II SA/Gl 1915/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę właściciela nieruchomości na decyzję Wojewody Śląskiego ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości w celu budowy stacji transformatorowej.
Właściciel nieruchomości zaskarżył decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z części jego działki na potrzeby budowy stacji transformatorowej i linii kablowej SN/15kV. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące niewłaściwości organu, przebiegu inwestycji oraz braku powołania biegłego. Sąd administracyjny uznał, że przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały spełnione, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Sprawa dotyczyła skargi L. J. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą Spółce T SA na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości skarżącego (działka nr [...] o pow. 1260 m2) poprzez zezwolenie na budowę stacji transformatorowej i linii kablowej SN/15kV. Skarżący zarzucał niewłaściwość Starosty, tendencyjny przebieg inwestycji oraz brak powołania biegłego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, wskazując na spełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1 u.g.n.: cel publiczny (infrastruktura energetyczna), zgodność z planem miejscowym oraz przeprowadzenie rokowań z właścicielem, które zakończyły się niepowodzeniem. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że inwestycja stanowi cel publiczny, jest zgodna z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo że właściciel nie wyraził zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty dotyczące niewłaściwości organu, przebiegu inwestycji i rokowań za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, Starosta jest właściwym organem, ponieważ postępowanie dotyczyło wyłącznie nieruchomości będącej własnością skarżącego, a Powiatowi nie przysługiwał status strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut niewłaściwości organu jest nieuzasadniony, gdyż postępowanie administracyjne dotyczyło konkretnej nieruchomości i jej właściciela, a nie Powiatu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pozwala Staroście na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z rokowań.
Pomocnicze
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje cele publiczne, w tym budowę i utrzymywanie urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje krąg stron postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Prawo energetyczne art. 3 § 24
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Odpowiedzialność operatora systemu przesyłowego.
Prawo energetyczne art. 9c § 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Obowiązki operatora systemu przesyłowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja stanowi cel publiczny. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzono rokowania z właścicielem, które zakończyły się niepowodzeniem. Starosta był właściwym organem do prowadzenia postępowania. Skarżący nie wykazał naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwość organu pierwszej instancji (Starosty). Tendencyjny przebieg instalacji średniego napięcia. Obowiązek powołania biegłego geodety. Pominięcie obligatoryjnego trybu rokowań z udziałem pełnomocnika skarżącego. Naruszenie zasady praworządności poprzez przerzucenie ciężaru inwestycji na osobę prywatną.
Godne uwagi sformułowania
Ograniczenie to jest jednym ze szczególnych przypadków wywłaszczenia, bowiem właściciel (użytkownik wieczysty) ograniczony zostaje w sposobie korzystania ze swej nieruchomości. Ani w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani w odwołaniu właściciel nieruchomości, nie kwestionował poprawności negocjacji. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie każda realizacja celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. jest inwestycją celu publicznego.
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, w szczególności w kontekście budowy infrastruktury elektroenergetycznej, wymogów rokowań i zgodności z planem miejscowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji transformatorowej i linii kablowej, a także konkretnych zapisów planu miejscowego. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności faktyczne każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji prawa własności z interesem publicznym w zakresie infrastruktury energetycznej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Sąd rozstrzygnął spór o budowę stacji transformatorowej na prywatnej działce: czy interes publiczny zawsze wygrywa z prawem własności?”
Dane finansowe
WPS: 150 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1915/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Beata Kalaga-Gajewska Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 124 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi L. J. (J.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 października 2023 r. nr NWXIV.7581.4.51.2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z 10 sierpnia 2021 r., T SA z siedzibą w K. (dalej Spółka)), zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji (w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości położonej w Z. (obręb Z.), oznaczonej jako działka [...] o powierzchni 1260 m2, stanowiącej własność L. J., objętej księgą wieczystą [...] - poprzez zezwolenie na budowę stacji transformatorowej prefabrykowanej z telemechaniką oraz elektroenergetycznej linii kablowej SN/15kV (o powierzchni zajętości 10,4 m2, tożsamej z powierzchnią niezbędną do wykonania inwestycji). Do wniosku załączono mapę z zaznaczonym terenem, na którym będą realizowane prace i dokumentację dotyczącą uzyskania zgody na dobrowolne wejście na nieruchomość. Właścicielem działki [...] jest L. J. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta [...] decyzją z 21 lipca 2023 r. znak [...], ograniczył (w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.) sposób korzystania z części działki [...] poprzez zezwolenie Spółce na budowę stacji transformatorowej prefabrykowanej z telemechaniką oraz elektroenergetycznej podziemnej linii kablowej SN/15kV (o powierzchni zajętości 10,4 m2, tożsamej z powierzchnią niezbędną do wykonania inwestycji) - zgodnie z załącznikiem mapowym, stanowiącym integralną część decyzji. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Z. przewiduje na działce [...] budowę infrastruktury technicznej oraz że budowa infrastruktury służącej do przesyłania energii elektrycznej jest celem publicznym. Przyjął, że inwestor przeprowadził negocjacje, w wyniku których nie doszło do zawarcia porozumienia (uzyskania zgody właściciela nieruchomości na ustanowienie służebności przesyłu). Podniósł, że właściciele działek sąsiednich nie są stronami postępowania. Uznał, że Spółka spełniła przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Od decyzji tej odwołał się właściciel nieruchomości podnosząc, że : - starosta nie jest uprawniony do prowadzenia przedmiotowego postępowania. W ocenie odwołującego stroną tego postępowania jest powiat [...], będący posiadaczem samoistnym nieruchomości, która może być alternatywnie obciążona służebnością przesyłu ustanowioną na rzecz właściciela sieci elektroenergetycznej - co jest konsekwencją ograniczeń zawartych w decyzji starosty; - przebieg instalacji średniego napięcia został zaprojektowany w sposób tendencyjny, pożyteczny dla interesu powiatu, natomiast szkodliwy dla właściciela działki [...]. W ocenie odwołującego w ten sposób starosta poszerzył niejako zakres ingerencji Państwa w prawo prywatnej własności, - organ nie powinien był kierować się wnioskami inwestora, ani sporządzoną przez niego mapą, lecz był obowiązany powołać bezstronnego biegłego geodetę, który wyznaczyłby linię służebności przesyłu. Odwołujący zwrócił się przy tym do organ II instancji o powołanie biegłego geodety, w celu przeprowadzenia dowodu w ww. zakresie. W ocenie odwołującego załączenie do decyzji mapy przedłożonej przez inwestora prawdopodobnie nastąpiło wbrew prawu. Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może, z urzędu albo na wniosek, ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody (art. 124 ust. 1 u.g.n.). Ograniczenie to jest jednym ze szczególnych przypadków wywłaszczenia, bowiem właściciel (użytkownik wieczysty) ograniczony zostaje w sposobie korzystania ze swej nieruchomości. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, które przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3 art. 124). Budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń są celami publicznymi (art. 6 pkt 2 u.g.n.). W ocenie organu zostały w sprawie spełnione przesłanki ograniczenia prawa własności, gdyż: - zaplanowana inwestycja stanowi cel publiczny; - ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; - przeprowadzono (zakończone niepowodzeniem) rokowania z właścicielem nieruchomości dobrowolne wyrażenie zgody na jej udostępnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zaś, że: 1) Przedmiotowa inwestycja dotyczy usytuowania nowych elektroenergetycznych urządzeń do dystrybucji energii elektrycznej, tj.: podziemnego kabla elektroenergetycznego SN.15kV wraz ze współbieżną kanalizacją kablową. Rodzaj inwestycji, jej zakres i przebieg został przedstawiony przez Spółkę (publicznego operatora linii przesyłowych) we wniosku oraz na załączniku graficznym. 2) Działka [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej zwanym m.p.z.p.), zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Z. z [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]). Zgodnie z wypisem i wyrysem z m.p.z.p. z 18 lipca 2022 r. znak [...] działka [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem 4MN1, 5PP, KDz (jednostka C3.2), którego funkcją podstawową jest: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami w budynkach, zabudowa przemysłowa oraz tereny dróg publicznych zbiorczych (§ 39 m.p.z.p.), natomiast uzupełniającą: sieci, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej (§ 61 m.p.z.p.). 3) Jak wynika z dokumentacji dotyczącej rokowań Spółki pismami z 5 października 2021 r. i 21 stycznia 2022 r. występowała do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na odpłatne (za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 150,00 zł) udostępnienie części działki [...] w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. W pismach tych przedstawiono dokładny opis inwestycji (z mapą usytuowania linii elektroenergetycznej z pasem budowlano-montażowym) oraz propozycję ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu z tytułu ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości (załączono też umowę z propozycją z tego tytułu). Pisma te pozostały bez odpowiedzi, natomiast jak wynika z załączonych do wniosku zwrotnych potwierdzeń odbioru, zostały one doręczone. W celu uzyskania zgody pełnomocnik inwestora spotkał się też osobiście z właścicielem nieruchomości (dowód: notatka z 9 czerwca 2021 r.). Ani w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani w odwołaniu właściciel nieruchomości, nie kwestionował poprawności negocjacji. Z treści odwołania wynika ponadto, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na dobrowolne jej udostępnienie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że: - nie można się zgodzić z odwołującym, że powiat [...] jest stroną kontrolowanego postępowania. Jak już wyżej wskazano, to komu przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem status strony ma każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kontrolowane postępowanie dotyczy wyłącznie ograniczenia sposobu korzystania z części działki [...], której właścicielem jest odwołujący się, natomiast powiat [...] nie ma żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości. Nie ma także znaczenia w sprawie stan prawny sąsiednich działek, po których mogą ewentualnie zostać poprowadzone urządzenia przesyłowe i które być może są własnością powiatu czy gminy. W ocenie Wojewody Śląskiego Starosta był uprawniony do prowadzenia kontrolowanego postępowania, nie było więc podstaw do jego wyłączenia, jak sugeruje pełnomocnik odwołującego. Ponadto kwestię tę Wojewoda analizował w postępowaniu zakończonym ww. postanowieniem z 7 lipca 2023 r. znak NWXIV.7581.8.5.2023 r., którym odmówił wyłączenia Starosty z prowadzenia przedmiotowego postępowania oraz ponownie na wniosek pełnomocnika odwołującego o zmianę tego postanowienia - na który udzielono odpowiedzi pismem z 23 sierpnia 2023 r. Wojewoda Śląski podtrzymał zaprezentowane w nich stanowisko, że nie było podstaw do wyłączenia Starosty, ani zmiany ww. postanowienia z 7 lipca 2023 r., - postępowanie nie dotyczy ustalenia lokalizacji linii elektroenergetycznej, lecz ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenia publicznemu operatorowi sieci elektroenergetycznych zezwolenia na posadowienie urządzeń, w związku z realizacją celu publicznego. Zarówno Starosta, jak i Wojewoda, nie mają uprawnień do badania możliwości innego usytuowania linii, weryfikowania prawidłowości ich obecnie zaplanowanego przebiegu, ani też zasadności i celowości tej inwestycji. Zatem zastrzeżenia dotyczące zakresu inwestycji, w tym jej lokalizacji, nie mogły odnieść skutku, gdyż nie mają one wpływu na prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia, - operator systemu przesyłowego, do którego zalicza się inwestor, jest odpowiedzialny za długoterminowe planowanie rozwoju zdolności sieci elektrycznych w celu zaspokajania uzasadnionych potrzeb w zakresie przesyłania energii elektrycznej, jej dystrybucji, a także w zakresie rozbudowy sieci, a tam gdzie ma to zastosowanie, rozbudowy połączeń z innymi sieciami. Ponadto operator zajmujący się przesyłaniem energii elektrycznej jest odpowiedzialny za ruch sieciowy w systemie przesyłowym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami energii elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 24 i art. 9c ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne). Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Wojewodzie Śląskiemu: 1) nieuwzględnienie podnoszonego w toku postępowania zarzutu niewłaściwości organu pierwszej instancji w związku z obligatoryjnym wyłączeniem Starosty [...] od udziału w sprawie, tj. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (a tym samym również art. 138 § 2 k.p.a.) w związku z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a.; to uchybienie jest następstwem błędnej wykładni przepisu art. 124 ust. 8 u.g.n., 2) pominięcie przez organ odwoławczy, w ślad za organem 1 instancji, obligatoryjnego trybu rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 2 u.g.n., z udziałem pełnomocnika skarżącego, 3) naruszenie zasady praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.), poprzez takie ukształtowanie rzekomego przedmiotu postępowania, aby Powiat [...] , reprezentowany przez organ I instancji w sposób zabroniony przepisem art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., nie poniósł uszczerbku majątkowego, lecz aby cały ciężar związany z realizacją danego odcinka inwestycji celu publicznego przerzucić na skarżącego, jako osobę prywatną. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji w aspekcie prawa materialnego wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 - dalej u.g.n.), w szczególności art. 124 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio. Z powołanych przepisów wynika, że ocena zgodności z prawem decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości powinna obejmować trzy aspekty: prawidłowość rokowań, istnienie celu publicznego i zgodność z m.p.z.p. Odnośnie do tej pierwszej kwestii w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że ustawodawca nie wskazał konkretnie, w jaki sposób maja wyglądać rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n. Ponadto, sąd nie jest uprawniony do badania np. kwot wskazanych w rokowaniach. Jednakże istotne jest, iż możliwe jest dokonanie badania pozorności rokowań, a to ze względu na konieczność przedłożenia razem z wnioskiem dokumentów wskazujących na przeprowadzone rokowania. Wskazać należy na możliwość naruszenia art. 124 u.g.n. a to poprzez nadużywanie tego prawa i składanie drugiej stronie propozycji, która z oczywistych względów nie zostanie przyjęta (np. brak wskazania kwoty odszkodowania). Z kolei definicja celu publicznego znajduje się w art. 6 u.g.n. Nie każda realizacja celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. jest inwestycją celu publicznego. Wynika to z łącznego odczytywania powyższej przesłanki razem z tą, która ocenia, czy dane przedsięwzięcie jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym. Jednakże należy mieć na uwadze, iż doprowadzenie np. sieci gazowej do jednej nieruchomości nie stanowi inwestycji celu publicznego - w każdym przypadku należy badać, czy aktualnie zaspokojenie jednostki nie przyczynia się/nie stanowi realizacji szerokiego planu rozbudowy sieci, skutkującego poprawą funkcjonowania szerszej grupy odbiorców. Na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne) lub ponad lokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji. Ł. spełnienie tych przesłanek przesądza, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi pozwalające na zaliczenie do inwestycji celu publicznego (tak wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 466/22 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Odnosząc się z kolei do kwestii zgodności z m.p.z.p. wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem NSA im bardziej ogólne są postanowienia planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody ma starosta w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 u.g.n. Jednak owa ogólność planu nie może być posunięta aż tak daleko, aby plan w ogóle nie wskazywał przebiegu inwestycji, dopuszczając realizację inwestycji na całym obszarze planu (tak NSA w wyroku o sygn. akt I OSK 1887/20). Wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. powinno nastąpić zgodnie z zasadami ogólnymi prowadzenia postępowania administracyjnego określonymi w art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Poczynione ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe. Spełnione zostały przede wszystkim przesłanki przewidziane w art. 142 ust. 1 u.g.n. I tak: - inwestycja dotyczy usytuowania nowych elektroenergetycznych urządzeń do dystrybucji energii elektrycznej, tj.: podziemnego kabla elektroenergetycznego SN.15kV wraz ze współbieżną kanalizacją kablową. Takie przedsięwzięcie może zostać uznane za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., - działka [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej zwanym m.p.z.p.), zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Z. z [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] . z [...] r., poz. [...] ). Zgodnie z wypisem i wyrysem z planu położona jest na terenie oznaczonym symbolem 4MN1, 5PP, KDz (jednostka C3.2), którego funkcją podstawową jest: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami w budynkach, zabudowa przemysłowa oraz tereny dróg publicznych zbiorczych (§ 39 m.p.z.p.), natomiast uzupełniającą: sieci, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej (§ 61 m.p.z.p.). Zamierzenie jest zatem zgodne z planem miejscowym, - akta administracyjne zawierają dokumentację dotyczącą rokowań Spółki. Występowała ona pismami z 5 października 2021 r. i 21 stycznia 2022 r. do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na odpłatne (za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 150,00 zł) udostępnienie części działki [...] w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Przedstawiono dokładny opis inwestycji (z mapą usytuowania linii elektroenergetycznej z pasem budowlano-montażowym) oraz propozycję ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu z tytułu ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości (załączono też umowę z propozycją z tego tytułu). Pisma te pozostały bez odpowiedzi, natomiast jak wynika z załączonych do wniosku zwrotnych potwierdzeń odbioru, zostały one doręczone. W celu uzyskania zgody pełnomocnik inwestora spotkał się też osobiście z właścicielem nieruchomości (dowód: notatka z 9 czerwca 2021 r.). Ani w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani w odwołaniu właściciel nieruchomości, nie kwestionował poprawności negocjacji. Z treści odwołania od decyzji organu I instancji wynika ponadto, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na dobrowolne jej udostępnienie. W sprawie zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, ze nie są one uzasadnione. Przede wszystkim pozbawione są podstaw twierdzenia skarżącego, że Starosta [...] był organem niewłaściwym w sprawie. Prowadzone postępowanie dotyczyło bowiem wyłącznie nieruchomości będącej własnością skarżącego. Powiatowi [...] nie przysługiwał więc status strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie do końca jest zrozumiały zarzut, iż negocjacje toczyły się bez udziału pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik ten został ustanowiony do reprezentowania strony przed organami administracji a nie negocjacji z inwestorem. Odnosząc się do trzeciego z podniesionych zarzutów Sąd stwierdza, że Starosta [...] nie miał wpływu na "ukształtowanie rzekomego przedmiotu postępowania". Przedmiot ten określił wniosek inwestora. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI