II SA/Gl 230/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-09-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneopieka nad niepełnosprawnymustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjnepomoc społecznaniepełnosprawnośćrenta socjalna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad samą sobą.

Skarżący M. R. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na sprawowanie opieki nad sobą, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Prezydent Miasta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje takiej możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący ubiegał się o świadczenie z tytułu sprawowania opieki nad samym sobą, argumentując swoją trudną sytuacją zdrowotną i materialną. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że ustawa o świadczeniach rodzinnych (art. 17 ust. 1) wymaga sprawowania opieki nad inną osobą, a nie nad sobą. Dodatkowo, wskazano na art. 17 ust. 5 lit. a), który wyłącza przyznanie świadczenia w przypadku posiadania prawa do renty socjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia, co nie miało miejsca w sytuacji, gdy opieka miała dotyczyć samego skarżącego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad samą sobą.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby świadczenie pielęgnacyjne było przyznawane w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a nie nad sobą. Brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad samą sobą. Posiadanie prawa do renty socjalnej wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Nie można bowiem wnioskować o przyznanie świadczenia w związku z opieką nad samym sobą. Mają zatem organy, że nie można skutecznie starać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad samym sobą i to dodatkowo w sytuacji stwierdzonej niezdolności do pracy.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Matan

członek

Tomasz Dziuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad sobą oraz w przypadku posiadania prawa do renty socjalnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia podstawowych przesłanek ustawowych do przyznania świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na prostej wykładni przepisów, bez wprowadzania nowych interpretacji.

Czy można ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne na siebie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 230/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan
Artur Żurawik /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2406/23 - Postanowienie NSA z 2024-05-27
I OSK 343/21 - Wyrok NSA z 2022-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Asesor WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej - k.p.a.), art. 17, 24 i in. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej u.ś.r.), po rozpatrzeniu wniosku odmówił M. R. (dalej "skarżący") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad M. R.
W uzasadnieniu wskazano, że strona nie spełnia przesłanek z ustawy do przyznania wnioskowanego świadczenia. Nie można bowiem wnioskować o przyznanie świadczenia w związku z opieką nad samym sobą.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Wskazał na swą trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w całości podziela stanowisko przedstawione przez organ I instancji. Nadto strona posiada prawo do renty socjalnej.
Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję SKO i zarzucił wadliwe ustalenia. Ponownie wskazał na swą trudną sytuację zdrowotną i materialną.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga co do zasady nie jest uzasadniona.
W świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wskazanym tam osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Mają zatem organy, że nie można skutecznie starać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad samym sobą i to dodatkowo w sytuacji stwierdzonej niezdolności do pracy. Trudna sytuacja finansowa i życiowa może uzasadniać przyznanie świadczeń pomocy społecznej, jednak w zupełnie innym trybie, w innym postępowaniu.
Fakt posiadania niskiej renty socjalnej, wbrew stanowisku SKO, nie może jednoznacznie przemawiać za brakiem uprawnień do wyższego kwotowo świadczenia pielęgnacyjnego, oczywiście przy spełnieniu innych przesłanek.
Nie należy więc pomijać, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ta przesłanka nie została spełniona, skoro opieka ma dotyczyć samego skarżącego.
Co do zasady rozstrzygnięcie było więc poprawne. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1 u.ś.r. ani też innych przepisów, w tym konstytucyjnych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI