II SA/Gl 198/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-04-24
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanystan techniczny budynkuwznowienie postępowaniainteres prawnystrona postępowaniaprawo budowlanekpalokal mieszkalnyczęści wspólnewspólnota mieszkaniowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące odmowy uchylenia decyzji w sprawie stanu technicznego budynku, uznając, że właściciel lokalu mógł mieć interes prawny w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. i A. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, twierdząc, że posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego części wspólnych budynku, który może wpływać na ich lokal. Organy administracji uznały, że skarżący posiadają jedynie interes faktyczny. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie kwestii przymiotu strony i interesu prawnego skarżących.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dotyczyła skargi E. K. i A. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (SWINB) z dnia 9 grudnia 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 9 września 2024 r. PINB odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 7 maja 2024 r., którą umorzono postępowanie w sprawie stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, argumentując, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i posiadają interes prawny w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku, który może wpływać na ich lokal mieszkalny. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący posiadają jedynie interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ postępowanie dotyczyło części wspólnych budynku, a stan techniczny lokalu skarżących wynikał z niewłaściwej eksploatacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz ustalenia przymiotu strony i interesu prawnego skarżących. Sąd podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy nie można wykluczyć, iż strona skarżąca posiada interes prawny, a organy powinny były wezwać do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, zasądzając jednocześnie od SWINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nie można wykluczyć, że strona skarżąca posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób dostateczny braku interesu prawnego skarżących. Wskazano, że posiadanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu może stanowić źródło interesu prawnego, a kwestia ta wymaga indywidualnego badania. Organy nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśniły przesłanki wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

P.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczy obowiązków ciążących na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego w przypadku zaniedbania utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali w nich.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego – kto legitymuje się interesem prawnym.

k.p.a. art. 135

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres kontroli sądu administracyjnego – stosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego – rozstrzyganie w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Pomocnicze

P.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis określa obowiązki utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od strony przegrywającej zwrotu kosztów postępowania.

k.c. art. 222 § 2

Kodeks cywilny

Ochrona własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego części wspólnych budynku, który może wpływać na ich lokal. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie przesłanki wznowienia postępowania i przymiotu strony.

Odrzucone argumenty

Organy administracji uznały, że skarżący posiadają jedynie interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ postępowanie dotyczyło części wspólnych budynku, a stan techniczny lokalu wynikał z niewłaściwej eksploatacji.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć, że strona skarżąca posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu organy powinny w pierwszej kolejności wezwać ją do uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie stan techniczny budynku nie ma wpływu na stan lokalu będącego we władaniu strony skarżącej

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Renata Siudyka

sprawozdawca

Wojciech Gapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnych, zwłaszcza w kontekście spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przesłanek wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu i jego potencjalnym wpływem na części wspólne budynku. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli lokali. Pokazuje, jak ważna jest analiza interesu prawnego.

Czy właściciel mieszkania w bloku może decydować o stanie technicznym całego budynku? Sąd wyjaśnia, kiedy masz interes prawny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 198/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. K., A. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 grudnia 2024 r. nr WINB.WOA.7721.360.2024.KC w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 9 września 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nr WINB.WOA.7721.360.2024.KC, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB), po rozpoznaniu odwołania A. K. i E. K. (strona skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (PINB, organ I instancji) z dnia 9 września 2024 r., nr [...], którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji PINB z dnia 7 maja 2024 r. nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w T. przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
E. K. wystąpiła z wnioskiem o kontrolę stanu technicznego przedmiotowego budynku. W dniu 25 lipca 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Zastępcy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w sprawie przekazania wniosku właściwemu organowi.
PINB wszczął i prowadził postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, badając przy tym stan techniczny lokalu mieszkalnego nr [...]. budynku, w aspekcie powstawania wilgoci i zagrzybienia ścian w dwóch pomieszczeniach tegoż lokalu. Przedmiotowe postępowanie zostało umorzone w całości decyzją PINB nr [...] z dnia 7 maja 2024 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do władczego działania organów nadzoru budowlanego w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm. – dalej "P.b.), a co za tym idzie postępowanie jako takie winno ulec umorzeniu. Stroną prowadzonego postępowania była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w T. (SM, Spółdzielnia).
Pismem z dnia 28 maja 2024 r. strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego zwróciła się do organu I instancji o udostępnienie informacji publicznej, tj. decyzji PINB z dnia 7 maja 2024 r.
Pismem z dnia 20 czerwca 2024 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia 7 maja 2024 r., z uwagi na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
PINB postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2024 r., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zakończone ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia 7 maja 2024 r.
Decyzją z dnia 9 września 2024 r. nr [...] PINB odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 7 maja 2024 r. W uzasadnieniu PINB wskazał, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego, mających związek z nieruchomością wspólną, stroną jest wspólnota mieszkaniowa bądź spółdzielnia, natomiast wyjątkowo za stronę takiego postępowania można uznać indywidualnego właściciela lokalu mieszalnego. Sytuacja taka ma miejsce, jeśli właściciel lokalu mieszalnego wykaże się własnym indywidualnym interesem prawnym. W ocenie PINB strona skarżąca, posiadająca ograniczone prawo rzeczowe, tj. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszalnego nr [...] , interesu takiego nie wykazała, w związku z czym nie można uznać ją za stronę postępowania, co z kolei powoduje konieczność wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji z dnia 7 maja 2024 r.
W odwołaniu od decyzji PINB strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 10 k.p.a. w związku z art. 61 P.b. i art. 66 P.b., poprzez błędne uznanie przez organ I instancji, że strona skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego, a także naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie.
SWINB, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia 9 września 2024 r. W uzasadnieniu decyzji SWINB przytoczył brzmienie przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie i wyjaśnił, że przedmiotem postępowania administracyjnego był stan techniczny kondygnacji piwnicy i parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego, przy czym organ I instancji badał w tym kontekście również stan techniczny lokalu nr [...] . położonego w ww. budynku, w aspekcie powstawania wilgoci i zagrzybienia ścian w dwóch pomieszczeniach tegoż lokalu mieszkalnego. Wskazał dalej na wynikające z art. 66 P.b. obowiązki ciążące na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Podkreślił, że wskazany przepis ma zastosowanie w przypadku, gdy właściciel lub zarządca obiektu zaniedbuje obowiązki określone w art. 61 P.b., odnoszące się do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Stwierdził, że przepis art. 66 P.b. odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. Wskazał, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. W tym zakresie przywołał przepisy prawa i przytoczył obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych.
Zauważył, że w wyjątkowych sytuacjach członek spółdzielni może samodzielnie, niezależnie od spółdzielni, wystąpić jako strona postępowania jednak może to mieć miejsce wówczas, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes prawny. Warunkiem przyznania danemu podmiotowi legitymacji do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym jest posiadanie przez ten podmiot interesu prawnego. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go zainteresowanym.
SWINB odniósł się do materiału dowodowego zebranego przez PINB akcentując, że samo posiadanie przez stronę skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr [...] ., w sytuacji w której z akt sprawy jednoznacznie wynika, że stan techniczny tego lokalu nie jest związany ze stanem technicznym samego budynku mieszkalnego, lecz wynika z niewłaściwej eksploatacji przez nią tegoż lokalu, nie może być źródłem interesu prawnego, który obligowałby organ do uznania stronę skarżącą za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego części wspólnych obiektu, tj. stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zdaniem SWINB strona skarżąca posiada interes faktyczny, a nie prawny, a co za tym idzie uznać należało, że rozstrzygniecie PINB odmawiające uchylenia decyzji własnej z dnia 7 maja 2024 r., było prawidłowe.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca, jak dotychczas reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję SWINB w całości zarzucając jej naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 61 P.b. i art. 66 P.b. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w sprawie dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1) k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB z dnia 9 września 2024 r., podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona; naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także dokonanie dowolnej oceny dowodów; naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SWINB, a także poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 9 września 2024 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania PINB; zasądzenie od SWINB na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu stwierdziła, że jej zdaniem strona skarżąca posiadała status strony w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 28 k.p.a. Stwierdziła, iż SWINB przyznał w zaskarżonej decyzji, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym mogą być również przepisy materialnego prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może zatem w pewnych sytuacjach stanowić źródło interesu prawnego dla posiadacza tegoż prawa. Kwestia ta winna być jednak badana każdorazowo w sposób indywidualny, a organy nie dokonały w sposób prawidłowy takiej oceny. Zdaniem strony skarżącej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy koniecznym było ustalenie czy stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego bezpośrednio oddziałuje na stan techniczny lokalu, co do którego skarżącym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Zauważyła, że twierdzenia SWINB o braku związku przyczynowego pomiędzy stanem technicznym przedmiotowego budynku, a stanem lokalu nr [...] . zostały oparte wyłącznie na opinii prywatnej przedłożonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową Natomiast z dwóch opinii przedłożonych przez stronę skarżącą wynikają odmienne wnioski. Obecny stan budynku naraża jego konstrukcję na niszczenie, a także wpływa na stan techniczny lokalu zajmowanego przez stronę skarżącą. Stan budynku wymaga wykonania prac naprawczych z uwagi na występujące nieprawidłowości mające bezpośredni wpływ na występowanie wilgoci w lokalu mieszkalnym nr [...] . Strona skarżąca wskazała również na dokumentację fotograficzną znajdująca się w aktach sprawy, wyniki kontroli dokonanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 lipca 2022 r. oraz wnioski z okresowego 5-letniego przeglądu budynków w zasobach spółdzielni SM z dnia [...] r., które, w ocenie strony skarżącej wskazują, że zaszła przesłanka art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. Zaakcentowała, że w stanie faktycznym sprawy interes Spółdzielni pozostawał w całkowitej sprzeczności z ich interesem.
W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Dodał, że przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 P.b. wynika z posiadanego przez stronę skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w związku z treścią art. 222 § 2 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a.").
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu ze względu na brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stanowiąca wyłom od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej instytucja wznowienia postępowania służy eliminowaniu istotnych wad procesowych, które zaistniały w jego toku, a których nie można było usunąć przed wydaniem decyzji. Uchybienia te powstają z rozmaitych przyczyn, niekoniecznie z powodu naruszenia prawa popełnionego przez organy administracji publicznej. Niemniej funkcjonowanie w obrocie decyzji, wydanej pomimo zaistnienia istotnych wad procesowych przeczy formalnemu ujęciu praworządności, wyrażonemu w naczelnej zasadzie postępowania o randze konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP). Konstrukcja wznowienia postępowania zakłada przeprowadzenie go w trybie nadzwyczajnym ponownie, w celu wydania decyzji pozbawionej owych uchybień.
Na wstępie wyjaśnić należy, że tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Tryb nadzwyczajny, jakim jest wznowienie postępowania, składa się z trzech etapów: w pierwszym - organ bada formalne przesłanki wszczęcia postępowania; w drugim - po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania, bada przyczyny wznowieniowe określone w art. 145 § 1 k.p.a., a w trzecim - jeśli zostaną ujawnione przesłanki wznowieniowe, to organ uchyla weryfikowaną decyzję i ponownie rozstrzyga sprawę. Powyższa okoliczność może mieć miejsce tylko gdy organ - w końcowej fazie swych ustaleń - stwierdzi, iż nie wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146 k.p.a. Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że spełnione zostały wymogi formalne, nadto wystąpiła podstawa wznowienia.
Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest uregulowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, w której strona postępowania administracyjnego bez własnej winy nie brała w nim udziału. W sprawie niniejszej kluczową okazała się kwestia przymiotu strony postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 P.b. dotyczącego stanu technicznego piwnic i parteru budynku wielorodzinnego znajdującego się w zasobach spółdzielni mieszkaniowej – problem interesu prawnego strony skarżącej. Stwierdzenie bowiem przez organ, że stronie skarżącej taki status nie przysługuje legło u podstaw niedopuszczenia jej w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.
W myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego może być ten tylko, kto legitymuje się interesem prawnym. Interes prawny stanowi zaś kategorię zakotwiczoną w normie prawa materialnego, ustrojowego, a niekiedy także procesowego, stwarzającą podstawę do wykonywania praw strony postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej organ wskazywał, że postępowanie administracyjne dotyczy części wspólnych budynku wielorodzinnego, a więc obiektu budowlanego, a adresatem nakazu jest spółdzielnia. Zdaniem organu strona skarżąca legitymująca się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu posiada jedynie interes faktyczny i nie przywołała takiej normy prawnej, z której wywieść mogłaby interes prawny w postępowaniu, objętym żądaniem wznowienia. Organ wskazywał przy tym na materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, z którego wynika, że stan techniczny budynku nie ma wpływu na stan lokalu będącego we władaniu strony skarżącej.
Strona skarżąca podnosi, że stanowisko organu jest błędne. Organ oparł swoje twierdzenia na niekompletnym materiale dowodowym. Zostały pominięte dowody i twierdzenia podnoszone przez stronę skarżącą w trakcie całego postępowania, a szczegółowo opisane w skardze.
Sąd zauważa, że wprawdzie ciężar wskazania podstawy wznowienia jak i spełnienia warunków formalnych do wznowienia postępowania, spoczywa na stronie domagającej się wznowienia, nie zwalnia to jednak organu od obowiązku należytego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Zatem skoro we wniosku o wznowienie postępowania brakowało argumentacji dotyczącej interesu prawnego strony skarżącej, organy powinny w pierwszej kolejności wezwać ją do uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie.
Sąd zauważa dalej, że wprawdzie co do zasady krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym z tego powodu, że u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym. W pewnych sytuacjach może się jednak zdarzyć, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym wezmą udział inne osoby niż występujące w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Uprawnienie do wszczęcia postępowania rozstrzygnięcia przysługuje bowiem także osobie, która powinna korzystać ze statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowanym rozstrzygnięciem, a która bez własnej winy w postępowaniu tym nie brała udziału.
W uzasadnieniu decyzji SWINB ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że przepis art. 66 P.b. dotyczy obowiązków ciążących na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy właściciel lub zarządca obiektu zaniedbuje obowiązki określone w art. 61 P.b., odnoszące się do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Podkreślił, że samo posiadanie przez stronę skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr [...] ., w sytuacji w której z akt sprawy jednoznacznie wynika, że stan techniczny tego lokalu nie jest związany ze stanem technicznym samego budynku mieszkalnego, lecz wynika z niewłaściwej eksploatacji przez stronę skarżącą tegoż lokalu, nie może być źródłem interesu prawnego. Sąd zauważa, że w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organy ograniczyły się wyłącznie do stwierdzenia braku wystąpienia takiej przesłanki wznowienia bez szerszego omówienia tego zagadnienia. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym sprawy nie można wykluczyć, że strona skarżąca posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie stanu technicznego kondygnacji piwnicy i parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Należy zauważyć, że to właśnie strona skarżąca domagała się interwencji organu wskazując, że zły stan techniczny budynku oddziałuje negatywnie na zajmowane przez nią mieszkanie.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że SWINB w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszył przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), gdy chodzi o poczynienie ustaleń (i ich zaprezentowanie w uzasadnieniu decyzji) dotyczących strony podmiotowej postępowania. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania w kwocie 714 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłat skarbowych od pełnomocnictwa.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji przede wszystkim dokona wyczerpujących ustaleń w zakresie ustalenia przesłanki wznowieniowej postępowania administracyjnego oraz wyczerpująco ją uzasadni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI