II SA/Gl 287/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fundacji na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię, uznając brak dowodów na taką zmianę.
Skarżąca Fundacja zaskarżyła decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ podczas kontroli nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania obiektu. Fundacja zarzucała błędy w postępowaniu kontrolnym i dowodowym, w tym uprzedzenie strony o kontroli. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie doszło do naruszenia przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ podczas kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2023 r. stwierdzono, że płyta nie była użytkowana ani jako płyta obornikowa, ani jako kompostownia, a jedynie trwały na niej prace remontowe. Skarżąca Fundacja zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, wadliwe przeprowadzenie kontroli (poprzez uprzedzenie strony o jej terminie, co umożliwiło przygotowanie obiektu) oraz zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że protokół z kontroli z czerwca 2023 r. stanowił wystarczający dowód, a wcześniejsze kontrole i dokumenty dotyczące innych okresów lub działalności innej spółki nie miały znaczenia dla ustalenia aktualnego sposobu użytkowania obiektu. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności ani innych przepisów postępowania, a umorzenie postępowania było uzasadnione brakiem dowodów na samowolną zmianę sposobu użytkowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ brak było dowodów na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym podczas kontroli nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię. Protokół z kontroli był wystarczającym dowodem, a wcześniejsze dokumenty nie miały znaczenia dla oceny aktualnego stanu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 61 § pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 81 § ust. 4
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 81a § ust. 2 i 3
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły brak zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Protokół z kontroli stanowił wystarczający dowód. Wcześniejsze dokumenty i kontrole nie miały znaczenia dla oceny aktualnego stanu. Zawiadomienie strony o terminie kontroli było uzasadnione koniecznością zapewnienia obecności wskazanych osób.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Wadliwe przeprowadzenie kontroli z uwagi na uprzedzenie strony o jej terminie. Zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
brak jest przedmiotu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię, gdyż nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania kontrolowanego obiektu budowlanego organ ma obowiązek ustalić ostatni sposób legalnego użytkowania obiektu budowlanego i porównać go z aktualnym sposobem użytkowania Organ ocenia zatem sprawę według stanu faktycznego mającego miejsce w dniu wydania rozstrzygnięcia Odmienna ocena materiału dowodowego, niż oczekiwała tego Skarżąca, nie świadczy o dokonaniu w sprawie błędnych ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Artur Żurawik
członek
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, znaczenie protokołów kontroli, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego i kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej, ale zasady interpretacji przepisów są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – zmiany sposobu użytkowania obiektu. Choć stan faktyczny jest specyficzny, interpretacja przepisów dotyczących kontroli i dowodów jest istotna dla praktyków.
“Czy płyta obornikowa może stać się kompostownią? WSA rozstrzyga spór o zmianę sposobu użytkowania obiektu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 287/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-06-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Artur Żurawik Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2439/24 - Wyrok NSA z 2025-09-25 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 725 art. 5 ust. 2, art. 61, art. 71, art. 81 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M w K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.399.2023.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 12 grudnia 2023 r. nr WINB.WOA.7721.399.2023.KC Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] (dalej "PINB" lub "Organ pierwszej instancji") z 20 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. PINB, po rozpoznaniu sprawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię, zlokalizowanej w P. na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...], orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w ww. sprawie. Podstawę prawną decyzji Organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że kwestie legalizacji i przyjęcia do użytkowania płyty do składowania obornika były przedmiotem postępowań administracyjnych prowadzonych w PINB. Ww. obiekt został przyjęty do użytkowania na podstawie decyzji PINB z 28 stycznia 2022 r. nr [...]. W wyniku kontroli wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania ww. płyty obornikowej na kompostownię. Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r. dopuszczono do udziału w tym postępowaniu na prawach strony [...] Fundację [...] z siedzibą w K. (dalej "Skarżąca" lub "Fundacja"). Podczas kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości. Płyta nie była użytkowana. Nie znajdował się na niej obornik ani elementy kompostowni. Na płycie prowadzone były prace remontowe. Nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania kontrolowanej płyty, stąd postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. W odwołaniu od decyzji Skarżąca wskazała, że decyzja jest wadliwa z uwagi na błędy w postępowaniu kontrolnym i wyjaśniającym. PINB ograniczył się do przeprowadzenia kontroli obiektu. Organ pierwszej instancji zaniechał wystąpienia do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o nadesłanie archiwalnych zdjęć obiektu w celu ustalenia w jaki sposób użytkowany jest obiekt po zakończeniu postępowania legalizacyjnego. PINB nie wystąpił również do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach o przesłanie dokumentów dotyczących przeprowadzonych przez ten organ kontroli. PINB nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia wspólnej kontroli obiektu ze Śląskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska (dalej "ŚWIOŚ). Pominął także protokół z kontroli ŚWIOŚ z 22 grudnia 2022 r. Organ pierwszej instancji całkowicie zignorował dokumenty przedstawione przy piśmie Fundacji z 16 czerwca 2023 r. Natomiast z dokumentów tych wynika, że przynajmniej z części obiektu znajdującego się na działce nr [...] korzysta I. Sp. z o.o., która posiada zezwolenie na przetwarzanie odpadów na tej działce i która korzysta z całego terenu tej działki wyłącznie na cele związane z zagospodarowaniem osadów komunalnych. Ponadto właściciel nieruchomości został uprzedzony o kontroli, a zatem miał czas na przygotowanie obiektu poprzez jego uprzątnięcie. Właściciel nieruchomości bezpodstawnie uniemożliwił przedstawicielowi Fundacji uczestnictwo w czynnościach kontrolnych. PINB nie podjął żadnych środków, aby zapewnić przedstawicielowi Fundacji udział w czynnościach ani nie ponowił czynności kontrolnych na obiekcie. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżoną obecnie decyzją ŚWINB utrzymał w mocy decyzję PINB uznając, że odwołanie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji ŚWINB zrelacjonował przebieg postępowania i przytoczył treść przepisów prawa, które znalazły zastosowanie w sprawie. Zdaniem Organu odwoławczego w sprawie przeprowadzono pełne postępowanie wyjaśniające i dokładnie ustalono stan faktyczny sprawy. PINB przeprowadził dowód z kserokopii protokołu kontroli nr [...], która miała miejsce na terenie działek nr [...] i [...] w P. Kolejno PINB 14 czerwca 2023 r. przeprowadził oględziny obiektu. Oględziny nie wykazały nieprawidłowości, natomiast protokół z kontroli ŚWIOŚ dotyczy działalności prowadzonej w 2022 r. ŚWINB podkreślił, że nie można oceniać wartości dowodowej przeprowadzonych oględzin wyłącznie w oparciu o to, że Skarżąca nie została wpuszczona na teren nieruchomości, na której były one przeprowadzane, nie może to też świadczyć o naruszeniu zasady czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca miała przy tym możliwość zapoznania się z treścią protokołu z oględzin i ustosunkowania się do niego. W ocenie ŚWINB materiał dowodowy zebrany w sprawie był wyczerpujący do dokonania ustaleń stanu faktycznego, które nie dały podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Pismem z 2 lutego 2024 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję ŚWINB w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to: 1) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; dalej "p.b.") poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i zaniechanie czynności dowodowych mogących prowadzić do jego wyjaśnienia, w szczególności zaniechanie ponownej kontroli obiektu skoordynowanej z kontrolą ŚWIOŚ, w sytuacji gdy czynności dowodowe podjęte przez PINB były wadliwe i uchybiały zasadzie prawdy obiektywnej przez to, że uprzedzenie K. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej "Uczestniczka postępowania") o zamiarze przeprowadzenia kontroli przekreśliło przydatność spostrzeżeń zawartych w protokole kontroli obiektu z 14 czerwca 2023 r.; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez dokonanie sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego i oparcie ustaleń faktycznych co do aktualnego sposobu użytkowania obiektu wyłącznie o treść protokołu kontroli, podczas gdy czynności kontrolne zostały przeprowadzone w warunkach umożliwiających Uczestniczce postępowania na odpowiednie przygotowanie obiektu i w konsekwencji dokonanie dowolnego ustalenia, że nie zachodziły przesłanki do wydania postanowienia z art. 71a ust. 1 p.b. w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu; 3) art. 15 k.p.a. w związku z art. 127 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Organ odwoławczy jedynie do oceny legalności decyzji pierwszoinstancyjnej i niewywiązanie się z obowiązku powtórnego i wnikliwego rozpoznania sprawy, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, a także poprzez ocenę stanu faktycznego na chwilę przeprowadzenia czynności kontrolnych przez PINB, bez aktualizacji ustaleń na dzień wydania decyzji; 4) art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, podczas gdy brak było podstaw do umorzenia postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71a ust. 1 p.b. w związku z art. 71 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy wyrażona w tej decyzji ocena, że nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu była przedwczesna. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie powyższych zarzutów. ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu. Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. Podkreśliła, że nawet gdyby organy nadzoru budowlanego przeprowadzały kontrolę w trybie art. 81 ust. 4 p.b. to miałyby obowiązek zapewnienia, aby czynności kontrolne odbywały się w obecności przedstawicieli Uczestniczki postępowania. Uczestniczka postępowania zwróciła uwagę, że protokół z kontroli ŚWIOŚ jednoznacznie stwierdza brak jakichkolwiek naruszeń w zakresie przetwarzania odpadów przez I. Sp. z .o.o. Z protokołu tego, wbrew stanowisku ŚWINB, nie wynika także, aby w 2022 r. płyta obornikowa pełniła funkcję płyty kompostowej. Przeciwnie z protokołu wynika, że przetwarzanie ustabilizowanych osadów ściekowych odbywało się na placu kompostowym, który w żadnym względzie nie jest tożsamy z płytą obornikową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że brak jest przedmiotu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię, gdyż nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania kontrolowanego obiektu budowlanego. Skarżąca kwestionuje prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności odnoszących się do postępowania wyjaśniającego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 pkt 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. W myśl art. 5 ust. 2 p.b. obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Stosownie natomiast do art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest także podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 71 ust. 1 pkt 3 p.b.). Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 2 zd. 1 i 2 p.b.). W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego niezbędne jest ustalenie, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Zmianę tę trzeba oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonego w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie w porównaniu ze sposobem użytkowania wskazanego w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2007 r., II OSK 306/06, - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zatem zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy odnieść do legalnego stanu dotychczasowego użytkowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego wywiązały się z obowiązku prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego. Organy dokonały bowiem ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla jej załatwienia. Zdaniem Sądu w sprawie zgromadzono dowody wystarczające do oceny, że nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej. W konsekwencji prawidłowo organy stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania. Stosownie do poczynionych w sprawie i niezakwestionowanych przez Fundację ustaleń sporny obiekt budowlany, tj. płyta do składowania obornika została objęta decyzją PINB o pozwoleniu na użytkowanie z 28 stycznia 2022 r. Podczas kontroli przeprowadzonej 14 czerwca 2023 r. płyta do składowania obornika w ogóle nie była użytkowana. Obiekt był pusty, tj. bez obornika i bez elementów kompostowni. Na płycie prowadzone były prace remontowe polegające na odtworzeniu zniszczonego fragmentu muru będącego częścią składową płyty. W tych okolicznościach PINB stwierdził, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej na kompostownię. Zauważyć przy tym należy, że protokół z kontroli z 14 czerwca 2023 r. stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym, który z mocy art. 81 ust. 4 p.b. mógł być podstawą wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 4 p.b. organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Dokumenty w postaci protokołów z kontroli są dokumentami urzędowymi i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Dopuszczalne jest prowadzenie dowodów przeciw treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.). Jednakże skuteczność takiego działania wymaga przedłożenia konkretnych dowodów. Skarżąca podważa prawidłowość przeprowadzenia czynności kontrolnej 14 czerwca 2023 r. wskazując, że Uczestniczka postępowania została uprzedzona o kontroli z takim wyprzedzeniem czasowym, które pozwalało na przygotowanie obiektu do kontroli. Wyjaśnić zatem należy, że sposób przeprowadzania czynności kontrolnych przez organy nadzoru budowlanego został uregulowany w art. 81a p.b. W ramach przyznanych uprawnień, w czasie dokonywania czynności kontrolnych organy nadzoru budowlanego mają prawo wstępu do obiektu budowlanego, na teren budowy oraz na teren zakładu pracy. Stosownie do art. 81a ust. 2 p.b. czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Wobec tego czynności kontrolne mogą być przeprowadzane przez organy nadzoru budowlanego wyłącznie w obecności wymienionych w ww. przepisie podmiotów. Wyjątek od tej zasady dotyczy kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą (art. 81a ust. 3 p.b.). Wyjątek ten nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem kontrolowana Uczestniczka postępowania posiada status przedsiębiorcy. Z akt sprawy wynika, że PINB podjął 15 maja 2023 r. próbę przeprowadzenia niezapowiedzianej kontroli obiektu budowlanego, tj. płyty obornikowej, która to próba nie powiodła się z powodu nieobecności przedstawicieli Uczestniczki postępowania. Z uwagi na ciążący na organach nadzoru budowlanego obowiązek zapewnienia, aby czynności kontrolne były dokonywane wyłącznie w obecności osób wskazanych w art. 81a ust. 2 p.b., PINB zawiadomił Uczestniczkę postępowania o miejscu i czasie przeprowadzenia kontroli. Zastrzec przy tym należy, że na gruncie p.b. organ nadzoru budowlanego ma możliwość wyboru środków, które zastosuje, aby zapewnić udział w czynnościach kontrolnych osób wskazanych w art. 81a ust. 2 p.b. W tych okolicznościach zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 ust. 4 p.b. należy uznać za bezpodstawny. Podkreślić przy tym trzeba, że przeprowadzenie przez nadzór budowlany kontroli pod nieobecność podmiotów z art. 81a ust. 2 i ust. 3 p.b. stanowi uchybienie, które może być ocenione jako mające istotny wpływ na ustalenie istotnych okoliczności sprawy. W ramach postępowania wyjaśniającego organy nadzoru budowlanego przeanalizowały zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym protokół kontroli nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z 7 listopada 2013 r., która zezwala I.sp. z o.o. na przetwarzanie odpadu o kodzie 19 08 05 i ustala warunki realizacji przetwarzania tego odpadu. Protokół [...] został sporządzony z przeprowadzonej przez ŚWIOŚ kontroli interwencyjnej w zakresie gospodarki odpadami przez ww. spółkę. Jednakże słusznie zauważyły organy, że ww. protokół dotyczy stanu faktycznego mającego miejsce w okresie od 12 sierpnia 2022 r. do 22 grudnia 2022 r. na terenie działek nr [...] i nr [...] w P. Natomiast w postępowaniu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania organ ma obowiązek ustalić ostatni sposób legalnego użytkowania obiektu budowlanego i porównać go z aktualnym sposobem użytkowania. Organ ocenia zatem sprawę według stanu faktycznego mającego miejsce w dniu wydania rozstrzygnięcia. Słusznie zatem organy nadzoru budowlanego uznały, że ww. protokół kontroli oraz materiał dowodowy przedłożony przez Skarżącą jako dotyczący lat 2020 - 2022 nie miał znaczenia dla sprawy, gdyż nie miał wpływu na ustalenie jaki jest aktualny sposób użytkowania obiektu. Z tych też względów niecelowe było wystąpienie do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o nadesłanie archiwalnych zdjęć płyty obornikowej. Zauważyć należy, że obowiązek dowodzenia wynikający dla organu z art. 7 i art. 77 k.p.a. nie ma nieograniczonego charakteru w tym znaczeniu, że bez względu na wszelkie okoliczności organ zobligowany jest poszukiwać dowodów, nawet wówczas, gdy obiektywnie rzecz ujmując nie można mu przypisać braku staranności w tym zakresie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 stycznia 2021 r., II SA/Gl 1172/20, opubl. w CBOSA). Organ nie ma też obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, jeżeli dana okoliczność zostanie stwierdzona wystarczająco innym dowodem. W rozpoznawanej sprawie z ustalonego na dzień orzekania stanu faktycznego wynikało, że płyta obornikowa nie pełniła funkcji płyty kompostowej. Okoliczność tę potwierdził także przedstawiciel Uczestniczki postępowania. Skarżąca natomiast, poza wspomnianą dokumentacją, nie przedstawiła innych dowodów świadczących o zmianie sposobu użytkowania płyty. Skoro podczas kontroli stwierdzono brak zmiany sposobu użytkowania spornej płyty, to wedle tego ustalenia organy podjęły rozstrzygnięcia. W tej sytuacji trudno było oczekiwać od organów, aby podejmowały jeszcze inne dodatkowe czynności sprawdzające, w szczególności przeprowadzały kolejne kontrole, w których musiałyby i tak zapewnić udział przedstawicieli Uczestniczki postępowania. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż oczekiwała tego Skarżąca, nie świadczy o dokonaniu w sprawie błędnych ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że sprawa została dwukrotnie rozpatrzona i rozstrzygnięta, jak wymaga tego art. 15 k.p.a. Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż prawidłowo umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania płyty obornikowej. Ponadto należy zauważyć, że umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania spornego obiektu, jeżeli organy nadzoru budowlanego stwierdzą istnienie ku temu przesłanek (np. wskutek ustaleń ponownej kontroli obiektu). Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI