunkami określonymi w przedłożonej decyzji. W sprawie spełniony został wymóg zawarty w przepisie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr.bud., przedmiotowa inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi, co oznacza, że zachowano wymagania określone przepisem art. art. 35 ust. 1 pkt Pr.bud. Przedłożona dokumentacja projektowa jest kompletna i została wykonana przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego (art. 35 ust. 1 pkt 3-4a Pr.bud.). Inwestor złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej prawidłowo wypełnione oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane - art. 32 ust. 4 ww. ustawy. W powołaniu na treści art. 35 ust. 4 Pr.bud. Wojewoda przypomniał, że w razie spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja została doręczona w dniu 17 stycznia 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze z dnia 1 lutego 2023 r., sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 15 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 Konstytucji RP poprzez niedokonane oceny zgodności decyzji organu I instancji w zakresie czy spełnia ona wymogi prawa procesowego oraz materialnego w sytuacji, w której nie zawiera ona uzasadnienia merytorycznego, tj. naruszenie obowiązku przeprowadzenia postępowania przez dwie instancje,
2. art. 107 § 1 pkt 4,5, art. 107 § 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ nie podano, z jakimi odrębnymi przepisami analizowano wpływ obiektu na środowisko (brak definicji pojęcia środowisko), na zdrowie i życie ludzi (uwzględniono tylko efekty termiczne) oraz obiekty sąsiednie (brak analizy) zgodnie z konkretnym przepisem prawa materialnego, którego nie podano w decyzji (zgodność projektu budowlanego z przepisami),
3. art. 38, art. 39, art. 74 ust. 3 Konstytucji w zw. z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy w/w aktu prawnego, co do którego Ministerstwo Zdrowia przyznało, iż nie analizowano wpływu pola elektromagnetycznego na zdrowie i życie ludzi oraz które procedowano bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy.
4. art. 140, art. 143, art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez nieustalenie czy immisje pośrednie nie będą występowały na działce Skarżącego, w tym pole elektromagnetyczne z uwzględnieniem wszystkich stref, zjawiska odbić, kumulacji, ponieważ niedopuszczalne jest wprowadzenie komercyjne emisji na teren, co do którego Inwestor nie posiada tytułu prawnego,
5. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie czy pomiędzy antenami dojdzie do kumulacji, czy może wystąpić na sąsiednich działkach zjawisko odbić od naturalnych przeszkód w tym budynków, wówczas bada się nie tylko moc wypromieniowaną przez anteny, ale także nakładanie się pól, kumulację czy odbicia promieniowania,
6. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy ewentualnie przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia,
7. art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez odstąpienie od jego analizy i tym samym uznanie, iż osoby postronne mogą znaleźć się w strefie pośredniej oraz zagrożenia, które wystąpią w odległości ponad 100 metrów od anten. W sprawie przepisy ww. rozporządzenia nie były analizowane,
8. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesprecyzowanie decyzji w zakresie mocy, ilości anten, ich maksymalnego pochylenia wraz z uzasadnieniem tej kwestii w sposób możliwy do kontroli,
9. § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez lakoniczne stwierdzenie bez wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, że obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, dóbr materialnych, czyli dla środowiska zgodnie z przepisami odrębnymi, których nawet nie wskazano. W istocie nie wiadomo, z jakich powodów i na podstawie, jakich dowodów uznano, iż obiekt nie ma wpływu jakiegokolwiek na środowisko oraz nieruchomości sąsiednie,
10. § 14 pkt 5 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od zbadania zgodności projektu w omawianym zakresie,
11. § 14 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez przyjęcie, iż obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie jednego przepisu, chociaż istnieje kolizja z przepisami dotyczącym higieny z tym, że organ zupełnie to pomija. Ponadto nie wyjaśniono czy pole elektromagnetyczne będzie znajdować się poza działką, co do której inwestor posiada tytuł prawny i tym samym czy może dojść do zjawiska odbić, oraz nie wyjaśniono czy obliczenia dokonano z uwzględnieniem istniejącego już tła (kumulacji).
Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przywołał argumentację oraz orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie przedstawionych zarzutów. Podkreślił, że organ nie zdefiniował w decyzji pojęcia "środowisko", więc nie wiadomo, co miał na myśli, także nie wyjaśnił, na czym polega oddziaływanie na obiekty zgodne z przepisami odrębnymi. Nie jest zatem możliwe dokonanie kontroli takiej decyzji. Zdaniem Skarżącego, oddziaływanie na środowisko oraz obiekty sąsiednie powinno odbyć się również z uwzględnieniem art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Ponadto organ powinien wskazać, dlaczego analizuje tylko § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, pomijając § 9 pkt 2, co może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Podał także, że organ nie zweryfikował dokumentacji przedłożonej przez Inwestora, która na etapie składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zaniża wielokrotnie moce anten.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do zarzutów skargi, które nie były zawarte na etapie rozpoznania odwołania w niniejszej sprawie, wskazał, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie są właściwe do badania zgodności norm prawa powszechnie obowiązującego z Konstytucją RP oraz analizowania prawidłowości trybu ich stanowienia. Natomiast odmowa stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku stanowiłaby odstąpienie od zasady związania administracji prawem. Odnosząc się do zarzutu wprowadzenia w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji na działkę Skarżącego niedopuszczalnych immisji, zaznaczył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - przepisy art. 140, 143 i 144 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP nie mogą stanowić samoistnej podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, bez wyraźnego naruszenia przepisu techniczno-budowlanego, którego w rozpatrywanym przypadku organ się nie dopatrzył.
Wojewoda nie dopatrzył się również, aby w przedmiotowej sprawie obszar, na którym wystąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych wykraczał poza granice działki inwestycyjnej, także przy uwzględnieniu ewentualnej kumulacji tych pól emitowanych przez poszczególne anteny. W ocenie Wojewody w sprawie nie doszło także do naruszenia § 14 pkt 5 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W projekcie zagospodarowania terenu (str. 8-10) zawarte zostały informacje i dane o charakterze, cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi. Wojewoda podkreślił, iż obszar oddziaływania inwestycji został określony prawidłowo w oparciu o art. 3 pkt 20 Pr.bud., a podstawą do określenia tego obszaru nie mogą być przepisy rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Inwestora - Spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie skargi.
Zgodnie z wnioskiem z dnia 15 maja 2023 r. do udziału w sprawie dopuszczono [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., które przedstawiło stanowisko na poparcie zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie wymaga podkreślenia, obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania ciąży nie tylko na organie I instancji, lecz również na organie odwoławczym. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ I instancji przyznał danemu podmiotowi status strony. Organ odwoławczy miał ustawowy obowiązek zweryfikować, czy podmiot wnoszący odwołanie jest do tego uprawniony. W sytuacji zaś ustalenia braku legitymacji do bycia stroną postępowania po stronie podmiotu wnoszącego odwołanie, organ odwoławczy zobligowany był postępowanie zainicjowane tym odwołaniem umorzyć.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy Skarżący, będący właścicielem działki o nr ewid. 2, nie posiadał przymiotu strony, co zostało pominięte na etapie postępowania odwoławczego.
W postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr.bud., który jako przepis szczególny lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Pr.bud. Zgodnie z treścią tej regulacji (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r.) przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zatem dopiero wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu. Wobec powyższego osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje bowiem w skutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego. Do tego rodzaju przepisów należą w szczególności przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz.2448).
W rozpoznawanej sprawie wnioskiem o pozwolenie na budowę została objęta stacja bazowa nr [...] o całkowitej wysokości 22,00 m n.p.m., na której przewidziano umieszczenie sześciu anten sektorowych na wysokości 19,00 m n.p.t., dwóch anten radioliniowych 0,3 m na wysokości 19,00 m n.p.t. oraz jednej anteny radioliniowej 0,6m na wysokości 20,50 m n.p.t. Projektowana inwestycja planowana jest na działce o nr 1 C., obręb [...] G., a jej zlokalizowanie przewidziano na dachu istniejącego budynku. Nadmienić można, iż w odniesieniu do planowanej inwestycji została wydana decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr [...] znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (karta nr 1 akt administracyjnych).
W dacie wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę, nie obowiązywały już regulacje § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zostały uchylone z dniem 4 czerwca 2022 r. Z zasady praworządności, określonej w art. 6 k.p.a., wywodzi się natomiast obowiązek organów administracji działania na podstawie przepisów prawa i stosowania przez organ przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, przy czym odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2007 r. sygn. I OSK 1080/06). Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy powinien uwzględnić zmianę stanu prawnego, która nastąpiła na skutek nowelizacji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na mocy § 1 pkt 1 lit. b oraz § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071).
W wyniku tej nowelizacji z dniem 4 czerwca 2022 r. uchylono zapisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz. Tym samym wskazane inwestycje wyłączone zostały z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia zmieniającego z dnia 5 maja 2022 r., do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadkach w których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym. Skoro na gruncie rozpoznawanej sprawy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, organ odwoławczy wydając decyzję w dniu 29 grudnia 2022 r. winien zastosować przepisy w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w nowym brzmieniu.
Niewątpliwie nowy stan prawny przekłada się na sposób ustalenia kręgu stron postępowania, ponieważ nie ma aktualnie potrzeby badania miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny od środka elektrycznego. Inaczej mówiąc, z uwagi na uchylenie regulacji § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, od dnia 4 czerwca 2022 r. nie ma obowiązku kwalifikowania danego podmiotu jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o kryterium, czy jego nieruchomość znajduje się pod osiami głównych wiązek promieniowania anten. Wobec tego Skarżący, będący współwłaścicielem działki o nr 2 nie posiadał statusu strony w oparciu o usytuowanie jego działki wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Niezależnie jednak od powyższego, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż również przez omawianą zmianą, działka Skarżącego nie była usytuowana pod osią głównej wiązki promieniowania anteny, w odległości, o której była mowa w ww. przepisach rozporządzenia (§ 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8) obowiązujących przed 4 czerwca 2022 r. (rysunek nr [...], str. 45 projektu budowlanego).
Zauważenia również wymaga, iż w aktach sprawy pozostaje, dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenie projektanta składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 9 Pr.bud. o treści, iż projektowana instalacja nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (karta nr 1 akt administracyjnych), a także pismo z dnia 17 maja 2021 r. Prezydenta Miasta C. informujące, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (karta nr 5 akt administracyjnych). Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu, wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten, na azymutach 10°, 130°, 250°, przy uwzględnieniu maksymalnego pochylenia osi głównej wiązki (tilt wynoszący 10°), nie występują miejsca dostępne dla ludności, w związku z tym przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do żadnego z rodzajów przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu i nie będzie potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (karta 21 akt administracyjnych). Ustalenia te pozostają zgodne z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy. Stosownie do przywołanych (uchylonych) przepisów w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pole elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300000 MHz istotne były dwa parametry: równoważna moc promieniowana izotropowo oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Przedmiotowa stacja bazowa wobec niespełnienia określonych w ww. przepisach warunków, także przed uchyleniem wskazanych wyżej regulacji, nie zaliczała się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Warto również zwrócić uwagę (w odniesieniu do stanowiska skargi), iż w kwestii sumowania mocy anten wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. III OPS 1/22 przyjmując, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, z późn. zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.
Jak wskazano na wstępie przepisami, na podstawie których może nastąpić nabycie statusu strony w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. są także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W przypadku budowy stacji bazowej telefonii komórkowej za istotne przesłanki pozwalające ustalić obszar jej oddziaływania uznaje się bowiem również natężenie szkodliwego promieniowania.
Odnotowania wymaga, iż poprzez promieniowanie ponadnormatywne należy rozumieć promieniowanie emitowane przez pole elektromagnetyczne przekraczające wartość dopuszczalną, które może występować tylko w miejscach niedostępnych dla ludzi. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji telefonii komórkowej będzie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, która znalazłaby się w strefie, gdzie występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego. Możliwość zagospodarowania takiej nieruchomości budynkiem z przeznaczeniem dla ludzi byłaby bowiem niewątpliwie ograniczona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po 839/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. II SA/Łd 760/22). Taka sytuacja nie zachodzi jednak w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do działki Skarżącego.
W opisie technicznym, w powołaniu na rysunki (przekroje pionowe) zawarte w projekcie budowlanym obiektu stwierdzono, że pole elektromagnetyczne pochodzące od anten stacji bazowej o ponadnormatywnych wartościach gęstości mocy nie wystąpi w miejscach dostępnych dla ludności. Wyniki obliczeń w formie graficznej (rysunki [...] do [...]) obrazują przewidywany rozkład występowania pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większych lub równych wartości dopuszczalnej w miejscach dostępnych dla ludności zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Na rysunkach zostały oznaczone krytyczne odległości pomiędzy granicą występowania obszaru o gęstości mocy obliczanej dla danego pasma pracy anteny sektorowej, a poziomem terenu i miejscami dostępnymi dla ludności (str. 36 projektu budowlanego). W opisie projektu podano również, iż aktualny sposób zagospodarowania nieruchomości znajdujących się w otoczeniu obiektu budowlanego nie daje podstaw do stwierdzenia, że obszar oddziaływania będzie obejmował inne nieruchomości oprócz działki, na której planuje się zrealizować inwestycję. Nie zidentyfikowano budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi na obszarach stref, w których może wystąpić gęstość mocy pola elektromagnetycznego o poziomie nie mniejszym od dopuszczalnego (str. 12 projektu zagospodarowania terenu). Powyższe wynika z przedłożonego projektu oraz z załączonych rysunków. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego zawierający graficzną prezentację poziomu pól elektromagnetycznych został zawarty w załączniku do projektu budowlanego na rysunkach [...] – [...] (str. 46-48 projektu budowlanego). Pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych dla anten sektorowych stacji bazowej nie będzie występować niżej niż 18,4 m n.p.t. oraz dla anten radioliniowych niżej niż 19,0 m n.p.t. i obejmuje wyłącznie działkę o nr 1, na której zaplanowana jest inwestycja.
W tym zakresie należy również zwrócić uwagę na § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosownie do którego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z kolei z zapisów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku wynika, że zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko oraz dopuszczalne wartości parametrów dla miejsc dostępnych dla ludności (gęstość mocy w W/m2) wynosi odpowiednio: f/200 (załącznik do rozporządzenia, tabela 2 pkt 10) dla zakresu częstotliwości od 400 MHz do 2000 MHz (gdzie f to wartość częstotliwości pola elektromagnetycznego) oraz 10 W/m2 (załącznik do rozporządzenia, tabela 2 pkt 11) dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego od 2 GHz do 300 GHz. Natomiast zgodnie z projektem budowlanym zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych projektowanych anten sektorowych będzie wynosić: dla trzech anten sektorowych 900MHz, 1800MHz i 2100MHz, dla trzech anten sektorowych 800MHZ, 260MHZ (parametry techniczne instalacji i maksymalne zasięgi obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych wyznaczonych dla każdego z planowanych pasm pracy stacji bazowej przedstawia tabela nr 2, str. 36 projektu budowlanego).
W projekcie budowlanym przedstawiono rzut zasięgów przewidywanych obszarów pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od dopuszczalnych. Obszar ten nie obejmuje działki Skarżącego. Zgodnie z rysunkiem graficznym przedstawiającym ww. zasięg pól elektromagnetycznych w płaszczyźnie poziomej, przewidywany maksymalny zasięg pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości odpowiadającej danej wartości częstotliwości pola elektromagnetycznego (pasma pracy): dla każdego z azymutów, tj. 10°, 130°, 250°, dla anten pracujących w paśmie częstotliwości 900MHz wyniesie 3,4 m, dla 1800MHz wyniesie 2,2 m, dla 800MHz wyniesie 3,5 m, dla 2100MHz oraz 2600 MHz sumaryczny zasięg sektorów wyniesie 3,9 m, na wysokości zawieszenia anten (rysunek nr [...] str. 15 projektu zagospodarowania terenu, rysunek nr [...] str. 45 projektu budowlanego).
W projekcie stwierdzono, że w widoku pionowym zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego: dla azymutu 10° wystąpi na wysokości powyżej 18,4 m n.p.t. dla anten sektorowych (tilt 10°) oraz 19,0 m n.p.t. dla anten radioliniowych (rysunek [...], str. 46 projektu budowlanego); dla azymutu 130° wystąpi na wysokości powyżej 18,4 m n.p.t. dla anten sektorowych (tilt 10°) oraz 19,0 m n.p.t. dla anten radioliniowych (rysunek [...], str. 47 projektu budowlanego); natomiast dla azymutu 250° wystąpi na wysokości powyżej 18,4 m n.p.t. dla anten sektorowych (tilt 10°) oraz 20,5 m n.p.t. dla anten radioliniowych (rysunek [...], str. 48 projektu budowlanego).
Zatem, wskazać należy, że przewidywane obszary pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne znajdują się znacznie powyżej miejsc dostępnych dla ludności oraz występują na terenie, na którym zlokalizowana jest projektowana stacja bazowa, tj. na działce o nr 1. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę zasięgi wskazane w projekcie budowlanym, działka należąca do Skarżącego nie doznaje ograniczeń w zabudowie z uwagi na wystąpienie ponadnormatywnego promieniowania. Wobec tego Skarżący nie może być uznany za stronę postępowania, gdyż jego działka nie znajduje się w obszarze przekraczającym poziomy wskazane w ww. rozporządzeniu, albowiem przekroczenia poziomu pól elektromagnetycznych, jak wyżej zauważono, będą miały miejsce wyłącznie w przestrzeni nad działką inwestycyjną nr 1 i to na wysokościach powyżej 18,4 m n.p.t.
Powyższe nie pozwala na uznanie, że obszar oddziaływania obiektu będzie obejmował inne nieruchomości poza działką, na której planowana jest inwestycja. Skarżący nie mógł być zatem uznany za stronę postępowania.
Ponadto Skarżący nie wymienił żadnych innych norm przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałby na ograniczenie jego prawa do zabudowy nieruchomości. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów i ograniczeń mogłoby zdecydować o przyznaniu Skarżącemu przymiotu strony.
Brak było zatem podstaw do analizy pozostałych zarzutów skargi obejmujących kwestie materialnoprawne związane z przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zatwierdzono projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielono pozwolenia na budowę.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Skarżącego opartego o sygnalizowaną możliwość zwiększania przez Inwestora zdalnie mocy anten. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. III OPS 1/22 "nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji".
W zakresie podniesionych zarzutów względem stanowienia rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku Sąd nie dopatrzył się wad, które wykluczałby obowiązek jego stosowania. Możliwość wydania rozporządzenia uwarunkowana jest istnieniem tzw. upoważnienia ustawowego, a wymagania, jakim musi odpowiadać upoważnienie formułuje art. 92 Konstytucji który stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Upoważnienie ustawowe dla wydania ww. rozporządzenia przewiduje art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2002 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 z późn. zm.). Przepis ten zawiera obligatoryjną delegację a dla ministra właściwego do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji do określenia, w drodze rozporządzenia, zróżnicowanych dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności. Wykonując ten obowiązek Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Przeprowadzona analiza sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr.bud., a także z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997,00 zł, na które składa się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 500,00 zł, oplata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Strony będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.