II SA/Gl 279/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-05-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie terenuprzywrócenie poprzedniego sposobudecyzja administracyjnanaruszenie planu miejscowegoskładowaniebębny z kablamiWSAnieruchomośćKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki poprzez usunięcie składowanych bębnów z kablami, uznając zmianę zagospodarowania za niezgodną z planem miejscowym.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą usunięcie bębnów z kablami z działki, twierdząc, że służą one utwardzeniu gruntu pod przyszłą budowę i że nie prowadzi tam działalności gospodarczej. Organy administracji oraz WSA uznały, że składowanie bębnów stanowi zmianę zagospodarowania terenu niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zarówno obecnym, jak i poprzednim. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenie WSA wiąże organy, a zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze i oględziny, potwierdza niezgodny z planem sposób zagospodarowania działki.

Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 1 poprzez usunięcie składowanych na niej bębnów z kablami. Skarżąca argumentowała, że bębny służą utwardzeniu gruntu pod przyszłą budowę domu i nie stanowią działalności gospodarczej. Organy administracji, opierając się na oględzinach i zdjęciach lotniczych, ustaliły, że od 2017 roku na działce składowane są bębny z kablami, co jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zarówno obecnym, jak i poprzednim), który przewiduje tam zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zieleń lub ciąg pieszo-jezdny, a nie magazynowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, kontrolując decyzję organu odwoławczego, uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenie WSA w tej sprawie (sygn. akt II SA/Gl 788/20) wiąże organy w zakresie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze z różnych lat, jednoznacznie wykazał zmianę sposobu zagospodarowania terenu po 2015 roku, a obecne składowanie bębnów jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące utwardzenia gruntu i braku działalności gospodarczej, wskazując na dowody takie jak obecność oddziału firmy X. Sp. z o.o. pod adresem nieruchomości oraz tablicę informacyjną przy wjeździe. Sąd uznał, że sentencja decyzji jest precyzyjna, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych niezasadne. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, składowanie bębnów z kablami stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy (zdjęcia lotnicze, oględziny) potwierdza, iż od 2017 roku na działce składowane są bębny z kablami, co jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego przewidującego zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zieleń lub ciąg pieszo-jezdny. Sąd podkreślił, że art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje zastosowanie również w przypadku zmiany zagospodarowania niezgodnej z planem miejscowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Składowanie bębnów z kablami stanowi zmianę zagospodarowania terenu niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zmiana zagospodarowania nastąpiła po wejściu w życie miejscowego planu. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa procesowego. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Bębny z kablami służą utwardzeniu gruntu pod przyszłą budowę domu rodzinnego. Na działce nie prowadzona jest działalność gospodarcza przez spółkę X. Sp. z o.o. Decyzja organu I instancji była nieprecyzyjna w sentencji. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w tym dokładnej daty zmiany zagospodarowania i poprzedniego sposobu zagospodarowania. Przywrócenie stanu poprzedniego nie może polegać na dostosowaniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy sankcja administracyjna przewidziana tym przepisem ma zatem w tej sytuacji charakter wyjątkowy, chroniąc ład przestrzenny przed bezprawnym ignorowaniem ustaleń planu dla niniejszego postępowania nie jest konieczne ustalenie – jak wymaga tego pełnomocnik – konkretnej daty zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Wystarczającym jest doprecyzowanie okresu wystąpienia zmian w takim stopniu, aby pozwalało to na stwierdzenie, czy miało to miejsce przed, czy też po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

sędzia

Rafał Wolnik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza w kontekście niezgodności zagospodarowania z planem miejscowym oraz związania organów oceną prawną sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (składowanie bębnów z kablami) i konkretnego planu miejscowego. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych sytuacji naruszenia ładu przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między właścicielami nieruchomości a organami planowania przestrzennego w zakresie zgodności zagospodarowania z planem miejscowym. Pokazuje, jak sąd administracyjny egzekwuje przestrzeganie prawa w tym obszarze.

Niezgodne z planem zagospodarowanie działki: sąd nakazuje usunięcie bębnów z kablami.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 279/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2056/22 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 59 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. nr SKO.UL/41.7/478/2021/16760/AMak, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 59 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 741 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpoznaniu odwołania E. S. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej – organ I instancji) z dnia 18 października 2021 r. nr [...] nakazującą E. S., właścicielce działki nr 1 położonej przy ul. [...] w R., obręb O., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu poprzez usunięcie składowanych na opisanej nieruchomości bębnów z kablami.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 30 stycznia 2020 r. nr [...] nakazał Skarżącej, właścicielce działki nr 1 położonej przy ul. [...] w R., przywrócenie w terminie do dnia 30 kwietnia 2020 r. poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania terenu obowiązującym dla terenu, na którym położona jest przedmiotowa działka. Rozstrzygnięcie to – po rozpatrzeniu odwołania Zobowiązanej -zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z dnia 8 kwietnia 2020 r. nr SKO.UL/41.7/97/2020/3093/PS.
Wskutek skargi Zobowiązanej, WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r. o sygn. akt II SA/Gl 788/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W motywach orzeczenia wskazano, że sentencja decyzji winna być sformułowana w taki sposób, aby nadawała się do ewentualnej egzekucji administracyjnej. Ponadto zauważono, że art. 59 u.p.z.p. nie przywiduje możliwości nakazania przywrócenia sposobu zagospodarowania nieruchomości do stanu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, lecz do stanu poprzedniego zagospodarowania. Dlatego też Sąd wskazał na potrzebę ustalenia sposobu zagospodarowania nieruchomości przed zmianami dokonanymi przez Skarżącą, a następnie podjęcie rozstrzygnięcia zależnego od dokonanych ustaleń i przy uwzględnieniu wskazań zawartych w wyroku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia 16 czerwca 2021 r. nr [...] nakazał Skarżącej, właścicielce działki nr 1, przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu poprzez usunięcie składowanych na niej bębnów z kablami. W następstwie odwołania Zobowiązanej, SKO wydało decyzję kasatoryjną z dnia 13 września 2021 r.
Kolejną decyzją z dnia 18 października 2021 r. Prezydenta Miasta zobowiązał Skarżącą do tych samych czynności, które wskazane zostały w sentencji decyzji z dnia 16 czerwca 2021 r.
W jej uzasadnieniu stwierdzono, iż magazynowanie akcesoriów światłowodowych na działce nr 1 jest niezgodne z uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta R. obejmującej obszar oznaczony symbolem MPZP2 (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z [...] r. poz. [...] – dalej m.p.z.p.). Okoliczność wspomnianego magazynowania bębnów z kablami na terenie nieruchomości potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniach 12 września 2019 r. oraz 18 maja 2021 r. Jak ponadto wykazano, taki stan rzeczy jest obecnie związany z działalnością firmy X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i trwa przynajmniej od 2017 r. Organ I instancji stosownie do wytycznych WSA w Gliwicach ustalił również, że przed zmianami dokonanymi przez Skarżącą (przed 2017 r.) przedmiotowa działka była niezabudowana, w przeważającej części porośnięta zielenią, na której nie składowano jakichkolwiek przedmiotów. Z tych też względów, jak również z racji na sprzeczność z m.p.z.p., zobligowano Skarżącą do przywrócenia terenu do poprzedniego sposobu jego zagospodarowania.
W odwołaniu z dnia 3 listopada 2021 r. pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych, nieopartych na zgromadzonym materiale dowodowym oraz niezgodnych ze stanem rzeczywistym ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na błędnym przyjęciu, iż na działce nr 1 X. Sp. z o.o. Sp.k. w W. prowadzi działalność gospodarczą i magazynuje na niej materiały oferowane do sprzedaży i że w związku z tym doszło do zmiany sposób zagospodarowania tej działki, podczas gdy przedmiotowe bębny z kablami mają za zadanie utwardzić grunt pod przyszłą budowę domu rodzinnego;
2) art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie dowody zostały przeprowadzone w sprawie i które z tych dowodów organ uznał za wiarygodne, a którym odmówił wiary i z jakich powodów, w tym jakie konkretnie dowody były podstawą ustalenia, że na działce nr 1 Spółka X. prowadzi działalność gospodarczą;
3) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez sformułowanie sentencji decyzji w sposób nieprecyzyjny, ponieważ organ wskazał, iż nakazuje Skarżącej usunięcie "składowanych na opisanej nieruchomości bębnów z kablami", zakładając, iż należy wyszukać przedmioty zawierające kable.
Nie przychylając się do argumentacji odwołania, Kolegium decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz obowiązujący stan prawny. Podkreślił przy tym, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. znajduje odpowiednie zastosowanie również w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, dokonanej w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 6/08). Zauważono przy tym, że zmiany w zagospodarowaniu terenu muszą zaistnieć po wejściu w życie miejscowego planu.
Uwzględniając te uwagi stwierdzono, że obecny sposób zagospodarowania terenu pozostaje w sprzeczności z aktualnie obowiązującym miejscowym planem, który wszedł w życie [...] r. Wskazano bowiem, że działka nr 1 znajduje się w obszarze oznaczonym, jako: 88.MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), 44.ZP (zieleń urządzona), 63.KDX (ciąg pieszo-jezdny). Wyjaśniono również, że zmiana zagospodarowania terenu nastąpiła co najmniej w 2017 r., co ustalono na podstawie otrofotomap z lat: 2008, 2009, 2012, 2013, 2015 i 2017. Według Kolegium, bez znaczenia przy tym jest to, do czego wykorzystywane są znajdujące się na działce bębny z kablami. Z kolei w oparciu o te same dowody ustalono, że do 2015 r. działka była niezabudowana i stanowiła tereny zielone. Zasygnalizowano również, że zagospodarowanie terenu pozostaje także w sprzeczności z poprzednio obowiązującym miejscowym planem (uchwała nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów dzielnicy O. w R. - Dz.U. Województwa Śląskiego z [...] r. Nr [...], poz. [...]).
Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, podkreślając w tej części uzasadnienia, że sentencja decyzji jest precyzyjna, gdyż wskazuje konkretne czynności, jakie winny być podjęte przez Zobowiązaną dla doprowadzenia terenu do poprzedniego sposobu zagospodarowania.
W skardze z dnia 18 stycznia 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanej zarzucił decyzji Kolegium naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, nieoparty na zgromadzonym materiale dowodowym oraz niezgodny ze stanem rzeczywistym, co przejawiło się przyjęciem, iż działka nr 1 jest utwardzona, a ponadto, że X. Sp. z o.o. prowadzi na niej działalność gospodarczą poprzez magazynowanie materiałów oferowanych do sprzedaży i że w związku z tym doszło do zmiany sposobu zagospodarowania działki, tymczasem z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie nie wynika, iż na działce znajduje się utwardzenie i że prowadzona jest na niej działalność gospodarcza przez spółkę X., a przedmiotowe bębny służą utwardzeniu gruntu pod przyszłą budowę domu rodzinnego;
2) art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., ponieważ Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w której nie wyjaśniono jakie dowody zostały przeprowadzone w sprawie i które z tych dowodów uznano za wiarygodne, a którym odmówiono wiary i z jakich powodów, w tym jakie konkretnie dowody były podstawą ustalenia, że na działce nr 1 Spółka X. prowadzi działalność gospodarczą i że bębny z kablami położone na tej działce to asortyment spółki przeznaczony do bieżącej sprzedaży oraz z jakich powodów organ odmówił wiarygodności pisemnym wyjaśnieniom Skarżącej, a ponadto okoliczności tych nie wyjaśnił również organ II instancji w zaskarżonej decyzji;
3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, ponieważ organy obu instancji zaniechały poczynienia ustaleń, kiedy konkretnie miało dojść do zmiany zagospodarowania terenu na działce nr 1 oraz jaki był poprzedni sposób zagospodarowania tego terenu;
4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, ponieważ organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 30 stycznia 2020 r., która została już zastąpiona inną decyzją Prezydenta Miasta, lecz mimo to organ II instancji utrzymał w mocy tylko pierwotną decyzję;
5) art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. poprzez błędną interpretację, iż przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 1 polegać ma na przywróceniu nieruchomości do stanu zgodnego z zapisami poprzedniego (de facto nieobowiązującego już) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. z dnia [...] r. nr [...], tymczasem przywrócenie stanu poprzedniego nieruchomości w świetle art. art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. nie może polegać na nakazie dostosowania nieruchomości do stanu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale na przywróceniu stanu poprzedniego, który organ powinien ustalić (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 907/2018);
6) nadto z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, podniesiono zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez sformułowanie sentencji decyzji w sposób nieprecyzyjny, ponieważ organ wskazał w sentencji, iż nakazuje stronie usunięcie "składowanych na opisanej nieruchomości przedmiotów", nie wskazując o jakie przedmioty chodzi.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponadto zawarł w skardze żądanie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze sformułowano również wniosek o dopuszczenie dowodu z:
a) opinii biegłego mgr inż. M. S. z marca 2020 r. pt. "Plan zagospodarowania terenu wraz z opinią techniczną dla działki nr 1 położonej w R. przy ul. [...]";
b) opinii geotechnicznej dotyczącej rozpoznania górnej warstwy gruntu w R. przy ul. [...] na działce nr 1 wykonanej przez geologa i geotechnika dr J. T. z lutego 2020 r.
na okoliczność, iż działka nr 1 nie została utwardzona, a znajdujący się na niej łupek przepalony jest w stanie luźnym i w pełni przepuszczalnym dla wody oraz zarośnięty trawą.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek dowodu, który pozwalałby na przyjęcie, że na działce prowadzona jest działalność gospodarcza przez spółkę X.. Nade wszystko nie stwierdzono na jej terenie żadnej aktywności owej spółki, a także obecności jej sprzętu, czy też pracowników. Wniosku takiego, zdaniem pełnomocnika, nie można wywodzić z faktu ulokowania na nieruchomości bębnów z kablami, tym bardziej, że Skarżąca zaprzeczyła, jakoby wspomniana spółka prowadziła na niej działalność gospodarczą. Dodano także, że Zobowiązana oświadczyła, że bębny ze względu na swą wagę mają utwardzić teren.
Pełnomocnik nie zgodził się także z twierdzeniem, jakoby przedmiotowa działką została utwardzona. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na dwie opinie dołączone do skargi, które – zdaniem pełnomocnika – dowodzą tego, że teren nieruchomości nie może być traktowany jako utwardzony, gdyż wysypany na gruncie łupek jest chłonny, w pełni przepuszcza wodę, a także porośnięty jest trawą.
Powyższe, jak twierdzi pełnomocnik, stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący uchybienia art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. to podniósł, że nie wskazano, jakie dowody stanowią podstawę dla przyjęcia tezy o prowadzeniu działalności na działce nr 1 przez spółkę X. Nie uargumentowano także przyczyny odmowy wiarygodności oświadczeniu Zobowiązanej, że bębny z kablami służą utwardzeniu terenu.
Z ostrożności procesowej pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie kiedy doszło do zmiany zagospodarowania terenu, oraz jakie było poprzednie jego zagospodarowanie. Wobec braku w szczególności tych ostatnich ustaleń, jak twierdzi pełnomocnik, nie wiadomo na czym ma polegać przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Wskazano przy tym, że organ dopuścił się naruszenia art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., gdyż de facto nakazane czynności sprowadzają się do przywrócenie do stanu zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co jest niegodne z przywołanym przepisem.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu podlegała decyzja organu odwoławczego z dnia 17 grudnia 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 października 2021 r. nakazującą Skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 1 poprzez usunięcie składowanych na niej bębnów z kablami.
Przystępując do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r. o sygn. akt II SA/Gl 788/20 uchylił decyzję Kolegium z dnia 8 kwietnia 2020 r. oraz decyzję ją poprzedzającą, tj. decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 stycznia 2020 r.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Podkreślenia wymaga, że – jak wskazano m.in. w wyroku NSA z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 723/16 (Lex nr 2464862) - w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia zapadłego w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażenia w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanego rozstrzygnięcia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 398/16, Lex nr 2464947).
W motywach wspomnianego orzeczenia z dnia 21 listopada 2018 r. Sąd zwrócił uwagę na to, że sentencja decyzji winna być sformułowana w taki sposób, aby przy ewentualnym przymusowym jej wykonaniu nie było wątpliwości, co jest przedmiotem obowiązku obciążającego Skarżącą. Ponadto Sąd wskazał na niedostatki postępowania dowodowego. Uznał mianowicie, że organy nie wyjaśniły sposobu zagospodarowania terenu przed dokonanymi zmianami. Wprawdzie, jak zaznaczył Sąd, do akt włączono zdjęcia z lat wcześniejszych, jednakże nie dokonano ich właściwej oceny.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, opisane wyżej zalecenia zostały wykonane przez organy.
W rozpoznawanej sprawie organ zobligował Skarżącą do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 1 poprzez usunięcie z jej terenu bębnów z kablami. Jak bowiem ustalono, do 2015 r. nieruchomość ta była niezabudowana i w przeważającej części porośnięta zielenią, na której nie składowano jakichkolwiek przedmiotów. Następnie organ wskazał, że przynajmniej od roku 2017 r. na działce zaczęto magazynować wspomniane bębny z kablami. Spór w sprawie dotyczy zatem tego, czy zaistniały podstawy do zastosowania art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p.
Wskazany przepis stanowi, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę (z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku), bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, że bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania przestrzennego terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie, jako bezprawne, wymaga w państwie prawa odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa. Przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. znajduje bowiem odpowiednie zastosowanie również w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 2 u.p.z.p. dokonanej niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II OSK 3170/18, Lex nr 3232137). Uwzględniając powyższe założenie, w świetle art. 59 ust. 3 u.p.z.p. za zagospodarowanie terenu niezgodne z planem miejscowym należy uznać takie działania, które w sposób oczywisty doprowadzają do sytuacji, kiedy dochodzi do funkcjonalnego przekształcenia terenu, którego skutkiem jest niemożliwość wykorzystania go w sposób zgodny z obowiązującym planem miejscowym. W przepisie tym chodzi zatem o sytuację, kiedy wbrew wynikającym z ustaleń planu miejscowego zakazom lub nakazom określonego rodzaju działań dochodzi do ich złamania i bezprawnego zagospodarowania terenu. Sankcja administracyjna przewidziana tym przepisem ma zatem w tej sytuacji charakter wyjątkowy, chroniąc ład przestrzenny przed bezprawnym ignorowaniem ustaleń planu (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 432/19, Lex nr 3335772). Przyjąć zatem należy, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ma zastosowanie również w przypadkach zmiany sposobu zagospodarowania określonego terenu w inny sposób niż poprzez wykonywanie robót budowlanych, np. w wyniku urządzenia na danej nieruchomości składowiska, miejsc postojowych lub bazy transportowej bez realizacji obiektów budowlanych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 333/21, Lex nr 3258004). Rozstrzygając w przypadku, o którym mowa w art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., organ powinien ustalić poprzedni sposób zagospodarowania nieruchomości oraz sposób obecny. Konieczne jest również ustalenie przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeśli taki plan został uchwalony (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 918/21, Lex nr 3244111).
Przystępując do dalszych rozważań stwierdzić należy, że oględziny działki nr 1 przeprowadzone w dniach 12 września 2019 r. oraz 18 maja 2021 r. jednoznacznie dowodzą tego, że na jej terenie znajduje się duża ilość bębnów z kablami. Zauważyć należy, że fakt ten nie jest kwestionowany przez Skarżącą. Z kolei analiza ortofotomap z lat: 2008, 2009, 2012, 2013, 2015 i 2017 pozwala na stwierdzenie, że jeszcze w 2015 r. nieruchomość, której dotyczy postępowanie, była niezabudowana i pokryta zielenią. Natomiast ortofotomapa z 2017 r. wskazuje, że w tym czasie na działce pojawiły się już bębny z kablami. Zaznaczenia wymaga również to, że porównanie ortofotomap z 2017 r. i 2021 r. uwidacznia wzrost powierzchni działki zajmowanej przez magazynowane przedmioty. Mianowicie o ile szacunkowo w 2017 r. bębny zajmowały ok. 2/3 działki, a tyle obecnie dotyczy to niemal całej jej powierzchni.
Badając zgodność takiego sposobu zagospodarowania działki z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wskazać przyjdzie, że zlokalizowana jest ona w obszarze oznaczonym, jako: 88.MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), 44.ZP (zieleń urządzona), 63.KDX (ciąg pieszo-jezdny). Uregulowania tego aktu prawa miejscowego – jak trafnie to zauważyły organy – w rejonach tych obszarów nie dopuszczają magazynowania, czy też składowania przedmiotów (§ 13, § 26 i § 35 m.p.z.p.). Do identycznych wniosków prowadzi również analiza przepisów poprzednio obowiązującego miejscowego planu, tj. § 7, § 15, § 22, § 28 uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów dzielnicy O. w R. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z [...] r. Nr [...], poz. [...]). Otóż nieruchomość znajdował się w sferze terenu oznaczonego symbolami: 102MN i 103MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), 35 KDX (ciąg pieszo jezdny), 31ZM (zieleń) i 1P (teren produkcyjny). W obszarze oznaczonym symbolem 1P, jako uzupełnienie zabudowy podstawowej dopuszczano lokalizację magazynów i składów. Jednak należy podkreślić, że funkcja ta miała marginalne znaczenie dla przedmiotowej działki, gdyż zajmował bardzo niewielki fragment przy zachodniej jej granicy.
Wobec powyższego podzielić należy stanowisko organów, że doszło do zmiany zagospodarowania terenu działki nr 1, która pozostaje w sprzeczności z obecnym, jak również poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Otóż Skarżąca magazynuje na powierzchni działki duże ilości bębnów z kablami podczas, gdy żaden ze wspomnianych aktów nie dopuszcza takiego wykorzystywania nieruchomości, a podkreślić należy, że w przeważającej części jej funkcją podstawową jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że dla niniejszego postępowania nie jest konieczne ustalenie – jak wymaga tego pełnomocnik – konkretnej daty zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Wystarczającym jest doprecyzowanie okresu wystąpienia zmian w takim stopniu, aby pozwalało to na stwierdzenie, czy miało to miejsce przed, czy też po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to o tyle istotne, że nie można bowiem mówić o sprzeczności sposobu wykorzystywania nieruchomości z miejscowym planem, gdy takie jej zagospodarowanie występowało przed uzyskaniem mocy obowiązującej przez akt prawa miejscowego. W tym konkretnym przypadku organ wykazał, że zmiana nastąpiła po 2015 r., a obecny m.p.z.p. wszedł w życie w dniu [...] r. Wobec jednak tego, że w aktualnym oraz poprzednim miejscowym planie przeznaczenie działki jest niemal identyczne, kwestia dokładniej daty nie ma kluczowego znaczenia.
Jak wykazano w toku postępowania administracyjnego, miejscowy plan na działce nr 1 nie dopuszcza magazynowania czegokolwiek, a więc i bębnów z kablami. Dla prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. nie jest więc konieczne udokumentowanie faktu prowadzenia na jej terenie działalności gospodarczej. Dlatego też nie było to przedmiotem postępowania dowodowego. Niemniej jednak okoliczności sprawy pozwalają na przyjęcie, że działka ta pozostaje w związku z tego rodzaju aktywnością. Przede wszystkim wskazać należy na ilość przechowywanych tam bębnów. Oczywistym jest, że nie jest to towar nabyty dla zaspokajania własnych potrzeby Skarżącej. Ponadto w KRS-ie ujawniona jest informacja o oddziale spółki X. zlokalizowanym pod adresem położenia nieruchomości. Towar znajdujący się na działce pozostaje również w bezpośrednim związku z przedmiotem działalności wspomnianej spółki. Ponadto dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 18 maja 2021 r. uwidacznia tablicę przy wjeździe na działkę, na której podana jest nazwa powyższej spółki, a także informacja o treści "Brama tylna – wjazd dla dostawców". Fakty te dodatkowo zaprzeczają twierdzeniu o rzekomym utwardzaniu powierzchni terenu poprzez ciężar bębnów z kablami. W tej ostatniej kwestii stwierdzić należy, że takie działania byłyby również nielogiczne.
Nie można przychylić się do zarzutu o nieprecyzyjności sentencji. Mianowicie jego treść jednoznacznie opisuje czynności jakie winna podjąć Skarżąca dla zrealizowania ciążącego na niej obowiązku. Otóż mają one polegać na usunięciu z terenu działki bębnów z kablami.
Zaznaczyć należy, że sygnalizowane przez pełnomocnika zagadnienie "utwardzenia działki" nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia organu. Zatem nie dopatrzono się, aby naniesienia na powierzchnię działki kruszywa (łupka przepalonego) stanowiło o zmianie sposobu zagospodarowania terenu. W konsekwencji dowody w postaci opinii sporządzonych dla wykazania, że nieruchomość nie została utwardzona pozostają bez znaczenia dla istoty sprawy. Tak też zostały one ocenione w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 listopada 2020 r. o sygn. akt II SA/Gl 788/20.
Brak jest również podstaw dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów formalnoprawnych. Otóż organy nie tylko zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, ale także dokonały prawidłowej jego oceny, czemu dały wyraz w sporządzonych uzasadnieniach. Pełnomocnik Skarżącej podejmuje jedynie polemikę z twierdzeniami wyrażonymi w sprawie, natomiast nie przedstawia dowodów, które podważałyby prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI