II SA/Gl 2007/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga gminnaplan miejscowycel publicznyprawo własnościodszkodowanieWSAgospodarka nieruchomościami

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie SKO w Katowicach, potwierdzając zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym, mimo zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności i przyszłego odszkodowania.

Skarżący D. K. i R. K. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy pozytywne zaopiniowanie przez Wójta Gminy Z. wstępnego projektu podziału ich nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie części nieruchomości pod poszerzenie drogi gminnej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali naruszenie prawa własności i Konstytucji RP, twierdząc, że podział doprowadzi do zaniżenia odszkodowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że podział jest zgodny z planem miejscowym, a kwestia odszkodowania nie była przedmiotem postępowania opiniującego projekt podziału.

Sprawa dotyczyła skargi D. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości skarżących. Podział miał na celu wydzielenie działki pod poszerzenie drogi gminnej, co stanowiło cel publiczny. Skarżący zarzucili organom naruszenie ich konstytucyjnych praw do własności oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że proponowany podział doprowadzi do zaniżenia przyszłego odszkodowania za wywłaszczaną część nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowym kryterium opiniowania projektu podziału jest jego zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W analizowanym przypadku podział był zgodny z planem, który przewidywał przeznaczenie części nieruchomości na cele mieszkaniowe (70MN) i drogę dojazdową (K35 D1/2). Sąd podkreślił, że postanowienie opiniujące podział nie wpływa na wysokość odszkodowania, a ewentualne obniżenie wartości nieruchomości nastąpiło w momencie uchwalenia planu miejscowego. Sąd stwierdził również, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie miały zastosowania do procedury opiniowania wstępnego projektu podziału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że projektowany podział nieruchomości, mający na celu poszerzenie drogi gminnej (cel publiczny), jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje przeznaczenie części nieruchomości na cele mieszkaniowe i drogowe. Kluczowe jest, aby wydzielone działki spełniały wymagania planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia.

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Na postanowienie opiniujące podział nieruchomości przysługuje zażalenie.

u.g.n. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego, w tym wydzielania gruntów pod budowę i utrzymanie dróg.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasady kształtowania polityki przestrzennej.

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości.

u.p.z.p. art. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i wykonywanie prawa własności.

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 31

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie konstytucyjnych wolności.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projektowany podział służy realizacji celu publicznego (poszerzenie drogi gminnej). Postanowienie opiniujące podział nie wpływa na wysokość przyszłego odszkodowania. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania do procedury opiniowania wstępnego projektu podziału.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 21, 31, 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c. przez naruszenie prawa własności. Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7, pkt 9 oraz art. 1 ust. 3, a także art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zmiana przeznaczenia części działki z symbolu 70 MNU na symbol K25D1/2 prowadząca do bezpodstawnego obniżenia wartości nieruchomości i przyszłego odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym kryterium uzgodnienia projektu podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami obowiązującego na danym terenie planu miejscowego. Badanie zgodności z planem miejscowym polega na sprawdzeniu, czy proponowany podział nie jest sprzeczny zarówno z częścią tekstową, jak i graficzną tego planu. Zarzuty skargi dotyczą w istocie tego, że w ocenie skarżących nie otrzymają oni godnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Otóż należy stwierdzić, że kontrolowane postanowienie nie ma żadnego wpływu na wartość nieruchomości.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym jest kluczowa, a postępowanie opiniujące podział nie rozstrzyga kwestii odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości pod drogę gminną w kontekście istniejącego planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między interesem właściciela nieruchomości a realizacją celu publicznego, a także pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują zgodność podziałów z planami miejscowymi.

Podział nieruchomości pod drogę: czy sąd obroni prawo właściciela przed celem publicznym?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 2007/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2023 r. nr SKO.GN/41.8/24/2023/1631 w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. nr [...] Wójt Gminy Z. zaopiniował pozytywnie podział nieruchomości stanowiącej współwłasność D. K. w 1/2 części i R. K. w 1/2 części, położonej w Z., obejmującej działkę oznaczoną geodezyjnie numerem [...], arkusz mapy 1, obręb Z., o pow. 0,8200 ha, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...], na dwie działki, oznaczone na wstępnym projekcie podziału numerami: 1 o powierzchni 0,0370 ha, stanowiącej poszerzenie pasa drogi gminnej, oraz 2 o powierzchni 0,7830 ha, stanowiącej pozostałość dzielonej nieruchomości, stwierdzając, że jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. dla obszaru sołectwa Z., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r. Nr [...], poz. [...].
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej jako "u.g.n.") podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z ustaleniami mpzp. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Organ na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów oraz postanowień mpzp sołectwa Z., ustalił stan faktyczny; - działka oznaczona na wstępnym projekcie podziału numerem 1, wydzielana na poszerzenie istniejącej drogi ulicy [...], przeznaczona jest na tereny ulic klasy "D - dojazdowa" (symbol planu K35 D1/2); - działka oznaczona na wstępnym projekcie podziału numerem 2, stanowiąca pozostałość dzielonej nieruchomości, przeznaczona jest na cele budownictwa mieszkaniowego niskiej wysokości zgodnie z przepisami prawa budowlanego z możliwością lokalizacji nieuciążliwych usług zajmujących do 30% powierzchni mieszkalnej wyłącznie w obrębie kubatury obiektów mieszkaniowych (symbol planu 70MN), oraz na tereny ulic klasy "D - dojazdowa" (symbol planu K35 Dl/2).
Zażalenie na to postanowienie złożyli jego adresaci reprezentowani przez profesjonalną pełnomocnik. Wskazali, że nie są zadowoleni z postanowienia, albowiem narusza ono ich prawa do uzyskania słusznego odszkodowania za działkę gruntu, która w następstwie postanowienia zostanie wywłaszczona (podział działki gruntu następuje w celu wydzielenia pod drogę), wniesiono w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy Z.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zaopiniowanie podziału nieruchomości następuje z urzędu, na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Podziału można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie oznaczonym w Planie symbolami 70MN, K35 Dl/2. Symbolem 70MN oznaczone zostały na rysunku Planu i wyodrębnione liniami rozgraniczającymi w myśl § 5 ust. 1 Planu tereny przeznaczone na cele budownictwa mieszkaniowego niskiej wysokości zgodnie z przepisami prawa budowlanego z możliwością lokalizacji nieuciążliwych usług zajmujących do 30% powierzchni mieszkalnej wyłącznie w obrębie kubatury obiektów mieszkaniowych. Symbolem K35 Dl/2 oznaczone zostały zaś tereny ulic klasy "D - dojazdowa". Wstępny projekt podziału przewiduje wydzielenie działki oznaczonej nr "1" na projekcie podziału o pow. 0,0370 ha, która w Planie znajduje się na terenie oznaczonym symbolem K35 Dl/2 i działki oznaczonej nr "2", o pow. 0,7830 ha, która w planie obejmuje tereny oznaczone symbolami 70MN i w niewielkim fragmencie K35 D/2.
Jak wskazał organ odwoławczy wstępny projekt podziału realizuje postanowienia Planu, przewidując wydzielenie dwóch działek oznaczonych odpowiednio numerami 1 i 2, w związku z podziałem dokonywanym z urzędu dla realizacji celu publicznego. Podział ma bowiem na celu wydzielenie z działki nr 1 działki pod drogę dojazdową, jako drogi publicznej gminnej (projektowana działka oznaczona numerem "1" na wstępnym projekcie podziału), co stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.g.n. W § 30 ust. 1 Planu ustalono inwestycje celu publicznego: 1. w zakresie wydzielania gruntów pod budowę i utrzymywanie dróg, obiektów i urządzeń komunikacji publicznej - zgodnie z ustaleniami szczegółowymi i rysunkiem planu.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli jej adresaci. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania zarzucili SKO w Katowicach
1) naruszenie art. 21, art. 31 i art. 64 Konstytucji RP przez ich niezastosowane, które doprowadziło do naruszenia chronionych konstytucyjnie praw, w szczególności prawa własności, w sytuacji, gdy nie zachodziły ustawowe przesłanki ograniczenia tego prawa, naruszenie art. 140 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowane polegające na ograniczeniu prawa własności skarżących podczas, gdy nie zostały spełnione jakiekolwiek przesłanki ograniczenia ich prawa,
2) naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz pkt 9 oraz art. 1 ust. 3, a także art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 2003 nr 80 poz. 717) przez ich niewłaściwe zastosowanie, dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów i praw właścicieli nieruchomości, co stanowi przekroczenie władztwa planistycznego, zastosowaniem bezpodstawnej ingerencji w prawo własności skarżących poprzez zmianę przeznaczenia części działki gruntu z symbolu 70 MNU na symbol K25D1/2, co będzie przekładało się w kolejnym etapie postępowania odszkodowawczego na bezpodstawne obniżenie wartości zajętej na drogę gminną działki gruntu i wyliczeniem wysokości odszkodowania, które nie będzie odpowiadało wartości działki przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344), zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Stosownie do art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Zatem podstawowym kryterium uzgodnienia projektu podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami obowiązującego na danym terenie planu miejscowego. Podkreślić należy, że badanie zgodności z planem miejscowym polega na sprawdzeniu, czy proponowany podział nie jest sprzeczny zarówno z częścią tekstową, jak i graficzną tego planu. Organ musi ustalić, czy projekt podziału stwarza możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym a ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, tj. każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Zgodność podziału z planem miejscowym polega bowiem na tym, by wydzielone działki tak zostały ukształtowane, aby teren w ich granicach spełniał wymagania dotyczące zagospodarowania wynikającego z planu. Tym samym, to od planu miejscowego zależy jakie cechy powinny mieć powstające działki ewidencyjne, aby w przyszłości ich zagospodarowanie było możliwe.
Z akt rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że planowany podział nieruchomości związany jest z koniecznością poszerzenia drogi publicznej. Zamierzenie to zatem bezspornie stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Projektowany podział jest również zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Wydzielona działka oznaczona nr [...], w świetle obowiązującego planu, jest zlokalizowana w jednostce oznaczonej symbolem K35 D1/2 - czyli ulica klasy "D" – dojazdowej. Podział nieruchomości jest zatem uzasadniony.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcia organów w sprawie są prawidłowe.
Zarzuty skargi dotyczą w istocie tego, że w ocenie skarżących nie otrzymają oni godnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Otóż należy stwierdzić, że kontrolowane postanowienie nie ma żadnego wpływu na wartość nieruchomości. Jej "obniżenie" nastąpiło w momencie podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obecnie, organy badały wyłącznie zgodność projektu podziału z ustaleniami tego planu.
W ocenie Sądu nie mogło w sprawie dojść również do naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż akt ten nie ma zastosowania do opiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI