II SA/Gl 2023/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-06-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stwierdzenie nieważnościdecyzja środowiskowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegorażące naruszenie prawapostępowanie nadzwyczajneocena oddziaływania na środowiskohałasstrefy techniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Skarżący W. S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia modernizacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie była dotknięta wadami z art. 156 k.p.a. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter kasacyjny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani ocenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z 2017 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia modernizacyjnego w istniejącej instalacji do wytopu szkła. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym brak mapy ewidencyjnej, nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko i postanowienia RDOŚ. WSA w Gliwicach oddalił skargę, wskazując, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i kasacyjny, a nie merytoryczny. Sąd podkreślił, że nie można w tym trybie oceniać poprawności raportu o oddziaływaniu na środowisko ani kwestionować ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwykłym. Stwierdzono, że decyzja nie była dotknięta wadami z art. 156 § 1 k.p.a., a zarzuty dotyczące pominięcia stron w postępowaniu mogły być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Sąd nie dopuścił dowodu z przesłuchania, uznając materiał dowodowy za wystarczający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani ocenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, który służy jedynie ocenie istnienia wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w dacie wydania decyzji. Ocena raportu o oddziaływaniu na środowisko przekracza ramy tej kontroli i wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego właściwego dla postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania dotycząca pominięcia strony.

k.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 66

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 74 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 82

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 85

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i nie służy merytorycznej ocenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zarzuty dotyczące pominięcia stron w postępowaniu zwykłym nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Brak mapy ewidencyjnej i nieprawidłowe ustalenie stref technicznych nie stanowią rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście postępowania nieważnościowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego zawiadomienia stron w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzut dotyczący braku weryfikacji przez Kolegium postanowienia RDOŚ.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej posiada charakter kasacyjny. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wymagałoby bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego właściwego dla postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, co przeczyłoby zarówno funkcji stosowanego w postępowaniu nadzwyczajnym art. 156 k.p.a., jak i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście decyzji środowiskowych. Potwierdzenie, że zarzuty dotyczące wad raportu lub pominięcia stron w postępowaniu zwykłym nie są podstawą do stwierdzenia nieważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a nie merytorycznej oceny decyzji środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - zakresu kontroli w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Jest to istotne dla prawników procesualistów, choć sama tematyka środowiskowa może być mniej angażująca dla szerokiej publiczności.

Kiedy można kwestionować decyzję środowiskową? Sąd wyjaśnia granice postępowania o stwierdzenie nieważności.

Sektor

przemysł

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 2037/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Renata Siudyka
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 158 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 października 2023 r. nr SKO.OŚ/41.9/143/2023/5229/RN w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta D. decyzją z dnia 14 lipca 2017r., Nr [...] uwzględniając wniosek spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej zwanej inwestorem), ustalił na jej rzecz środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Prace modernizacyjne w obrębie istniejącej instalacji do wytopu szkła (modernizacja linii [...])", przewidzianego do realizacji w D., przy ul. [...]; obejmującego działki numer 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7;8; 9; 10. W tej samej decyzji organ określił inwestorowi warunki realizacji ww. przedsięwzięcia. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzja stała się ostateczna.
Pismem z dnia 13 lutego 2023 r., zatytułowanym: "Podanie strony" W. S. (wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, za pośrednictwem Prezydenta Miasta D., z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r. Kolegium wszczęło postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej. W jego trakcie pisemne stanowisko przedstawił inwestor, kwestionując istnienie podstaw do stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Skarżący również przedstawił na piśmie swoje stanowisko, a w jego ramach zaprezentował argumentację mającą przemawiać za istnieniem przesłanek do stwierdzenia nieważności.
Decyzją z dnia 31 października 2023 r., nr SKO.OŚ/41.9/143/2023/5229/RN, wydaną m.in. na podstawie art. 156 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło przebieg postępowania zainicjowanego na wniosek skarżącego oraz przybliżyło zawartą w k.p.a. regulację prawną, dotyczącą stwierdzenia nieważności, akcentując, że w sprawie należało przyjąć stan faktyczny i prawny sprawy istniejący na dzień wydania ww. decyzji ostatecznej. Wskazało przy tym m.in. że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji publicznej bada, czy decyzja administracyjna w dacie jej wydania była prawidłowa. Następnie Kolegium przytoczyło obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Kolegium odnotowało, że inwestor wnioskiem z dnia 21 września 2016 r. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Dalej wskazało, że obwieszczeniem z dnia 31 października 2016 r. Prezydent Miasta D. – jako organ pierwszej instancji - poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania ww. decyzji. Następnie Prezydent Miasta D., jako organ pierwszej instancji - po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (RDOŚ) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D., postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r. orzekł, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał, że raport należy sporządzić w zakresie zgodnym z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Kolegium odnotowało, że w aktach sprawy przekazanych przez organ pierwszej instancji do organu odwoławczego znajduje się raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko opatrzony datą/wersją: 2017 - 02 - 01/01. W toku zaś prowadzonego postępowania organ uzyskał postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28 kwietnia 2017 r. o uzgodnieniu realizacji planowanego przedsięwzięcia, a także opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D.. Kolegium przybliżyło również treść obwieszczeń dokonanych przez organ w toku postępowania.
Kolegium doszło do wniosku, że ww. decyzja ostateczna, nie jest dotknięta żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., która uzasadniałaby orzeczenie o stwierdzeniu jej nieważności. Została ona bowiem wydana przez właściwy organ. Przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy o właściwości, jak również nie stwierdzono by decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższa decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Nie zawiera ona również żadnej wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Według Kolegium za stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji nie przemawiają wskazane przez skarżącego okoliczności związane z obwieszczeniem zawiadamiającym strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Tak samo Kolegium oceniło podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące ustalenia stron postępowania. Według Kolegium organ dokonał prawidłowej analizy wniosku inwestora, a przed wydaniem decyzji zasięgnął najpierw opinii wyspecjalizowanych organów współdziałających w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz zakresu raportu, następnie przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa w ramach oceny oddziaływania na środowisko i dopiero po uzgodnieniu realizacji przedmiotowej inwestycji z wyspecjalizowanym organem współdziałającym i zasięgnięciu kolejnej opinii drugiego wyspecjalizowanego organu współdziałającego wydał wskazaną na wstępie ostateczną decyzję środowiskową.
Ponadto zdaniem Kolegium za stwierdzeniem nieważności ww. decyzji nie przemawiają kwestie związane z niejednoznacznym brzmieniem przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również kwestie związane z wydawaniem uzgodnień lub opinii przez organy współdziałające w sprawie.
Kolegium wskazało także, że podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące udziału stron w postępowaniu mogły być przedmiotem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast nie stanowią one przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Kolegium podkreśliło, że przedmiotowa decyzja jest co to zasady zgodna z treścią art. 82 oraz art. 85 o udostępnianiu informacji o środowisku (...) i występujące w niej drobne nieprawidłowości nie uzasadniają stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 157 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, że Kolegium nie odniosło się do przedstawionych przez niego zastrzeżeń między innymi w sprawie wydanego postanowienia R.D.O.Ś z dnia 28 kwietnia 2017 r. a także, oceny poprawności badań analizy po realizacyjnej, ujętej w decyzji Prezydenta Miasta D. Nie ma też wzmianki, czy kwestionowana decyzja została zbadana w zakresie jakichkolwiek z pozostałych wad z artykułu 156 § 1 k.p.a.
Według skarżącego nie rozpatrzono jego wątpliwości dotyczących tego, że zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej. Skarżący wskazał przy tym, że w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 10 czerwca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, § 28 ust. 1 i ust. 4 stanowi, jakie elementy określają treść mapy ewidencyjnej. Tymczasem w postępowaniu środowiskowym nie przedstawiono kopii takiej mapy. W ocenie skarżącego jest to istotne, gdyż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta D. z dnia [...] r. (Dz. U. Woj. Śl. Nr [...] poz. [...]), dla terenów tej inwestycji, należy stosować punkt 8 wprowadzający "obowiązek przestrzegania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu wynikających ze stref technicznych istniejącej infrastruktury technicznej. Ponadto należy stosować punkt 6 "uciążliwości prowadzonej istniejącej i projektowanej działalności nie może przekraczać granic terenu do którego prowadzący działalność posiada tytuł prawny". W tym kontekście skarżący zauważył, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na terenie działek: 1, 2 k. m. 19 oraz 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 k.m. 20. Skarżący następnie przedstawił listę "decyzji budowlanych" które począwszy od 2007 r. zostały wydane w odniesieniu do terenu tych działek. Wskazał też, że w dniu 16 września 2015 r. udzielono inwestorowi zezwolenia na wycinkę drzew pod warunkiem dokonania nasadzę zastępczych na terenie działek: 11,5, 3, 3, 4, obręb 0013, oraz na terenie działek 7, 9, 12, obręb 0013.
W kontekście przywołanych przez skarżącego decyzji wskazał on, że z powodu braku mapy ewidencyjnej, nie można ustalić stref technicznych, a także obszaru oddziaływania wcześniej zrealizowanych obiektów, co do ograniczeń w zabudowie tego terenu. Informacje te powinny być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych, gdyż nie wiadomo jaki jest układ instalacji technicznych na terenie przyszłej inwestycji i czy ewentualnie może to grozić awariami, które zanieczyszczą środowisko. Natomiast w sprawie projektowanej budowy instalacji do wytopu szkła, nie uwzględniono w postępowaniu niemożliwości dotrzymywania oddziaływań hałasem poza teren firmy inwestora. O uciążliwościach tych, organowi było wiadomym już w 2009 r., gdy WIOŚ stwierdził przekroczenie wartości dopuszczalnej emisji do środowiska. W 2015 r. WIOŚ także, stwierdził przekroczenie wartości dopuszczalnej równoważnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska poza terenem zakładu inwestora. Okoliczność te w ocenie skarżącego potwierdzają konieczność ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania z powodu przekroczenia norm ochrony środowiska powodowanego przez emisję hałasu, mimo zastosowania najlepszych technik ochronnych przez ten podmiot.
Według skarżącego Kolegium, oceniając postępowanie środowiskowe, przyjęło ustalenia "organów wyspecjalizowanych", wedle których kilkanaście dodatkowych źródeł hałasu, nie będzie powodować pogorszenia stanu środowiska na terenach właścicieli nieruchomości sąsiadujących z tą hutą. Zaniechało sprawdzenia poprawności wykonania analizy porealizacyjnej.
Skarżący zarzucił także, że Kolegium nie poddało weryfikacji w trybie nadzwyczajnym postanowienia RDOŚ z 28 kwietnia 2017 r. w oparciu o art. 126 k.p.a. co ma istotny wpływ na decyzję środowiskową.
Zarzucono również, że Kolegium nie stwierdziło nieprawidłowości dotyczących zawiadomienia stron w toku postępowania zakończonego przedmiotową decyzją środowiskową. Tymczasem w zawiadomieniach tych, nie przestrzegano zasad ogólnych k.p.a., art. 6 – 11, a w szczególności art. 9, który nakazuje "należycie i wyczerpująco informować stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków". Organ nie ujawnił istotnego faktu, że właściciele nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją mają w tym postępowaniu administracyjnym interes prawny. Tym bardziej, iż pozbawieni są takiego prawa w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżący zawnioskował o przesłuchanie w stosownym charakterze prezydenta miasta D. lub osobę upoważnioną na okoliczność czy organ administracji publicznej nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 2 lutego 2024 r. stanowisko w sprawie zajął uczestnik będący inwestorem. Wniósł on o oddalenie skargi i przedstawił argumentację i stanowisko zbieżne z zaskarżoną decyzją.
Pismem z dnia 11 marca 2024 r. zatytułowanym "Wniosek dowodowy" skarżący załączył kopię obwieszczenia Prezydenta Miasta D. z 2 lutego 2024 r., dotyczące budowy zewnętrznej instalacji wodoru. Kolejny wniosek dowodowy skarżący złożył pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r., załączając opracowanie naukowe dotyczące hałasu. W dniu 27 maja 2024 r. wpłynął zaś kolejny wniosek dowodowy dotyczący pisma WIOŚ w sprawie przekroczenia norm hałasu przez inwestora.
Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik uczestnika będącego inwestorem wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2024 r. oraz wnosząc o pominięcie dowodów zgłoszonych przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Kluczowe znaczenie ma zaś to, że jest to nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji. Organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zaakcentować jednocześnie należy, że działając w omawianym tutaj trybie organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Należy także zaakcentować, że w świetle wspomnianej wyżej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a., przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozstrzygnięcie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Konsekwencją powyższego jest to, że w omawianym tutaj nadzwyczajnym trybie – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Organ prowadzący to powstępowanie rozpoznaje kwestie prawne i działa wyłącznie jako organ kasacyjny. Tym samym, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki NSA: z 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12; z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1822/11. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 K.p.a., wyraża się w tym, że celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym.
Kodeksowa konstrukcja nieważności oparta jest na założeniu istnienia przyczyny nieważności w momencie podejmowania decyzji administracyjnej. Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji przepisu prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 396/14, CBOSA). Kontrola organu orzekającego w trybie art. 156 § 1 K.p.a. zasadza się wyłącznie na ocenie stanu prawnego i faktycznego ustalonego na podstawie materiału dowodowego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej objętej tym postępowaniem (zob. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, CBOSA).
Zwrócenia uwagi wymaga także i to, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie są oparte na uznaniu administracyjnym. Ustalenie zatem, że decyzja nie jest dotknięta jedną z nich, wyklucza stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Decyzja została wydana bowiem przez organ właściwy do jej wydania zarówno pod względem rzeczowym, jaki i miejscowym.
W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiła w sprawie również przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.
Podstawą prawną decyzji może być wyłącznie norma materialna prawa, ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza zatem, że decyzja nie ma podstawy w żadnym obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym, zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy kwestionowanej przez skarżącego decyzji nie można zarzucić, że wydana została bez podstawy prawnej.
Odnosząc się natomiast do zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanki "rażącego naruszenia prawa", należy podkreślić, że jest to kwalifikowana forma naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. np. wyroki NSA z dnia: 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1107/11; 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2565/10; 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2449/10; 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11; 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2525/10; 19 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1192/10). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić, gdy w odniesieniu do decyzji zachodzą kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga stosowania wykładni; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji. Przy korzystaniu z tej instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (zob m.in. NSA w wyrokach z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 878/10, oraz z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09). Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (zob. np. wyroki NSA z dnia: 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1107/11; 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2565/10; 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2449/10; 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11; 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2525/10; 19 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1192/10).
W judykaturze podkreśla się, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Nie można więc utożsamiać tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa". Samo naruszenie prawa materialnego lub przepisów procedury mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowi bowiem podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania, dotyczące przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzić należy, że analiza zarzutów podnoszonych w realiach rozpoznawanej sprawy przez skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że kwestionowana przez niego decyzja środowiskowa wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący zarzuca, że ze względu na brak mapy ewidencyjnej nie można ustalić stref technicznych, a także obszaru oddziaływania wcześniej zrealizowanych obiektów, a także że przyjęto niemożliwe do dotrzymania założenie dotyczące oddziaływania hałasu poza terenem należącym do inwestora, zwłaszcza w kontekście wcześniej już znanych okoliczności dotyczących przekraczania norm hałasu. Zarzuty skarżącego sprowadzają się w istocie do wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko, sporządzonego w ramach postępowania zakończonego kwestionowaną obecnie przez niego ostateczną decyzją środowiskową. W związku z tym zaakcentować należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, który Sąd podziela, w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej brak jest miejsca na merytoryczną ocenę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta przekracza bowiem ramy kontroli nadzorczej wyznaczonej w tym przypadku przez art. 156 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 80 K.p.a. Wymagałoby ona bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego właściwego dla postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, co przeczyłoby zarówno funkcji stosowanego w postępowaniu nadzwyczajnym art. 156 k.p.a., jak i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Tym bardziej niedopuszczalne byłoby oparcie ewentualnego rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność ostatecznej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania na kryteriach ściśle ocennych, stanowiących w istocie polemikę z ustaleniami raportu. Taką zaś polemikę z ustaleniami raportu i przyjętymi przez jego autora założeniami próbuje prowadzić skarżący formułując zarzuty skargi, a wcześniej artykułując zarzuty w trakcie przeprowadzonego przez Kolegium postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji środowiskowej. W tym kontekście należy zaakcentować, że zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1358/10, oraz z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10, NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2489/14, wyrok WSA w Lublinie z 2 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 817/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 815/12). Z tych samych powodów nie mógł odnieść skutku zarzut dotyczący braku weryfikacji przez Kolegium postanowienia RDOŚ z 28 kwietnia 2017 r.
Nie mógł także odnieść skutku zarzut dotyczący nieprawidłowego zawiadomienia stron w toku postępowania zakończonego wydaniem wskazanej na wstępie decyzji ostatecznej. Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, może złożyć odwołanie od decyzji przed upływem 14 dni od dnia jej ogłoszenia lub doręczenia, a jeżeli po upływie tego terminu decyzja stała się ostateczna wobec niezłożenia odwołania przez którąkolwiek ze stron, może bronić swego interesu prawnego składając wniosek o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji są odrębnymi i funkcjonalnie niezależnymi od siebie instytucjami wzruszenia ostatecznych decyzji. Nie jest możliwe ani zamienne stosowanie obu tych trybów nadzwyczajnych, ani stosowanie w ramach trybu wznowieniowego przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji i odwrotnie – przesłanek wznowienia postępowania w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Prawidłowo więc Kolegium stwierdziło, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że zarzut dotyczący pominięcia stron w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie może być skutecznie podnoszony w postępowaniu nieważnościowym.
Dodać należy, że wskazane naruszenie sprowadzające się do zarzutu pominięcia strony w postępowaniu, a więc przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może być skutecznie podnoszony w postępowaniu wznowieniowym wyłącznie przez pominiętą stronę, stosownie do art. 147 zd. drugie k.p.a.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Kolegium oceniło, że decyzja z dnia 17 lipca 2017 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, Kolegium zasadnie oceniło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest dotknięta także wadami wymienionym w art. 156 § 1 pkt. 3- 7 k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ ten wyraźnie wskazał, że ww. decyzja ostateczna, nie jest dotknięta żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., która uzasadniałaby orzeczenie o stwierdzeniu jej nieważności. Została ona bowiem wydana przez właściwy organ. Przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy o właściwości. Ponadto decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższa decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Nie zawiera ona również żadnej wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nie jest więc tak, jak zarzuca skarżący, że w decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej zbadania kwestionowanej ostatecznej decyzji środowiskowej w zakresie wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 3- 7 k.p.a. W ocenie Sądu zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenia dotyczące tych wad są wystarczające do tego aby przyjąć, że również były one ocenione przez organ prowadzący postępowanie nieważnościowe. Zwłaszcza, że skarżący nie sformułował w istocie żadnych konkretnych zarzutów w tym zakresie.
Reasumując stwierdzić należy, ż Kolegium, wbrew zarzutom skarżącego, prawidłowo przeprowadziło ocenę wskazanej na wstępie ostatecznej decyzji środowiskowej, w kontekście wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie naruszono ponadto art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest zupełny i został wyczerpująco rozpatrzony. Kolegium, działając w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji, jakim jest stwierdzenie jej nieważności, ustaliło i należycie oceniło wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne.
Sąd wyjaśnia, że nie dopuścił dowodu z "przesłuchania w stosownym charakterze" osoby wskazanej w skardze. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie prowadzi do nadmiernego wydłużenia postępowania. Tym samym już z samej zasady w postępowaniu przed sądem administracyjnym wykluczono możliwość prowadzenia innych dowód z dokumentów. Zresztą nawet przeprowadzenie dowodu z dokumentu ma znacząco ograniczony zakres. Co do zasady nie jest bowiem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję czy inny akt prawny. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Sąd nie powziął wątpliwości co do zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie uznał za konieczne przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI