II SA/GL 1959/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja paliwLPGprawo własnościsłużebnośćdostęp do drogi publicznejplan miejscowypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę stacji paliw, uznając, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością i zapewniony był dostęp do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi R. sp. z o.o. na decyzję Wojewody Śląskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą pozwolenia na budowę stacji paliw. Skarżąca zarzucała inwestorowi brak prawa do dysponowania nieruchomością oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że inwestor posiadał wymagane prawo do dysponowania nieruchomością, a dostęp do drogi publicznej był zapewniony poprzez służebność przejazdu i przechodu ustanowioną na działkach skarżącej na rzecz działek inwestycyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R. sp. z o.o. na decyzję Wojewody Śląskiego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i LPG. Skarżąca podnosiła, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ służebność ustanowiona na jej działkach obejmowała jedynie dojazd do innych nieruchomości, a nie działki objętej wnioskiem. Dodatkowo zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że linia zabudowy w planie miejscowym nie była jednoznacznie określona, a obowiązek uzgodnienia odprowadzenia wód opadowych z gestorem sieci był nieuzasadniony. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że inwestor legitymował się prawem własności do działek objętych wnioskiem, co przesądzało o jego uprawnieniu do ich zabudowania. Sąd uznał również, że dostęp do drogi publicznej był zapewniony poprzez służebność przejazdu i przechodu ustanowioną na działkach skarżącej na rzecz działek inwestycyjnych, a naruszenie przepisów proceduralnych nie miało wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ jest właścicielem działek objętych wnioskiem, a dostęp do drogi publicznej jest zapewniony poprzez służebność przejazdu i przechodu ustanowioną na działkach skarżącej na rzecz działek inwestycyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z prawa własności działek, na których ma być prowadzona inwestycja. Dostęp do drogi publicznej został zapewniony poprzez służebność ustanowioną na działkach skarżącej na rzecz działek inwestycyjnych, co jest zgodne z definicją dostępu do drogi publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 43

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.p.g.k. art. 2 § pkt 7a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.ś.o. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż jest jej właścicielem. Dostęp do drogi publicznej jest zapewniony poprzez służebność przejazdu i przechodu ustanowioną na działkach skarżącej na rzecz działek inwestycyjnych. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca nie wykazała, aby brak czynnego udziału uniemożliwił jej dokonanie czynności procesowej mającej wpływ na rozstrzygnięcie.

Odrzucone argumenty

Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na zakres służebności obciążającej działki skarżącej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału skarżącej w postępowaniu odwoławczym. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 75, 77, 80 k.p.a.) poprzez niesłuszne uznanie kompletności dokumentacji przedłożonej przez inwestora.

Godne uwagi sformułowania

Złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednak tylko skuteczne, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. Nie można w tym przypadku mówić również o naruszeniu interesu właściciela działek obciążonych, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

sędzia

Aneta Majowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dostępu do drogi publicznej oraz wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze służebnościami i dostępem do drogi publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z pozwoleniem na budowę, w szczególności prawa do dysponowania nieruchomością i dostępu do drogi publicznej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Prawo do budowy: Czy służebność na działce sąsiada blokuje inwestycję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1959/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Grzegorz Dobrowolski
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 5 ust. 1 pkt 9,  art. 35 roz. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. sp. z o. o. w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 października 2023 r. nr IFXIV.7840.3.33.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Śląski (dalej – Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia 10 października 2023 r. nr IFXIV.7840.3.33.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu odwołania C. Sp.k. w Z. (dalej – Inwestor), uchylił w całości decyzję nr [...] Prezydenta Miasta C. (dalej – organ I instancji) z dnia 14 lipca 2023 r. znak [...] i orzekł: o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu Inwestorowi - C. Sp.k., pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i LPG z myjniami oraz niezbędną infrastrukturą techniczną, technologiczną i zagospodarowaniem terenu na działkach o nr: [...], [...] i [...], obręb [...] - [...], położonych w C. , przy ul. G. .
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Po rozpatrzeniu wniosku Inwestora, organ I instancji decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i LPG z myjniami oraz niezbędną infrastrukturą techniczną, technologiczną i zagospodarowaniem terenu na działkach w C. przy ul. G. o nr ewidencji gruntów [...], [...], [..]. obręb [...] – [...].
W uzasadnieniu wskazano, że Spółka została wezwana postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego. W wyniku ponownej weryfikacji wspomnianego dokumentu organ stwierdził, że nie wszystkie uchybienia zostały wyeliminowane. Mianowicie w jego ocenie, projekt budowlany jest niezgodny uchwałą Rady Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w C. w dzielnicy [...] w rejonie ulic: [...] , [...] , [...] i granicy miasta (t.j. Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...]r. poz. [...] – dalej Plan miejscowy). Uwaga ta dotyczy błędnego naniesienia na mapę do celów projektowych nieprzekraczalnej linii zabudowy z Planu miejscowego. W konsekwencji lokalizacja budynku stacji narusza wskazaną w Planie miejscowym linię zabudowy. Ponadto stwierdzono, że Inwestor przedłożył tylko i wyłącznie pismo MZD z dnia [...] r. nr [...] określające warunki techniczne na wykonanie odprowadzenia wód opadowych. Jak zauważył Prezydent Miasta, z pisma tego wynika, że projekt odwodnienia należy przedstawić MZD do ostatecznego uzgodnienia. Tymczasem rozwiązanie projektowe kanalizacji deszczowej musi być zawarte w projekcie zagospodarowania terenu, który podlega zatwierdzeniu przy udzielaniu pozwolenia na budowę. W tej sytuacji, tj. nieuzupełnienia projektu budowlanego w zakreślonym terminie, organ I instancji - powołując się na art. 35 ust. 5 pkt 1 u.p.b. - wskazał, że był zobligowany do negatywnego ustosunkowania się do wniosku Inwestora.
W odwołaniu z dnia 31 lipca 2023 r. Inwestor wniósł o zmianę rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w trybie art. 132 k.p.a., ewentualnie o jego uchylnie przez organ II instancji i wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem Inwestora. W uzasadnieniu podkreślono, że linia zabudowy w planie miejscowym nie jest zwymiarowana, a odległość podana przez Prezydenta Miasta jest nieprecyzyjna (ok. 10,5 m). Zwrócono uwagę, że skala rysunku planu (1:2000) nie pozwala na jednoznaczne określenie przebiegu linii zabudowy względem drogi. Niezależnie od tego wskazano, że budynek stacji został zaprojektowany z uwzględnieniem zasady wyznaczenia linii zabudowy sprecyzowanej w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. a Planu miejscowego. Na marginesie podniesiono, że niejednoznaczne zapisy Planu miejscowego winny być rozstrzygane na korzyść Inwestora. Negatywnie odniesiono się również do obowiązku uzgodnienia rozwiązania sposobu odprowadzenia wód opadowych z terenu inwestycji z dysponentem sieci, czyli z MZD w C. . Według Inwestora, w myśl art. 33 ust. 1a u.p.b. pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może nie obejmować przyłączy wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 23 u.p.b., które są wymagane dla takiego obiektu. Dlatego też wskazano, że dopiero po opracowaniu projektu przyłącza do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej, zostanie on uzgodniony dysponentem sieci, zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi.
Wojewoda uwzględnił odwołanie, w związku z czym decyzją z dnia 10 października 2023 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie pierwszoinsatncyjne i orzekł o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu Inwestorowi pozwolenia na budowę dla planowanego przedsięwzięcia.
W motywach decyzji organ odwoławczy zgodził się z Inwestorem, że Plan miejscowy, w części opisowej, nie określa odległości nieprzekraczalnej linii zabudowy od granicy działki budowlanej w sposób jednoznaczny, tj. poprzez wskazanie konkretnej odległości w jednostce miary. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 pkt 1 lit. a Planu miejscowego przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy określony został na rysunku planu jako kontynuacja linii zabudowy wyznaczonej przez istniejące budynki znajdujące się w najmniejszej odległości od pasa drogowego, przy czym nie może być ona niezgodna z art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 645 z późn. zm. – dalej u.d.p.). Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że naniesienie nieprzekraczalnej linii zabudowy na mapę do celów projektowych wymaga dokonania analizy terenowej i ustaleń rysunku planu miejscowego. Takiego odwzorowania może dokonać wyłącznie geodeta, o czym stanowi art. 27a pkt 1 u.p.b. i art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm. – dalej u.p.g.k.). Podkreślił przy tym, że mapa do celów projektowych jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Z tego też względu – jak podkreślił Wojewoda – cechuje ją szczególna moc dowodowa. W tej sytuacji – zdaniem Wojewody - organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do ich kontroli. Dodał także, iż organ I instancji nie przedstawił dowodów, które podważyłyby prawidłowość przedłożonej przez Inwestora mapy do celów projektowych z naniesioną linią zabudowy.
W dalszej kolejności Wojewoda wyraził pogląd, że nałożenie na Inwestora obowiązku przedłożenia uzgodnienia warunków technicznych odprowadzania wód opadowych z gestorem sieci kanalizacji deszczowej nie znajduje podstawy prawnej. Mianowicie żaden przepis prawa nie przewidują takiego obowiązku. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta naruszył zasadę legalności (art. 6 k.p.a.), gdyż brak jest podstaw prawnych do takiego działania organu administracji.
Organ odwoławczy sprawdził zgodność projektowanej inwestycji z wymogami, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.p.b. nie znajdując w tym obszarze żadnych uchybień. Uznał również, iż przedłożona przez Inwestora dokumentacja jest kompletna. Dostrzegł przy tym, że Inwestor złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej prawidłowo wypełnione oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 u.p.b.).
Konkludując Wojewoda stwierdził, że wobec spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 u.p.b. zobligowany był pozytywnie ustosunkować się do wniosku Inwestora.
W skardze z dnia 9 listopada 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R. z o.o. w K. (dalej – Skarżąca, Spółka) zarzuciła decyzji Wojewody:
1) naruszenie prawa materialnego, a to:
a) art. 3 ust. 11 u.p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż Inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, podczas gdy nie ma on żadnego tytułu prawnego legitymującego go do dysponowania działkami nr [...] oraz [...], stanowiącymi własność Skarżącej, w celu dojazdu do działki nr [...](wjazd z drogi publicznej - ul. [...]) oraz spełnienia wymogu drogi pożarowej;
b) art. 28 ust. 1 i 1a w związku z art. 36 u.p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
c) art. 33 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 4 u.p.b. poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż Inwestor spełnił wymogi warunkujące uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu Il-instancyjnym;
b) art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i w konwencji niesłuszne uznanie, że dokumenty przedłożone przez Inwestora pozwalają na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
Spółka wskazała, że należące do niej działki o nr [...] i [...] są obciążone służebnością przejazdu, przechodu i podłączenia mediów na rzecz każdoczesnego właściciela działek ewidencyjny nr [...] i [...] . Oznacza to, że nie może się poprzez nie odbywać komunikacja na teren działki nr [...] , a która także objęta jest wnioskiem Inwestora. Tym samym – według Skarżącej - Inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane. Według Skarżącej, oświadczenie złożone w tym zakresie, wobec sygnalizowanych przez Spółkę wątpliwości, winno zostać zweryfikowane przez organ odwoławczy. W konsekwencji – zdaniem Spółki - doszło także do naruszenia art. 28 ust. 1 i 1a w związku z art. 36 u.p.b. oraz art. 33 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 4 u.p.b., gdyż Inwestor nie przedłożył dokumentacji pozwalającej na uznanie, że zostały spełnione warunki dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W dalszej kolejności Spółka zasygnalizowała, że nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym wobec czego nie mogła podnieść powyższej okoliczności dotyczącej zakresu służebności obciążającej jej działki, co przełożyło się na wynik postępowania. W końcowej części uzasadnienia skargi Spółka zarzuciła Wojewodzie, że nie przedsięwziął żadnych czynności dla zbadania zgodności ze stanem faktycznym oświadczenia Inwestora o dysponowaniu nieruchomościami na cele budowlane.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów Spółki wyjaśnił, że działki nr [...] i [...] nie są objęte zamierzeniem inwestycyjnym. Mają one jedynie zapewnić nieruchomości inwestycyjnej dostęp do drogi publicznej. Nie ma zatem potrzeby, aby Inwestor posiadał prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami, po których odbywa się dojazd do działki inwestycyjnej. Wojewoda stwierdził, iż objęcie obszarem inwestycji także działki o nr [...] nie narusza warunków wykonywania służebności, gdyż działka ta nie graniczy z nieruchomością Skarżącej. Zatem służebność ustanowiona na działkach o nr [...] i [...] obsługiwać będzie wyłącznie grunty o nr [...] i [...] . Natomiast dojazd do działki nr [...] odbywać się będzie poprzez działki o nr [...] i [...] , co - z uwagi na fakt, iż wszystkie te grunty są własnością Inwestora - jest dopuszczalne. Zajmując się zarzutem niezapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, Wojewoda wyjaśnił, że jedyną czynnością w nim podjętą było wydanie zaskarżonej decyzji, która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi Spółki. Organ odwoławczy oznajmił ponadto, że badał kwestię zapewnienia dostępu działek inwestycyjnych do drogi publicznej, choć nie odniósł się do tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik Inwestora w piśmie z dnia 10 stycznia 2024 r. wniósł o oddalenie skargi, a także o zasądzenie od Spółki na rzecz Inwestora kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W jego motywach w pełni zaakceptowano argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody [...] z dnia 10 października 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i LPG z myjniami oraz niezbędną infrastrukturą techniczną, technologiczną i zagospodarowaniem terenu na działkach o nr: [...] , [...] i [...] , położonych w C. , przy ul. G. .
Spór koncentruje się wokół tego, czy Inwestor spełnił wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu pozwolenia na budowę, a także czy dokumentacja złożona przez Inwestora jest kompletna. Wątpliwości w tej materii wiążą się z kwestią zgodności ze stanem faktycznym oświadczenia Inwestora o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, w zakresie działek poprzez które odbywać się będzie wjazd na teren inwestycyjny. Spółka podkreśla, że obsługa komunikacyjna wszystkich trzech działek w obszarze inwestycyjnym przebiegać będzie poprzez nieruchomość stanowiącą jej własność. Tymczasem jest ona obciążona prawem służebności wyłącznie na rzecz działek o nr [...] i [...] . W tej sytuacji – według Skarżącej – działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, ponieważ nie korzysta ona ze wspomnianego wcześniej prawa służebności gruntowej. Zasygnalizowano przy tym, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w razie pojawiających się niejasności winno być poddane weryfikacji, a tego zaniechał organ odwoławczy. Spółka twierdzi ponadto, że z uwagi na pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym nie mogła wskazać na powyższy problem, co przełożyło się na wynik postępowania.
Przystępując do rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego;
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby
samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Zasygnalizowania wymaga, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, co jednoznacznie wynika z art. 35 ust. 4 u.p.b. Przepis ten stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 u.p.b. oraz w art. 32 ust. 4 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Oprócz spełnienia warunków określonych w przywołanym wcześniej art. 35 ust. 1 u.p.b., Inwestor zobowiązany jest złożyć oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b.). Samo pojęcie "dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 u.p.b. Należy przez nie rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W procesie inwestycyjnym, a w szczególności na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę, posiadanie prawa do nieruchomości, na której planowane są roboty budowlane jest jednym z kluczowych aspektów. Podnieść należy, że prawo do dysponowania nieruchomością nie zostało ograniczone wyłącznie do wykazania tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ale obejmuje też ograniczone prawo rzeczowe oraz stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Tak szeroki zakres wykazania prawa do dysponowania nieruchomością obejmuje wyrażenie zgody na wykonywanie robót budowlanych (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 526/20, Lex nr 3506274). Przy czym zwrócić należy uwagę, że art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. wymaga złożenia stosownego oświadczenia, a nie udokumentowania posiadanego przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2111/20, Lex nr 3404393). Zatem złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednak tylko skuteczne, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (zob. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 1950/21, Lex nr 3436503).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy przypomnieć przyjdzie, że Spółka stoi na stanowisku, że Inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowalne. Twierdzenie to wiąże z zakresem służebności obciążającej należące do niej działki o nr [...] i [...] . Mianowicie służebność przejazdu, przechodu i podłączenia mediów ustanowiono na rzecz każdoczesnego właściciela działek ewidencyjny o nr [...] i [...] . Nie odnosi się ona natomiast do działki nr [...] , która również objęta jest wnioskiem Inwestora. W tej sytuacji, według Skarżącej, dostęp do niej nie może odbywać poprzez jej działki, a to wyklucza jej dostęp do drogi publicznej.
Zajmując się tym zarzutem wskazać należy, że Inwestor finalnie we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wymienił działki o nr [...] , [...] i [...] . To właśnie na ich obszarze ma być zrealizowana inwestycja. Skoro roboty budowlane mają być prowadzone na wskazanych działkach, to Inwestor winien legitymować się prawem, które upoważnia go do tego rodzaju działań. Kwestia dysponowania przez Inwestora takim prawem do działek wymienionych we wniosku, nie jest kwestionowana przez Skarżącą. Nadmienić należy, że w aktach sprawy zalegają "Wyrysy z mapy ewidencyjnej i wypisy z rejestru gruntu", które dowodzą, że działki o nr [...] , [...] i [...] stanowią własność Inwestora. Wobec tego, że roboty budowlane nie będą prowadzone na działkach o nr [...] i [...] (własność Skarżącej), to Inwestor nie musi dysponować prawem do dysponowania nimi na cele budowlane.
Natomiast czym innym jest zagadnienie skomunikowania obszaru inwestycyjnego z drogą publiczną. Tytułem porządku należy wyjaśnić, że w myśl art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W niniejszym przypadku dostęp do drogi publicznej zapewniony został właśnie poprzez działki należące Spółki o nr [...] i [...] , które obciążone są służebnością przechodu i przejazdu na rzecz działek o nr [...] i [...] . Brak w tej enumeracji działki nr [...] nie uprawnia automatycznie do twierdzenia, że nie posiada ona takiego dostępu. Jak trafnie zauważył to Wojewoda w odpowiedzi na skargę, Inwestor w ramach uprawnień właścicielskich do nieruchomości władnących ma prawo przejazdu z działek o nr [...] i [...] na teren działki nr [...] i odwrotnie. Tym samym przyjąć należy, że inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej.
Nie można w tym przypadku mówić również o naruszeniu interesu właściciela działek obciążonych, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. Otóż niedogodności dla Skarżącej płyną nie tyle z realizacji inwestycji, co z obciążenia działek służebnością przechodu i przejazdu. Zatem nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. Jedynie na marginesie podnieść należy, że wskazane ograniczone prawo rzeczowe nie wyklucza wykorzystywania nieruchomości władnących do działalności gospodarczej. Oznacza to, że bez względu na sposób użytkowania nieruchomości przez Inwestora, Spółka zobligowana jest umożliwić dostęp do działek władnących poprzez działki obciążone.
Konkludując stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 3 pkt 11 u.p.b. Spółka de facto wiązała nie tyle z prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a z brakiem dostępu całego obszaru inwestycyjnego do drogi publicznej. Niemniej jednak przyjąć należy, że złożone oświadczenie przez Inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej jest zgodne z rzeczywistością. Otóż legitymuje się on wyłącznym prawem własności do działek objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, co przesądza o jego uprawnieniu do ich zabudowania. Ponadto jak wykazano powyżej, teren przedsięwzięcia budowlanego jest skomunikowany z droga publiczną. Ustalenia te pozwalają na stwierdzenie o niezasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Nie można również przychylić się do twierdzenia Spółki o naruszeniu przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim ustosunkowania się wymaga zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Według Skarżącej, nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym wskutek czego nie mogła zasygnalizować omawianego wcześniej problemu. Następstwem tego zaniechania było – zdaniem Spółki – udzielenie pozwolenia na budowę stacji paliw. Zajmując się tym zagadnieniem zgodzić się należy co do tego, że organy na każdym etapie postępowania winny zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednak nie zawsze uchybienie tej powinności dyskwalifikuje wydane rozstrzygnięcie. Aby naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. stanowiło podstawę do uchylenia decyzji to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu), co przełożyło się na wynik sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2635/19, Lex nr 3516781; z dnia 20 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2157/20, Lex nr 3604958). W niniejszej sprawie do takiej sytuacji nie doszło. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Pozwala to na stwierdzenie, że był on znany Spółce i co do którego mogła i wypowiedziała się przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta. Ponadto Skarżąca nie wykazała, że dysponowała dowodami, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. W tej sytuacji uchybienie obowiązkom z art. 10 § 2 k.p.a. nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższego brak jest podstaw dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Otóż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a Wojewoda dokonał prawidłowej jego oceny, czemu dał wyraz w sporządzonym uzasadnieniu. Zgodzić się należy również z organem odwoławczym, iż spełnione zostały warunki z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 u.p.b. co obligowało go do udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 u.p.b.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI