II SA/Gl 261/25

II SA/Gl 261/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 386
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie, Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E. W., M. W. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 23 grudnia 2024 r., nr NWXIV.7581.5.20.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 października 2025 r. Starosta C. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej odmówił obecnie skarżącym E. W. i M. W. (wnioskodawcy, skarżący) wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, a położonej w U. obręb L., oznaczonej jako działka [...] o powierzchni 0,0426 ha, objętej księgą wieczystą [...], przekształciło się w prawo własności.
Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2024 r., poz. 572, dalej w skrócie k.p.a.), w związku z art. 4 ust. 2, art. 1 ust. 1, 2, art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 386, dalej "ustawa o przekształceniu").
W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił m.in. poczynione w toku postępowania wyjaśniającego ustalenia. Wynika z nich, że decyzją z dnia 5 listopada 1998 r. znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez "H1." S.A. następcę prawnego przedsiębiorstwa państwowego – H., prawa użytkowania wieczystego m.in. pgr [...] (która w wyniku kolejnych podziałów zmieniła oznaczenie m.in. na działkę nr [...]). Zgodnie z ww. decyzją działka [...] była zabudowana 7 domkami kampingowymi. Następnie nieruchomość podlegała dalszemu obrotowi prawnemu, w ramach którego w dniu [...] r. aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] Z. W. i E. W. nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz prawo własności domku kempingowego nr [...] (§ 3 aktu notarialnego). Natomiast wnioskodawca M. W. wszedł w posiadanie przedmiotowej nieruchomości na postawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...]r. Wnioskodawcy są więc właścicielami domku letniskowego (kempingowego).
Organ I instancji nie zakwestionował tego, że przedmiotowy budynek może być budynkiem całorocznym, co jednak nie zmienia faktu, iż nadal pozostaje on budynkiem letniskowym. Wnioskodawcy nie przedstawili zaś, żadnych dokumentów architektoniczno- budowlanych potwierdzających, że jest to budynek mieszkalny. Organ I instancji ustalił przy tym, że w latach 2014-2024 nie został złożony wniosek o pozwolenie na rozbudowę/przebudowę przedmiotowego budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania, ani nie dokonano zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, tj. domku letniskowego na budynek mieszkalny.
Organ zaakcentował, że istotą sprawy jest kwestia, czy przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem wykorzystywanym na cele mieszkaniowe, przy czym na gruncie ustawy o przekształceniu nie zdefiniowano pojęcia "budynku mieszkalnego". Dlatego pojęcie to, należy rozumieć zgodnie z definicją "budynku mieszkalnego" zawartą w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Pomocniczo przywołał rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (t.j. Dz.U. z 1999r., nr 112, poz. 1316 ze zm.), zgodnie z którą budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych - w przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny zgodnie z jego przeznaczeniem.
Organ jednocześnie wskazał, że przepisy prawa różnicują pojęcie budynku mieszkalnego i domku letniskowego (weekendowego, kampingowego). Nie są to pojęcia tożsame. Ponadto wymogi techniczne jakie musi spełnić budynek mieszkalny różnią się od wymogów technicznych budynków letniskowych. W ocenie organu przedmiotowa nieruchomości nie była i nie jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Przedmiotowa nieruchomość nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych wnioskodawców. Wnioskodawcy nie zamieszkują stale na przedmiotowej nieruchomości, o czym świadczy brak osób zameldowanych tam na pobyt stały lub czasowy.
Organ dostrzegł, że zgodnie z zapisem w operacie ewidencji gruntów i budynków na działce [...] zlokalizowany jest budynek określony jako "budynek mieszkalny". Jednak w operacie ewidencji gruntów i budynków nie określono głównej funkcji budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Organ wskazał przy tym na pismo Kierownika Referatu Geodezji i Katastru z dnia 3 października 2024 r., zgodnie z którym ujawnienie budynku wg KŚT - budynku mieszkalnego, nastąpiło w 2007 r. Podstawą ujawnienia był arkusz danych ewidencyjnych budynków stanowiący treść operatu technicznego [...], sporządzonego w wyniku przeprowadzonej w latach 2006-2007 modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto w trakcie podziału działki [...] (powstałej z [...]) na działki [...] wykonawca prac geodezyjnych sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych budynku, w którym to ustalił główną funkcję przedmiotowego budynku (według PKOB) jako dom letniskowy. Jednakże w świetle obecnie obowiązujących przepisów w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnia się wyłącznie rodzaj budynku.
W konkluzji uzasadnienia organ stwierdził, ze przedmiotowa nieruchomość na dzień 1 stycznia 2019 r. nie była zabudowana budynkiem mieszkalnym, a zatem nie została spełniona przesłanka umożliwiająca przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności, w trybie art. 1 ustawy o przekształceniu.
Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucili w nim naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu poprzez uznanie, że ustawa ta nie znajduje zastosowania w tej sprawie oraz przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § ł k.p.a., art. 78 i art. 80 k.p.a., a także art. 10 § 1 i 3 k.p.a., gdyż organ I instancji nie zgromadził wyczerpującej ilości dowodów, a w konsekwencji nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego. Według wnioskodawców przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym, gdyż posiada on niezbędne przyłącza i instalacje oraz oświadczyli, że od 20 lat jest zamieszkiwany całorocznie. Ponadto ustawodawca posłużył się definicją gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, co w ich ocenie nie wyklucza, że definicja ta obejmuje także dom letniskowy.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2024 r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy odmowne postanowienie organu I instancji.
Według Wojewody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wynika, że od momentu nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowa nieruchomość była zabudowana domkiem kempingowym. Tym samym grunt ten nieprzerwanie był i nadal jest wykorzystywany na cele turystyczne, a nie w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wnioskodawców. Na dzień ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położone w U., oznaczone wówczas jako działki nr [...], [...] oraz [...], stanowiące własność Skarbu Państwa, były zabudowane domkami kempingowymi oraz budynkiem administracyjno – gospodarczym, co wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia 5 listopada 1998 r. Z decyzji tej wynika również, iż ustalono opłatę roczną za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa w wysokości 3 % ich wartości. Wysokość tej stawki, co do zasady nie uległa zmianie, na co wskazuje zawiadomienie odebrane przez wnioskodawców. Ustalona opłata roczna w wysokości 3 %, zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt 5 u.g.n., dotyczy nieruchomości gruntowych innych, niż te oddane na cele mieszkaniowe. Oznacza to, że cel oddania działki w użytkowanie wieczyste nie został zmieniony. Dodatkowo organ zauważył, że nieruchomości w dacie oddania ich w użytkowanie wieczyste zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego położone były na terenie przeznaczonym pod turystykę, wypoczynek - utrzymanie istniejących zakładowych ośrodków wypoczynkowych, natomiast na dzień dzisiejszy działka nr [...] nie jest objęta planem miejscowym.
Wojewoda podobnie jak organ I instancji podniósł również, że w rejestrze budynków przedmiotowy budynek na dzień 1 stycznia 2019 r. figuruje jako mieszkalny, ale tylko według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), a w operacie ewidencji budynków nie określono głównej funkcji budynku. Ponadto ostatnia zmiana ewidencyjna budynku została przeprowadzona w związku z podziałem nieruchomości dokonanym przy zniesieniu współużytkowania wieczystego. Zgodnie zaś z mapą dołączoną do przedmiotowego postanowienia, zawierającą projekt podziału wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych sporządzonym przez geodetę uprawnionego K. (przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego 20 stycznia 2017 r.), główna funkcja obiektu została określona jako dom letniskowy i funkcji tej nie zmieniono aż do dziś
Wojewoda wskazał także na treść księgi wieczystej, w której dziale I-O przeznaczenie budynku zostało określone jako domek kempingowy. Podstawą tego wpisu był zaś wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony 8 lipca 2017 r. i jest to aktualny stan ujawniony w księdze wieczystej.
Według Wojewody w drodze wykładni nie można rozszerzać możliwości uwłaszczania na grunty Skarbu Państwa zabudowane domkami kempingowymi, nie taki bowiem był cel ustawodawcy. W uzasadnieniu ustawy o przekształceniu jasno wskazano, iż miała ona stwarzać możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych tzw. pierwszej potrzeby, a więc tam gdzie użytkownik wieczysty zamieszkuje permanentnie przez cały rok, a nie tylko przez np. okres wakacyjny. Nie ma znaczenia przy tym, czy zaprojektowany na działce dom letniskowy/kempingowy posiada niezbędne instalacje pozwalające na jego całoroczne wykorzystywanie, ani też ewentualne zameldowanie czy zamieszkiwanie tam obecnie. Sporny budynek powstał jako dom letniskowy i funkcji tej nie zmienił. Dlatego organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż o charakterze zabudowy objętych postępowaniem działek decyduje charakter znajdującego się na niej budynku, wynikający z celu jego budowy, a także charakter terenu, na którym został wybudowany, jak też sposobu korzystania z tego budynku przede wszystkim w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu.
W skardze na powyższe postanowienie Wojewody zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym przesłuchania stron, przesłuchania okolicznych mieszkańców, oględzin nieruchomości, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcia wniosków dowodowych, które wnosili skarżący oraz na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, która to miała istotny wpływ na wynik sprawy i wyrażała się w niewłaściwych konkluzjach niepopartych stanem faktycznym, zwłaszcza w pominięciu przez organ kategorycznego stwierdzenia zaistniałego w rejestrze budynków, że przedmiotowa nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym, nadto poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organ, że nieruchomość objęta wnioskiem o przekształcenie nie stanowi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także zgłaszane wnioski dowodowe jasno wskazują, iż nieruchomość ta jest przeznaczona na cele mieszkalne;
b) art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., w zw. z art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie przez Wojewodę, od powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia powyższego organowi I instancji, nadto poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez skarżących dowodów oraz przez odstąpienie w uzasadnieniu od wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej;
c) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zachowania zasady równego traktowania oraz odstąpienia bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym, podczas gdy organ wydał stosowne zaświadczenia dotyczące innych nieruchomości na okolicznym terenie, tak samo zabudowanych i użytkowanych przez ich mieszkańców w ten sam sposób, jak w niniejszej sprawie;
d) art. 10 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem przedmiotowego postanowienia, w szczególności uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy jednoczesnym zaniechaniu wskazania przyczyny odstąpienia od tegoż;
e) art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że w sprawie nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, podczas gdy organy obu instancji były w posiadaniu dokumentacji oraz kategorycznych twierdzeń skarżących, że przedmiotowa nieruchomość jest przez nich wykorzystywana wyłącznie w celach mieszkaniowych całorocznie, nadto organy obu instancji nie przeprowadziły koniecznego postępowania wyjaśniającego ich ewentualne wątpliwości, a zatem nie można uznać, że wydanie przedmiotowego zaświadczenia było niemożliwe z uwagi bezzasadne stwierdzenie przez organy obu instancji, iż nieruchomość ta nie jest przeznaczona na cele mieszkaniowe, tym bardziej, że w gruncie tym i w budynku umieszczone są media, przyłącza i instalacje oraz znajdują się tam drogi wewnętrzne dojazdowe. Skarżący bez przerwy i na stałe tam mieszkają, a nadto nieruchomości stanowiące działki sąsiednie zostały przekształcone w tym trybie i obecnie stanowią prawa własności;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o przekształceniu poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do nieuznania nieruchomości objętej wnioskiem o przekształcenie za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe w związku z błędnym niezakwalifikowaniem budynku, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w sytuacji gdy funkcja ta wynika wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który jasno wskazuje, iż nieruchomość ta jest przeznaczona na cele mieszkalne.
Jednocześnie skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zobowiązanie organu administracji publicznej do wydania wnioskowanego zaświadczenia o przekształceniu. Ponadto wnieśli o zasądzenie solidarnie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z opłatami skarbowymi od pełnomocnictw.
W uzasadnieniu skargi przedstawiony został wywód zmierzający do wykazania zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W rozpoznawanej sprawie poza zasadami wydawania zaświadczeń uregulowanymi w k.p.a, należało uwzględnić materialnoprawną podstawę wydania zaświadczenia, którą stanowią przepisy art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (obecnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 6, zwanej dalej jak dotychczas "ustawą o przekształceniu"). Wedle tych przepisów z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy zaś rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Powyższe oznacza, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje z mocy samej ustawy (art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu), zaś zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny, bowiem jak stanowi art. 4 ust. 1 tej ustawy potwierdza przekształcenie prawa i jest konieczne do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. W szczególności zaś nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 421/12, wyrok NSA z 27 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1292/97 niepubl., P. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). Ponadto wszelkie przesłanki warunkujące przekształcenie powinny być oceniane według stanu faktycznego na dzień, w którym to przekształcenie następuje, przy uwzględnieniu obowiązującego w tym momencie stanu prawnego (Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Warszawa 2019).
W realiach rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie ma kwestia, czy na dzień 1 stycznia 2019 r. wskazana we wniosku skarżących nieruchomość była nieruchomością zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu.
W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia tej kwestii decydujące znaczenie ma cel zabudowy, nie zaś jej parametry użytkowe czy techniczne. Ustalając cel zabudowy należy także pamiętać o intencji prawodawcy, na co zwrócił uwagę WSA w Gliwicach w wyroku z 25 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 187/21 "w projekcie ustawy wskazano m.in., że "proponowane rozwiązanie normatywne znajduje uzasadnienie w świetle art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek podejmowania działań służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. Przekształcenie użytkowania wieczystego, które ze swej natury jest prawem czasowym, we własność (niepodlegającą ograniczeniom czasowym) można bowiem ujmować jako umocnienie prawa do mieszkania i zwiększenie bezpieczeństwa prawnego właścicieli lokali wyodrębnionych w budynkach wielolokalowych oraz właścicieli domów jednorodzinnych posadowionych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste." (druk VIII.2673, Lex el.), wskazując, że w tym kontekście przepisy ustawy powinny być interpretowane, oraz podkreślając, że są to "przepisy wyjątkowe, szczególne, skoro prowadzą do pozbawienia własności należącej do jednych podmiotów na rzecz innych, nie mogą być więc interpretowane rozszerzająco".
Zaakcentować należy, że inne są cele zabudowy mieszkaniowej, a inne zabudowy letniskowej, chociażby budynkami rekreacji indywidualnej czy zamieszkania zbiorowego. Bez znaczenia jest zatem to, czy w danym budynku można mieszkać tylko okresowo, czy też przez cały rok i w jakim zakresie oraz w jaki sposób można zaspokoić w nim ogólnie pojęte potrzeby związane z pobytem lub zamieszkiwaniem. Ważne jest zaś to, czy budynek został wybudowany i jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe, tj. co do zasady do stałego zamieszkiwania przez konkretną osobę lub osoby. (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 19 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 937/17, wyrok WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 525/20 w: Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Lex el. 2023). W zakresie pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego czy wielorodzinnego nie mieści się zatem zabudowa letniskowa. Zgodnie z treścią § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pod pojęciem budynku rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. W konsekwencji, zdaniem Sądu należy przyjąć, iż nieruchomości zabudowane takimi budynkami nie polegają przekształceniu na podstawie przepisów komentowanej ustawy (podobnie Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Warszawa 2019).
W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że zanim skarżący stali się użytkownikami wieczystymi przedmiotowej działki została ona zabudowana domkiem letniskowym. Wynika to jednoznacznie ze wskazanej przez organy decyzji Wojewody [...] z dnia 5 listopada 1998 r., a także z aktu notarialnego z dnia [...] r., na podstawie którego skarżąca oraz poprzednik prawny skarżącego nabyli użytkowanie wieczyste. Zadaniem organów oceniających zasadność wniosku skarżących było więc ustalenie, czy w okresie po nabyciu przez nich prawa użytkowania wieczystego miały miejsce takie okoliczności, które pozwalałby uznać, że w dacie 1 stycznia 2019 r. należąca do nich nieruchomość mogła zostać uznana za zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu. Chodzi o to, czy pierwotny cel zabudowy, sprowadzający się do funkcji rekreacyjnej właściwej dla domku letniskowego, uległ zmianie na cel mieszkaniowy. Od razu zaznaczyć należy, że w świetle przedstawionych już powyżej rozważań przy ocenie, czy doszło do takiej zmiany celu zabudowy bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżących okoliczność całorocznego korzystania z budynku. Sama okoliczność stałego zamieszkiwania w domku letniskowym nie zmienia celu, w jakim został on wybudowany. Istotne jest podjęcie takich działań inwestycyjnych, które doprowadzą do zmiany celu z rekreacyjnego czy wypoczynkowego na ściśle mieszkaniowy. Pod uwagę brane mogą być przy tym jedynie te działania inwestycyjne, które znalazły swoje odzwierciedlenie w stosownej dokumentacji architektoniczno- budowlanej. Tymczasem skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów architektoniczno-budowlanych, potwierdzających, że przedmiotowy budynek to budynek mieszkalny. Organ I instancji ustalił przy tym, że w latach 2014-2024 nie został złożony wniosek o pozwolenie na rozbudowę/przebudowę przedmiotowego budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania, ani nie dokonano zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, tj. domku letniskowego na budynek mieszkalny. Dlatego w ocenie Sadu znaczenia nie mają również wskazane w skardze media, w które wyposażano przedmiotowy budynek, ani przyłącza czy instalacje, ani też drogi wewnętrzne. Zresztą media, przyłącza czy instalacje i drogi wewnętrzne mogą funkcjonować zarówno w odniesieniu do domku letniskowego, jak i budynku mieszkalnego.
W ocenie Sądu podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia nie dawał przywoływany w skardze zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków. Co prawda wynika z niego, że na przedmiotowej działce zlokalizowany jest budynek określony jako "budynek mieszkalny". Jednak, jak zasadnie zauważyły organy obu instancji, w operacie ewidencji gruntów i budynków nie określono głównej funkcji budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Ponadto w trakcie podziału działki [...] (powstałej z [...]) na działki [...] wykonawca prac geodezyjnych sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych budynku, w którym to ustalił główną funkcję przedmiotowego budynku (według PKOB) właśnie jako dom letniskowy. Jednakże w świetle obecnie obowiązujących przepisów w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawnia się wyłącznie rodzaj budynku. Wszystkie te względy powodują, że wskazane powyżej oznaczenie rodzaju budynku nie dawało organom podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Dodatkowo zauważyć należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316), podobnie jak rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. z 2016 r., poz. 1864) zostały wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. PKOB służy głównie potrzebom statystyki działalności budowlanej. Natomiast "KŚT" - do celów ewidencyjnych, ustalania stawek odpisów amortyzacyjnych oraz badań statystycznych.
Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. mającego w ocenie skarżących polegać na braku zachowania zasady równego traktowania oraz na odstąpieniu bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie nie są bowiem zaświadczenia wydane w odniesieniu do innych nieruchomości. Sąd nie bada też, czy stan faktyczny i prawny nieruchomości objętych innymi wnioskami o wydanie zaświadczenia o przekształceniu jest tożsamy ze stanem faktycznym, w ramach którego doszło do wydania obecnie kontrolowanych rozstrzygnięć. Ponadto skoro istota wydania zaświadczenia sprowadza się do aktu wiedzy o danej nieruchomości, to podstawą do jego wydania nie może być to, co organowi ewentualnie wiadomo w odniesieniu do innych nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wyczerpująco omówiony, a następnie oceniony, nie pozwala przyjąć, aby przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu była zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji organy zasadnie odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia stwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej analizy ustalonego w sprawie stanu faktycznego, prawidłowo uwzględniły okoliczności sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy, następnie dokonując jego oceny zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioski przedstawione przez organy korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zachowując charakter wniosków logicznych i poprawnych. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Materiał został zgromadzony zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz szczegółowo zbadany, w rezultacie zdaniem Sądu nie wymagał uzupełnienia. Podobnie uzasadnienia czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżących nie doszło do uchybienia wskazywanym przez nich przepisom postępowania.
Ponadto wbrew zarzutom skargi w ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i niewadliwie przyjęły że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych