II SA/Gl 217/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z powodu niezgodności zadeklarowanej powierzchni z faktycznie stwierdzoną w wyniku kontroli.
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jednak kontrola wykazała znaczną rozbieżność między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią użytków rolnych. Organ administracji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję. Rolnik odwoływał się, zarzucając błędy proceduralne i naruszenie przepisów. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie było prawidłowe, a rozbieżność powierzchni uzasadniała odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji zgodnie z przepisami prawa unijnego.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika P. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (JPO i UPO) za 2005 rok. Rolnik zadeklarował określoną powierzchnię gruntów, jednak kontrola wykazała niezgodność, w szczególności dotyczące działek oznaczonych jako ugór zamiast zadeklarowanych łąk. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję. Po uchyleniu pierwszej decyzji z przyczyn formalnych, organ ponownie wydał decyzję odmawiającą płatności i nakładającą sankcję, wskazując na niezgodność powierzchni gruntów. Rolnik w odwołaniu i skardze podnosił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym dotyczące sposobu przeprowadzenia kontroli i nieuwzględnienia wniosku o ponowną kontrolę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że postępowanie było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że przepisy unijne dotyczące kontroli na miejscu dopuszczają ich przeprowadzanie bez uprzedzenia, a stwierdzona rozbieżność powierzchni (ponad 30%) uzasadniała odmowę przyznania pomocy oraz nałożenie sankcji zgodnie z art. 138 rozporządzenia KE nr 1973/2004 i art. 51 rozporządzenia KE nr 796/2004. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a wniosek o ponowną kontrolę był niezasadny ze względu na upływ czasu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzona rozbieżność powierzchni gruntów rolnych między deklaracją a stanem faktycznym, przekraczająca 30%, uzasadnia odmowę przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożenie sankcji zgodnie z art. 138 rozporządzenia KE nr 1973/2004 i art. 51 rozporządzenia KE nr 796/2004.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa unijnego jasno określają konsekwencje stwierdzenia znaczącej rozbieżności między zadeklarowanym a faktycznym obszarem gruntów rolnych, w tym odmowę przyznania pomocy i nałożenie sankcji finansowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.g.r. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Warunkiem uzyskania płatności było posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, kwalifikujących się do objęcia płatnościami, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej.
u.p.d.g.r. art. 3 § ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Płatności obejmowały jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2005 r. art. 1 § ust. 1 pkt 9 lit. a i b
Płatnościami uzupełniającymi były w roku 2005 objęte m.in. trawy przeznaczone na paszę uprawiane na łąkach i pastwiskach oraz gruntach ornych.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej art. 1
Utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej jest w przypadku gruntów ornych uprawa roślin lub ugorowanie, a w przypadku łąk koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku do 31 lipca.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej art. 2
Grunt orny był ugorowany, jeżeli podlegał co najmniej raz w roku do 15 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 796/2004 art. 2 § pkt 22
Definicja 'obszaru zatwierdzonego' jako obszaru spełniającego wszystkie warunki przyznawania pomocy.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 796/2004 art. 25 § ust. 1
Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia, z możliwością zawiadomienia z wyprzedzeniem ograniczonym do minimum, nieprzekraczającym 48 godzin.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 1973/2004 art. 138 § ust. 1
Jeżeli różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekracza 30%, nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeśli przekracza 50%, rolnik jest wykluczany z uzyskiwania premii do wysokości różnicy, która jest odejmowana z wypłat pomocy w ciągu trzech lat.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 796/2004 art. 51 § ust. 2
Jeśli zadeklarowany obszar przekracza zatwierdzony o więcej niż 30%, pomoc nie zostanie przyznana. Jeśli przekracza 50%, rolnik jest wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości różnicy, która podlega kompensacie z innych dopłat.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać podstawę prawną.
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosków dowodowych strony.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.ARiMR art. 5a § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Podstawa prawna działania ARiMR.
TUE art. 249
Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
Charakter rozporządzeń UE.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 23
Obowiązek państw członkowskich przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków o pomoc.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 26 § ust. 2
Możliwość wykorzystania istniejących systemów zarządzania i kontroli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzona rozbieżność między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią gruntów rolnych przekraczająca 30% uzasadnia odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji zgodnie z prawem unijnym. Kontrola na miejscu przeprowadzona bez uprzedzenia jest zgodna z prawem unijnym (art. 25 rozporządzenia KE nr 796/2004). Wniosek o ponowną kontrolę był spóźniony i nie mógł zostać uwzględniony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym dotyczące sposobu przeprowadzenia kontroli i nieuwzględnienia wniosku o ponowną kontrolę. Zarzut naruszenia zasady praworządności poprzez przeprowadzenie kontroli na podstawie procedur wewnętrznych, a nie przepisów prawa. Zarzut niepełnej podstawy prawnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem [...] stanowiła [...] % kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu [...] 2005 r. na gruntach skarżącego [...] odpowiadała wymogom przewidzianym w art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. postanowienia art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 stanowią lex specialis w stosunku do przepisów regulujących uprawnienia stron postępowania w toku przeprowadzania dowodu z oględzin zamieszczonych w art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
członek
Włodzimierz Kubik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli płatności bezpośrednich w rolnictwie, konsekwencje stwierdzenia rozbieżności powierzchni gruntów, stosowanie prawa unijnego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa unijnego i krajowego dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie w konkretnym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z kontrolą płatności rolniczych i stosowaniem prawa unijnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Rolnik stracił dopłaty przez błąd w powierzchni: jak kontrole ARiMR wpływają na rolników?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 217/07 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Leszek Kiermaszek Łucja Franiczek /przewodniczący/ Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant starszy referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę Uzasadnienie W dniu [...] 2005 r. P. M. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek o przyznanie za 2005 r. jednolitej płatności obszarowej ( dalej JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej ( dalej UPO ) do gruntów rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Grunty wskazane we wniosku o płatności bezpośrednie składały się z ośmiu działek położonych w czterech gminach województwa [...]. Były to łąki o pow. [...] ha, [...] ha i [...] ha położone w D. gmina M. oraz stanowiące łąki trwałe działki o powierzchni: [...] ha w D. gmina M., [...] ha w O. gmina R., [...] ha w P. gmina J., oraz [...] ha i [...] ha w T. gmina W.. Grunty położone w D. zostały skontrolowane przez kontrolerów zewnętrznych w dniu [...] 2005 r. Wyniki tej kontroli zostały jednak zakwestionowane przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w związku z ustaleniem, że w protokole kontrolnym użyto niewłaściwych kodów nieprawidłowości. Powyższe spowodowało konieczność skontrolowania wszystkich pozostałych zgłoszonych we wniosku gruntów, co nastąpiło w [...] 2006 r. W oparciu o wyniki opisanych kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania wnioskowanych płatności bezpośrednich oraz nałożył sankcję w postaci wyłączenia z uzyskiwanej pomocy do wysokości kwoty [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem wydania tej decyzji była niezgodność między zdeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu. W szczególności podał, że zarówno w przypadku JPO jak i UPO wniosek został rozpatrzony pozytywnie tylko w stosunku do działek o łącznej powierzchni [...] ha, a zatem różnica między powierzchnią działek zgłoszoną we wniosku o dopłaty, a stwierdzoną w wyniku kontroli wyniosła [...] %. Decyzja ta nie utrzymała się w obrocie prawnym bowiem w wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy została uchylona decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. nie spełniała wymogów formalnych przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wymienionych w art. 107 § 3 tej ustawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił przyznania P. M. płatności za 2005 r. zarówno z tytułu JPO, jak i UPO i nałożył na wnioskodawcę sankcję w wysokości [...] zł przewidzianą do potrącenia z płatności przypadających wnioskodawcy w okresie trzech lat kalendarzowych następnych po wykryciu niezgodności. W podstawie prawnej orzeczenia wskazał art. 138 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej z dnia 29 października 2004 r. nr 1973/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców ( Dz. U.U.E.L. z 2004 r. nr 345, poz. 1 ze zm.) oraz art. 25 i art. 51 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej z dnia 21 kwietnia 2004 r. nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady ( WE ) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. U. U.E.L. z 2004 r. Nr 141, poz. 18 ze zm.). Uzasadniając tę decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. szczegółowo tym razem zreferował wyniki przeprowadzonych w dniach [...] 2005 r. i [...] 2006 r. kontroli na miejscu. Podał, że kontrolerzy stwierdzili iż działka oznaczona jako A o powierzchni [...] ha stanowiła ugór w złej kulturze rolnej na której nie wykonano zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, a została ona we wniosku zadeklarowana jako łąka kwalifikująca się do JPO i UPO 1. Powyższe spowodowało wykluczenie tej działki z płatności. Co się tyczy działek oznaczonych jako B ( o pow. [...] ha ), C (o pow. [...] ha) D ( o pow. [...] ha ) i E ( o pow. [...] ha ) stwierdzono uprawę i powierzchnię zgodną z deklaracją producenta. Na działce oznaczonej jako F stwierdzono prowadzenie na pow. [...] ha uprawy [...] oraz ugór na powierzchni [...] ha, a zatem uprawy należące do UPO i JPO i w związku z tym UPO przyznano jedynie dla gruntów o powierzchni [...] ha. Działki G ( o pow. [...] ha) i H ( o pow. [...] ha ) stanowiły ugór w złej kulturze rolnej, a zostały zadeklarowane jako łąki. Na działkach tych nie wykonano pomiarów ze względu na brak widocznych granic, bowiem znajdowały się one w kompleksie działek innych właścicieli pokrytych jednolitą uprawą. Z uwagi na powyższe obie te działki wykluczone zostały z płatności. W tym stanie rzeczy powierzchnia gruntów rolnych zgłoszonych przez P. M. zakwalifikowanych zarówno do JPO jaki i UPO wyniosła [...] ha, a różnica między powierzchnią gruntów zdeklarowaną do tych płatności, a stwierdzoną w czasie kontroli wyniosła [...] ha co stanowiło [...] %. Od decyzji tej odwołanie złożył wnioskodawca zastępowany przez radcę prawnego I. K. zarzucając naruszenie art. 78 kpa poprzez nieustosunkowanie się do wniosku dowodowego strony domagającej się w piśmie z dnia [...] 2006 r. przeprowadzenia ponownej kontroli gruntów, a także naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie przez organ I instancji art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 25 i art. 51 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 i wreszcie art. 138 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004. W uzasadnieniu odwołania zakwestionowano ustalenia kontroli z dnia [...] 2006 r. jako przeprowadzonej – zdaniem odwołującego się – z naruszeniem art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 25 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. Z ostatnio wymienionego przepisu wynika bowiem jedynie możliwość przeprowadzenia kontroli pod nieobecność kontrolowanego, natomiast art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich szczegółowo reguluje zasady przeprowadzania kontroli. W ocenie odwołującego się kontrola przeprowadzona w dniu [...] 2006 r. była nieprawidłowa, bowiem nie sporządzono z niej odrębnego protokołu, co narusza art. 6 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich, a skarżącemu przesłano jedynie kopię protokołu kontroli z dnia [...] 2005 r. z naniesionymi poprawkami polegającymi na zmianie kodów. Wadliwie też zmieniono kod dotyczący działek G i H nr [...]–[...] oznaczający, że działki te nie zostały zlokalizowane i skontrolowane. Taki wynik kontroli dowodzi, że nie zostało skontrolowane 100 % gospodarstwa rolnego skarżącego, zatem tylko ponowne przeprowadzenie rzetelnej kontroli może zostać uznane za prawidłowo przeprowadzony dowód będący podstawą do wydania decyzji. W konsekwencji powyższych błędów naruszone zostały także przepisy prawa materialnego, a to art. 137 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004 i art. 51 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 w oparciu o które odmówiono przyznania płatności. Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 264 ), oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że kontrola działek A, F, G i H przeprowadzona w dniu [...] 2005 r. przez wykonawcę zewnętrznego [...] S.A. z siedzibą w W. nie wykazała według wstępnych zapisów w protokole nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego we wniosku rodzaju i powierzchni upraw w stosunku do stanu faktycznego na gruncie. Jednak w wyniku kontroli formalnej przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu ARiMR stwierdzono błędy dotyczące użytych w protokole kodów nieprawidłowości oraz wpisanych upraw. W wyniku tego skorygowano zapisy w protokole tej kontroli, co spowodowało konieczność objęcia kontrolą 100 % zgłoszonych działek rolnych. Kontrolę pozostałych działek B, C, D i E przeprowadził również wykonawca zewnętrzny w dniu [...] 2006 r. W stosunku do tych działek zastosowano kody [...] i [...] wskazujące na zaistnienie okoliczności uniemożliwiające przeprowadzenie kontroli z uwagi na siłę wyższą ( były to opady śniegu i gruba pokrywa śnieżna zalegająca na gruncie ). W efekcie tego działki B, C, D i E zakwalifikowane zostały do obu rodzajów płatności. Wyniki kontroli działek A, F, G i H potwierdza także sporządzona przez kontrolerów dokumentacja fotograficzna w świetle której uprawy zastane na gruncie nie były zgodne z zadeklarowanymi przez producenta we wniosku, tzn. nie były to trawy na gruntach ornych, lecz tereny ugorowane na których nie prowadzono zabiegów uprawowych. Ustalenia te spowodowały konieczność wykluczenia zgłoszonych działek rolnych A, G i H oraz zawyżonej o [...] ha powierzchni działki F, a w efekcie zmniejszenie powierzchni zadeklarowanych upraw z [...] ha do [...] ha ([...]% zawyżenia powierzchni zadeklarowanej w stosunku do stwierdzonej ), co skutkowało zgodnie z przepisami prawa unijnego, odmową udzielenia płatności i nałożeniem sankcji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa unijnego stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a to art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004 oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przeprowadzenia kontroli bez udziału odwołującego się Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR powtórzył argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazując, że powiadomienie producenta o planowanej kontroli jest obligatoryjne tylko w przypadku płatności z tytułu ONW ( obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania ). Ponadto powołał się na przepis art. 25 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004, zgodnie z którym jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, można powiadomić o niej producenta rolnego z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Nieuzasadnione były także, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz art. 78 k.p.a. W skardze P. M. domagał się uchylenia decyzji organu II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 w związku z art. 78 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym zebranym w sposób niewyczerpujący oraz pominięcie wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie ponownej kontroli. Ponadto zarzucił naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 6 k.p.a. przez przeprowadzenie dowodu ( kontroli gruntów rolnych ) wyłącznie na podstawie procedur wewnętrznych, a nie w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Wreszcie zauważył, że w zaskarżonej decyzji podana została niepełna podstawa prawna obejmująca jedynie przepisy proceduralne pominięto zaś przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 138 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004 i art. 25 oraz 51 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o jej oddalenie powtarzając znaczną część argumentacji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności ponownie podkreślił, że odmowa przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożenie sankcji związane było ze stwierdzonym stanem faktycznym zgłoszonych działek rolnych. Zauważył, że przeprowadzona kontrola nie zakwestionowała rolniczego użytkowania przedmiotowych gruntów, lecz rodzaj ich użytkowania – ugór zamiast zadeklarowanej łąki trwałej. W 2005 r. z tytułu uprawy łąki trwałej przysługiwała zaś uzupełniająca płatność obszarowa ( UPO ) w kwocie [...] zł/ha, a z tytułu ugorowania gruntu jednolita płatność obszarowa ( JPO) w kwocie [...] zł/ha. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia wnioskowanej przez skarżącego ponownej kontroli na miejscu i tym samym naruszenie art. 78 k.p.a. wskazał, że warunki do uzyskania płatności zostały już zweryfikowane wcześniejszą kontrolą. W kwestii naruszenia art. 6 k.p.a. podał, że kontrola na gruntach rolnych skarżącego została przeprowadzona na podstawie przepisów prawa krajowego ( art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich ) jak i prawa unijnego ( rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające niektóre rozporządzenia < Dz. U. U.E.L. z 2003 r. nr 270, str. 1 ze zm.> i rozporządzeń Komisji Europejskiej nr 796/2004 i nr 1782/2004 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania w stopniu mogącym skutkować uchyleniem, czy stwierdzeniem jej nieważności. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Podkreślenia także wymaga okoliczność, że badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny przeprowadza nie będąc związany zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną oraz zamieszczonymi w niej wnioskami ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi < Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.> dalej zwanej p.p.s.a.). Przystępując do kontroli zaskarżonego aktu przyjdzie wskazać, że stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 obowiązującej w czasie wydawania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługiwały płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu warunkiem uzyskania płatności było posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, kwalifikujących się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Płatności te obejmowały jednolitą płatność obszarową ( JPO ) oraz uzupełniającą płatność obszarową ( UPO ), co wynikało z art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Jak wynika z § 1 ust. 1 pkt 9 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2005 r. ( Dz. U. Nr 37, poz. 327 ze zm.) płatnościami uzupełniającymi były w roku 2005 objęte m.in. trawy przeznaczone na paszę uprawiane w plonie głównym na łąkach i pastwiskach oraz gruntach ornych. W § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej ( Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.) wskazano, że utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest w przypadku gruntów ornych uprawa roślin lub ugorowanie, a w przypadku łąk koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. W świetle § 2 przywołanego rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca : koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że gruntów ugorowanych na których nie wykonano w wyżej wskazanym terminie koszenia bądź innych zabiegów uprawowych nie można zaliczyć do wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z 2003 r. o płatnościach bezpośrednich, a tym samym producentowi rolnemu nie przysługują z tytułu ich posiadania płatności bezpośrednie. Zauważyć też należy, że zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 "obszar zatwierdzony": oznacza obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, w przypadku systemu płatności jednolitych obszar zadeklarowany uważa się za zatwierdzony jedynie gdy towarzyszy mu odpowiednia liczba uprawnień do płatności. Wbrew zarzutom skargi decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie uchybia przepisom proceduralnym regulującym prowadzenie postępowania dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy poprawnie bowiem zebrały i oceniły zgromadzone dowody oraz dokonały na ich podstawie trafnych ustaleń faktycznych. W pierwszym rzędzie zauważyć przyjdzie, że kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu [...] 2005 r. na gruntach skarżącego położonych w D. gmina M. ( oznaczonych we wniosku jako działki : A, F, G i H ) odpowiadała wymogom przewidzianym w art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. Zgodnie z tym przepisem kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Zgodnie z art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską ( dawny art. 189 ust. 2 ) z dnia 25 marca 1957 r. ( Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Z przepisu tego wynika, że rozporządzenia Komisji Europejskiej jak i Rady ( WE ) mają charakter normatywny i są wiążące nie tylko dla państw członkowskich, ale także wewnątrz tych państw. Tym samym należy przyjąć, że postanowienia art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 stanowią lex specialis w stosunku do przepisów regulujących uprawnienia stron postępowania w toku przeprowadzania dowodu z oględzin zamieszczonych w art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. Z protokołu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] 2005 r. wynika wreszcie, że skarżący został telefonicznie powiadomiony w dniu [...] 2005 r. o terminie tej kontroli oraz wziął w niej udział. Nie podpisał jednak sporządzonego protokołu, bowiem " nie chciał czekać na zakończenie" jego wypełniania. Jeśli chodzi o kontrolę działek B, C, D i E przeprowadzoną w dniu [...] 2006 r., o której nie zawiadomiono skarżącego, to należy stwierdzić, że w świetle art. 25 ust. 1 przywołanego przepisu wspólnotowego brak wcześniejszego powiadomienia strony o terminie przeprowadzenia tej kontroli nie narusza trybu prowadzenia kontroli na miejscu. Na marginesie zauważyć przyjdzie, że w związku z zalegającą na kontrolowanych gruntach grubą pokrywą śnieżną, kontrolerzy przyjęli, że wielkość tych działek i uprawy na tych działkach były zgodne z deklaracją producenta zamieszczoną we wniosku o przyznanie płatności ( zastosowano kody [...] < Działka nie została skontrolowana z powodów niezależnych od producenta. Płatność dla tej działki naliczono zgodnie z deklaracją producenta. > i [...] < Działka nie została skontrolowana ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.>). Wreszcie zauważyć należy, że zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 do obowiązku państw członkowskich należy przeprowadzanie kontroli administracyjnych wniosków o pomoc obejmujących weryfikacje kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 tego rozporządzenia państwa członkowskie mogą wykorzystywać istniejące systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Przywołane przepisy prawa wspólnotowego dawały podstawę do weryfikacji kodów zastosowanych w protokole kontroli z dnia [...] 2005 r., co nastąpiło w toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu ARiMR. Tym samym należy uznać, że pozbawiony podstaw był podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 6 kpa polegający na przeprowadzeniu kontroli gruntów rolnych "wyłącznie na podstawie procedur wewnętrznych, a nie w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa". W świetle przywołanych przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych niezrozumiałym jest zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez orzekające w sprawie organy art. 77 w związku z art. 78 kpa. Zarzut ten sprowadza się w gruncie rzeczy bowiem do nieuwzględnienia przez orzekające w sprawie organy wniosku dowodowego skarżącego zgłoszonego w piśmie z dnia [...] 2006 r. W piśmie tym skarżący domagał się przeprowadzenia ( w [...] kwartale 2006 r.) ponownej kontroli dotyczącej upraw mających miejsce w 2005 r., zatem z oczywistych względów wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Za zasadny należy uznać zarzut skargi naruszenia zaskarżoną decyzją przepisu art. 107 § 3 kpa, przez pominięcie w podstawie prawnej tej decyzji przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 138 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004 i art. 51 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004. Powyższe uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważyć też należy, na co zasadnie wskazał w odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR, że wspomniane przepisy prawa wspólnotowego zostały przytoczone expresis verbis w uzasadnieniu jego decyzji. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1973/2004 regulującym sprawę przyznawania JPO, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia ( WE) nr 796/2004 przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto, jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. W kontrolowanym postępowaniu, jak ustalono różnica między zadeklarowanym, a stwierdzonym obszarem upraw wyniosła [...] ha ([...] % ), co po przemnożeniu przez jednostkową stawkę JPO wynoszącą w 2005 r. [...] z/ha daje kwotę [...] zł podlegająca odliczeniu od wypłat przysługujących producentowi rolnemu w okresie trzech lat kalendarzowych następujących po 2005 r. Podobne brzmienie, jak wyżej przytoczony przepis rozporządzenia nr 1973/2004 ma także art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004 regulującego kwestie przyznawania UPO. Stanowi on, że jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem (...) obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia ( WE ) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty pozostałe saldo zostaje anulowane. Zastosowanie tego przepisu daje kwotę [...] zł ( różnica między zadeklarowanym obszarem upraw, a obszarem zatwierdzonym [...] ha x obowiązująca w 2005 r. jednostkowa stawka dopłaty z tytułu UPO [...] zł/ha ). Z tych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI