Orzeczenie · 2025-07-22

II SA/Gl 223/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-07-22
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaprzywrócenie terminupostępowanie administracyjneWSAkontrola sąduchorobaterminy procesowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej. Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował pismo inwestora jako odwołanie od decyzji o rozbiórce i nakazał wszczęcie postępowania legalizacyjnego, ignorując kwestię przywrócenia terminu. WSA podkreślił, że termin do złożenia wniosku o legalizację jest terminem ustawowym, zawitym, który podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA. Jednocześnie Sąd uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że naruszyło ono zasady prawdy obiektywnej i postępowania dowodowego. Organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego dotyczącego wpływu choroby nowotworowej inwestora na uchybienie terminu, nie wezwał go do uzupełnienia wniosku ani nie odniósł się szerzej do tej kwestii. Sąd nakazał organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, uwzględniając chorobę inwestora i umożliwiając mu przedstawienie dowodów, a także weryfikując, czy w tym samym okresie podejmował czynności procesowe w innych sprawach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu legalizacyjnym w prawie budowlanym, możliwość przywrócenia terminu z powodu choroby, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego przypadku samowoli budowlanej i choroby inwestora. Kluczowe jest ustalenie wpływu choroby na uchybienie terminu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pismo inwestora złożone po terminie, zawierające wniosek o legalizację samowoli budowlanej i powołujące się na chorobę, powinno być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do legalizacji, czy jako odwołanie od decyzji o rozbiórce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pismo inwestora powinno być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował je jako odwołanie od decyzji o rozbiórce.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść pisma inwestora jednoznacznie wskazuje na żądanie legalizacji i przywrócenia terminu, a nie na odwołanie od decyzji o rozbiórce. Organ odwoławczy zignorował istotę żądania.

Czy termin do złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego) podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, termin do złożenia wniosku o legalizację podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że termin określony w art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego jest terminem ustawowym, który podlega przywróceniu w trybie art. 58 KPA. Odmienna interpretacja organu odwoławczego byłaby zaprzeczeniem racjonalności ustawodawcy.

Czy organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, powołując się na chorobę nowotworową inwestora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji naruszył zasady postępowania dowodowego, nie zbierając wystarczającego materiału i nie umożliwiając inwestorowi pełnego wypowiedzenia się co do wpływu choroby na uchybienie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ pierwszej instancji powinien był dokładniej zbadać wpływ choroby nowotworowej na możliwość złożenia wniosku w terminie, wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów, zamiast lakonicznie odmówić przywrócenia terminu.

Jaki jest moment rozpoczęcia biegu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o legalizację budowy w przypadku zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu budowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy, a nie od jego prawomocności.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami i komentarzami, w przypadku zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót, termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne (czyli od daty doręczenia postanowienia utrzymującego w mocy), a nie od jego prawomocności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 2 października 2024 r.

Przepisy (26)

Główne

u.p.b. art. 48a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy lub od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne w przypadku złożenia zażalenia.

k.p.a. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o legalizację podlega przywróceniu na podstawie tego przepisu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49e § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 59

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady pogłębiania zaufania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady przekonywania.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 13

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja postanowienia ostatecznego.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja postanowienia ostatecznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie zinterpretował pismo inwestora jako odwołanie od decyzji o rozbiórce, zamiast jako wniosek o przywrócenie terminu do legalizacji. • Termin do złożenia wniosku o legalizację podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA. • Organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego w zakresie wpływu choroby inwestora na uchybienie terminu i nie umożliwił mu pełnego wypowiedzenia się.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że wykładnia celowościowa przepisów Prawa budowlanego nakazuje ignorować wniosek o przywrócenie terminu i wdrażać postępowanie legalizacyjne pomimo złożenia wniosku po terminie. • Argumentacja organu pierwszej instancji, że choroba nie zawsze uzasadnia przywrócenie terminu i brak jest podstaw do przywrócenia terminu bez winy.

Godne uwagi sformułowania

„odmienne - prezentowane w rozpoznanej sprawie przez organ odwoławczy - stanowisko dopuszczające uruchomienie postępowania legalizacyjnego de facto niezależnie od tego, czy wniosek inwestora został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 48a ust. 1 czy też nie, byłoby równoznaczne z przyjęciem, że ów termin nie ma znaczenia prawnego, a to stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy.” • „choroba nowotworowa wymaga zazwyczaj długotrwałej, czasochłonnej i skomplikowanej terapii, a w konsekwencji mając na uwadze treść art. 8, art. 9, oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego inwestorowi należało umożliwić pełne wypowiedzenie się co do sposobu, w jaki miała ona spowodować uchybienie terminu oraz przedstawienie dowodów (...)”

Skład orzekający

Renata Siudyka

przewodniczący

Edyta Kędzierska

członek

Stanisław Nitecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu legalizacyjnym w prawie budowlanym, możliwość przywrócenia terminu z powodu choroby, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku samowoli budowlanej i choroby inwestora. Kluczowe jest ustalenie wpływu choroby na uchybienie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe procedowanie organów administracji w kwestii terminów i dowodów, zwłaszcza gdy w grę wchodzą poważne problemy zdrowotne strony. Pokazuje też, że nawet w sprawach budowlanych można znaleźć ludzki wymiar.

Choroba nowotworowa a termin na legalizację budowy – czy sąd naprawił błąd urzędników?

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst