II SA/Gl 29/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-04
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościplan zagospodarowania przestrzennegowycena nieruchomościoperat szacunkowyrzeczoznawca majątkowynieruchomościprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję ustalającą jednorazową opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uznając operaty szacunkowe za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która ustaliła jednorazową opłatę planistyczną w kwocie 99 753 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionował prawidłowość operatów szacunkowych, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i dowolną ocenę dowodów. Sąd uznał, że operaty szacunkowe zostały sporządzone prawidłowo, a organ odwoławczy nie naruszył przepisów procedury administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 99 753 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące wartości nieruchomości przed i po zmianie planu, a także wadliwe ustalenie różnicy w wartości. Sąd analizując sprawę, odwołał się do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, podkreślając rolę rzeczoznawcy majątkowego w procesie wyceny. Sąd uznał, że operaty szacunkowe, w tym ten stanowiący podstawę decyzji organu odwoławczego, zostały sporządzone prawidłowo, a wybór nieruchomości porównawczych i zastosowane współczynniki korygujące były uzasadnione. Sąd podkreślił, że organ administracyjny nie może ingerować w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy, a ewentualne kwestionowanie operatu powinno odbywać się poprzez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Sąd uznał, że skarżący miał możliwość skorzystania z tej ścieżki, a koszt takiej opinii, w kontekście uzyskanej kwoty ze sprzedaży nieruchomości, nie był dla niego nieosiągalny. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że operaty szacunkowe zostały sporządzone prawidłowo, a organ odwoławczy dokonał ich oceny w zakresie dopuszczalnym przez prawo.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena merytoryczna operatów szacunkowych należy do rzeczoznawcy majątkowego, a organ administracji może jedynie badać ich formalną poprawność. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości operatu, strona powinna wystąpić o jego ocenę do organizacji zawodowej rzeczoznawców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.z.p. art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 7

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 § ust. 4

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 37 § ust. 3 i 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 156 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 154 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 4 § pkt 16

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 153 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operaty szacunkowe zostały sporządzone prawidłowo pod względem formalnym i merytorycznym. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny dowodów w zakresie dopuszczalnym przez prawo. W przypadku wątpliwości co do operatu, strona powinna skorzystać z weryfikacji przez organizację zawodową rzeczoznawców. Koszt opinii organizacji zawodowej nie był nieosiągalny dla skarżącego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i dowolnej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące wadliwości operatów szacunkowych. Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na stronę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w pełni podziela stanowisko SKO, że będący podstawą ustaleń organu odwoławczego operat rzeczoznawcy J. K. został sporządzony prawidłowo, a wybór nieruchomości porównawczych szczegółowo uzasadniono. Organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi. Metodą weryfikacji operatu szacunkowego jest więc ocena jego prawidłowości przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, a nie przez dołączanie do akt operatów prywatnych, powstałych na zlecenie strony. Sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego.

Skład orzekający

Artur Żurawik

sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący

Tomasz Dziuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat planistycznych, ocena operatów szacunkowych w postępowaniu administracyjnym, rola rzeczoznawcy majątkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego i późniejszym zbyciem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłat planistycznych i prawidłowości wyceny nieruchomości, co jest istotne dla profesjonalistów z branży nieruchomości i prawa administracyjnego.

Opłata planistyczna: Jak sądy oceniają wycenę nieruchomości po zmianie planu?

Dane finansowe

WPS: 112 715,1 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 29/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II OZ 466/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 36 ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2025 r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 30 października 2024 r. nr SKO.XII/426/10/2024 w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz P. decyzją z dnia 24 stycznia 2024 r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 36 ust. 4 i in. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej k.p.a.) i in., orzekając wobec F. T. (dalej "strona", skarżący"), w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w granicach administracyjnych sołectwa [...] Etap II, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. poz. [...] z dnia [...] r.), działając z urzędu, ustalił mu jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 112 715,10 zł z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości położonej w C. , oznaczonej nr ew. [...], arkusz mapy [...]. obręb [...] , o powierzchni 1,9967 ha.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że do Urzędu wpłynął akt notarialny z dnia [...]r., dotyczący zbycia ww. nieruchomości, za kwotę 2 375 130 zł brutto. Dla ww. nieruchomości poprzednio obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu po zlikwidowanej jednostce wojskowej w C. , zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.), zgodnie z którym zbyta nieruchomość określona była symbolem: C2a-MW, C2b-MW, C2c-MW - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; C6 KD - tereny dróg publicznych; C5a KDW - tereny dróg wewnętrznych; C3-UZ - tereny usług zdrowia; C4-ZP - tereny zieleni urządzonej z zakazem zabudowy. Plan ten obowiązywał do dnia wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. do dnia [...] roku. Zgodnie z obowiązującym m.p.z.p. ww. działka położona jest w jednostce planu o symbolu MU - przeznaczenie podstawowe – zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa usługowa. Przeznaczenie dopuszczalne; miejsca do parkowania, dojazdy, dojścia, ciągi piesze i pieszo-rowerowe; zieleń urządzona. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania jest niezabudowana. Uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowało wzrost wartości części nieruchomości oznaczonej w poprzednio obowiązującym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego symbolem C4-ZP - tereny zieleni urządzonej z zakazem zabudowy (pow. 0,6880 ha). Ustalono stawkę procentową, na podstawie której ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., w wysokości 30%. Uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowało wzrost wartości nieruchomości będącej przedmiotem transakcji, co zostało potwierdzone operatem szacunkowym z dnia [...] r., sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego R. S. . Ustosunkowując się do zarzutów strony rzeczoznawca majątkowy ponownie przystąpił do wyceny nieruchomości objętej sprzedażą. Dnia [...] r. sporządził nowy operat szacunkowy, określający wzrost wartości nieruchomości. W ocenie organu przyjęty za podstawę ustalenia wysokości opłaty planistycznej operat uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego odpowiada wymogom obowiązujących przepisów prawa. Został spełniony warunek do wydania, zgodnie z art. 37 ust. 6 u.p.z.p., decyzji ustalającej wysokość jednorazowej opłaty jw.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła przez pełnomocnika strona, zaskarżając ją w całości. Zarzucono naruszenie:
1) art. 7, 77, 80, 84 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności w zakresie dowodu z opinii biegłego, co skutkowało przyznaniem przedmiotowej opinii walorów wiarygodności, zupełności oraz poprawności, podczas gdy opinia była wadliwa oraz zawierała błędy, o istnieniu których organ był informowany przez stronę w toku prowadzonego postępowania dowodowego, natomiast mimo odniesienia się przez biegłego do treści stanowiska odwołującego błędy nie zostały naprawione;
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu wartości wyjściowej nieruchomości jw. przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ustalenie, że wartość ta wynosiła 895 981 zł, podczas gdy realna wartość działki była nie niższa, niż 1 337 000 zł;
3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwym ustaleniu różnicy w wartości nieruchomości według stanów sprzed oraz po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ustalenie, że różnica (wzrost) rynkowej wartości przedmiotowej działki wynosiła 375 717 zł, w konsekwencji czego doszło do zawyżenia ustalonej w decyzji wartości opłaty planistycznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej (dalej SKO) decyzją z dnia 30 października 2024 r., znak SKO.XII/426/10/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
- uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dla strony jednorazowej opłaty w wysokości 112 715,10 zł, z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości jw. i w tej części:
- ustaliło wysokość opłaty w kwocie 99 753 zł, a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podano m. in., że na dzień 30 kwietnia 2024 r. Kolegium zwołało rozprawę. Uczestniczyli w niej rzeczoznawcy majątkowi oraz pełnomocnik strony i organu. Na rozprawie rzeczoznawcy majątkowi odnieśli się do swoich operatów stwierdzając, że teren objęty wyceną jest terem trudnym do wyceny i brak jest podobnych terenów na terenie Gminy. W ich ocenie zieleń jest wyceniana różnorodnie, w zależności od przeznaczenia pozostałej części działki. Pełnomocnik strony wyraził zgodę na poddanie obu operatów szacunkowych (sporządzonych na zlecenie organu oraz strony) ocenie przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych. Koszty sięgały jednak min. 16.000 zł i zdaniem pełnomocnika są zbyt wygórowane, przekraczając możliwości finansowe skarżącego. Zdaniem Kolegium oba operaty szacunkowe sporządzone są poprawnie pod względem formalnym, jednak z uwagi na zbyt dużą różnicę w ustaleniu wartości nieruchomości zachodzi konieczność uzyskania kolejnego dowodu, trzeciego operatu, który będzie najbardziej wiarygodny i umożliwiający zakończenie postępowania. Burmistrz zlecił wykonanie przedmiotowego operatu rzeczoznawcy majątkowemu J.K. , który w operacie z dnia [...] r. ustalił wzrost wartości nieruchomości, spowodowany zmianą planu zagospodarowania przestrzennego. Operat ten stanowi podstawę do ustalenia opłaty planistycznej. W sprawie jest niesporne, że w 2023 r. został uchwalony plan miejscowy, który spowodował zmianę zapisów poprzednio obowiązującego planu: tereny zieleni urządzonej z zakazem zabudowy przekształcono na tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Opisane zmiany niewątpliwie skutkowały wzrostem wartości nieruchomości, określonym przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym. Spełnione zostały przesłanki uzasadniające ustalenie opłaty planistycznej w wysokości określonej w decyzji. Zbycie nieruchomości nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego. Sposób dokonania wyceny odpowiada wymogom prawnym. Operat szacunkowy został sporządzony w sposób umożliwiający ocenę jego prawidłowości, a wartość dowodowa tegoż operatu nie budzi wątpliwości. Jest on spójny, logiczny, zupełny, nie ma w nim nieścisłości oraz nie zostały pominięte istotne dla wyceny elementy. Rzeczoznawca majątkowy szczegółowo opisał cechy rynkowe nieruchomości wraz z ich ocenami, co pozwoliło na określenie ich podobieństwa. Strona po zapoznaniu się z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. nie wniosła uwag.
Skargę na powyższą decyzję SKO złożyła przez pełnomocnika ww. strona, zaskarżając ją w całości, wnosząc o uchylenie decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucono m. in. naruszenie:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną oraz nieuzasadnioną ocenę czterech różnych operatów szacunkowych znajdujących się w aktach sprawy, a w konsekwencji przyjęcie jako miarodajnego do ustaleń faktycznych operatu rzeczoznawcy majątkowego J. K. , przy jednoczesnym braku uzasadnienia przypisania waloru wiarygodności akurat temu dowodowi dopuszczonemu w sprawie;
2. art. 6 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku przeprowadzenia, sfinansowania oraz zorganizowania części postępowania dowodowego poprzez zwrócenie się do stowarzyszenia rzeczoznawców majątkowych o przeprowadzenie opinii dotyczącej rozbieżności w zgromadzonych w toku postępowania dowodowego operatów szacunkowych;
3. art. 157 ust. 1 i art. 157 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm. – dalej: u.g.n.), poprzez odstąpienie od dokonania oceny prawidłowości sporządzenia zgromadzonych w aktach sprawy operatów szacunkowych przy jednoczesnym zleceniu sporządzenia kolejnego, czwartego operatu wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. .
W uzasadnieniu podano m. in., że w aktach sprawy do dyspozycji SKO znajdowały się cztery niezależne i rozbieżne pomiędzy sobą operaty szacunkowe. Różnica w wynikach przedmiotowych operatów jest zdecydowana i ma zasadniczy wpływ na ustalenie wymiaru opłaty planistycznej. W uzasadnieniu skarżonej decyzji nie sposób jednak odnaleźć przyczyn, ze względu na które akurat operat rzeczoznawcy J. K. został uznany za wiarygodny i rzetelny, a nie dowolny inny operat zdeponowany w aktach sprawy. Cedowanie na skarżącego obowiązku prowadzenia czynności dowodowych oraz obowiązku dążenia do ustalenia prawdy materialnej, a tym samym ustalenia rzeczywistej wartości nieruchomości oraz oceny zgromadzonych w sprawie operatów, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Koszt przeprowadzenia ewentualnej opinii stowarzyszenia rzeczoznawców majątkowych okazał się być dla skarżącego niemożliwy do poniesienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W myśl art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Roszczenie o opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 i ust. 4 u.p.z.p.).
W odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm. – dalej: u.g.n.)., o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej (art. 37 ust. 12 u.p.z.p.).
W tego rodzaju sprawach konieczne jest zatem uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego, jako osoby posiadającej wiedzę specjalną, co jest konsekwencją art. 7 u.g.n. według którego "Jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V." Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Jak wynika z powyższych regulacji dobór nieruchomości porównawczych, czy wybór cech rynkowych, mających wpływ na zróżnicowanie cen transakcyjnych, należy do rzeczoznawcy majątkowego, którego pozycja prawna zbliżona jest do statusu osoby zaufania publicznego. Czynności, których dokonuje rzeczoznawca majątkowy, polegające na wycenie nieruchomości wymagają wiedzy specjalistycznej, której organ administracyjny nie posiada. Organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi. Powinien jedynie dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać np. czy został sporządzony przez osobę uprawnioną, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy, czy nie zawiera niejasności, pomyłek bądź innych braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową.
Sąd w pełni podziela stanowisko SKO, że będący podstawą ustaleń organu odwoławczego operat rzeczoznawcy J. K. został sporządzony prawidłowo, a wybór nieruchomości porównawczych szczegółowo uzasadniono. Przy doborze nieruchomości zastosowano współczynniki korygujące, które uwzględniają różnice między nieruchomościami.
Rzeczoznawca do operatu dołączył zestawienie nieruchomości porównawczych. Oczywistym jest przy tym, że nie ma nieruchomości porównawczych w pełni zbieżnych z nieruchomością porównywaną i zawsze wystąpią pewne różnice w kwestii ich parametrów. Żaden przepis prawa - w szczególności art. 4 pkt 16 u.g.n., zawierający definicję "nieruchomości podobnej" - nie stanowi, że nieruchomością podobną może być wyłącznie działka o takiej samej powierzchni i położona w tej samej miejscowości co nieruchomość wyceniana (por. np. wyrok NSA z 7 marca 2014 r., sygn. I OSK 1815/12).
Co więcej, na to, że pomiędzy nieruchomościami podobnymi mogą występować różnice (odnoszące się także do ich powierzchni czy lokalizacji) wskazuje wyraźnie art. 153 ust. 1 u.g.n., który mówi o cechach różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej. Stąd ceny koryguje się ze względu na owe cechy różniące oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu.
W niniejszej sprawie wskazano w operacie nieruchomości porównawcze i ich istotne parametry. Dostosowano również wskaźniki korygujące. Z kolei organ dokonał oceny operatu w zakresie, w którym był do tego upoważniony, mając na uwadze, że nie można ingerować w treści i ustalenia wymagające wiedzy specjalnej.
NSA w wyroku z 17 lutego 2017 r., sygn. I OSK 917/15, wskazał, że "Zakwestionowanie operatu szacunkowego i opartych na nim decyzji nie może być co do zasady wynikiem zakwestionowania wyboru dokonanego przez rzeczoznawcę, a zdeterminowanego jego wiedzą fachową i uargumentowanego, gdyż taki wybór rzeczoznawcy mieści się w granicach prawa."
Co więcej, merytoryczne zakwestionowanie takiego operatu, jak czyni to skarżący, wymagałoby wiadomości specjalnych, czego nie może uczynić strona, która takich wiadomości nie posiada. Dlatego zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. O taką ocenę należało zatem wystąpić (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., II OSK 2600/14). To tam strona mogła podnosić zarzuty dotyczące m. in. wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, przyjętych cech nieruchomości porównawczych, sposobu dokonania wyliczeń, merytorycznych wniosków rzeczoznawcy, itp.
Metodą weryfikacji operatu szacunkowego jest więc ocena jego prawidłowości przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, a nie przez dołączanie do akt operatów prywatnych, powstałych na zlecenie strony. Ustawodawca w sposób wyraźny wskazuje na możliwość i sposób kwestionowania takiego dokumentu. Co więcej, stwierdza, że "Sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1" (art. 157 ust. 2 u.g.n.).
Jeśli strona ma zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, to sama może skorzystać z opcji oceny operatu przez ww. organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Trudno oczekiwać od organu, w którego ocenie sporządzony w sprawie operat (ten, który był podstawą decyzji) jest prawidłowy, by korzystał z możliwości weryfikacji takiego dokumentu przez organizację rzeczoznawców, wydając w tym celu pieniądze publiczne.
Jak wynika z materiału dowodowego skarżący za sprzedaż ww. nieruchomości otrzymał ponad 2 mln złotych, zatem twierdzenie, że nie stać go było na sfinansowanie wyceny nieruchomości przez organizację rzeczoznawców (której koszt ustalono od ok. 16.000 zł) jest wręcz absurdalne. Skarżący był pouczany przez notariusza (co znalazło wyraz w akcie notarialnym) o konsekwencjach sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu miejscowego i powinien mieć to na uwadze, także pod względem finansowym. Nie był zaskoczony ani przez ustawodawcę, ani przez organ.
Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów w wystarczającym stopniu (art. 15 i 107 § 3 k.p.a.). Przeprowadził rozważania, które były odpowiedzią na zarzuty, nawet jeśli nie zostały one przytoczone dosłownie.
Nietrafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W postępowaniu organy dopuściły obligatoryjny dowód z opinii rzeczoznawcy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera niezbędne dla określenia wysokości odszkodowania elementy. Organ dokonał również wnikliwej oceny materiału dowodowego, w tym także oceny operatu szacunkowego w takim zakresie, na jaki zezwala art. 154 ust. 1 u.g.n. Odniósł się również do zarzutów odwołania. To, że strona niezadowolona oczekiwałyby innej decyzji i uzasadnienia, dla niej korzystnych, nie może być przesłanką uwzględnienia skargi. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, czego dowodem są szczegółowe własne ustalenia faktyczne i prawne.
Strony miały prawo zgłaszać zastrzeżenia wobec operatów w toku postępowania administracyjnego i organ odwoławczy w celu rozstrzygnięcia wątpliwości przeprowadził nawet rozprawę administracyjną. Przy tym to pełnomocnik skarżącego wnosił w piśmie z [...] r. o "(...) dopuszczenie dowodu z opinii innego (niezależnego od stron) rzeczoznawcy majątkowego, wybranego przez tut. Samorządowe Kolegium Odwoławcze", co uczyniono, a teraz jest kwestionowane. Fakt ten świadczy o nadużywaniu uprawnień procesowych.
SKO zauważyło następnie, że "Strona po zapoznaniu się z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. nie wniosła uwag" (s. 8 decyzji). Zapoznanie to miało miejsce w dniu [...] r., co odnotowano w protokole z czynności.
Podsumowując, rzeczoznawca zawarł w operacie (który był podstawą decyzji SKO) wszelkie wymagane przepisami prawa informacje na temat przedmiotu i zakresu wyceny, celu wyceny, podstawy prawnej jej dokonania, z uwzględnieniem źródeł informacji o nieruchomościach, opisał stan prawny nieruchomości. W operacie rzeczoznawca ponadto wskazał zastosowaną metodę wyceny, przeprowadził analizę i charakterystykę rynku nieruchomości, określił założenia przyjęte do wyceny, wybór i opis nieruchomości porównywalnych. Wynik wyceny został wyczerpująco uzasadniony.
Skarga stanowi jedynie ogólną polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie zawiera nawet szczegółowych zarzutów, a jedynie opiera się głównie na fakcie, że różne operaty, w tym prywatny, zawierały różne wnioski. Powtórzyć należy, że sposobem wyjaśnienia wątpliwości strony było zwrócenie się o weryfikację operatu(ów) do organizacji rzeczoznawców.
Organ odwoławczy obniżył kwotę należną do zapłaty przez skarżącego, zatem orzekł na jego korzyść.
Nie doszło do naruszenia art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 157 ust. 1 i 2 u.g.n., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI