VII SA/Wa 1537/13

VII SA/Wa 1537/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II OZ 201/14 - Postanowienie NSA z 2014-02-28
Skarżony organ
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. G. i M. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r wydał pozwolenie na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi klasy G [...] - [...] na odcinku od km 76+287 do drogi wojewódzkiej Nr [...] w km 85+516 wraz ze skrzyżowaniem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi" w ramach zadania inwestycyjnego "Likwidacja barier rozwojowych - most na [...] z rozbudową drogi wojewódzkiej Nr [...] oraz połączeniem z drogą wojewódzką Nr [...]", z zachowaniem wymienionych w decyzji ustaleń.
Decyzja została wydana na wniosek Wojewódtwa [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 11 a ust 1, art. 11f ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm, zwanej dalej jako " specustawa" ).
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od decyzji w części dotyczącej działki nr [...] wnieśli jej właściciele M. i B. G..
Zdaniem odwołujących w wyniku przejęcia części działki nr [...] położonej w miejscowości [...] nr [...], pozostała jej część nie będzie nadawać się do prawidłowego wykorzystania i dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Odwołujący wyjaśniają, iż zostali pozbawieni możliwości budowy budynku gospodarczego, zaplanowanego przez nich w najkorzystniejszym miejscu ich działki przeznaczonej pod realizację przedmiotowej inwestycji. Ponadto przejęcie części nieruchomości doprowadzi do zawężenia przejazdu, wjazdu i wyjazdu z przedmiotowej działki.
Dodatkowo podnieśli, iż sama budowa drogi przy użyciu ciężkiego sprzętu niezależnie od uciążliwości w postaci hałasu, drgań, zapyleniu czy innych niekorzystnych czynników, spowoduje istotną degradację istniejących budynków, w tym istniejącego budynku mieszkalnego. W wyniku powyższych okoliczności w istotny sposób pogorszy się standard i warunki życiowe całej rodziny, co będzie miało niekorzystny wpływ na zdrowie osób zamieszkujących na przedmiotowej nieruchomości.
Odwołujący wskazali, iż kilkakrotnie zwracali się do inwestora z wnioskiem o wykup pozostałej części spornej nieruchomości, jednakże inwestor odmówił wykupu.
Odwołujący się podnieśli także iż:
-na etapie projektowania przedmiotowej inwestycji istniała możliwość odsunięcia pasa drogi od należącego do nich budynku mieszkalnego i działki - na dowód czego dołączyli dokumentację fotograficzną przebiegu projektowanej drogi;
-w projekcie przebiegu projektowanej inwestycji nie ujęto zajęcia ok. 4 m działki należącej do odwołujących się o nr ewid. [...] w [...], która w kwestionowanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i w projekcie budowlanym w ogóle nie występuje - co zdaniem odwołujących się stanowi istotny błąd;
-budowa przedmiotowej inwestycji została rozpoczęta, czym naruszono posiadanie spornej nieruchomości, mimo iż skarżona decyzja Wojewody [...], nie stała się ostateczna;
-wykonana droga serwisowa znajduje się ok. 7 m od budynku mieszkalnego należącego do odwołujących się, po której przejeżdża ciężki sprzęt budowlany, walce, buldożery, samochody ciężarowe z ładunkiem i inne pojazdy wywołujące wstrząsy, "o których w ogóle nie mówi się w projekcie".
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], uchylił punkt 5 decyzji dotyczący terminu wydania nieruchomości i nadał mu nową treść oraz uchylił pkt 11 określający " pozostałe ustalenia" wraz z pouczeniem i w tym zakresie orzekł na nowo, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, a także zatwierdzenie podziału nieruchomości. Ponadto, na mocy przedmiotowego rozstrzygnięcia zatwierdzono projekt budowlany. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa [...]. Poza tym ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a także szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, jak również szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie.
Organ odwoławczy, analizując wniosek inwestora, uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Minister uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które inwestor przedstawił w załączonej do wniosku dokumentacji.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ II instancji stwierdził, iż wydana decyzja wymaga dokonania korekty merytoryczno - reformacyjnej.
Analizując zaskarżoną decyzję Wojewody [...] pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 16 ust. 2 ustawy, Minister stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie określa terminu wydania nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.
W ocenie organu odwoławczego za niewłaściwe należy uznać zawarte w sentencji decyzji stwierdzenie organu I instancji, iż "odstępuje się od określenia terminu wydania nieruchomości z uwagi na nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności".
W związku w powyższym, Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, punkcie I niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 13 zaskarżonej decyzji, w punkcie 5 zapis nie zawierający określenia terminu wydania nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, orzekając w tym zakresie o ustaleniu w miejscu uchylenia zapisu czyniącego zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 ustawy.
Analizując zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy zauważył, że Wojewoda [...] w pouczeniu ww. decyzji zawarł m.in.: informacje o prawach i obowiązkach inwestora, wynikających z przepisów prawa budowlanego, zapisy dotyczące skutków decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w odniesieniu do wygaśnięcia i ustanowienia trwałego zarządu na nieruchomościach przejmowanych pod przedmiotową inwestycję, informację o prawie do nieodpłatnego zajęcia terenu na czas budowy w przypadku gdy inwestycja wymaga przejścia przez tereny wód płynących bądź tereny linii kolejowych, warunki związane z usuwaniem drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją.
Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że organ I instancji w sposób wadliwy skonstruował pouczenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, umieszczając w nim szereg merytorycznych zapisów, kształtujących prawa i obowiązki inwestora. W ocenie organu odwoławczego, ww. ustalenia powinny znaleźć się w osnowie decyzji, gdzie jak wykazano powyżej rozstrzyga się o istocie sprawy, tj. o udzielonych uprawnieniach, bądź nałożonych obowiązkach.
W związku z powyższym, Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § I pkt 2 kpa, w punkcie II niniejszej decyzji uchylił znajdujący się w sentencji zaskarżonej decyzji, na stronach 26 i 27 zapis pkt 11 określający "Pozostałe ustalenia", jak również zapisy na stronach 35-37, stanowiące pouczenie skarżonego rozstrzygnięcia, orzekając o ustaleniu, w miejsce uchylenia, nowego zapisu, stanowiącego treść pkt 11 inkryminowanej decyzji pn. "Pozostałe ustalenia", określającego szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie oraz inne postanowienia w zakresie praw i obowiązków inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, zawarte uprzednio w omawianym pouczeniu decyzji I instancyjnej.
W pozostałym zakresie organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej zakwestionowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy wojewoda pełni w procesie budowy drogi publicznej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań.
W ocenie Ministra organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej.
Organ odwoławczy wyjaśnił , iż zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r., poz 1409). Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika z powyższego, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego organ administracji jest zobligowany zezwolić na realizację inwestycji drogowej.
W ocenie Ministra zarzuty zawarte w odwołaniu są niezasadne.
Brak jest bowiem przepisów nakazujących inwestorowi przy wyznaczaniu przebiegu drogi publicznej uwzględnienia zapisów zawartych w pozwoleniach na budowę uzyskanych przez właścicieli nieruchomości, a tym bardziej ich przyszłych planów wybudowania obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ orzekający w sprawie inwestycji drogowej nie jest również związany zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.). tj. procedurą planistyczną oraz postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym także ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy. Wyłączenie stosowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika wprost z art. 11i ust. 2 ustawy. Oznacza to niedopuszczalność dokonywania przez organy administracji publicznej oceny wniosku inwestora przez pryzmat jego obowiązków wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na zarzut, iż pozostała część działki nr [...] powinna zostać w trybie przepisów ustawy wykupiona przez inwestora organ odwoławczy podniósł, iż pod realizację przedmiotowej inwestycji została przeznaczona działka nr [...] o powierzchni 0,0296 ha, natomiast część nieruchomości pozostająca poza planowanym zakresem inwestycji drogowej tj. projektowana do wydzielenia działka nr [...] o pow. 0,1724 ha, ze względu na powierzchnię stanowiącą ok. 85% powierzchni działki pierwotnej, nie kwalifikuje się w ocenie inwestora do nabycia w trybie art. 13 ust. 3 ustawy, jako nienadająca się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele.
Minister jednak podkreślił, iż kwestia ta, jako mająca charakter cywilnoprawny, nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Nie można zatem podważać prawidłowości ww. decyzji Wojewody [...] z powodu utraty - w odczuciu odwołujących się dotychczasowej funkcji nieruchomości powstałej po podziale, jak również niewypowiedzenia się przez wskazane organy co do kwestii wykupu tzw. "resztówek", skoro przedmiotowe roszczenie może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego uciążliwości w postaci hałasu, drgań, zapylenia związanych z przemieszczaniem się ciężkiego sprzętu w pobliżu nieruchomości odwołujących się organ odwoławczy wyjaśnił, iż kwestia ta była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], która nałożyła na inwestora szereg ograniczeń mających na celu zredukowanie uciążliwości spowodowanych realizacją przedmiotowej inwestycji.
Natomiast w przedmiocie występujących obaw Skarżących w kwestii niszczenia obiektu w wyniku realizacji ww. przedsięwzięcia m.in. w wyniku przemieszczania się ciężkiego sprzętu Minister wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego nie dysponuje instrumentami prawnymi, które mogą doprowadzić do zbadania prawidłowości wykonywanych prac budowlanych. Należy jednak zauważyć, iż zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 84 i art. 84 a) kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany należy do zadań odpowiednich organów nadzoru budowlanego. Do zadań tych należy również, zgodnie z art. 69 Prawa budowlanego podejmowanie niezwłocznych działań zabezpieczających w sytuacji powstania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
W kwestii ewentualnych szkód materialnych, powstałych w związku z bliską odległością domu odwołujących się od realizowanej inwestycji Minister zaznaczył, iż nie stanowią one przedmiotu orzekania przez Ministra w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Wyżej wymienione kwestie mogą zostać w ocenie organu odwoławczego podniesione jedynie w odrębnym postępowaniu odszkodowawczym przed sądem cywilnym
Co zaś się tyczy zarzutu, iż na etapie projektowania przedmiotowej inwestycji istniała możliwość odsunięcia pasa drogi od należącego do odwołujących się budynku mieszkalnego i działki nr 618, organ Minister zauważył, iż wariantowanie przebiegu przedmiotowej inwestycji miało miejsce na etapie wydawania decyzji środowiskowej przeprowadzonej z udziałem społeczeństwa.
Na etapie wydawania decyzji środowiskowej odwołujący się nie wnosili uwag do rozwiązań dotyczących przebiegu przedmiotowej inwestycji.
Odpowiadając na zarzut naruszenia posiadania spornej nieruchomości poprzez rozpoczęcie budowy przedmiotowej inwestycji, w sytuacji gdy decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], nie stała się ostateczna, organ odwoławczy wyjaśnił, iż Wojewoda [...] nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, który uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, w tym do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie.
Odnosząc się do zarzutu zwężenia przejazdu, wjazdu i wyjazdu z przedmiotowej działki nr [...] Minister wyjaśnił, iż rozwiązanie indywidualnego zjazdu z przedmiotowej działki na drogę gminną jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Zjazd o nawierzchni bitumicznej ma całkowitą szerokość 4,5 m, a krawędzie nawierzchni zjazdu i drogi gminnej wyokrąglone są łukami o promieniach 3 m. W wyniku powyższego zjazd na wysokości istniejącej bramy ma szerokość 6,2 m. Zatem warunki wjazdu i wyjazdu na działkę od strony drogi gminnej nie uległy pogorszeniu. Zaprojektowanie wlotu drogi serwisowej [...] umożliwia wykonanie manewru wjazdu i wyjazdu na działkę po łuku o promieniu 8 m, co dotychczas nie było możliwe. Ponadto ze względu na zajęcie północno wschodniej części działki nr [...] możliwe jest na wysokości budynku gospodarczego wykonanie zjazdu o szerokości 4,5 m z drogi serwisowej [...] przez bramę przesuwaną zjazdową w ekranie akustycznym.
Odnosząc się do zarzutu nieujęcia w projekcie przebiegu projektowanej inwestycji pasa ok. 4 m działki należącej do Skarżących o nr ewid. [...] w [...] , organ odwoławczy uznał go za nieuzasadniony.
Przedmiotowa działka o nr [...] nie została objęta wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla przedmiotowej inwestycji oraz zaskarżoną decyzją Wojewody [...] . Z dokumentacji sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest poza liniami rozgraniczającymi teren przedsięwzięcia i nie będą przeprowadzane na niej żadne prace związane z przedmiotową inwestycją.
Przy piśmie z dnia 24 grudnia 2013 r. inwestor przesłał oświadczenie wykonawcy robót budowlanych, w którym to wykonawca stwierdza, iż nigdy nie prowadził żadnych prac na działce nr [...]położonej w [...] , należącej do Skarżących.
Ustosunkowując się nieprawidłowości w zakresie ustalenia granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] oraz nr [...] obręb [...] w [...] organ odwoławczy zauważył, iż przedmiotowe zagadnienie pozostaje całkowicie poza przedmiotem niniejszego postępowania, zwłaszcza, że działka nr [...] nie została w ogóle objęta zakresem inwestycji.
Minister wskazał, iż prace geodezyjne są wykonywane przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii, które - zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, ze zm.) są obowiązane wykonywać swoje zadania z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa.
Organ orzekający w zakresie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nie jest uprawniony do kwestionowania dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, opatrzonej stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno-kartograficzne w zakresie określonym w § 9 w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnienie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837).
Podsumowując, Minister wskazał że czynności podejmowane w związku z wykonywaniem prac geodezyjnych, o których mowa w art. 11, 13, 32 i 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie były częścią postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...]. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o przebieg tej granicy jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie należy do postępowania rozgraniczeniowego w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i nast. Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. G. i B. G.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wskutek przejścia części przedmiotowej nieruchomości skarżący będzie mógł swobodnie wykorzystywać pozostałą część zgodnie z jej celami i zastosowaniem gospodarczym, podczas gdy w ocenie skarżących zaproponowany plan inwestycji narusza ich prawa i wolności
Ponadto skarżący podnoszą, że zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w szczególności art. 13. ust 3 który mówi, iż w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
W ocenie skarżących działający w sprawie inwestor był zobowiązany z mocy wyżej wymienionego przepisu do wykupu pozostałej części nieruchomości skarżących, czego nie uczynił pomimo wielokrotnych wniosków skarżących. Przeprowadzenie podziału nieruchomości działki w sposób zaproponowany w planach inwestycyjnych uniemożliwi w ocenie skarżących całkowicie budowę jakichkolwiek budynków czy też urządzeń naziemnych które byłby celowe do wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej gospodarczym przeznaczeniem przez skarżących.
Skarżący w skardze wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja wydana została w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm, zwanej dalej jako " specustawa" ).
Dla realizacji przedmiotowej inwestycji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydał w dniu [...] listopada 2011r decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2012r.
Na tym etapie przeanalizowano szczegółowo warianty przebiegu obwodnicy i analiza wariantów zawarta jest w raporcie oddziaływania na środowisko. Opracowano cztery warianty przebiegu obwodnicy i wskazano wariant najmniej uciążliwy dla środowiska . W trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, w którym zapewniono udział społeczeństwa skarżący nie wnosili sprzeciwu co do lokalizacji inwestycji.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] listopada 2011r o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydaną dla wariantu IV jako najkorzystniejszego z punktu widzenia środowiskowego.
Przepisy specustawy nie upoważniają organów do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Organ nie jest upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji ani do dokonywania zmian w przedstawionym przez inwestora projekcie przebiegu drogi.
Przepisy specustawy nakładają na organ jedynie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem przedstawionego projektu budowlanego.
Z akt sprawy wynika, że pomimo istniejących uregulowań organ odwoławczy wystąpił do inwestora z zapytaniem dotyczącym ewentualnej zmiany przebiegu inwestycji zgodnie z postulatami skarżących zawartymi w odwołaniu.
W odpowiedzi inwestor wskazał, że ze względu na optymalność przyjętego we wniosku wariantu nie jest możliwa zmiana przebiegu linii rozgraniczających teren zajęty pod inwestycję ( pismo inwestora z dnia 22,10.2012r oraz z dnia 24.12.2012r ).
W związku z powyższym organ odwoławczy miał obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem takiego wariantu jaki przedstawił inwestor.
W tym zakresie organ trafnie ocenił, że przedstawiony przez inwestora przebieg planowanej inwestycji prawa nie narusza.
W związku z powyższym bezzasadny jest zarzut przejęcia tylko części nieruchomości skarżących.
Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przez inwestora art. 13 ust 3 specustawy poprzez odmowę wykupu pozostałej części działki nr [...].
Kwestia wykupu tzw. "resztówek" ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzona przez skarżących w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym w sytuacji odmowy wykupu pozostałej części nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu nieodwracalnych zniszczeń na nieruchomości skarżących oraz uciążliwości w postaci hałasu, drgań, zapylenia powstałych w trakcie realizacji budowy organ odwoławczy trafnie wskazał, iż decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nałożono na inwestora szereg ograniczeń mających na celu zredukowanie uciążliwości spowodowanych realizacją przedmiotowej inwestycji. Natomiast do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa oraz podejmowanie niezwłocznych działań zabezpieczających w sytuacji powstania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Ewentualne szkody materialne powstałe w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi skarżący mogą podnosić w odrębnym postępowaniu odszkodowawczym przed sądem cywilnym.
Nietrafny jest zarzut skarżących dotyczący bezprawnego i sprzecznego z Konstytucją RP naruszenia przysługującego im prawa własności.
Prawo własności jest przedmiotem szczególnej ochrony zawartej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (j.t. Dz. U. z 1997 r., Nr 78 poz. 483), zwanej dalej "Konstytucją RP". Prawo to jednak nie jest prawem bezwzględnym, gdyż w art. 64 ust. 1 Konstytucja RP przewiduje możliwość ograniczenia tego prawa, w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności, a więc poszanowania zasady proporcjonalności wyrażającej się zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności. Ustawa służy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane sa rekompensowane w formie odszkodowania. Ustawodawca wyznacza też termin dla wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Powyższe dowodzi, iż pomimo pozbawienia części własności nieruchomości, dochodzi do wyrównania strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Zatem przy realizacji systemu dróg publicznych, służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem.
W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu z których część podniesiona w skardze jest niezasadna.
Sąd z urzędu nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo dlatego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270 ze zm ).