Orzeczenie · 2026-05-29

II SA/Gl 193/26Wznowienie postępowania świadczenie pielęgnacyjne wyrok TK

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjnewznowienie postępowaniaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o świadczeniach rodzinnychpublikacja orzeczeńwejście w życie orzeczeńniepełnosprawnośćopieka nad rodzicem

Sprawa dotyczyła skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący wnioskował o wznowienie postępowania, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2025 r. (sygn. akt SK 33/23), który orzekł o niezgodności art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP. Wyrok ten dotyczył sytuacji osób sprawujących wyłączną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i rezygnujących z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo wznowienia postępowania, odmówiło uchylenia decyzji, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a tym samym nie wszedł w życie zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. W związku z tym wniosek o wznowienie postępowania został uznany za przedwczesny. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę uchylenia decyzji i wadliwe zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z Konstytucją RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Sąd uznał, że do czasu publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw, nie można mówić o jego wejściu w życie i skutkach prawnych, co uniemożliwia skorzystanie z podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145a k.p.a. Sąd zaznaczył, że choć Kolegium błędnie wydało decyzję o odmowie uchylenia zamiast postanowienia o odmowie wznowienia, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK został wydany, ale nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego przed jego ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw, ponieważ nie wszedł on jeszcze w życie i nie wywołał skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Do czasu publikacji wyrok TK nie uzyskuje mocy powszechnie obowiązującej, co uniemożliwia skorzystanie z podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145a k.p.a.

Czy błędne oznaczenie przez organ odwoławczy formy rozstrzygnięcia (decyzja zamiast postanowienia) w sytuacji odmowy wznowienia postępowania stanowi istotne naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku błędne oznaczenie formy rozstrzygnięcia nie było na tyle istotne, aby konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ obie formy (decyzja o odmowie uchylenia i postanowienie o odmowie wznowienia) wywoływały te same skutki prawne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, wydana z powodu braku podstawy wznowieniowej, ma charakter procesowy i jej wydanie jest konsekwencją ustaleń faktycznych. Wobec tego, mimo formalnego uchybienia, nie wpłynęło to na możliwość uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 grudnia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1102/2025/14963 w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej wyłączną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i w związku z tym rezygnującej z zatrudnienia.

u.ś.r. art. 17 § 1a pkt 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej wyłączną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i w związku z tym rezygnującej z zatrudnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 71 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie, ponieważ nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został skutecznie opublikowany w Zbiorze Urzędowym Trybunału Konstytucyjnego oraz Biuletynie Informacji Publicznej Rzecznika Praw Obywatelskich, a zaniechanie publikacji w Dzienniku Ustaw nie może powodować uznania braku spełnienia przesłanki z art. 145a § 1 k.p.a. • Organ odwoławczy bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w identycznym stanie faktycznym i prawnym, odmawiając uchylenia decyzji z powodu braku publikacji wyroku TK, podczas gdy uprzednio postanowił o wznowieniu postępowania na podstawie tego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

wyrok TK nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a tym samym nie wszedł jeszcze w życie • nie można przyjmować, że wyrok ten wywołał skutek prawny w postaci usunięcia z systemu prawnego niekonstytucyjnego rozumienia art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 u.ś.r. • ogłoszenie orzeczenia TK w dzienniku urzędowym nie ma charakteru wyłącznie technicznego, lecz stanowi konstytucyjnie określony warunek jego wejścia w życie i wywołania skutków prawnych w sferze powszechnie obowiązującej • do czasu ogłoszenia wyrok TK nie uzyskuje przymiotu skuteczności normatywnej w porządku prawnym • postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Artur Żurawik

członek

Rafał Wolnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK został wydany, ale nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z publikacją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Wyrok TK wydany, ale nie obowiązuje? WSA wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst