II SA/Gl 243/25

II SA/Gl 243/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Siudyka
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 272
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r. nr SKO.OŚ/41.9/235/2023/6026/RN w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 30 stycznia 2023 r. nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 3580 (trzy tysiące pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. S.A. w K. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z 12 grudnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego (dalej "Marszałek" lub "organ I instancji") z 30 stycznia 2023 r., nr [...] (nr pisma: [...]; nr sprawy: [...]) wymierzającą Spółce opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu za 2020 r. wynoszącą: 39.327 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2022 r. Spółka zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr [...] Marszałek stwierdził wysokość nadpłaty dla Spółki w wysokości 2 zł z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska w zakresie wprowadzania pyłów lub gazów do powietrza za rok 2020, która dotyczy Zakładu [...] w B..
Decyzją z dnia 29 lipca 2022 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. Marszałek wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku tj. do złożenia korekty wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystywane do ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska za 2020 rok, w której zostaną uwzględnione opłaty za wprowadzanie do powietrza emisji z tytułu używania środków dezynfekcyjnych. Pismem z 23 sierpnia 2022 r. Spółka złożyła wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie zobowiązania, który został uwzględniony przez Marszałka. Pismem z 29 września 2022 r. Spółka uzupełniła braki formalne przedkładając korekty wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystywane do ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska za rok 2020 dla poszczególnych oddziałów i centrali. Ponadto przedłożono karty charakterystyk zakupionych środków do dezynfekcji oraz kopie faktur potwierdzających zakup środków do dezynfekcji. Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. w odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego Spółka w załączeniu przesłała jeden kompletny wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji w zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat ogółem dla wszystkich jej Oddziałów.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy oraz zacytował przepisy praw mające w niej zastosowanie.
Zaznaczył, iż art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556) – dalej "P.o.ś." wskazuje, iż przepisów ustawy nie stosuje się w zakresie ponoszenia opłat w razie prowadzenia działań ratowniczych. W jego ocenie "stosowanie środków dezynfekcyjnych nie jest działaniem ratowniczym a jest środkiem zapobiegającym rozprzestrzenianiu się COVID-19, w związku z powyższym nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, iż środki te służą celom ratowniczym. Wyłączenie stosowania ustawy z uwagi na akcje ratowniczą odnosi się wyłącznie do obowiązku ponoszenia opłat, co wynika z art. 2 ust. 2 pkt 2 P.o.ś. Wobec powyższego przywołany przepis nie zwalnia z obowiązku ujmowania w ramach zbiorczego zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat, ilości środków do dezynfekcji bazujących na lotnych związkach organicznych." Uznał, że udostępnianie płynów do dezynfekcji jest elementem działalności podlegającej opłacie za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza i dzieje się tak mimo tego, że wprowadzenie substancji do środowiska odbywa się na zewnątrz zakładu. Należy zwrócić uwagę, iż powietrze w zakładach pracy i budynkach nie funkcjonuje w obiegu zamkniętym, wydostaje się na zewnątrz, np. przez urządzenia odprowadzające zanieczyszczone powietrze albo otwarcie okien. W rozumieniu ustawy w takich przypadkach emisje również trafiają więc do powietrza i podlegają opłacie za korzystanie ze środowiska.
Następnie Marszałek wskazał w jaki sposób dokonał obliczenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza dla poszczególnych oddziałów Spółki. Ustalona w ten sposób opłata za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza stanowiąca różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu za 2020 r., wyniosła 39.327 zł.
Odwołanie od decyzji Marszałka do Kolegium złożyła w terminie ustawowym Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 § 1, art. 7, art. 7a, art. 11 w zw. z art. 8, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej "k.p.a." oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 273 ust.1 pkt 1 i art. 285 ust. 3 P.o.ś.
W szerokim uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła m.in., że zapewnienie środków do dezynfekcji przez Odwołującego - w kopalniach i zakładach pracy, nie było związane z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej i w żaden sposób nie służyło jej prowadzeniu. Wynikało wyłącznie z nałożonego aktem prawa powszechnego obowiązku podyktowanego ochroną zdrowia i życia ludzi w miejscach o dużych skupiskach tj. np. miejscach pracy. Podkreśliła, że podmiotami, na rzecz których Spółka udostępniła środki do dezynfekcji byli jej pracownicy. Osoby te były zarówno użytkownikami jak i beneficjentami udostępnionych środków do dezynfekcji. Dezynfekcja osobista miała na celu ochronę w okresie pandemii takich wartości jak ludzkie życie i zdrowie. Spółka zwróciła uwagę, że miejsca pracy - w jakich doszło do użycia środków dezynfekcyjnych - zostały na gruncie ustawy Prawo Ochrony Środowiska wyłączone z zakresu pojęcia "powietrze". Zdaniem Spółki wyłączenie to nie miałoby racjonalnego uzasadnienia, gdyby uznawać, że przeniknięcie gazów z miejsca pracy do troposfery w wyniku samoczynnego procesu cyrkulacji powietrza stanowiło jego wprowadzenie do powietrza. Ponadto przeniknięcie gazów do przestrzeni "powietrza" poza budynkiem czy miejscem pracy nie odbywa się przy udziale człowieka, ale w wyniku oddziaływania praw fizyki. Bezpośrednim działaniem człowieka jest bowiem użycie tychże środków na powierzchni skóry własnego ciała przez konkretną osobę. Spółka zwróciła uwagę, że przepis art. 273 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. nie nakłada obowiązku uiszczenia opłaty za korzystanie ze środowiska "od emisji". Ustawa posługuje się terminem "emisji" jedynie w zakresie parametrów wskazywanych w wykazie przedkładanym przez korzystającego ze środowiska marszałkowi województwa zgodnie z art. 286 P.o.ś. Utożsamianie terminu "wprowadzania" z terminem "emisji", a zawartych w tym samym akcie prawnym nie znajduje uzasadnienia. Do oznaczenia jednakowych pojęć powinno się używać jednakowych określeń, a różnych pojęć nie powinno się oznaczać tymi samymi określeniami.
Ponadto Spółka podniosła, że w przypadku zapewnienia środków do dezynfekcji nie występuje element ekwiwalentności za korzystanie ze środowiska. Cechą opłat za korzystanie ze środowiska jest ich ekwiwalentność. Przedsiębiorca ponosi koszt opłat, ale w zamian może wprowadzać do powietrza np. gazy ze spalania lub gazy zawarte w materiałach budowlanych (farby, lakiery, gładzie gipsowe itd.). W przypadku środków dezynfekcyjnych wnoszone opłaty za korzystanie ze środowiska nie mają charakteru ekwiwalentnego. W zamian za ich wniesienie, przedsiębiorca nie otrzymuje żadnego świadczenia.
Spółka wyraziła również pogląd, iż jedyny cel w jakim środki dezynfekcyjne zostały pozostawione do dyspozycji pracownikom w zakładzie pracy Spółki, był zgodny z intencją ustawodawcy obligującego do podjęcia takich działań w okresie pandemii - bezpośredniej i zintensyfikowanej ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Nie zgodziła się z zapatrywaniem organu I instancji, że stosowanie środków do dezynfekcji nie było działaniem ratowniczym, ale jedynie środkiem zapobiegającym rozprzestrzenianiu się COVID-19.
Powołaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny i zacytowało przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Kolegium stwierdziło po rozpoznaniu sprawy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przez organ pierwszej instancji, że postępowanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie było prawidłowe. Również zaskarżona decyzja tego organu, wydana po przeprowadzeniu tego postępowania nie zawierała wad, które miałyby wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Kolegium podzieliło w pełni stanowisko organu I instancji dotyczące uznania, że stosowanie środków dezynfekcyjnych nie jest działaniem ratowniczym, a jedynie środkiem zapobiegającym rozprzestrzenianiu się COVID-19, a zatem środki te nie służą celom ratowniczym. Kolegium podzieliło również ustalenia organu I instancji i jego wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przypadku przedsiębiorców udostępniających płyny dezynfekcyjne w budynkach mamy do czynienia z (pośrednim) wprowadzaniem gazów (emisją) do powietrza. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów zawartych w odwołaniu i przedstawionej w nim argumentacji.
Skargę na decyzję Kolegium wniosła Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła jej:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) art. 2 ust. 2 pkt 2 P.o.ś., w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 275) – dalej "u.o.och.p." poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że stosowanie środków do dezynfekcji rąk, których wymóg zapewnienia przez zakłady pracy wynikał z § 10 ust. 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, nie stanowi działań ratowniczych;
b) art. 2 ust. 2 pkt 2 P.o.ś., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiły przestanki do zastosowania zwolnienia z ponoszenia opłat określone w tym przepisie;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
- niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne ustalenie, że stosowanie środków do dezynfekcji rąk, których wymóg zapewnienia przez zakłady pracy wynikał z § 10 ust. 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, nie stanowi działań ratowniczych;
- dokonanie przez organ odwoławczy dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i wyciągnięcie błędnych wniosków skutkujących uznaniem zasadności wymierzonej Skarżącej opłaty za korzystanie ze środowiska, pomimo faktu, że okoliczności sprawy nie pozwalają na wyciągnięcie takiego wniosku;
b) art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji wymierzającej Skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza w wysokości 39.327,00 zł;
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu powinno polegać na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
d) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, skutkujące niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniem decyzji oraz brakiem prawidłowego przytoczenia przepisów w uzasadnieniu decyzji, a także na zawarciu w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa jak również dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji.
e) art. 273 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 26 w zw. z art. 3 pkt.4 w zw. z art. 3 pkt 48 P.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że użycie środków dezynfekcji w miejscu pracy i w budynku jest objęte obowiązkiem uiszczania opłaty za korzystanie ze środowiska, podczas gdy wskazane przestrzenie zostały wyłączone z legalnej definicji pojęcia "powietrze" w ustawie Prawo Ochrony Środowiska;
Mając na względzie przedstawione powyżej zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.
Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające podniesione zarzuty (zbieżne z uzasadnieniem odwołania).
Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawową kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie: czy wobec zapewnienia przez pracodawcę środków do dezynfekcji rąk, w związku ze stanem pandemii wywołanym wirusem SARS-CoV-2, działania te uznać należało za działania polegające na gospodarczym korzystaniu ze środowiska przez Skarżącą i których zaistnienie skutkowało obowiązkiem ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska.
Zgodnie z art. 272 P.o.ś. środki finansowo-prawne ochrony środowiska stanowią w szczególności: 1) opłata za korzystanie ze środowiska; 2) administracyjna kara pieniężna; 3) zróżnicowane stawki podatków i innych danin publicznych służące celom ochrony środowiska; 4) opłata emisyjna, o której mowa w art. 321a ust. 1. Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za: 1) wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza; 1a) wydane uprawnienia do emisji na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2023 r. poz. 589 i 2029); 4) składowanie odpadów (art. 273 ust. 1 P.o.ś.). Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2, podmioty korzystające ze środowiska (art. 275 P.o.ś.). Jednocześnie, ustawodawca określił w art. 2 ust. 2 P.o.ś., że przepisów tej ustawy nie stosuje się w zakresie: 1) obowiązku posiadania pozwolenia, 1a) wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, 2) ponoszenia opłat, w razie prowadzenia działań ratowniczych.
Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 340), wprowadzono w Polsce stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, który to stan odwołano 16 maja 2022 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 1027). Jednoczenie od tego dnia wprowadzono stan zagrożenia epidemiologicznego, który trwał do 1 lipca 2023 r. - zob. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1028) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).
W związku z wprowadzeniem stanu pandemii, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 566 z ze zm.), zaczęto wprowadzać ograniczenia związane z tym stanem. W ramach tego - jednym z kolejnych rozporządzeń - rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r. poz. 447 ze zm.) – dalej "rozporządzenie covidowe", wydanym na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845, 2112 i 2401 oraz z 2021 r. poz. 159, 180 i 255), określono m.in., że do dnia 28 marca 2021 r. zakłady pracy są obowiązane zapewnić osobom zatrudnionym niezależnie od podstawy zatrudnienia rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk (§ 10 ust. ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Rozporządzenie weszło w życie 27 lutego 2021 r. Wskazany powyżej nakaz, kolejnym rozporządzeniami o tym samym tytule i podstawie prawnej wydania, został utrzymany aż do 28 lutego 2022 r.
Niewątpliwie celem nakazów określonych w kolejnych rozporządzeniach w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, było powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, który jak powszechnie wiadomo stanowił zagrożenie dla życia i zdrowia nieograniczonej liczby ludzi.
W ocenie Sądu, zapewnienie i stosowanie środków do dezynfekcji rąk dokonywane w ramach wypełnienia obowiązku nałożonego przedmiotowym rozporządzeniem, należało do działań, mających na celu ograniczenia rozprzestrzeniania wirusa SARS-CoV-2 i tym samym co najmniej ograniczenie narażenia zakażeniem się tym wirusem przez pracowników.
Rozpoznając przedmiotową sprawę nie można abstrahować od tego, że pandemia wirusa SARS-CoV-2 była sytuacją bez precedensu nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. W szczególności początek pandemii wiązał się ze znaczącą dezorientacją zarówno, co do jej przebiegu, skutków czy sposobów zapobiegania (ratowania). Prawodawca podejmował w tym czasie szereg inicjatyw mających na celu ochronę zdrowia i życia, ale także miejsc pracy czy wspierania przedsiębiorców. Działania te nie były wcześniej uregulowane przez prawo, gdyż stan pandemii był sytuacją nagłą i nadzwyczajną, w której skuteczność działań ratunkowych była w wielu przypadkach testowana dopiero w działaniu. W tym miejscu zauważyć należało, że w ramach ochrony miejsc pracy i zakładów pracy, prawodawca udzielał wsparcia finansowego także przez ograniczenie obciążeń publiczno-prawnych. Trudno zatem racjonalnie uznać za uzasadnione pobieranie opłat od wprowadzania płynów do dezynfekcji rąk w sytuacji, gdy czynności te miały na celu walkę z pandemią. Żaden racjonalny argument nie przemawia za stanowiskiem, że w związku z realizacją obowiązku prawnego niemającego bezpośredniego związku z rodzajem podmiotu, czy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (obowiązek ten dotyczył wszystkich zakładów pracy zgodnie z rozporządzeniem covidowym), podmioty te miały ponosić dodatkową opłatę za korzystanie ze środowiska, zwłaszcza że ponosiły dodatkowy koszt stosowania tych środków, którego nie ponosiłby, gdyby pandemii nie było. Zwróciła na to uwagę Skarżąca już w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzając, iż "zapewnienie środków do dezynfekcji przez Odwołującego - w kopalniach i zakładach pracy nie jest związane z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej i w żaden sposób nie służy jej prowadzeniu. Wynika wyłącznie z nałożonego aktem prawa powszechnego obowiązku podyktowanego ochrona zdrowia i życia ludzi w miejscach o dużych skupiskach tj. np. miejsca pracy."
Warto zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 1999 r., U 4/98, OTK 1999/1/4, Dz. U. 1999/20/181, opłata za korzystanie ze środowiska stanowi wynagrodzenie za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego, które dziś powszechnie uważa się za dobro wspólne. Trybunał zwrócił uwagę na podstawę obowiązku wnoszenia tego rodzaju opłat, a jest nią sam fakt gospodarczego korzystania ze środowiska. Istotne jest zatem to, czy przedsiębiorca korzystał ze środowiska, czy nie. W ocenie Sądu musi istnieć rzeczywisty związek pomiędzy prowadzoną przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą tą działalnością a korzystaniem ze środowiska. W przypadku Skarżącej taki związek nie istniał, ponieważ stosowanie środków dezynfekcyjnych przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przed pandemią nie miał miejsca.
Tym sam stwierdzić należało, że w okresie stanu pandemii oraz stanu zagrożenia epidemiologicznego stosowanie środków do dezynfekcji rąk w celu zabezpieczenia pracowników lub innych osób przed zarażeniem się wirusem SARS-CoV-2, wynikał z konieczności realizacji obowiązku nałożonego prawem. W sytuacji pandemii istniał bezpośredni, ścisły, obiektywny i adekwatny związek pomiędzy zastosowaniem tych środków, a zapobieganiem rozprzestrzeniania się wirusa. Stan taki nie zachodziłby, gdyby w okolicznościach konkretnej sprawy możliwym było stwierdzenie, że stosowanie przedmiotowych środków ochrony nie miałoby miejsca, gdyby nie pandemia. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Skarżąca nie stosowała środków dezynfekcyjnych w ramach swojej działalności gospodarczej a ich zastosowanie miało ewidentny związek z realizacją obowiązku nakazanego prawem w okresie pandemii (rozporządzenie covidowe). Konsekwencją takiego ustalenia jest brak możliwości obciążenia Skarżącej opłatą za korzystanie ze środowiska.
Mając powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji ze względu na fakt naruszenia prawa materialnego przez orzekające w sprawie organy. Ponieważ Skarżącej nie można obciążyć opłatą za korzystanie ze środowiska z tytułu stosowania środków dezynfekujących Sąd uznał za konieczne umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, ponieważ stało się one bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 §1 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) zaliczając do nich uiszczony od skargi wpis w kwocie 1180 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.