II SA/GL 299/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaopłata legalizacyjnatermindokumentacjapostanowienienadzór budowlany

Podsumowanie

WSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie o opłacie legalizacyjnej, uznając, że wniosek o legalizację został złożony w terminie, a organ I instancji prawidłowo sprawdził dokumentację.

Skarżąca kwestionowała postanowienie o opłacie legalizacyjnej, zarzucając uchybienie terminowi na złożenie wniosku o legalizację oraz brak sprawdzenia dokumentacji przez organ II instancji. Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku biegnie od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, a nie od jego uprawomocnienia się w przypadku zażalenia. Sąd stwierdził również, że organ I instancji prawidłowo sprawdził kompletność i zgodność dokumentów legalizacyjnych, co czyniło postanowienie o opłacie legalizacyjnej zasadnym, mimo pewnych uchybień organu II instancji w zakresie ponownego sprawdzenia dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J.W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w kwocie 25.000,00 zł za rozbudowę budynku gospodarczego bez pozwolenia. Skarżąca zarzuciła uchybienie terminowi do złożenia wniosku o legalizację (art. 48a ust. 3 w zw. z art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego) oraz niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących sprawdzenia dokumentów legalizacyjnych przez organy nadzoru budowlanego (art. 49 ust. 1, 1a, 2a Prawa budowlanego). Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego terminu, wskazując, że zgodnie z art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego, termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, a w przypadku zażalenia – od dnia doręczenia postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy. Sąd podkreślił, że nawet licząc termin od daty wydania postanowienia przez ŚWINB, wniosek został złożony w terminie. Odnosząc się do kwestii sprawdzenia dokumentacji, Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo sprawdził kompletność i zgodność dokumentów legalizacyjnych z przepisami. Choć organ II instancji dopuścił się uchybienia, nie sprawdzając ponownie dokumentacji, Sąd uznał, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ PINB prawidłowo ocenił przedłożone dokumenty. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku złożenia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne, czyli od daty doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni art. 48a ust. 3 Prawa budowlanego, wskazując, że zwrot 'termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne' odnosi się do postanowienia organu pierwszej instancji, a w przypadku zażalenia, ostateczność następuje po doręczeniu postanowienia organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

pr.bud. art. 48a § ust. 1, 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pr.bud. art. 49 § ust. 1, 1a, 2a, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 57 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. Organ I instancji prawidłowo sprawdził kompletność i zgodność dokumentacji legalizacyjnej. Uchybienia organu II instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o legalizację został złożony z uchybieniem terminu. Organy nadzoru budowlanego nie są zobowiązane do sprawdzenia dokumentów legalizacyjnych przed wydaniem postanowienia o opłacie legalizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jednak nie podziela tego stanowiska. W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości Sądu to, że termin na złożenie wniosku o legalizację samowoli budowlanej w realiach rozpoznawanej sprawy rozpoczął swój bieg od daty doręczenia inwestorowi postanowienia ŚWINB utrzymującego w mocy postanowienie PINB, ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Wbrew zatem stanowisku ŚWINB organ przed wydaniem postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjna w pierwszej kolejności powinien stwierdzić kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowalnego. Tym samym choć ŚWINB zaniechał takiego ponownego sprawdzenia, to pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy.

Skład orzekający

Tomasz Dziuk

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Nowak

członek

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w postępowaniu legalizacyjnym w prawie budowlanym oraz zakres kontroli dokumentacji przez organy nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ustalania opłaty legalizacyjnej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, takich jak terminy i zakres kontroli dokumentacji, co jest istotne dla prawników i praktyków.

Kiedy naprawdę mija termin na legalizację samowoli budowlanej? Kluczowa interpretacja WSA.

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 299/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Nowak
Renata Siudyka
Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 48a ust. 1, 3, art. 49 ust. 1, 1a, 2a, 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2024 r. nr WINB-WOA.7722.326.2024.KC w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2024 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Z. (PINB) z dnia 12 listopada 2024 r. nr [...] , ustalające A. J. (inwestor) opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000,00 zł z tytułu legalizacji rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w K.
W uzasadnieniu ŚWINB przedstawił przebieg postępowania, poprzedzającego wydanie utrzymanego w mocy postanowienia organu I instancji. Przypomniał m.in., że postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r. PINB nakazał inwestorowi wstrzymać roboty budowlane związane z rozbudową budynku gospodarczego na działce nr [...] w K., wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę, oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o jego legalizację. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez ŚWINB w drodze postanowienie z 22 lutego 2024 r. wydanego w następstwie zażalenia wniesionego przez inwestora. W dniu 26 marca 2024 r. do PINB wpłynął wniosek inwestora o legalizację obiektu. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. PINB nałożył na inwestora, obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 lipca 2024 r., dokumentów legalizacyjnych. Na prośbę inwestora postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2024 r. PINB, zmieniając wcześniejsze postanowienie, wyznaczył następnie nowy termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych do dnia 31 października 2024 r. Dokumenty te inwestor przedłożył przy piśmie z dnia 31 października 2024 r., zaś postanowieniem z dnia 12 listopada PINB ustalił inwestorowi opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000,00 zł.
Zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji wniosła J. W. domagając się jego uchylenia. W zażaleniu zarzucono, iż obiekt narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz, że w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej występują nieprawidłowości, tj. brak jest naniesionych wszystkich koniecznych pomiarów. Ponadto podniesiono, że wniosek o legalizację został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 48a ust. 3 w zw. z art. 48a ust. 1 prawa budowlanego. Jednak ŚWINB zaskarżonym obecnie postanowieniem z 19 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyjaśniając motyw swojego rozstrzygnięcia ŚWINB stwierdził, że w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę doszło do rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o zadaszony taras wraz z wejściem na zewnątrz.
Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest zaś obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, przy czym w postanowieniu o nałożeniu tej opłaty organ ustala jedynie jej wysokość oraz jej adresata. Postanowienie to jest aktem administracyjnym procesowym, rozstrzygającym kwestie wpadkowe, incydentalne w toku postępowania administracyjnego, nie zaś kwestie materialnoprawne. Zakresu rozstrzygnięcia tym postanowieniem nie można rozszerzać na wszelkie kwestie, które powinny być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji kończącej postępowanie. Organ nie bada więc zagadnień merytorycznych dotyczących oceny projektu budowlanego i wskazanej w nim inwestycji. Zagadnienia te powinny być dopiero przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 4 prawa budowlanego kończącej postępowanie legalizacyjne. Obowiązkiem organu przed wydaniem postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej jest jedynie sprawdzenie, czy nie istnieją nieusuwalne przeszkody prawne uniemożliwiające wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, co organ I instancji uczynił. Jednocześnie ŚWINB po przytoczeniu podstaw prawnych ustalenia opłaty legalizacyjnej i jej przeliczeniu z uwzględnieniem realiów sprawy ocenił, że PINB wysokość tej opłaty ustalił prawidłowo.
ŚWINB zaakcentował także, że postanowienia w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej nie można traktować jako promesy legalizacji samowoli budowlanej - byłoby to przedwczesne na tym etapie postępowania. W kontekście zaś zarzutów podniesionych w zażaleniu ŚWINB wyjaśnił, że celem ustawodawcy jest przede wszystkim umożliwienie stronie zalegalizowania samowoli budowlanej, a nakaz rozbiórki jest najdalej idącym środkiem prawnym, niosącym za sobą nieodwracalne skutki. Złożenie więc przez stronę wniosku o legalizację z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 48a ust. 3 w zw. z art. 48a ust. 1 pr. bud., nie powoduje po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązku wydania nakazu rozbiórki obiektu. W takiej sytuacji organ, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, obowiązany jest kontynuować prowadzone postępowanie legalizacyjne.
W skardze na powyższą decyzję ŚWINB skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 48a ust. 3 w z zw. z art. 48a ust. 1 pr.bud. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że wniosek o legalizację obiektu budowlanego może zostać skutecznie złożony przez inwestora z naruszeniem 30-to dniowego terminu liczonego od dnia, gdy postanowienie o wstrzymaniu budowy stało się ostateczne,
2. art. 49 ust. 1, 1a oraz 2a pr.bud. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że organy nadzoru budowlanego, na etapie wydawania postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej, nie są zobowiązane do sprawdzenia dokumentów legalizacyjnych przedłożonych przez inwestora pod kątem ich zgodności z przepisami.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiony został wywód prawny zmierzający do wykazania zasadności podniesionych zarzutów. Według skarżącej brak złożenia przez inwestora wniosku o legalizację wiąże organ nadzoru budowlanego w zakresie obowiązku wydania decyzji rozbiórkowej. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 24 sierpnia 2023 r. stało się bowiem ostateczne w dniu 22 lutego 2024 r.tj. z dniem wydania postanowienia przez ŚWIB, a nie z dniem jego doręczenia inwestorowi. Inwestor uchybił terminowi na złożenie wniosku o legalizację i nie wystąpił o jego przywrócenie. Tym samym organ nie mógł już dalej prowadzić procedury legalizacyjnej.
Podniesiono także, że w świetle art. 49 pr.bud. przed wydaniem postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej obowiązkiem organu jest sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, oraz warunkami technicznymi użytkowania obiektów budowlanych. Konieczność sprawdzenia poprawności przedłożonej przez inwestora dokumentacji potwierdza również treść art. 49 ust. 4 pr. bud., który nakazuje organowi nadzoru, po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, wydanie decyzji o legalizacji samowoli budowlanej. Na tym etapie postępowania nie ma już zatem miejsca na badanie merytorycznej treści przedłożonej dokumentacji. Organ po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej jest nie tylko uprawniony do wydania decyzji o legalizacji ale jest wręcz do tego zobowiązany bez sprawdzenia ewentualnych uchybień, które mogłaby zawierać przedłożona przez inwestora dokumentacja.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie o ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Nie stanowi przedmiotu sporu wysokość tej opłaty. Sporne są natomiast dwie kwestie. Pierwsza dotyczy dotrzymania przez inwestora terminu na złożenie wniosku o legalizację. Druga dotyczy sprawdzenia przez organ odwoławczy dokumentów przedłożonych w ramach procedury legalizacyjnej przez inwestora.
Według strony skarżącej inwestor uchybił terminowi na wniesienie wniosku o legalizację. Stanowisko to skarżąca opiera na założeniu, że termin ten rozpoczął swój bieg w dniu wydania przez ŚWINB postanowienia utrzymującego w mocy wydany przez PINB nakaz wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku. Według skarżącej bez znaczenia jest przy tym data doręczenia postanowienia ŚWINB. Sąd jednak nie podziela tego stanowiska.
W świetle art. 48a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418, w skrócie "pr.bud."), wniosek o legalizację inwestor może złożyć w ciągu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. Natomiast w świetle ust. 3 powołanego przepisu, 30-dniowy termin na złożenie wniosku legalizacyjnego, który standardowo biegnie od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu budowy, w przypadku złożenia zażalenia na takie postanowienie, biegnie od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne, czyli od daty doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy wydanego w efekcie rozpatrzenia jego zażalenia (patrz: R. Godlewski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. D. Sypniewskiego, Warszawa 2022, art. 48a). Zawarty w art. 48a ust. 3 pr. bud. zwrot "termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne" odnosi się bowiem do postanowienia organu pierwszej, a nie drugiej instancji. Wynika to z art. 48a ust. 3 in principio, do którego wprost nawiązuje przytoczony wyżej jego dalszy fragment. Natomiast art. 48a ust. 1 pr. bud. jednoznacznie wiąże rozpoczęcie biegu terminu na złożenie wniosku o legalizację z momentem doręczenia postanowienia o wstrzymaniu (zob. wyrok NSA z 16 kwietnia 2025 r., II OSK 931/24).
Ponadto zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Od chwili wydania postanowienie, tak jak i decyzja administracyjna, istnieje na płaszczyźnie proceduralnej. Jednak dopiero prawnie skuteczne jego doręczenie skutkuje wiążącym dla organu wejściem aktu administracyjnego do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z 14 października 2021 r., III OSK 3720/21).
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości Sądu to, że termin na złożenie wniosku o legalizację samowoli budowlanej w realiach rozpoznawanej sprawy rozpoczął swój bieg od daty doręczenia inwestorowi postanowienia ŚWINB utrzymującego w mocy postanowienie PINB, ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że postanowienie ŚWINB zostało wydane w dniu 22 lutego 2024 r. Gdyby nawet 30 dniowy termin na złożenie wniosku o legalizację liczyć, tak jak chciałaby skarżąca, od tej daty, to ostatni jego dzień przypadałby na 23 marca 2024 r. tj. na sobotę. Po zastosowaniu art. 57 § 4 k.p.a. nawet tak liczony termin upłynąłby dopiero w poniedziałek tj. 25 marca 2024 r. W tej zaś dacie inwestor nadał listem poleconym wniosek o legalizację (karta 14 akt administracyjnych).
Odnosząc się do drugiej spornej kwestii tj. zakresu, w jakim jeszcze przed wydaniem postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej należało sprawdzić dokumenty przedłożone przez inwestora Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem, jakie w tym względzie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji.
Zgodnie z art. 49 ust. 2a pr.bud. stanowiącym postawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia, o którym mowa w ust. 1a, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 49 ust. 1 pr.bud. w przypadku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego sprawdza:
1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy,
w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona, sprawdza się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy.
W myśl natomiast art. 49 ust. 1a pr.bud. w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie.
Wbrew zatem stanowisku ŚWINB organ przed wydaniem postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjna w pierwszej kolejności powinien stwierdzić kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowalnego. Przez kompletność należy rozumieć pełny komplet odpowiednich dokumentów legalizacyjnych sporządzonych w prawem przewidzianej formie przez osoby do tego uprawnione i merytorycznie odnoszące się do wszystkich aspektów wymaganych dla treści takich dokumentów. Chodzi tu zatem zarówno o kompletność od strony formalnej (czy są wszystkie prawem wymagane dokumenty legalizacyjne i czy są one przedłożone w całości – np. wszystkie strony danego dokumentu wraz z załącznikami), jak i merytorycznej. Organ sprawdza także zgodność projektu zagospodarowania z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Przez pojęcie ustawy zgodnie z art. 1 pr.bud. należy rozumieć wszystkie przepisy Prawa budowlanego. Do przepisów techniczno-budowlanych zgodnie z art. 7 ust. 1 pr.bud. zalicza się zaś warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych.
Uwzględniając dodatkowo treść art. 49 ust. 4 pr.bud. w doktrynie wskazuje się, że wolą ustawodawcy jest, aby spełnienie wymagań z ust. 1 było potwierdzone już wydaniem postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, a nie dopiero w decyzji o legalizacji. Wbrew zatem stanowisku ŚWINB postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej nie jest jedynie orzeczeniem, które ma na celu ustalić wysokość opłaty, ale także orzeczeniem potwierdzającym spełnienie pozostałych wymogów zgodności samowoli budowlanej z prawem (stwierdzającym brak nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych).
Wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej oznacza, że organ ocenił przedłożone dokumenty legalizacyjne jako odpowiadające wymogom prawa (nie stwierdził nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych). Od momentu wydania takiego postanowienia możliwość wydania decyzji o legalizacji zależy wyłącznie od strony, tj. od tego, czy uiści ona opłatę w wysokości ustalonej przez organ. Organ nie jest już zatem uprawniony do dalszego badania zgodności samowoli budowlanej z prawem, gdyż ten etap weryfikacji zakończony został wydaniem zaskarżalnego postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (por.A.Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2023, t. 2 i 5, 18, 27 do art. 49).
W świetle dotychczasowych rozważań nie ulega wątpliwości, że ŚWINB uchybił wskazanym powyżej przepisom postępowania w sposób nieprawidłowy odczytując z nich treść obowiązków organu wydającego postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Jednak pomimo tego naruszenia, w ocenie Sądu, nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jak bowiem wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, organ ten zadośćuczynił w sposób prawidłowy przedstawionym powyżej obowiązkom. Inwestor złożył bowiem organowi I instancji wymagane dokumenty legalizacyjne tj.: 3 egzemplarze projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego: "rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego w K. na działce nr [...] o zadaszony taras w ramach zabudowy zagrodowej " sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane m.in. do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej; 2 egzemplarze projektu technicznego: "rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego w K. na działce nr [...] o zadaszony taras w ramach zabudowy zagrodowej" (sporządzone przez tą samą, uprawnioną osobę); zaświadczenie o zgodności realizacji i rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego na działce [...] w K. o zadaszony taras w ramach zabudowy zagrodowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że analiza przedłożonych do akt sprawy projektów wykazała, że opracowania zostały sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, będącą aktywnym członkiem izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany i projekt techniczny są kompletne i spełniają wymagania ujęte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U.2022 poz. 1679). Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało sporządzone na aktualnym druku PB-5. Według Sądu treść powyższych wyjaśnień po ich skonfrontowaniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przede wszystkim wymienionymi powyżej dokumentami przedłożonymi przez inwestora, wskazuje na to, że organ ten dokonał prawidłowego sprawdzenia i oceny kompletności dokumentów legalizacyjnych oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami pr.bud., w tym zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w chwili zakończenia budowy. Tym samym choć ŚWINB zaniechał takiego ponownego sprawdzenia, to pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu wobec prawidłowego sprawdzenia dokumentacji legalizacyjnej przez PINB spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia o ustaleniu inwestorowi opłaty legalizacyjnej.
Jedyne zastrzeżenie dotyczące dokumentacji projektowej, jakie zostało podniesione w zażaleniu i podtrzymane w skardze dotyczy braku wskazania w dokumentacji projektowej odległości pomiędzy okapem dachu a granicą z działką skarżącej. W ocenie Sądu zarzut ten jest jednak bezzasadny, choćby bowiem z rzutu połaci dachowych (Rys. Nr A_4 – karta 19 akt administracyjnych) wynika, że okap został wysunięty 75 cm poza obrys ścian. Skoro zatem skarżąca wskazuje, że odległość ściany od granicy z jej działką wynosi 2,65 m, to dotyczący okapu wymóg minimalnej odległości wynoszącej 1,5 m jest spełniony i to z "zapasem" 40 cm. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że zarzut zażalenia w tym zakresie nie został sformułowany w sposób kategoryczny, gdyż skarżąca stwierdza, że odległość okapu wystającego poza ścianę budynku "może być mniejsza niż 1,5 metra". ŚWINB nie odniósł się merytorycznie do tego zarzutu. Jednak, jak już wcześniej wskazano, nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie choć ŚWINB dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., to jednak pomimo tych naruszeń w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że postanowienie PINB w pełni odpowiada prawu i zasługiwało na utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy. Tym samym samo rozstrzygniecie ŚWINB o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB, choć zostało podjęte z naruszeniem powyższych przepisów proceduralnych i materialnych, to jednak jest prawidłowe.
Skoro zatem uchybienia organu II instancji nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy, to skargę należało oddalić na postawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
Powołane w wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę