II SA/Gl 196/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta Jaworzna na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność części uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) dla kolektora ogólnospławnego. Wojewoda uznał, że § 8 ust. 6 pkt 2 m.p.z.p., który nakładał na przedsiębiorcę górniczego określone obowiązki dotyczące zmian ukształtowania terenu i stosunków wodnych oraz dostosowania planowanych odkształceń terenu do stanu technicznego obiektów budowlanych, wykracza poza kompetencje rady gminy. Zdaniem Wojewody, warunki eksploatacji złoża powinny być regulowane przez właściwe organy nadzoru górniczego w drodze decyzji lub planu ruchu zakładu górniczego, a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Gmina Miasta Jaworzna wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie błędną wykładnię przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Argumentowała, że zapisy te stanowią jedynie przypomnienie o zasadach racjonalnej gospodarki złożem i nie naruszają prawa w sposób istotny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że kompetencje rady gminy w zakresie planowania przestrzennego nie mogą wkraczać w materię regulowaną przepisami szczególnymi, takimi jak Prawo geologiczne i górnicze. Ustalenia dotyczące sposobu eksploatacji złoża, wpływu tej eksploatacji na teren i obiekty budowlane, należą do kompetencji organów koncesyjnych i nadzoru górniczego. Sąd wskazał, że rada gminy nie może modyfikować zasad i reguł określonych w aktach wyższego rzędu, a zakwestionowane przepisy uchwały naruszały delegację ustawową, odnosząc się do warunków eksploatacji złóż, a nie do sposobu zagospodarowania terenu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kompetencji rady gminy w zakresie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście działalności górniczej oraz interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan miejscowy próbuje regulować kwestie należące do prawa górniczego. Może być mniej istotne dla spraw niezwiązanych z eksploatacją złóż.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może określać szczegółowe warunki eksploatacji złóż kopalin, które wykraczają poza ogólne zasady zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może określać szczegółowych warunków eksploatacji złóż kopalin w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest to kompetencja organów nadzoru górniczego i wynika z przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące warunków eksploatacji złóż, takie jak ograniczenia zmian ukształtowania terenu czy dostosowanie do stanu technicznego obiektów budowlanych, wykraczają poza kompetencje rady gminy. Kompetencje te są zarezerwowane dla organów nadzoru górniczego i wynikają z przepisów Prawa geologicznego i górniczego, które regulują szczegółowo sposób prowadzenia eksploatacji oraz odpowiedzialność za szkody.
Czy stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy przez organ nadzoru wymaga istotnego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym, organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotne naruszenie prawa, które obejmuje naruszenie kompetencji, podstawy prawnej, przepisów ustrojowych lub materialnych, a także procedury. Uznano, że przekroczenie kompetencji przez radę gminy w zakresie regulacji eksploatacji górniczej stanowi istotne naruszenie prawa.
Przepisy (5)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Naruszenie kompetencji rady gminy w zakresie uchwalania planu miejscowego stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały.
u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 7 i 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy te określają kompetencje rady gminy do określania w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu, jednak nie obejmują one szczegółowych regulacji dotyczących sposobu eksploatacji złóż.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.g.g. art. 26 § 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Przepis ten stanowi o zasadzie racjonalnej gospodarki złożem kopaliny, co podkreśla, że szczegółowe regulacje w tym zakresie należą do odrębnych ustaw.
P.g.g. art. 108 § 2 pkt 2 lit. b, f, g, h
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Przepisy te określają zawartość planu ruchu zakładu górniczego, który musi uwzględniać m.in. bezpieczeństwo powszechne, ochronę środowiska i obiektów budowlanych, co potwierdza, że te kwestie są regulowane w ramach prawa górniczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące warunków eksploatacji złóż wykraczają poza kompetencje rady gminy. • Regulacje dotyczące eksploatacji złóż są domeną Prawa geologicznego i górniczego oraz właściwych organów nadzoru górniczego. • Rada gminy nie może modyfikować zasad i reguł określonych w aktach wyższego rzędu.
Odrzucone argumenty
Zapisy planu miejscowego są jedynie przypomnieniem o zakazie rabunkowej gospodarki złożem i nie naruszają prawa. • Gmina nie narzuca restrykcji ani nie ukierunkowuje wydobycia, a jedynie zwraca uwagę na problem. • Naruszenie prawa przez Gminę nie jest istotne i nie uzasadnia stwierdzenia nieważności uchwały.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia dotyczące warunków, jakie ma spełnić przedsiębiorca górniczy planując eksploatację złoża, mogą być nakładane przez właściwe organy nadzoru górniczego w drodze decyzji, a nie przez radę gminy w drodze uchwały w sprawie planu miejscowego • to etap sporządzania projektu zagospodarowania złoża, a następnie plan ruchu zakładu górniczego, jest tym dokumentem, który decyduje o warunkach eksploatacji złoża • to, co nie jest zakazane, jest dozwolone. Przeciwnie, dozwolone jest tylko to, co znajduje wyraźną podstawę prawną • istota uprawnienia zawartego w art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., w odniesieniu do terenu górniczego tkwi w tym, że odnosi się ono do terenu, a nie do eksploatacji, jej uwarunkowań i ewentualnych skutków dla terenu, które są unormowane w przepisach odrębnych • władztwo planistyczne gminy w zakresie określenia sposobów zagospodarowania terenów górniczych nie może wkroczyć w kompetencje innych organów • nie jest rolą organu uchwałodawczego gminy na etapie przygotowywania i uchwalania planu miejscowego podejmowanie decyzji należących do kompetencji organu koncesyjnego • organ uchwałodawczy gminy, podejmując uchwałę, nie może wprowadzać unormowań modyfikujących zasady i reguły określone w akcie wyższego rzędu
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący
Edyta Kędzierska
sprawozdawca
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji rady gminy w zakresie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście działalności górniczej oraz interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan miejscowy próbuje regulować kwestie należące do prawa górniczego. Może być mniej istotne dla spraw niezwiązanych z eksploatacją złóż.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu kompetencji między samorządem a organami administracji państwowej w zakresie planowania przestrzennego i eksploatacji zasobów naturalnych, co jest ważnym zagadnieniem dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i górniczym.
“Gmina chciała chronić kolektor, ale przekroczyła swoje kompetencje – sąd wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.