II SA/Gl 196/04

II SA/Gl 196/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Rafał Wolnik
Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Rafał Wolnik Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant st. referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę [...] zł ([...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.
( PINB ), orzekający w sprawie jako organ I instancji, umorzył w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie zgodności wybudowanego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu decyzji wskazał on, że pismem z dnia [...] ( wpływ do urzędu w dniu [...]) inwestor – Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" S.A. zawiadomił Wydział Urbanistyki, Architektury i Budownictwa – Urzędu Miasta K. o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
( Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) właściwy organ mógł w terminie 14 dni zgłosić sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania, ponieważ zaś tego nie uczynił, tym samym automatycznie zaakceptował wszystkie zmiany wprowadzone w budynku podczas jego realizacji. Powyższe zdaniem PINB powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zgodności wybudowanego budynku z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Z decyzją tą nie zgodził się Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. domagając się jej uchylenia i nakazania inwestorowi Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" S.A. "wykonania budynku" przy ul. [...] zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zdaniem odwołującej się budynek posiada szereg wad i został wybudowany niezgodnie z warunkami technicznymi, Polskimi Normami oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w ustaleniach Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K.
Zaskarżoną decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
( ŚWINB) utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 54 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w zasadzie powtórzył argumentację PINB. Dodatkowo podał, że wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od projektu już po dokonaniu skutecznego zgłoszenia, poddałoby w wątpliwość instytucję dokonywania zgłoszeń jako "skutecznej formy dopuszczenia do użytkowania obiektów budowlanych". ŚWINB wskazał także, że wymienione w odwołaniu, a znajdujące się w aktach sprawy pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej skierowane do PINB nie jest sprzeciwem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i nie uprawniało właściwego organu do wydania w formie decyzji sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia obiektu do użytkowania. Wreszcie organ odwoławczy wyjaśnił, że strony konfliktu mają możliwość dochodzenia swoich roszczeń w trybie cywilnoprawnym.
W skardze do sądu administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. reprezentowana przez jej Przewodniczącą domagała się uchylenia decyzji ŚWINB oraz zasądzenia kosztów procesu. Zdaniem skarżącej ŚWINB swoją decyzją naruszył przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności przepis art. 55 pkt 2 tej ustawy, poprzez dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, a ponadto część robót została wykonana z odstępstwami od zatwierdzonego projektu (co stwierdziła Państwowa Straż Pożarna) oraz z naruszeniem przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ). Do skargi dołączona została także "Ocena wstępna Zakładu Ekspertyz Projektów i Usług Technicznych" sporządzona już po wydaniu decyzji przez ŚWINB. Zgodnie z tą oceną w budynku przy ul. [...] w K. wadliwie została wykonana instalacja wentylacyjno-spalinowa, co "zagraża utratą zdrowia, a nawet życia użytkowników mieszkań".
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że usunięcia wymienionych w niej wad i usterek skarżąca może domagać się wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie umowy między uczestnikami procesu inwestycyjnego oraz protokołu zdawczo – odbiorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna, bowiem Sąd stwierdził, że decyzja Ś. Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i
z tego powodu nie mogą pozostawać w obiegu prawnym.
Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie toczyło się już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 80, poz. 718 ), co nastąpiło z dniem [...]. Skoro więc wszczęcie postępowania w sprawie (data wpływu do organu pisma W. K. – właściciela lokalu w przedmiotowym budynku) nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowelizującej, to w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z uwzględnieniem zmian wprowadzonych wskazanym aktem prawnym.
Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisu art. 51 Prawa budowlanego, którego ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ( art. 52 Prawa budowlanego ) doprowadzenia go do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Stosownie do art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 i 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. We wskazanym art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy jest mowa o prowadzeniu robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów zawiadomienie właściwego organu dokonane w trybie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ( w brzmieniu sprzed nowelizacji ) lub art. 54 ( w aktualnym jej brzmieniu ) oraz brak zgłoszenia przez właściwy organ w terminie określonym w tym przepisie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od merytorycznego rozpoznania kwestii zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z udzielonym pozwoleniem na budowę bądź przepisami prawa. Dopiero w oparciu o poczynione w sprawie ustalenia dowodzące, że roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób nieistotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu i przepisów, w tym techniczno-budowlanych, bądź też zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i przepisami – organ prowadzący postępowanie może je umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dodatkowo wskazać należy, że skuteczne dokonanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu budowlanego zezwala na użytkowanie tego obiektu, ale nie rozstrzyga o zgodności jego wykonania z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz przepisami. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że także wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji o jakiej mowa w art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc gdy przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, także nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 tej ustawy w stosunku do robót wykonanych po wydaniu tej decyzji.
Uwadze Sądu nie umknęło także, że stosownie do brzmienia art. 7 ust. 4 wskazanej wyżej ustawy nowelizującej prawo budowlane organem właściwym do zgłoszenia sprzeciwu był obok Prezydenta Miasta K., także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. W związku bowiem z dokonaniem zgłoszenia przez [...] S.A. w dniu [...] ostatni dzień 14 dniowego terminu o jakim była mowa w art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego ( w jego ówczesnym brzmieniu ) przypadał na dzień [...] kiedy to, jak już wyżej wskazano weszła w życie ustawa nowelizująca.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosuje się do powyższych wskazań Sądu. W przypadku stwierdzenia, iż sposób w jaki zostały wykonane roboty budowlane mieści się w hipotezach zawartych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 2 bądź 4 Prawa budowlanego, wydane w sprawie decyzje organ nadzoru budowlanego skieruje bądź to do właścicieli lokali gdy ustalone istotne odstępstwa będą dotyczyły poszczególnych lokali mieszkalnych, bądź też do wspólnoty mieszkaniowej w przypadku gdy odstępstwa te będą dotyczyły części wspólnych budynku.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 przywołanej ustawy.
su.