II SA/Gl 216/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Bielsku-Białej, która w trybie art. 155 KPA zmieniła własną decyzję z dnia 17 listopada 2022 r. w zakresie okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. SKO pierwotnie przyznało świadczenie od 1 czerwca 2021 r., jednak następnie, powołując się na wniosek skarżącej i fakt pobierania przez nią zasiłku stałego w tym okresie, zmieniło decyzję, przyznając świadczenie od 1 grudnia 2022 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 24 ust. 2a u.ś.r. oraz art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co uniemożliwiło jej wybór świadczenia. Podniosła również, że nie została poinformowana o możliwości rezygnacji z zasiłku stałego. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że SKO naruszyło art. 155 KPA, gdyż nie uzyskało wyraźnej zgody skarżącej na zmianę decyzji, a sama zmiana miała na celu sanowanie wadliwej decyzji z 17 listopada 2022 r., która przyznała świadczenie pielęgnacyjne mimo pobierania zasiłku stałego. Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 155 KPA nie służy sanowaniu wadliwych decyzji. Wskazał również na orzecznictwo NSA dopuszczające wybór świadczenia, nawet jeśli wcześniej przyznano inne, pod warunkiem braku kumulatywnego pobierania. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczono o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 155 KPA w kontekście zmiany decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach świadczeń socjalnych, oraz zasada informowania stron o przysługujących im prawach i możliwościach wyboru świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji w trybie art. 155 KPA, gdzie organ próbował naprawić własny błąd. Orzeczenie podkreśla znaczenie wyraźnej zgody strony i nie pozwala na sanowanie wadliwych decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję w trybie art. 155 KPA, jeśli nie uzyskał wyraźnej zgody strony, a zmiana ma na celu sanowanie wadliwej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może zmienić ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA bez wyraźnej zgody strony, a przepis ten nie służy sanowaniu wadliwych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgoda strony na zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA musi być wyraźna i nie można jej domniemywać. Ponadto, postępowanie to nie służy naprawianiu wad prawnych decyzji, co powinno być realizowane w trybach nadzwyczajnych.
Czy pobieranie zasiłku stałego w przeszłości wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres, jeśli strona nie została poinformowana o możliwości wyboru świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzecznictwo dopuszcza wybór świadczenia pielęgnacyjnego nawet za okres, w którym pobierano zasiłek stały, o ile nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu świadczeń, a strona nie była prawidłowo poinformowana o swoich prawach.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA wskazujące, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie wyklucza wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, gdy przyznano wcześniej zasiłek stały, pod warunkiem braku kumulacji i właściwego poinformowania strony o możliwości rezygnacji z jednego świadczenia na rzecz drugiego.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie służy sanowaniu wadliwych decyzji.
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, która ma ustalone prawo do zasiłku stałego.
u.ś.r. art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca złożenia wniosku.
u.ś.r. art. 27 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
W przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń z pomocy społecznej lub świadczeń rodzinnych, świadczeniobiorca może wybrać jedno świadczenie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, które dotknięte są jedną z wad określonych w przepisach KPC lub KPW.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 155
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uchylić decyzję organu odwoławczego, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 155 KPA poprzez zmianę decyzji bez wyraźnej zgody strony. • Próba sanowania wadliwej decyzji (przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego mimo pobierania zasiłku stałego) w trybie art. 155 KPA. • Brak poinformowania skarżącej o możliwości wyboru świadczenia i rezygnacji z zasiłku stałego.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 155 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. • Zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania wskazanego wyżej przepisu, a jej brak czy wadliwość przy zmianie decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. • Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną ani nie służy rozszerzeniu jego zakresu. • W trybie art. 155 k.p.a. nie można dokonywać zmiany decyzji dotkniętej wadą nieważności w celu jej sanowania.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
asesor
Krzysztof Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 KPA w kontekście zmiany decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach świadczeń socjalnych, oraz zasada informowania stron o przysługujących im prawach i możliwościach wyboru świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji w trybie art. 155 KPA, gdzie organ próbował naprawić własny błąd. Orzeczenie podkreśla znaczenie wyraźnej zgody strony i nie pozwala na sanowanie wadliwych decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedury (art. 155 KPA) do naprawiania własnych błędów, a sąd stanowczo temu przeciwdziała. Podkreśla też wagę prawidłowego informowania obywateli o ich prawach w systemie świadczeń.
“Organ próbował zmienić decyzję bez zgody strony. Sąd: 'To rażące naruszenie prawa!'”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.