II SA/Gl 267/24

II SA/Gl 267/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Siudyka
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 138 , art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w C. i F. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 18 grudnia 2023 r. nr IFXIV.7840.12.55.2021 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 914 (dziewięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w wyniku wznowionego na wniosek A. K. postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 23 listopada 2020 r., którą został zatwierdzony projekt budowalny i zostało udzielone F. S. pozwolenie na budowę obejmujące: - nadbudowę wraz z niezbędną przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz instalacjami sanitarnymi i elektryczną, - zmianę sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe o powierzchni użytkowej 353,59m2, w C. przy [...], na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] (powstałej z działki o nr ewid. [...]) jednostka ewidencyjna C. , odmówił uchylenia wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił charakter instytucji procesowej jaką jest wznowienie postępowania, a następnie wskazał, iż decyzja Nr [...] z dnia 23 listopada 2020 r. została prawidłowo doręczona Zarządowi [...] w C. w osobach: F. S. (w dniu 23.11.2020 r.), J. D. (w dniu 23.11.2020 r.), G. K. (dwukrotne awizo), L. W. (27.11.2020 r.). W powołaniu na treść art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1910) organ wskazał, iż Zarząd winien o treści decyzji poinformować członków wspólnoty. Następnie podał, iż wnioskująca podniosła, że jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych, a tym samym współwłaścicielem kamienicy zlokalizowanej przy [...] w C. , zatem powinna brać czynny udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wyjaśniono, iż w przypadku ustanowienia zarządu wspólnoty mieszkaniowej powiadamiani są członkowie tego zarządu, którzy reprezentują interes poszczególnych mieszkańców. Z akt sprawy wynika, że Zarząd Wspólnoty brał udział w postępowaniu, czego dowodem są zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji. W związku z tym argument w ocenie organu przedstawiony przez Stronę nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.
Po rozpatrzeniu odwołania wnoszącej o wznowienie postępowania Wojewoda Śląski decyzją z dnia 23 grudnia 2021 r., nr IFXIV.7840.12.55.2021, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust 4 i art. 32 ust. 4 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351):
- uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 17 czerwca 2021 r. Nr [...]w całości,
- orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 23 listopada 2020 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę - w części objętej wnioskiem o wznowienie, tj. w zakresie robót budowlanych polegających na wyburzeniu fragmentów balkonów przynależnych do lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym w C. przy [...] - i w tej części odmówił udzielenia F. S. pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane będący przepisem szczególnym względem art. 28 k.p.a., przywołując przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2021 r. sygn. II OSK 2312/18. Następnie stwierdził, że przewidziane przez Inwestora F. S. roboty budowlane wprowadzają ograniczenia w dotychczasowym sposobie korzystania przez Wnioskodawczynię z przestrzeni balkonowej przynależnej do lokali nr [...] i nr [...], ponieważ w ramach robót rozbiórkowych przewiduje się usunięcie fragmentu płyty balkonowej łączącej balkon lokalu nr [...] i [...], doprowadzając tym samym do zmniejszenia powierzchni tych balkonów, jak i przestrzeni balkonowej, którą tworzą te balkony.
W ocenie organu odwoławczego roboty rozbiórkowe wykraczają poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną, uprawniający wspólnotę mieszkaniową do wyłącznego dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Przedłożone przez Inwestora Uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...]r. oraz z dnia [...] r., mocą których wspólnota wyraziła zgodę na wykonanie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, nie zwalniają Inwestora od obowiązku uzyskania zgody właścicieli lokali, do których należą likwidowane fragmenty balkonów. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że nie neguje prawa inwestora do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w oparciu o w/w Uchwały w odniesieniu do pozostałych robót budowlanych. Dalej organ wyjaśnił, że pomimo, iż przychyla się do stanowiska Inwestora, że płyta balkonowa jako element konstrukcyjny i jednocześnie element estetyczny elewacji stanowi część wspólną, to nie zgadza się, że usunięcie płyty balkonowej (mimo że jest to element wspólny), nie ingeruje w prawo własności właściciela lokalu, do którego przynależy dany balkon. Kwestią przesądzającą czy wykonywane roboty budowlane w stosunku do balkonów powodują, że właściciele lokali posiadają indywidualny interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest zakres tych robót. W ocenie Wojewody sporne roboty wyburzeniowe godzą w prawo własności do w/w lokalu, zatem wnioskodawczyni o wznowienie postępowania, jako właścicielka wskazanych lokali jest stroną w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją z dnia 23 listopada 2020 r.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli zarówno [...] w C. , jak i inwestor reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucili organowi II instancji naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że A. K. nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę bez swojej winy, w sytuacji gdy osobie tej nie przysługuje indywidualny interes prawny w udziale w powyższym postępowaniu, albowiem roboty będące przedmiotem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę ingerowały wyłącznie w elementy balkonu, które wchodzą w skład nieruchomości wspólnej [...] przy [...] w C. , a nie wpływały bezpośrednio na prawo własności wyodrębnionych lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...],
2. art. 47 § 2 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że "przestrzeń balkonowa" może być częścią składową wyodrębnionego lokalu w sytuacji, gdy częścią składową może być tylko przedmiot materialnym, a ani przestrzeń otwarta czy półotwarta, czyli niewyodrębniona w sposób trwały z otoczenia,
3. art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez pominięcie zawartego tam wymogu, aby częścią składowa wyodrębnionego lokalu były izby wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, co wyklucza uznanie za taką część "przestrzeni balkonowej" znajdującej się poza budynkiem i nie zamkniętej trwałymi ścianami,
4. art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez pominięcie, że przestrzeń balkonów nie stanowi powierzchni użytkowej lokalu, a tym samym nie stanowi elementu wyodrębnionej nieruchomości lokalowej, oraz poprzez pominięcie, że właściciele lokali korzystają z przestrzeni balkonowej na podstawie konkludentnie zawartej umowy o podział nieruchomości wspólnej do używania,
5. art. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że dla dokonania częściowej rozbiórki balkonów konieczne jest uzyskanie indywidualnej zgody właścicieli lokali, do których te balkony przylegają w sytuacji, gdy prace rozbiórkowe nie ingerują w prawo własności nieruchomości lokalowych, lecz jedynie w nieruchomość wspólną Wspólnoty, a Inwestor posiadał zgodę Wspólnoty na realizacje robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę,
6. art. 7, art. 77, i art. 107 k.p.a. poprzez niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego niniejszej sprawy okoliczności, że:
a) A. K. jako członek Wspólnoty wiedziała o tym, że Wspólnota na mocy Uchwały nr [...] z dnia [...] r. wyraziła zgodę na remont budynku i nadbudowę kondygnacji, zaś na mocy Uchwały z dnia 3 września 2020 r. wyraziła zgodę na częściową rozbiórkę niektórych balkonów i wiedziała także o tym, że na podstawie tych Uchwał F. S. wystąpi do odpowiedniego organu administracji budowlanej o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującego częściową rozbiórkę balkonów,
b) decyzja o pozwoleniu na budowę została skutecznie doręczona, dwukrotnie awizowana, do G. K. , czyli małżonka A. K. , ówczesnego członka zarządu Wspólnoty.
Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 25 listopada 2022 r. (sygn. akt II SA/Gl 322/22) uchylił decyzję organu II instancji. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten rozumiany w ten sposób, że nie wyklucza on jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę właściciela nieruchomości, na której mają być wykonane roboty budowlane, wówczas gdy inwestorem jest kto inny niż właściciel nieruchomości, może uprawniać do przyjęcia, że właściciele stanowiących odrębną własność lokali, mogą być stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego realizację inwestycji na częściach wspólnych obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r. II OSK 758/16). Nie można zatem uznać, aby członek wspólnoty nie posiadał z zasady legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę tylko z tej przyczyny, że wspólnota reprezentowana jest przez zarząd.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że uczestniczka (wnosząca o wznowienie postępowania) skutecznie wykazała, iż podjęte rozstrzygnięcie powoduje ograniczenie w zagospodarowaniu jej nieruchomości - balkonu, który służy do użytku własnego Uczestniczki. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta C., którą wydano pozwolenia na budowę, wprowadza ograniczenia w dotychczasowym sposobie korzystania z przynależnych do lokali nr [...] i [...] balkonów. Roboty budowlane objęte spornym pozwoleniem będą niewątpliwie wykonywane na elementach zewnętrznych, konstrukcyjnych budynku. Jak wynika z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę prace tę będą obejmować, poza nadbudową wraz niezbędną przebudową budynku, zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe, remont elewacji budynku, prace dociepleniowe budynku, remont istniejących płyt balkonowych oraz loggi, ale także rozbiórkę 3 balkonów na elewacji południowej (projekt budowalny, karta nr 35 akt administracyjnych, termomodernizacja elewacji północnej budynku str. 78 projektu, termomodernizacja elewacji południowej budynku wraz z rozbiórką części balkonów str. 79 projektu budowlanego). Tego rodzaju roboty budowlane, wykraczają w ocenie Sądu, poza czynności związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Takie okoliczności stanowią o legitymacji jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Uczestniczka była zatem również legitymowana do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.
Sąd wskazał jednak, że organ całkowicie zaniechał przystąpienia do merytorycznego zbadania postępowania administracyjnego oraz ostatecznej decyzji stanowiącej przedmiot wznowienia. Organ winien bowiem, poza ustaleniem dochowania terminu określonego dla złożenia podania o wznowienie, ustalenia przymiotu strony wnoszącej podanie oraz wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dokonać w dalszej kolejności merytorycznej oceny decyzji ostatecznej w zakresie objętym interesem prawnym Wnioskodawczyni. Dopiero ustalenia w tym zakresie pozwalają na wydanie nowej decyzji zgodnie z brzmieniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 18 grudnia 2023 r. nr IFXIV.7840.12.55.2021 Wojewoda Śląski:
- uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 17 czerwca 2021 r. nr [...], w całości,
- uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 23 listopada 2020 r. Nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę - w części objętej wnioskiem o wznowienie, tj. w zakresie robót budowlanych polegających na wyburzeniu fragmentów balkonów przynależnych do lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym w C. przy [...],
- odmówił w powyższym zakresie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę.
Wojewoda Śląski, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w poprzedniej decyzji, stwierdził, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania, bowiem odwołującej się niewątpliwie przysługiwał przymiot strony - potwierdza to również stanowisko WSA w Gliwicach, który w wyroku dotyczącym przedmiotowej sprawy stwierdził, że "Sąd nie miał wątpliwości, że inwestycja w omawianym zakresie będzie miała bezpośredni wpływ na prawa i obowiązku członka wspólnoty, będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu, i spowoduje ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości, do której członek wspólnoty posiada tytuł prawny. Zasadnie uznał organ odwoławczy, źe wyodrębnione lokale nr [...] i [...] stanowiące wyłączna własność Uczestniczki wraz z przynależnym do lokalu balkonem służą do użytku własnego właściciela tych lokali pozostając w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę".
Jak wskazał organ, zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym podważenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany zbadać tę kwestię (np. w oparciu o księgi wieczyste). Przeciwko takiemu oświadczeniu, może być przeprowadzony dowód przeciwny, a skoro strona postępowania podnosi tę kwestię, to obowiązkiem organu jest jej zbadanie i ustosunkowanie się do niej w uzasadnieniu decyzji. Organ administracji może zatem na podstawie tak przeprowadzonej oceny złożonego oświadczenia uznać, że inwestor w istocie nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewoda uznał, że części balkonów które zamierza wyburzyć inwestor należą do właścicieli poszczególnych mieszkań i nie stanowią części wspólnej budynku - co wynika np. z rysunku przedstawiającego elewacje południową (str. 79 Projektu). W ocenie organu należy uznać, że roboty rozbiórkowe, prowadzące do likwidacji części przestrzeni balkonowej, z której korzysta strona jako właścicielka lokali nr [...] i nr [...], wykraczają poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną, uprawniający wspólnotę mieszkaniową do wyłącznego dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowalne. Oznacza to, że przedłożone przez inwestora uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w C. przy [...] z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., na mocy których inwestorowi - wspólnota mieszkaniowa wyraziła zgodę na wykonanie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, nie zwalniają go od obowiązku uzyskania - na wykonanie robót rozbiórkowych, polegających na usunięciu fragmentów płyt balkonowych - zgody od właścicieli lokali, do których należą likwidowane fragmenty balkonów.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli [...] oraz inwestor reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucając Wojewodzie Śląskiemu wydanie decyzji bez podstawy prawnej, czyli jej nieważność zarzucili temu organowi naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej tj. na podstawie nieistniejących przepisów kodeku postępowania administracyjnego, co jednocześnie stanowi naruszenie prawa w stopniu rażącym;
2) art. 47 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że balkony przylegające do lokali mieszkalnych nr [...] i [...] są częścią składową tych lokali, a skutkiem tego, jako całość nie są częścią nieruchomości wspólnej;
3) art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali poprzez błędną wykładnię i uznanie, że balkony przylegające do lokali mieszkalnych nr [...] i [...] stanowią część składową tych lokali, jako ich pomieszczenia przynależne, a skutkiem tego, jako całość nie są częścią nieruchomości wspólnej;
4) art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że inwestor nie miał prawa do złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w zakresie dotyczącym wyburzenia fragmentów balkonów przylegających do lokali mieszkalnych nr [...] i [...], co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...] znak [...] w całości, orzeczenia o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 23 listopada 2020 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych polegających na wyburzeniu fragmentów balkonów przylegających do lokali nr [...] i [...] oraz odmowy w tej części udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę;
5) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie A. K. za stronę postępowania w sprawie, w sytuacji gdy balkony przylegające do lokali mieszkalnych nr [...] i [...] nie stanowiły jej własności, a roboty będące przedmiotem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę ingerowały wyłącznie w elementy balkonu, które wchodzą w skład nieruchomości wspólnej Wspólnoty, a nie wpływały bezpośrednio na prawo własności wyodrębnionych lokali mieszkalnych nr [...] oraz [...];
6) art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym brak podjęcia niezbędnych ych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności brak zgłębienia oraz weryfikacji, w jaki sposób wyburzenie fragmentu balkonów miałoby ingerować w sposób gospodarowania (użytku) nieruchomością przez A. K. ;
7) art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego;
8) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uchylenie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], znak [...] w całości, orzeczenie o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 23 listopada 2020 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych i polegających na wyburzeniu fragmentów balkonów przylegających do lokali i nr [...] i [...] oraz odmowę w tej części udzielenia pozwolenia na budowę.
W oparciu o powyższe wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowych, wobec braku podstaw do ich uchylenia;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) postanowienia Sądu Rejonowego w C. ii Wydział Cywilny z dnia [...] r., sygn.[...] - na okoliczność stwierdzenia, że w skład lokali mieszkalnych w tym budynku, w szczególności lokali A. K. nie zaliczają się balkony; pozostawienie balkonów, jako całości w ramach części wspólnej nieruchomości;
2) inwentaryzacji budowlanej budynku usługowo-mieszkalnego wielorodzinnego z września 2005 r. - na okoliczność potwierdzenia, że balkony mieszkań nr [...] oraz [...] należących do A. K. nie były ze sobą połączone w 2005 r.; brak dokumentacji projektowej oraz decyzji administracyjnej zezwalającej na połączenie balkonów obu tych mieszkań;
3) ekspertyzy budowlanej - która jest aktualnie przygotowywane oraz zostanie niezwłocznie złożona do akt sprawy - na okoliczność potwierdzenia stanu technicznego balkonów przylegających do mieszkań nr [...]oraz [...]; zasadności ich przebudowy oraz rozbiórki fragmentów tych balkonów; brak dokumentacji projektowej oraz decyzji administracyjnej zezwalającej na połączenie balkonów obu tych mieszkań.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Na początku należy podkreślić, że przedmiotowa sprawa podlegała kontroli tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2022 r. (sygn. akt II SA/Gl 322/22) Sąd uchylił decyzję organu II instancji. Wskazał również dwie, kluczowe dla rozstrzygnięcia kwestie. Pierwsza, to wskazanie, że A. K. przysługiwał status strony w postępowaniu. Tym stanowiskiem związany jest nie tylko aktualnie orzekający skład Sądu, ale również organy administracji. Druga kwestia to brak przystąpienia do merytorycznego zbadania postępowania administracyjnego oraz ostatecznej decyzji stanowiącej przedmiot wznowienia. Organ winien bowiem, poza ustaleniem dochowania terminu określonego dla złożenia podania o wznowienie, ustalenia przymiotu strony wnoszącej podanie oraz wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dokonać w dalszej kolejności merytorycznej oceny decyzji ostatecznej w zakresie objętym interesem prawnym wnioskodawczyni. Dopiero ustalenia w tym zakresie pozwalają na wydanie nowej decyzji zgodnie z brzmieniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
I w tym ostatnim zakresie Wojewoda Śląski przeprowadził wywód myślowy, z którym skład orzekający (mając świadomość istniejących rozbieżności interpretacyjnych) się nie może zgodzić. Otóż opierając się na wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 listopada 2022 r. organ uznał, że "że części balkonów które zamierza wyburzyć inwestor należą do właścicieli poszczególnych mieszkań i nie stanowią części wspólnej budynku - co wynika np. z rysunku przedstawiającego elewacje południową (str. 79 Projektu). W ocenie organu należy uznać, że roboty rozbiórkowe, prowadzące do likwidacji części przestrzeni balkonowej, z której korzysta strona jako właścicielka lokali nr [...] i nr [...], wykraczają poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną, uprawniający wspólnotę mieszkaniową do wyłącznego dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowalne. Oznacza to, że przedłożone przez inwestora uchwały [...] przy [...] z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., na mocy których inwestorowi - wspólnota mieszkaniowa wyraziła zgodę na wykonanie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, nie zwalniają go od obowiązku uzyskania - na wykonanie robót rozbiórkowych, polegających na usunięciu fragmentów płyt balkonowych - zgody od właścicieli lokali, do których należą likwidowane fragmenty balkonów". Inaczej mówiąc Wojewoda przyjął, że balkony stanowią odrębny przedmiot prawa własności i inwestor winien uzyskać odrębną zgodę od właścicielki lokali, dotyczącą prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie składu orzekającego taki wniosek nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Balkony to elementy budynku umieszczone poza jego obrysem. Nie stanowią "przedłużenia" lokali mieszkalnych. Ich powierzchnia nie jest zaliczona do powierzchni całkowitej (czy też użytkowej) mieszkań. Jednocześnie są immanentnie związane ze ścianami konstrukcyjnymi budynku, stanowiąc jego część wspólną. Nie oznacza to oczywiście kwestionowania poglądu, że służą one właścicielom konkretnych lokali. Żądanie zatem zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane od właścicieli poszczególnych mieszkań (którzy to właściciele mogą korzystać wyłącznie z balkonu) nie jest uzasadnione.
Oczywiście pogląd powyższy nie przeczy stanowisku wyrażonemu przez poprzedni skład orzekający Sądu, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczy konkretnego interesu prawnego A. K. . Interes ten nie może zostać wywiedziony z własności balkonu, jako elementu konstrukcyjnego budynku.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda Śląski musi zrealizować wytyczne, których udzielił mu WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 listopada 2022 r. Został tam zobowiązany do merytorycznej oceny decyzji ostatecznej w zakresie objętym interesem prawnym A. K. . Dopiero ustalenia w tym zakresie pozwalają na wydanie nowej decyzji zgodnie z brzmieniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze było zbędne. Okoliczność, czy balkon, jako element konstrukcyjny budynku stanowi jego część, nie wymaga szczególnego dowodzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.