II SA/Łd 405/19

II SA/Łd 405/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jolanta Rosińska
Magdalena Sieniuć
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2513/21 - Wyrok NSA z 2023-07-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 61a § 1, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 roku sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego K. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne wcześniejsze postanowienie z dnia [...] roku, nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Z. z dnia [...] roku, nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Działając na wniosek A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka"), Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] roku – na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A "[...]" na działce nr 110, obręb [...] P., gm. Z. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedsięwzięcie nie wymaga wydania decyzji środowiskowej, ponieważ nie zostało wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 71, dalej jako: "rozporządzenie").
K. J. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 61 § 3, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, kiedy postępowanie było prowadzone, prowadzenie postępowania bez udziału stron i organizacji społecznych, sporządzenie uzasadnienia, z którego nie wynikają przyczyny rozstrzygnięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] roku odmówiło stwierdzenia nieważności ww. postanowienia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wprawdzie postanowienie jest nieprawidłowe, ponieważ zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw. Organ pierwszej instancji dokonał oceny dopuszczalności przeprowadzenia postępowania środowiskowego, w wyniku czego ustalił, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć, mogących zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu. Jeżeli po analizie dokumentacji załączonej do wniosku organ uznał, że brak jest podstaw do wydania decyzji środowiskowej (przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do żadnego z wymienionych w rozporządzeniu), powinien był umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. Wójt Gminy zdecydował jednak o odmowie wszczęcia postępowania. Jednak – jak wskazało Kolegium – pomimo tego, że rozstrzygnięcie organu nie jest prawidłowe, to z umorzeniem postępowania łączy go aspekt formalny, skutek obu rozstrzygnięć jest taki sam. W ocenie Kolegium, wskazane uchybienie nie ma jednak cech rażącego naruszenia prawa, co skutkowało odmową stwierdzenia nieważności postanowienia.
K. J. we wniosku o ponowne rozstrzenie sprawy zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z:
1. art. 7 oraz 87 ust.1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 61 § 3 K.p.a. poprzez odmowę podporządkowania się woli ustawodawcy albowiem każda logicznie myślącą osoba wie, iż nie można odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, w której postępowanie z mocy prawa wszczęto i prowadzono;
2. art. 61 § 3 w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że przedsięwzięcie, jako całość, nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z jednoczesnym przyjęciem, iż postanowienie ma charakter formalny a nie merytoryczny;
3. art. 7, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez nie wskazanie, jaki przepis prawa materialnego lub procesowego upoważniał organ do rozpatrzenia wniosku, który formalnie wszczął postępowanie poprzez odmowę jego wszczęcia.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 156 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a. wskazał, iż z żądaniem stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy Z. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, wystąpił K.J., będący właścicielem działki nr ewid. 111, obręb [...] P., gm. Z., położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. W myśl art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2081 ze zm., dalej jako: "ustawa"), stroną postępowania o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się m.in. działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Tak więc nie budzi wątpliwości posiadanie przez K. J. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności ww. postanowienia.
Dalej Kolegium sięgając do treści art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1 i art. 73 ust. 3 ustawy wskazało, iż wszczęcie postępowania środowiskowego następuje w każdym przypadku z inicjatywy podmiotu zainteresowanego, nie zaś z urzędu.
Z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wystąpiła Spółka. Z dołączonej do wniosku Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz Kwalifikacji instalacji radiotelekomunikacyjnej telefonii komórkowej wynika, że przedsięwzięcie nie kwalifikuje się zarówno do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W toku postępowania organ, po wezwaniu inwestora do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie mapy obejmującej teren całej nieruchomości i charakterystyk anten sektorowych oraz uzupełnienie daty sporządzenia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, dokonał oceny całości złożonych dokumentów i doszedł do wniosku, że przedsięwzięcie nie zalicza się do wymienionych w rozporządzeniu, dla których wymagana jest decyzja środowiskowa. Z tego powodu Wójt orzekł o odmowie wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 K.p.a.
Następnie Kolegium po analizie treści art. 61a § 1 K.p.a. wyjaśniło, iż rozstrzygnięcie Wójta Gminy zapadło z naruszeniem tegoż przepisu, ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte, jak również zostały przeprowadzone czynności procesowe w celu usunięcia braków wniosku, a następnie na podstawie załączonych do wniosku dokumentów organ dokonał oceny, czy planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji nie jest wymagane wydanie decyzji środowiskowej, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Organ pierwszej instancji rozpatrujący wniosek o wydanie decyzji środowiskowej, po analizie dokumentów załączonych do wniosku stwierdził, że z uwagi na parametry planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane wydanie decyzji środowiskowej. Taka wstępna ocena planowanego przedsięwzięcia jest charakterystyczna dla postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej i może w rezultacie wykazać, że dalsze prowadzenie postępowania środowiskowego jest bezprzedmiotowe, ponieważ planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do wydania decyzji środowiskowej. W takiej sytuacji organ winien umorzyć postępowanie, jako bezprzedmiotowe, a nie jak to uczynił w sprawie, odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Wskazana wadliwość – zdaniem Kolegium – nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W sprawie rozstrzygniętej kwestionowanym postanowieniem Wójta Gminy nie zachodziła pierwsza z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania wymieniona w art. 61a § 1 k.p.a. (wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną). Rozstrzygnięcie organu zostało oparte na drugiej przesłance, czyli z powodu innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Wspomniane "inne uzasadnione przyczyny" to okoliczności, które w oczywisty sposób będą stanowić przeszkodę do wszczęcia postępowania. Treść art. 61a § 1 K.p.a. nie jest jednoznaczna i nie może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, dlatego – zdaniem Kolegium – brak jest możliwości stwierdzenia wydania postanowienia przez Wójta Gminy z rażącym naruszeniem prawa.
Pomimo, że rozstrzygnięcie organu nie jest prawidłowe, to podobnie jak umorzenie postępowania stanowi formalne jego zakończenie, co oznacza, że skutek wskazanych rozstrzygnięć jest taki sam. Sprawa nie zostaje rozstrzygnięta w sposób merytoryczny, lecz zakończona formalnie, z uwagi na brak przedmiotu rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.
Ze wskazanych względów Kolegium stwierdziło, że postanowienie Wójta Gminy nie narusza prawa w stopniu rażącym, w tym przepisów powołanych przez wnioskodawcę. Kolegium nie stwierdziło również, aby występowały inne przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze K.J. wskazał na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z:
1. art. 7 oraz 87 ust 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 61 § 3 kpa poprzez przyjęcie, iż postępowanie, które zostało wszczęte można było zakończyć postanowieniem o odmowie jego wszczęcia bez podania podstawy prawnej i to w sytuacji, w której ona nie istnieje;
2. art. 61 § 3 w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez przyjęcie, iż przedsięwzięcie, jako całość nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach albowiem organ i tak umorzyłby postępowanie bez dokonania jakichkolwiek ustaleń o charakterze merytorycznym.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie kontestowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych w tym zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczy spór w sprawie związany jest z oceną legalności postanowienia Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] roku odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. U podstaw rozstrzygnięcia Wójta legło przekonanie, że planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu, jako mogącego znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący, który jest właścicielem sąsiedniej dla terenu inwestycji nieruchomości skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia argumentując, że organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.), a nie postanowienie o odmowie jego wszczęcia (art. 61a § 1 K.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu powyższego wniosku, odmówiło stwierdzenia nieważności ww. postanowienia. Natomiast po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne wcześniejsze postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy.
W ocenie składu orzekającego, pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie, co przesądza o konieczności uwzględnienia skargi.
Zgodnie z treścią art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie służy zażalenie (art. 61a § 2 K.p.a.).
Na tle przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że ustawodawca rozróżnił dwa etapy postępowania tj. postępowanie wstępne, polegające na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, oraz postępowanie właściwe, w ramach którego następuje merytoryczne badanie sprawy i rozpatrywanie wniosku, które co do zasady kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.
Z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w danej sprawie nie powoduje automatycznego skutku jego wszczęcia. Organ zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod kątem zbadania, czy nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczności określone w art. 61a § 1 K.p.a. W ramach unormowania art. 61a § 1 K.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. tzw. przesłankę podmiotową i przedmiotową. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 K.p.a. do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Tylko w odniesieniu do tej przesłanki ustawodawca zdecydował się w art. 61a § 1 K.p.a. na wyrażenie w sposób konkretny, odwołując się do przymiotu strony postępowania. Natomiast przesłankę przedmiotową, objętą zakresem "uzasadnione przyczyny", pozostawił wyjaśnieniom doktryny i orzecznictwa. W takim więc zakresie mamy do czynienia z przeszkodami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego, czy z przepisów materialnych, które wykluczają samo wszczęcie postępowania lub też w ogóle sprzeciwiają się tej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków strony w akcie stosowania prawa administracyjnego. Wymaga przy tym zauważenia, że samo wystąpienie takiej przeszkody nie decyduje o wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ decydująca jest oczywistość jej występowania na tym wstępnym etapie procedowania.
Cecha "oczywistości" przeszkody w prowadzeniu postępowania może być pojmowana z kolei jako sytuacja, w której przeszkoda wynika z niezgodności prowadzenia postępowania z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego albo jako jawność, wyrazistość, całkowita dostępność poznawcza jej istnienia. Mogą być to zatem przykładowo takie sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy lub zapadło już rozstrzygnięcie albo gdy sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ w drodze decyzji administracyjnej.
Oczywistość poznawcza przeszkody, związana z możliwością zaniechania wszczęcia postępowania wyjaśniającego sensu stricto w sprawie musi być tego rodzaju, że nie może wymagać zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień w rozumieniu art. 12 § 2 K.p.a., a sam proces poznawczy powinien opierać się na "możliwie najprostszych środkach".
Trzeba zatem stwierdzić, że oczywistość istnienia przeszkody w aspekcie poznawczym występuje wówczas, gdy wynika ona z treści samego wniosku o wszczęcie postępowania, faktów powszechnie znanych lub znanych organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.), bądź z dokumentów urzędowych, którymi dysponuje organ. W tym ostatnim wypadku można mówić jedynie o oczywistości istnienia przeszkody wynikającej z tego dokumentu tylko w zakresie, w jakim korzystają one z domniemania z art. 76 § 1 K.p.a. Trudno bowiem mówić o oczywistości istnienia przeszkody wynikającej z dokumentu urzędowego, jeżeli wyniknie uzasadniona potrzeba lub też zostanie zgłoszony wniosek zmierzający do obalenia domniemania dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 K.p.a.).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że Wójt Gminy, po otrzymaniu wniosku Spółki, dokonał jego analizy w kontekście przesłanek uznania, czy planowana przez Spółkę inwestycja w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej zakwalifikowana została do inwestycji mogących znacząco lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem czy wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też nie. Pogląd skarżącego, jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w tym zakresie jest zbieżny, bowiem wszyscy uważają, że Wójt Gminy uznając, że planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien umorzyć postępowanie (art. 105 § 1 K.p.a.), a nie odmawiać jego wszczęcia (art. 61a § 1 K.p.a.). Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zgadza się z tym poglądem. Wójt Gminy przed wydaniem postanowienia dokonał analizy złożonych przez inwestora dokumentów, czyli Karty informacyjnej przedsięwzięcia i Kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o rozporządzenie. Co więcej Wójt Gminy, po otrzymaniu wniosku Spółki o wydanie decyzji, wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Konieczność przeprowadzenia wszystkich tych czynności wyklucza możliwość uznania, że w sprawie mamy do czynienia z inną uzasadnioną przyczyną (art. 61a § 1 K.p.a.), której zaistnienie wyklucza możliwość wszczęcia postępowania. W ocenie składu orzekającego, Wójt Gminy istotnie powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania zgodnie z treścią art. 105 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku, sygn. III SA 2225/01, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej.
W świetle powyższych rozważań za zasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. Sąd za chybioną uznał argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazującą, iż wydane w sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skoro bowiem wystąpiły przesłanki do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., to nie można zaakceptować jako prawidłowego rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania. Sąd podziela argumentację autora skargi wskazującą, że w postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo postanowienie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne – a dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny – przekroczenie prawa. Za "rażące" należy uznać takie naruszenie prawa w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. I właśnie z punktu widzenia zasady praworządności nie może być zaakceptowana sytuacja, w której organ prowadzi postępowanie wyjaśniające, po czym wydaje postanowienie o odmowie jego wszczęcia na mocy art. 61a § 1 K.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym także po wezwaniu strony do uzupełnienia złożonej dokumentacji, a przede wszystkim po merytorycznej analizie tejże dokumentacji, organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., a powinien umorzyć postępowanie na mocy art. 105 § 1 K.p.a. W sprawie – zdaniem Sądu – naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. jest tak oczywiste, niewątpliwe, że przybiera postać rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż z przyczyn opisanych powyższej skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z opisanych powodów Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku czyniąc to w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
dc