II SA/Gl 22/23

II SA/Gl 22/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Renata Siudyka
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. P. na uchwałę Rady Miasta Rybnika z dnia 28 maja 2014 r. nr 706/XLVI/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej 1. stwierdza nieważność uchwały w części dotyczącej działki nr [...] w miejscowości Rybnik, w zakresie w jakim położona jest w terenie oznaczonym symbolem E14KDW oraz w zakresie wrysowanej na niej linii rozgraniczającej 2. zasądza od Gminy Rybnik na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. P. (dalej: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miasta Rybnika z 28 maja 2014 r. nr 706/XLVI/2014 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej (dalej: "m.p.z.p.") - w części, w której ustalono, że linia rozgraniczająca teren oznaczony symbolem literowym MN od terenu oznaczonego symbolem literowym KDW przebiega wzdłuż działki drogowej o numerze 1 przez teren działki o numerze 2.
Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:
- naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 roku poz. 503, ze zm.) – dalej: "u.p.z.p." oraz art. 2, art. 21 oraz art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zaniechanie poddania ocenie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem zasady ochrony własności prywatnej i zasady proporcjonalności w sytuacji, w której brak jest celu publicznego, który mógłby przemawiać za wprowadzeniem ograniczenia mojego prawa własności w stosunku do nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...];
- naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 2 u.p.z.p. przez zaniechanie w toku procedury planistycznej zbadania wszelkich okoliczności mających znaczenie dla przeznaczenia w planie terenu mojej nieruchomości z wyłączeniem posadowienia ogrodzenia, podczas gdy zakaz ten obiektywnie nie może służyć realizacji mających za nim stać celów, a przy tym uzasadnienie skarżonej uchwały nie spełnia w tym zakresie wymogów stawianych mu przez przepisy ww. ustawy,
- niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie prawa własności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w procesie podejmowania zaskarżonej uchwały prowadzące do naruszenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości w postaci nieuzasadnionego żadnymi prawnie relewantnymi okolicznościami ograniczenia możliwości posadowienia ogrodzenia przebiegającego wzdłuż działki drogowej o numerze 1 przez teren działki o numerze 2.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jest właścicielem nieruchomości składającej się z działki oznaczonej numerem 2, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]. Wskazała, że powołaną wyżej uchwałą w sprawie m.p.z.p. Rady Miasta Rybnika ustalono, że linia rozgraniczająca teren oznaczony symbolem literowym MN od terenu oznaczonego symbolem literowym KDW przebiega wzdłuż działki drogowej o numerze 1 przez teren działki skarżącej o numerze 2. Według niej uchwała w sposób bezpośredni i nieuzasadniony narusza jej prawo własności. Zwróciła uwagę, że w konsekwencji takiego zapisu w planie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. o znaku [...] nakazał jej rozbiórkę:
1. 34 m odcinka ogrodzenia systemowego panelowego usytuowanego wzdłuż północnej granicy działki numer 2 przy ul [...] w Rybniku;
2. 3 m odcinka ogrodzenia systemowego panelowego usytuowanego we wschodniej części działki numer 2 przy ul [...] w Rybniku, prostopadle do działki drogowej numer 1;
3. 3 m odcinka ogrodzenia systemowego panelowego usytuowanego w zachodniej części działki numer 2 przy ul [...] w Rybniku, prostopadle do działki drogowej numer 1.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 marca 2022 roku o znaku [...].
Wskazała, że opisywane decyzje zostały wydane z uzasadnieniem, iż posadowione ogrodzenie narusza m.p.z.p., ponieważ pomimo wykonania tego ogrodzenia w granicach jej nieruchomości, realizacja ta jest niezgodna w obszarze wyznaczonym liniami rozgraniczającymi teren drogi wewnętrznej, gdyż m.p.z.p. nie dopuszcza w granicach tych terenów lokalizacji ogrodzeń (oznaczenie E14KDW).
W ocenie skarżącej, tak ukształtowany stan prawny nie może zostać uznany za uzasadniony, gdyż doszło do ingerencji w jej prawo własności. Skarżąca wskazała, że na nieruchomości sąsiadującej z jej nieruchomością, a składającej się z działki o numerze 3, posadowione zostało ogrodzenie na tej samej szerokości działki, co w jej przypadku, natomiast w oparciu o uzyskanie przez nią informacje wynika, że z uwagi na wzniesienie tego ogrodzenia przed datą uchwalenia m.p.z.p., doszło do zalegalizowania wzniesienia tego ogrodzenia. Właściciel tego ogrodzenia nie będzie zobowiązany do jego rozbiórki w przeciwieństwie do niej.
Skarżąca podkreśliła, że ze względu na nabycie działki dopiero w 2019 r. nie miała realnej możliwości zgłoszenia stosownych zastrzeżeń do projektu m.p.z.p. Wskazała, że to nie ona, ale poprzedni właściciel działki wzniósł przedmiotowe ogrodzenie.
Zaznaczyła również, że z uwagi na posadowienie na nieruchomości sąsiedniej ogrodzenia na identycznej szerokości działki, niemożliwym jest doprowadzenie szerokości tak oznaczonej w m.p.z.p. drogi wewnętrznej na całej jej długości do wartości 4,5 m. Droga ta na wysokości działki o numerze 3 będzie węższa.
Jej zdaniem nie jest więc celowe ani konieczne utrzymywanie w obrocie prawnym uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie, w którym z uwagi na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na nieruchomości sąsiedniej w odniesieniu do posadowionego na niej ogrodzenia nijak nie może doprowadzić do osiągnięcia przepisanych norm szerokości drogi wewnętrznej. W ocenie skarżącej ograniczenie jej prawa własności jawi się jako nieproporcjonalne i wykraczające poza granice tzw. władztwa planistycznego.
Skarżąca zaznaczyła, że wystąpiła do Rady Miasta Rybnik z wezwaniem do usunięcia opisywanego naruszenia prawa, jednak wskazany organ nie zadośćuczynił treści owego wezwania, przez co nieodzowne stało się sformułowanie przeze nią przedmiotowej skargi.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Rybnika (dalej: "organ") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o odrzucenie skargi lub - ewentualnie – o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że po stronie skarżącej zachodzi brak legitymacji skargowej. W ocenie organu skarżąca, pomimo posadowienia stanowiącej jej własność nieruchomości na terenie objętym zaskarżoną uchwałą nie posiada interesu prawnego w jej zaskarżeniu. W ocenie organu przedmiotem "sporu" jest posadowienie ogrodzenia na nieruchomości skarżącej. Organ wskazał, że zaskarżona uchwała weszła w życie z dniem 7 sierpnia 2014 r. a budowa spornego ogrodzenia ogrodzenia miała miejsce w 2017 r. i uczynił to poprzednik prawny skarżącej bez uzyskania wymaganych prawem pozwoleń. Skarżąca nabyła nieruchomość w 2019 r. Zdaniem organu w dacie zakupu skarżąca posiadała pełną wiedzę na temat ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym możliwości inwestycyjnych oraz ograniczeń w zabudowie na działce nr 2. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie ograniczenia związane z planem winny być znane stronie w dacie nabycia nieruchomości i tym samym wskazywanie na naruszenie interesu prawnego poprzez ograniczenia wprowadzone w okresie poprzedzającym nabycie nieruchomości o 5 lat, jak też związane z posadowieniem ogrodzenia które nastąpiło bez wymaganych pozwoleń jest nieprawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu skargi organ opisał położenie działki skarżącej w odniesieniu do zapisów m.p.z.p. Wskazał, teren drogi wewnętrznej objęty skargą stanowi połączenie istniejącego układu komunikacyjnego (ul. [...] i ul. [...]) i służy zapewnieniu obsługi komunikacyjnej działkom zlokalizowanym wzdłuż tego terenu. Zdaniem organu bez zaprojektowania układu komunikacyjnego nie jest możliwe wyznaczenie terenów przeznaczonych pod zabudowę. W ocenie organu wyznaczenie terenu drogi wewnętrznej (E14KDW) w m.p.z.p. stanowi wyraz dbałości o interesy właścicieli nieruchomości zlokalizowanych przy tej drodze. Swoista rezerwacja terenu pod drogę wewnętrzną w m.p.z.p. jest także wyrazem prawidłowego kształtowania polityki przestrzennej przez miasto.
Odnosząc się do kwestii ogrodzenia istniejącego na działce skarżącej organ przywołał treść § 31 uchwały w sprawie m.p.z.p. Przywołał także zapisy uchwały dotyczące zasad realizacji ogrodzeń zawarte w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b uchwały, z którego wynika, że zabrania się realizacji ogrodzeń z prefabrykowanymi przęsłami betonowymi przy drogach publicznych, a także w § 6 pkt 2 lit. b i c, które dotyczą zasad realizacji ogrodzeń terenów przestrzeni publicznych ogólnodostępnych opisanych w pkt 1 § 6 uchwały. W ocenie organu realizacja ogrodzenia na działce skarżącej jest niezgodna z ustaleniami planu w obszarze wyznaczonym liniami rozgraniczającymi teren drogi wewnętrznej, gdyż plan nie dopuszcza w granicach tych terenów lokalizacji ogrodzeń. Zdaniem organu nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia zapisami planu przepisów Konstytucji dotyczący ochrony prawa własności czy zasady równości. W ocenie organu nie doszło również do naruszenia art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 2 u.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40) - dalej: "u.s.g.", stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem.
Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić - jak stanowi art. 28 ust. 1 u.p.z.p. - tylko w razie istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także w razie naruszenia właściwości organów. W zakresie kontroli uchwał organów gmin kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa.
Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały Rady Miasta Rybnika z 28 maja 2014 r. nr 706/XLVI/2014 doprowadziła Sąd orzekający do stwierdzenia, że skarga jest uzasadniona.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 5 października 2022 r., jak i w skardze z dnia 7 grudnia 2022 r. skarżąca konsekwentnie wywodziła naruszenie interesu prawnego w postaci naruszenia prawa własności nieruchomości przez nieprawidłowe przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną.
W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd orzeka w "granicach" naruszonego interesu prawnego skarżącego, a więc przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest cała uchwała w sprawie planu, jednakże w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego (vide wyroki NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13 i z 25 listopada 2008 r., II OSK 978/08). Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu może nastąpić tylko w odniesieniu do planu w zakresie dotyczącym tych nieruchomości.
Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi Sąd zauważa, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04.04.2014 r., sygn. II OSK 2684/12 stwierdził, że sama okoliczność nabycia nieruchomości po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uzasadnia odmowy przyznania skarżącej kasacyjnie legitymacji skargowej. Nabycie nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie oznacza automatycznie, że nabywcy tej nieruchomości nie przysługują uprawnienia przewidziane w art. 101 ust. 1 u.s.g. o ile poprzedni właściciel "nie skonsumował" wcześniej tych uprawnień wobec zaskarżonej uchwały. Zdaniem NSA, z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie wynika, aby interes prawny strony skarżącej oraz jego naruszenie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 musiało istnieć w dacie wejścia w życie uchwały organu gminy. Należy uznać, że związek pomiędzy własną indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenie obowiązku w dacie wniesienia skargi (por. wyrok NSA z 3 listopada 2011 r., II OSK 1192/09). W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie m.p.z.p.
Drogi wewnętrzne stanowią obok dróg publicznych, element systemu komunikacyjnego, niemniej nie mający służyć miejscowym potrzebom komunikacyjnym w sensie nieograniczonego dostępu. Zakres korzystania z tak określanych ciągów komunikacyjnych, jak samo ich nazewnictwo wskazuje, winien być wewnętrznie ograniczony, mając zapewnić dostępność do określonego kręgu nieruchomości z drogi publicznej. Urządzenie tych ciągów co do zasady nie pochodzi ze środków publicznych, ale spoczywa na zarządcy czy właścicielu terenu na którym została zlokalizowana droga wewnętrzna. Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 260) – dalej: "u.d.p." obowiązującą w chwili uchwalania m.p.z.p., budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzenie nimi należy do zarządcy terenu, na którym zlokalizowana jest droga wewnętrzna, a w razie jego braku – do właściciela tego terenu. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 8 ust. 3 u.d.p., że finansowanie zadań, o jakich mowa w art. 8 ust. 2 u.d.p., należy do zarządcy terenu, na którym zlokalizowana jest droga, w razie jego braku – do właściciela tego terenu.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien być tak skonstruowany, aby zapewniona była możliwość obsługi komunikacyjnej terenów budowlanych. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku, gdy regulacje planu miejscowego będą na tyle efektywne, że gwarantować będą pewność powstania planowanego układu komunikacyjnego. Zapewnienie wymaganego (w przypadku działek budowlanych) dostępu do drogi publicznej, nie może bowiem być uzależniane od późniejszej, niepewnej i nieoczywistej zgody właścicieli nieruchomości, na których planowany układ drogowy ma być ostatecznie zrealizowany. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wyznaczenie ciągu komunikacyjnego - drogi wewnętrznej - na działkach prywatnych nie gwarantuje osiągnięcia celu w postaci zapewnienia możliwości realizowania, z wykorzystaniem tej drogi, obsługi komunikacyjnej określonych terenów. Na takie bowiem wykorzystanie terenu, nadal będzie konieczne uzyskanie zgody właściciela działki (działek), przez którą ma ten ciąg przebiegać. Zauważyć przy tym trzeba, iż nie jest dopuszczalne wywłaszczenie nieruchomości z przeznaczeniem na cele realizacji dróg niepublicznych (wewnętrznych) - co wynika a contrario z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344). Zgodnie z tym przepisem, celem publicznym w rozumieniu ustawy będzie jedynie wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego. Zatem, prywatne działki przeznaczone pod drogi wewnętrzne, z uwagi na swe położenie i połączenie z drogami publicznymi pełnią de facto funkcję dróg publicznych i to bez przyznania właścicielowi należnego odszkodowania za faktyczne wywłaszczenie (por. także wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r.; sygn. akt II OSK 3314/14).
Sąd zauważa, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty - w postaci budowy gminnych dróg - należy zgodnie z art. 7 u.s.g. do zadań własnych gminy. Jeżeli dany obszar przeznaczony w planie miejscowym pod zabudowę nie ma dostępu do drogi publicznej, to przed uchwaleniem planu należy ustanowić odpowiednią służebność drogową bądź w planie należy objąć jego granicami taki obszar, aby obsługa komunikacyjna została zagwarantowana. Takiej gwarancji nie daje jednak wyznaczenie drogi wewnętrznej na działkach prywatnych właścicieli. Przepisy prawa, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie zawierają podstawy do wyznaczania dróg wewnętrznych, ciągów pieszo-jezdnych, dojazdów itp. na działkach prywatnych. Dlatego też przyjmować należy, że "system komunikacyjny", o którym mowa w powołanym na wstępie art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., to system dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Jeżeli zatem istnieje konieczność urządzenia nowych dróg, to tylko jako dróg publicznych. Niedopuszczalne jest więc planowanie powstania, modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., na drogach prywatnych. Rada gminy nie dysponuje kompetencją do planowania dróg wewnętrznych na nieruchomościach stanowiących własność prywatną, bez zgody ich właścicieli. Stanowiłoby to nie tylko przekroczenie władztwa planistycznego poprzez naruszenie prawa własności, ale też powodowałoby złudne, pozorne przeświadczenie, że zapis planu dotyczący drogi wewnętrznej przewidzianej na gruntach tylko prywatnych daje jakiekolwiek prawo do korzystania z nich przez inne osoby niż właściciele (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Po 482/19). Podobny pogląd wyraził WSA w Krakowie w wyroku z 11 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 748/14, z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Kr 33/20 oraz w wyroku sygn. II SA/Kr 904/21.
Sąd orzekający w sprawie podziela przedstawione wyżej poglądy sądów administracyjnych, przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 uchwały w sprawie m.p.z.p., określono możliwość realizacji nowych dróg w liniach rozgraniczających pokazanych na rysunkach planu:
a) o symbolach KDGP jako drogi klasy "główna ruchu przyspieszonego",
b) o symbolach KDG jako drogi klasy "główna",
c) o symbolach KDZ jako drogi klasy "zbiorcza",
d) o symbolach KDL jako drogi klasy "lokalna",
e) o symbolach KDD jako drogi klasy "dojazdowa",
f) o symbolach KDX jako ciągów pieszo-jezdnych,
g) o symbolach KDW jako dróg wewnętrznych.
Jednocześnie z § 2 uchwały wynika, że pod pojęciem linii rozgraniczającej należy rozumieć ciągłą linię na rysunkach planu rozdzielającą tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Z powyższego wynika, że w m.p.z.p. dokonano wyraźnego podziału na kategorię dróg publicznych oraz dodatkowo wskazano na drogi wewnętrzne, określone symbolem KDW. Koresponduje to z treścią § 9 ust. 4 uchwały w sprawie m.p.z.p., gdzie określono szerokości terenu w liniach rozgraniczających dróg publicznych, ale również i dla dróg wewnętrznych.
W konsekwencji oznacza to, że droga oznaczona symbolem E14KDW, służąca w zamyśle organu skomunikowaniu terenów budowlanych, w szczególności terenów E27MN i E28MN, które rozdziela, nie przewidziana została do realizacji jako droga publiczna i zaprojektowana została na gruntach prywatnych, w tym częściowo na działce nr 2 należącej do skarżącej. W kontekście wyżej przedstawionych poglądów, rozwiązanie takie uznać należy za prawnie niedopuszczalne. W ocenie Sądu, brak jest podstawy prawnej do wyznaczania dróg wewnętrznych na działkach prywatnych. Innymi słowy, zabezpieczenie przez Radę Gminy Rybnik obsługi komunikacyjnej poprzez tereny prywatne jest fikcyjne. Wskazane przez organ w odpowiedzi na skargę ograniczenia i zakazy wynikające z regulacji § 3, § 6 uchwały dotyczą dróg publicznych, do których nie zaliczamy dróg wewnętrznych. Przepis § 31 uchwały również nie może dotyczyć dróg wewnętrznych. W istniejącej obecnie na tym obszarze sytuacji, jeżeli właściciele nieruchomości, na których wyznaczona została droga wewnętrzna o symbolu E14KDW dobrowolnie nie zezwolą na korzystanie ze swoich nieruchomości w celu prowadzenia tam komunikacji, to niezbędne będzie ustanowienie służebności drogowej za wynagrodzeniem przed sądem powszechnym albo wybudowanie drogi publicznej (np. gminnej), ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym także wywłaszczeniem nieruchomości za odszkodowaniem. W ten sposób zaskarżone ustalenie przeznaczenia części nieruchomości skarżącej w planie miejscowym nie spełnia swojej zamierzonej funkcji.
Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, Sąd uznał, że Rada Miasta Rybnik przekroczyła granice władztwa planistycznego naruszając w sposób istotny zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzając do kontrolowanego planu drogi wewnętrzne o oznaczeniu KDW, w tym E14KDW, które w istocie wykazują cechy charakterystyczne dla dróg publicznych. Takie działanie Gminy stanowi w istocie próbę przeniesienia obowiązku realizowania zadań z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g. na właścicieli nieruchomości, na których miałaby być zlokalizowane wspomniane drogi. Ponieważ zgodnie z wyżej powołanymi wyrokami NSA sąd orzeka w "granicach" naruszonego interesu prawnego skarżącego, Sąd orzekający w sprawie nie może orzec o niezgodności z prawem wszystkich zapisów dotyczących dróg wewnętrznych o oznaczeniu KDW w zaskarżonym planie miejscowym a jedynie orzeka w części dotyczącej drogi wewnętrznej E14KDW, której linia rozgraniczająca została wrysowana na rysunku planu w obszarze działki nr 2 należącej do skarżącej.
Sąd w swoich rozważaniach nie odniósł się do kwestii ogrodzenia na działce skarżącej, ponieważ legalność tej budowy nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a. jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.