II SA/Lu 224/23

II SA/Lu 224/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151; art. 119 pkt 2;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust.1 pkt 4, ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 22 grudnia 2022 r., nr SKO.PS/40/238/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r., nr SKO.PS/40/238/2022, po rozpatrzeniu odwołania L. Z. (dalej jako: "skarżący" lub "wnioskodawca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ulhówek z dnia 8 września 2022 r. nr GOPS.-ŚR.4042.24.2022 w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 6 grudnia 2021 r., L. Z. złożył wniosek o ustalenie na jego rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną A. Z., legitymującą się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zaliczającym ją do grona osób trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji od 2008 r.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r., Wójt Gminy Ulhówek odmówił skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na dwie negatywne przesłanki: powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki po ukończeniu 18 roku życia, tj. art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej jako: "u.ś.r.") oraz pozostawanie niepełnosprawnej A. Z. w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 1 sierpnia 2022 r., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu w kwestii stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinno odbywać się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, a więc z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności.
Ponadto, organ nie podzielił stanowiska organu I instancji, jakoby okoliczność pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim stanowiła negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., uzasadniającą odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.
Kolegium podniosło, że rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego odnoszącego się do wszystkich pozostałych, wynikających z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych warunków uzyskania tego prawa, w szczególności określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium stwierdziło, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Wójt Gminy Ulhówek decyzją z dnia 8 września 2022 r., odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, ponownie wskazując na zaistnienie dwóch negatywnych przesłanek: wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, t.j. art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz pozostawanie osoby niepełnosprawnej w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. nr SKO.PS/40/238/2022, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zakwestionowało ponowne powołanie się przez organ I instancji na przesłanki negatywne związane z: wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) oraz pozostawanie niepełnosprawnej A. Z. w związku małżeńskim, podczas gdy wnioskodawcą jest jej współmałżonek.
Jednocześnie, zdaniem Kolegium, w sprawie wystąpiła podstawa do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brak związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną współmałżonką.
Organ wyjaśnił, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż podopieczna skarżącego potrzebuje pomocy przy sporządzaniu posiłków, przy poruszaniu się środkami komunikacji, robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych. Samodzielnie zaś wykonuje codzienną toaletę, samodzielnie się porusza. Nie wymaga stałej, całodobowej opieki. Ponadto, A. Z. sprawuje opiekę nad swoimi dziećmi.
W ocenie organu, czynności wskazane przez skarżącego, związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie kolidują z podjęciem przez niego zatrudnienia. W związku z powyższym, organ uznał, że sprawowana przez skarżącego opieka nie ma charakteru opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co stanowi podstawę odmowy uwzględnienia odwołania skarżącego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie wskazać należy, że skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożyły obie strony postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad współmałżonką legitymującą się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Argumentacja organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16, CBOSA). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19; wyrok z 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22; CBOSA).
Kolegium zasadnie odniosło się także do drugiej podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim nie jest przeszkodą przyznania świadczenia, jeżeli wnioskodawcą jest małżonek. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. należy interpretować w ten sposób, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tak jak obowiązek alimentacyjny współmałżonka wyprzedza prawo i obowiązki innych osób, w tym także wstępnych i zstępnych. Przepis ten nie ma zatem zastosowania, gdy z wnioskiem wystąpił właśnie współmałżonek (por.m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 187/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1445/22, CBOSA).
Sąd podziela zatem trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania powyższych negatywnych przesłanek odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo jednak powyższych wywodów, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zasadna.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się natomiast do oceny czy niepodejmowanie przez skarżącego zatrudnienia pozostaje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną współmałżonką oraz czy zakres sprawowanej opieki obiektywnie uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy chociażby w ograniczonym zakresie.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, innym niż matka, ojciec, opiekun faktyczny bądź osoba będąca rodziną zastępczą, jeśli nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Literalne brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jak i cel świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r., P 27/07, opubl. OTK-A 2008/6/107). Ten kluczowy cel świadczenia pielęgnacyjnego, czyli rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie stracił na aktualności. Świadczenie pielęgnacyjne niezmiennie jest formą rekompensaty osobie zobowiązanej do alimentacji, sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – za rezygnację z zatrudnienia albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Niezbędne zatem dla uzyskania świadczenia, jest niebudzące wątpliwości ustalenie zakresu sprawowanej opieki oraz związku rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sam fakt legitymowania się przez członka rodziny orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje automatycznie uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1148/20, CBOSA). Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie powinno, a wręcz nie może być okazją do zwiększenia dochodu w sytuacji, gdy rezygnacja z pracy nie jest ściśle powiązana z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy zatem rozważyć czy ustalenia organu co do zakresu sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną żoną były prawidłowe.
Okoliczność legitymowania się współmałżonki skarżącego orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji od 2008 r., nie gwarantuje bowiem automatycznie uzyskania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, czego zdaje się nie dostrzegać pełnomocnik skarżącego. Zakres sprawowanej opieki musi być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20, CBOSA).
Wprawdzie organy orzekające w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych nie posiadają specjalistycznej wiedzy medycznej uprawniającej do kwestionowania orzeczeń innych organów orzekających w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jednakże mają obowiązek dokonać oceny określonej przesłanki przyznania świadczenia w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Możliwość weryfikacji wątpliwości w tym zakresie została przewidziana przez ustawodawcę wprost w art. 23 ust. 4aa u.ś.r., a w świetle tego przepisu środkiem umożliwiającym taką weryfikację jest rodzinny wywiad środowiskowy.
Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, żona skarżącego wymaga pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego, a zwłaszcza przy sporządzaniu posiłków, obsługi kuchenki gazowej (zapomina ją wyłączyć) oraz czynności związanych z wysiłkiem fizycznym. Wymaga pomocy przy poruszaniu się środkami komunikacji, robieniu zakupów jak również załatwianiu spraw w urzędach, zażywaniu leków zgodnie z zaleceniami lekarzy.
Natomiast – jak wskazano w wywiadzie środowiskowym – samodzielnie wykonuje codzienną toaletę, porusza się samodzielnie, nie wymaga przy tym pomocy osób trzecich, jak również nie wymaga stałej całodobowej opieki. Ponadto, żona skarżącego sprawuje opiekę (wzrokową, werbalną) nad swoimi nieletnimi dziećmi.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że większość z czynności wymienionych w wywiadzie środowiskowym, nie wymaga całodobowej bądź nawet stałej w ciągu dnia obecności skarżącego (sprzątanie, pranie, pomoc przy sporządzaniu posiłków, zakupy, wizyty w urzędach k. 6 akt adm.), są to czynności wykonywane w każdym gospodarstwie domowym również przez osoby pracujące, a więc nie są czynnościami opiekuńczymi. Niektóre z tych czynności nie muszą być też wykonywane codziennie (robienie zakupów, wizyty w urzędach). Jak już wspomniano wyżej, żona skarżącego nie jest osobą leżącą, porusza się samodzielnie, czynności higieny osobistej również odbywają się bez pomocy opiekuna.
Ponadto, podopieczna skarżącego nie korzysta z zabiegów rehabilitacyjnych ani leczenia specjalistycznego, co mogłoby wymagać dodatkowego zaangażowania i czasu ze strony skarżącego.
Z powyższego wynika, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącego w rzeczywistości nie odbiega od zwyczajnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez osoby podejmujące zatrudnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że powyższe czynności mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, tzn. nie dotyczą tylko grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W orzecznictwie odróżnia się świadczenie stałej pomocy osobie bliskiej, będące elementem obowiązku alimentacyjnego, będącego skutkiem tradycji, więzi rodzinnych i obowiązku moralnego od stałego świadczenia czynności opiekuńczych wymuszonych stanem niepełnosprawności, bez wykonania których zagrożona byłaby egzystencja niepełnosprawnego i godne funkcjonowanie. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. Nie spełnia tego warunku codzienna pomoc przy czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.
W sytuacji występującej w rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i zakres opieki, można dojść do przekonania, że skarżący nie musi całkowicie rezygnować z podjęcia zatrudnienia, gdyż nie jest to bezwzględnie potrzebne dla zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb jego niepełnosprawnej współmałżonki. Skarżący nie wykazał jakie dowody czy okoliczności w sprawie pozwalałyby dojść do konkluzji odmiennej od tej, jaką przyjęło Kolegium.
Reasumując, pomimo, że zakres samodzielności małżonki skarżącego jest ograniczony, to jednak nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia (chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy).
Sąd zaznacza, że powyższe stwierdzenie nie umniejsza roli i wysiłku, jaki podejmuje skarżący sprawując opiekę nad niepełnosprawną żoną, niemniej jednak, przepis art. 7 K.p.a. wyrażający zasadę prawdy obiektywnej nakazuje badać nie tylko słuszny interes obywatela (skarżącego), ale także interes społeczny. W tym ostatnim zaś jest, aby orzekając w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mieć na uwadze cel tego świadczenia, jakim jest z jednej strony, zapewnienie chociażby częściowej rekompensaty osobom niemającym szans na podjęcie zatrudnienia z uwagi na przyjęcie na siebie obowiązku stałej i długotrwałej opieki nad bliskim niepełnosprawnym w stopniu znacznym, co wiąże się z ograniczeniem własnej swobody w wyborze zatrudnienia, a z drugiej, odmienne potraktowanie osób, które w takiej sytuacji z przyczyn obiektywnych się w niej nie znajdują.
W ocenie Sądu nie można zatem zarzucić Kolegium ani naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dokonania wadliwych ustaleń faktycznych w sprawie, czy błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego. Skoro prawidłowe ustalenia doprowadziły do wniosku, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną współmałżonką, nie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.