II SA/Gl 191/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-04-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneprawo budowlanedecyzja administracyjnaskarżącyorgan administracjiuchylenie decyzjipostępowanie administracyjnesąd administracyjnygranice działki

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organ przekroczył swoje uprawnienia, ustalając szczegółowe usytuowanie budynku i nie wyjaśniając kwestii dostępu do drogi oraz udziału wszystkich stron postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez organy obu instancji, Sąd uznał, że organy przekroczyły swoje uprawnienia, ustalając szczegółowe usytuowanie budynku, nie wyjaśniły kwestii dostępu do drogi publicznej oraz nie ustaliły wszystkich stron postępowania, w tym spadkobierców zmarłej współwłaścicielki. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która dotyczyła warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego. Sprawa była wielokrotnie procedowana, a decyzje organów pierwszej i drugiej instancji były uchylane. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły prawo materialne i procesowe. Przede wszystkim, organ pierwszej instancji przekroczył swoje uprawnienia, ustalając w decyzji o warunkach zabudowy szczegółowe usytuowanie planowanego obiektu względem granic sąsiedniej działki, co należy do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych na etapie pozwolenia na budowę. Ponadto, organy nie wyjaśniły kwestii obsługi komunikacyjnej działek inwestora przez działkę gminną, nie uzasadniając tego rozstrzygnięcia. Sąd uznał również za zasadny zarzut skarżącego dotyczący braku wyjaśnienia udziału wszystkich współwłaścicieli działki, w tym spadkobierców zmarłej współwłaścicielki, co stanowiło naruszenie przepisów KPA. Z urzędu sąd zwrócił uwagę na brak wypisu z rejestru gruntów ze wskazaniem właścicieli sąsiednich działek. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, orzekając o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ustalający warunki zabudowy nie może szczegółowo określać usytuowania projektowanego obiektu względem granic sąsiednich działek, gdyż jest to kompetencja organów architektoniczno-budowlanych na etapie wydawania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że decyzja o warunkach zabudowy wyznacza ogólne kierunki inwestycji, a szczegółowe usytuowanie obiektu należy rozstrzygać w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (40)

Główne

u.p.z.p. art. 85 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 39 § ust. 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 42 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 44 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 87 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 44 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 44 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 101 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.p. art. 41 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 42 § ust. 1 pkt 3, 5, 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 46 § ust. 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 42 § ust. 1 pkt 4 i 5

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 18 § ust. 1 pkt 9 ppkt a

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 2 § pkt 12 i 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 4 § pkt 3a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.z.p. art. 42 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy ma węższy zakres niż na etapie pozwolenia na budowę.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 195

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 34 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.z.p. art. 47

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ przekroczył swoje uprawnienia, ustalając szczegółowe usytuowanie budynku w decyzji o warunkach zabudowy. Organ nie wykazał podstawy prawnej dostępu do drogi publicznej dla inwestycji. Organ nie ustalił wszystkich stron postępowania, w tym spadkobierców zmarłej współwłaścicielki.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące warunków wykonania kanalizacji deszczowej i odwodnienia gruntu. Zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa w kontekście intensywności zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej. Zarzut braku zgody Rady Miejskiej na zbliżenie budynku do działki gminnej.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu zarówno mającym wpływ na wynik sprawy z naruszeniem prawa materialnego jak i z mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik naruszeniem przepisów postępowania. Prezydent Miasta D. określając w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu szczegółowe usytuowanie planowanego obiektu budowlanego względem granic sąsiedniej działki nr C km. [...] przekroczył swoje uprawnienia wynikające z przepisów u.z.p. Kwestia szczegółowego usytuowania objętego postępowaniem budynku w stosunku do innych działek i obiektów budowlanych należy do właściwości organów architektoniczno budowlanych i będzie rozstrzygana w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na budowę. Należy przy tym podkreślić, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji orzeczenie w tym przedmiocie nie zostało w ogóle uzasadnione. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana w takim zakresie jak na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego – etapie pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kaznowska

członek

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie granic kompetencji organów administracji w postępowaniu o warunki zabudowy, obowiązek wyjaśniania stron postępowania, zasada legalizmu w działaniu organów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia, specyfika sprawy związana z zagospodarowaniem przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe problemy i pułapki w postępowaniach administracyjnych dotyczących warunków zabudowy, z naciskiem na przekroczenie kompetencji przez organy i zaniedbania proceduralne.

Sąd: Urzędnik nie może decydować o tym, gdzie dokładnie stanie Twój dom – to zadanie dla architekta!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 191/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kaznowska
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska, WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant ref. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...]/[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta D. działając na podstawie art. 2 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2, art. 42 ust. 1, art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym lub u.z.p./ oraz art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm. zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym/, po raz kolejny ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej przez Z. M. budowy domu jednorodzinnego położonego na działce nr A i B km. [...] przy ul. A w D..
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał na następujący stan faktyczny:
Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem inwestora Z. M. z dnia [...] 2003 r. Uprzednio wydana decyzja z dnia [...] r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy terenu została uchylona – na skutek odwołania się właściciela sąsiedniej nieruchomości P. P. – decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1107/98, LEX nr 44216 wyjaśnił, że Prezydent Miasta w wydanej decyzji nie określił warunków wynikających z przepisów szczególnych lecz błędnie przywołał przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto nie określił też warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji tylko poinformował z kim należy uzgodnić takie warunki, a także pominął kwestię ochrony interesów osób trzecich przywołując jedynie sam przepis prawa budowlanego stanowiący jak należy projektować obiekt ze względu na ochronę tych interesów.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta D. ustalił nowe warunki zabudowy terenu dla projektowanej inwestycji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że z uwagi na utratę z dniem 1 stycznia 2003 r. ważności miejscowego planu zagospodarowania decyzja ta została podjęta po przeprowadzeniu rozprawy w dniu [...] 2003 r. /organ błędnie wskazał datę
[...] 2003 r./ stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz po stwierdzeniu zgodności planowanej inwestycji ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, które określa teren obejmujący przedmiotową nieruchomość jako "obszar zabudowy mieszkaniowej", a następnie po uzgodnieniu z Wojewodą /art. 44 ust. 3 tej ustawy/. Wyjaśnił ponadto, że zgłoszone przez P. P., właściciela sąsiedniej nieruchomości, zastrzeżenia co do usytuowania jego budynku w odległości 0,4 m od granicy działki, nie mogą być brane pod uwagę, albowiem na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ nie może przesądzić kwestii szczegółowego położenia projektowanej inwestycji na działce inwestora. Takie rozstrzygnięcie zostanie bowiem podjęte w późniejszym etapie sprawy dotyczącym wydania stosownego pozwolenia na budowę.
W wyniku kolejnego odwołania właściciela sąsiedniej nieruchomości, który zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło również tę decyzję Prezydenta Miasta D. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy jako przyczynę uchylenia decyzji Prezydenta Miasta wskazał fakt nie przedstawienia Wojewodzie projektu decyzji /po uchyleniu przez Kolegium wcześniej wydanej decyzji w tej sprawie/, celem stwierdzenia zgodności z prawem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czym naruszony został art. 44
ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można bowiem było przyjąć, że obowiązek ten został zrealizowany poprzez postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], gdyż postanowienie to dotyczyło innej /wcześniej wydanej/ decyzji.
Zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego Prezydent Miasta D.. po raz wtóry przeprowadził rozprawę, o której zawiadomiono wszystkie strony postępowania, a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej przez Z. M. budowy domu jednorodzinnego położonego na działce nr A i B km. [...] przy ul. A w D..
Od decyzji tej właściciel sąsiedniej nieruchomości P. P. wniósł również odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 28, art. 30 § 4, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 101 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji, art. 85ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 3, art. 42 ust. 1 pkt 3, 5, 7, art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. w pkt VI dotyczącym terminu ważności decyzji i ustaliło ten termin na dzień [...] 2006 r., zaś w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymało w mocy. Jako podstawę prawną swojej decyzji powołało się SKO na art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sprawa od daty złożenia wniosku nie została załatwiona ostateczną merytoryczną decyzją, a okoliczność ta skutkuje stosowaniem w sprawie przepisów dotychczasowych, tj. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nieprawidłowe było zatem powołanie przez organ pierwszej instancji w pkt VI decyzji art. 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nie ma związku z określeniem ważności decyzji. Stąd w tym zakresie decyzja ta podlegała uchyleniu.
Jednocześnie powołując się na uprzednio wydane decyzje z dnia [...] r. i [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało na treść art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który traktuje o sposobie podjęcia decyzji w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem w gminie D. zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił moc obowiązującą. Ponieważ organ pierwszej instancji wykonał zalecenia zawarte w uprzednio wydanej decyzji odwoławczej z dnia [...] r., tj. uzyskał w sprawie stosowne postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]
r. nr [...], które orzeka o zgodności z prawem przedstawionych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego zamierzenia, brak było – zdaniem organu odwoławczego – podstaw do uwzględnienia odwołania. W odniesieniu natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów dot. naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przywołane zostały jedynie uprzednio wydane w tej sprawie decyzje z dnia [...] r. i [...] r.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Jako podstawę zaskarżenia przywołał podnoszone już wcześniej na etapie postępowania odwoławczego naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 28, art. 30 § 4, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 101 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 3, art. 42 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie odniosło się do podniesionych przez niego w odwołaniu z dnia [...] 2004 r. zarzutów, ani do dowodów z dokumentów, które dołączył do odwołania w ilości 7 szt., a które wcześniej nie były znane organowi. Chodzi między innymi o fakt śmierci M. M. – strony postępowania – współwłaścicielki działek nr A i B km. [...], o którym informował już we wniosku wniesionym do protokołu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. o zawieszenie postępowania, celem ustalenia jej następców prawnych /spadkobierców/, a następnie wezwania ich do udziału w sprawie. Wniosek ten nie został rozpoznany. Uchybienie to stanowi w ocenie skarżącego przesłankę do wznowienia postępowania, ewentualnie stwierdzenia nieważności wydanych decyzji. Takie postępowanie organu odwoławczego narusza nadto treść art. 15 Kpa. Do istoty wynikającej z tego przepisu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego należy bowiem dwukrotne merytoryczne rozpoznanie tej samej sprawy przez dwa różne organy. Dodatkowo argumentem przemawiającym za uchyleniem zaskarżonej decyzji jest również okoliczność niedoręczenia wszystkim stronom postępowania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r., które całkowicie bezpodstawnie stwierdza zgodność przeprowadzonego postępowania z prawem, oraz załącznika graficznego /szkic sytuacyjny z oznaczeniem inwestycji/ wymienionego w dziale III decyzji z dnia [...]r. stanowiącego jej integralną część.
Ponadto wątpliwości skarżącego budzi także fakt sporządzenia projektu decyzji, a następnie jej zatwierdzenia przez tą samą osobę, która nie zwróciła uwagi na to, że organ pierwszej instancji przy ponownym ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie uwzględnił stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonego w decyzjach z dnia [...] r. i [...] r. dot. szczegółowego położenia projektowanej inwestycji na działce inwestora, albowiem w działach I i II pkt a decyzji z dnia [...] r. ustalił szczegółowe usytuowanie budynku w odległości 1,5 metra od granicy działki [...] nr C km. [...]. Tym samym pominięto okoliczność, że właściciele dzialek nr A i B km. [...] nie uzyskali zgody właściciela działki nr C km. [...] tj. Gminy D. w formie uchwały Rady Miejskiej na takie usytuowanie budynku /art. 18 ust. 1 pkt 9 ppkt a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. z 2001 r. nr 42, poz. 159 z późn. zm./. Zdaniem skarżącego – organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, że w dziale II pkt a decyzji z dnia
[...] r. błędnie ustalono intensywność wykorzystania terenu ograniczając powierzchnię działek biologicznie czynnej do 30 %, co wpłynie negatywnie na wartość działki nr D km. [...] i znajdujących się na niej budynków, gdyż wielkość powierzchni terenów zielonych ma szczególnie duże znaczenie w otoczeniu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Tymczasem zgodnie z nieobowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego strefy V-M, w której znajdują się działki nr A i B km. [...], co najmniej 50 % powierzchni działki nie mogło być zabudowane i musiało być przeznaczone do urządzenia w formie zieleni przydomowej. Takie też warunki ustalono dla zagospodarowania terenu sąsiedniej działki nr D km. [...] stanowiącej jego własność. Działanie takie narusza jego zdaniem konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Powołując się na dział II pkt c decyzji z dnia [...] r. skarżący podkreślił również, że nie uwzględniono w niej faktu, iż działki nr A i B km. [...] nie posiadają dostępu do ulicy A przez działkę nr E km. [...] stanowiącej własność Gminy D.. Działka ta nie stanowi drogi publicznej ani drogi wewnętrznej a działki inwestora posiadają dostęp do drogi publicznej /ul. B/ przez jego działkę nr A. Obszernie wywodził też skarżący, że na działce nr E obciążonej służebnością drogi koniecznej na rzecz jego działki nr D nie może być już ustanowiona taka służebność na rzecz działek inwestora. Ponadto nie określono w decyzji warunków technicznych /tj. możliwości/ wykonania przyłączy kanalizacji deszczowej i odwodnienia gruntu, w które działki nr A i B km. [...] nie są uzbrojone, a co jest konieczne z uwagi na występowanie na głębokości ok. 0,8 metra wód gruntowych i możliwość zalewania sąsiednich budynków położonych na działce nr D km. [...] z powodu ich bliskiego usytuowania. Tym samym naruszono też wymagania ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich przewidziane w dziale II pkt d decyzji.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia wniosło o oddalenie skargi. Podniesione przez stronę skarżącą zarzuty uznało bowiem za przedwczesne, tj. dotyczące kwestii, które będą przedmiotem rozważań kolejnego etapu procesu inwestycyjnego jakim jest postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Zaakcentowało też okoliczność, że zgodnie z treścią art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu zarówno mającym wpływ na wynik sprawy z naruszeniem prawa materialnego jak i z mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik naruszeniem przepisów postępowania. Na wstępie należy stwierdzić, że w związku z treścią art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w postępowaniu administracyjnym miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /wniosek wszczynający postępowanie administracyjne został bowiem złożony [...] 2003 r./. Zgodnie z jej art. 40 ust. 1 w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w takiej sytuacji została wydana zaskarżona decyzja, w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się na podstawie przepisów szczególnych. Ma również wówczas zastosowanie procedura /dodatkowo/ określona w art. 44 tej ustawy. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, w tym odnoszące się do objętej wnioskiem inwestycji, podlegające dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym realizację inwestycji, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz w regulacjach dotyczących warunków technicznych planowanych zamierzeń i ich usytuowania. Podstawowe parametry projektowanej inwestycji określone w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wiążą jednak projektanta /art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane/ oraz organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę /art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/. Innymi słowy omawiana decyzja wytycza ogólne podstawowe kierunki projektowanej inwestycji budowlanej podlegające dalszym szczegółowym ustaleniom, przewidzianym w prawie budowlanym i przepisach o warunkach technicznych, w tym w zakresie usytuowania budowli w stosunku do innych obiektów i sąsiednich działek budowlanych. Tym samym należy uznać za zasadny zarzut skargi, że Prezydent Miasta D. określając w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu szczegółowe usytuowanie planowanego obiektu budowlanego względem granic sąsiedniej działki nr C km. [...] /na której usytuowana jest [...]/ przekroczył swoje uprawnienia wynikające z przepisów u.z.p. Możliwość orzekania w takiej kwestii w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie wynika bowiem ani z tej ustawy /pomijając ewentualny przypadek zawarcia takiego wymogu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, który w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi/ani też z przepisów szczególnych w rozumieniu art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 pkt 3 u.z.p., których zresztą orany orzekające nie wskazały. Jak już stwierdzono kwestia szczegółowego usytuowania objętego postępowaniem budynku w stosunku do innych działek i obiektów budowlanych należy do właściwości organów architektoniczno budowlanych i będzie rozstrzygana w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na budowę. W tym względzie Sąd podziela pogląd wyrażony m.in. w wyrokach NSA z dnia 16.09.1999 r. sygn. IV SA 1265/97 /LEX Nr 48742/ i z dnia 27.06.2000 r. sygn. II SA/Gd 1107/98 /LEX nr 44216/, przytoczonych zresztą m.in. w wydanej w niniejszej sprawie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. /karta [...] akt administracyjnych/.Przy zajętym przez Sąd w tej kwestii stanowisku nie jest już wymagane odniesienie się do zarzutu skarżącego, że zgoda na zbliżenie z budową do działki gminy D. nie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Również zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 42 ust. 1 pkt 4 u.z.p. ustaliły organy orzekające obsługę komunikacyjną działek inwestora poprzez działkę nr E stanowiącą własność Gminy D.. Należy przy tym podkreślić, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji orzeczenie w tym przedmiocie nie zostało w ogóle uzasadnione. Za całkowicie dowolne należy zaś uznać stanowisko SKO zawarte w decyzji tego organu z dnia [...]r. /karta [...] akt adm./, że takie rozstrzygnięcie jest dopuszczalne skoro nie narusza uzasadnionych interesów skarżącego. Niezależnie bowiem od przestrzegania wymagań w zakresie ochrony interesów osób trzecich /art. 42 ust. 1 pkt 5 u.z.p./ organy orzekające są zobowiązane przestrzegać wynikającej z art. 6 Kpa zasady legalizmu. Oznacza to, że podejmując kwestionowane orzeczenie /co do obsługi komunikacyjnej/ organy powinny wykazać, że inwestorowi przysługuje prawo dostępu do ulicy A jako drogi publicznej przez działkę nr E jako drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie na tej działce odpowiedniej służebności drogowej /w związku z mającym w tej kwestii zastosowanie art. 2 pkt 12 i 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w zw. z art. 4 pkt 3a i art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm./. Tego jednak nie uczyniły, w ogóle nie odnosząc się zresztą do tej kwestii w uzasadnieniach swoich decyzji. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z ewidencji gruntów, dołączonego do wniosku inwestora wynika, że stanowiąca własność Gminy działka E jest działką budowlaną, częściowo tylko wykorzystywaną jako droga. W aktach sprawy znajduje się także fotokopia wyrysu z mapy ewidencji gruntów, z którego wynika, że droga ta biegnie wzdłuż północno-zachodniej granicy działki nr E, a przewidziana do zainwestowania działka nr B graniczy z nią od strony południowo-wschodniej.
Co się tyczy podniesionego w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutu skarżącego dotyczącego niezamieszczenia w tej decyzji ustaleń odnoszących się do warunków dotyczących wykonania kanalizacji deszczowej i odwodnienia gruntu przywołać należy tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1584/96 /ONSA z 2000 r. nr 1, poz. 15/, która zachowuje aktualność także na gruncie obowiązujących przepisów. Zgodnie z tą tezą ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być oceniana w takim zakresie jak na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego – etapie pozwolenia na budowę.
W przeciwnym razie orzekanie o wymaganiach wynikających z ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w istocie pozbawiłoby te osoby możliwości dochodzenia ich praw w późniejszym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, gdzie zagrożenia ich interesów przybierają o wiele bardziej konkretny kształt. Z kolei z punktu widzenia inwestora jest niedopuszczalne, aby obowiązki z innego postępowania administracyjnego /o pozwolenie na budowę/ były nakładane w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a więc w innej sprawie i w innym postępowaniu. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 42 ust. 1 pkt 5 u.z.p./ może następować zatem zdaniem Sądu tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami prawa budowlanego, a więc w granicach określonych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami odrębnymi. Skoro bowiem celem decyzji, która zapada w tym postępowaniu, jest przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z przywołanymi przepisami, to ochrona interesów osób trzecich może być rozważana w tych właśnie granicach. Ramy postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie pozwalają też na ustalenie na tym etapie postępowania warunków odprowadzenia wód opadowych, z objętego postępowaniem budynku, czego faktycznie domaga się skarżący. Tym bardziej nie można przesądzać, że w tym zakresie może dojść do naruszenia uprawnień skarżącego wynikających z art. 140 Kc. Również ta kwestia będzie podlegała rozpoznaniu w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Tam też organy orzekające powinny rozważyć podnoszony przez skarżącego zarzut co do możliwości uszkodzenia wykonanego przez niego na sąsiedniej działce drenażu.
Na akceptację zasługuje natomiast zarzut skargi dotyczący braku wyjaśnienia udziału w kontrolowanym postępowaniu wszystkich współwłaścicieli działki nr A i nr B. Wynikające z treści prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego uprawnienia właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, której dotyczy decyzja ustalająca warunki zabudowy, są bowiem objęte szczególną ochroną przewidzianą w przepisach prawa cywilnego oraz w przepisach u.z.p. Na tej podstawie należy więc stwierdzić, że zarówno właścicielowi, jak i użytkownikowi wieczystemu przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy odnoszących się do nieruchomości, do której podmioty te mają odpowiedni tytuł prawny. Należało zatem ustalić kto jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działek nr A i B i czy osoby te biorą udział w postępowaniu. W szczególności należało wyjaśnić zarzut skarżącego, iż zmarła współwłaścicielka tych działek M. M., wskazana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która zresztą nie brała wcześniej w nim udziału a z akt nie wynika aby wnioskodawca R. M. występował w jej imieniu /brak pełnomocnictwa/. Gdyby M. M. istotnie zmarła, to należało wskazać jej spadkobierców i zapewnić im udział w postępowaniu. Gdyby nie było to możliwe to zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 1 Kpa postępowanie powinno ulec zawieszeniu. Pomimo podnoszenia tej kwestii przez skarżącego nie została ona wyjaśniona, a w szczególności nie znalazło to żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy.
Z urzędu należy też stwierdzić, że z akt nie wynika czy w postępowaniu administracyjnym brały udział wszystkie podmioty, którym przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Do wniosku nie dołączono bowiem wypisu z rejestru gruntów ze wskazaniem właścicieli lub użytkowników wieczystych wszystkich sąsiednich działek /zobacz w tym względzie uchwałę NSA z dnia
4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95 /ONSA 1996 z. 2 poz. 54/. Nie wiadomo w szczególności kto jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki nr F.
Kwestię stron postępowania wyjaśni organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności. Naruszenie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu stanowi bowiem określoną w art. 145
§ 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej ustawą p.p.s.a./ przyczynę uchylenia decyzji w postępowaniu sądowym.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że niezgodnie z prawem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania została przygotowana przez osobę, która w imieniu Prezydenta D. wydała tę decyzję. W świetle obowiązujących przepisów prawa a w szczególności z Rozdziału 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym praktyka taka nie jest zdaniem Sądu zabroniona. Skarżący nie wykazał też aby doszło w ten sposób do naruszenia jego uprawnień. Również okoliczność, że postanowienie Wojewody wydane w trybie art. 44 ust. 3 ustawy nie zostało doręczone wszystkim stronom postępowania nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a., a to w sytuacji gdy nie przysługiwał na nie środek zaskarżenia, a z jego treścią zainteresowane strony mogły się zapoznać w oparciu o akta sprawy /art. 73 Kpa/.
Skarżący nie wykazał też aby istotny wpływ na wynik sprawy mogła mieć okoliczność, że decyzja organu I instancji została mu doręczona bez załącznika graficznego, zwłaszcza w sytuacji gdy zaznaczono na nim jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji pokrywające się z granicami działek. Z urzędu należy natomiast podnieć, że załącznik ten jest mało czytelny, nie zawiera wyraźnie zaznaczonych granic i numerów działek, co należy uzupełnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji, a to w sytuacji gdy intensywność zabudowy i współczynnik powierzchni biologicznie czynnej dla działki skarżącego były ustalane w oparciu o obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego stanowiący prawo miejscowe, w którym współczynniki te zostały jednoznacznie ustalone i wiązały organy orzekające, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Skoro prawo w obu przypadkach miało różną treść to różne mogły być również w tym elemencie zagospodarowania decyzje organów orzekających. Zdaniem Sądu w tym przedmiocie skarżący nie wykazał też aby doszło do naruszenia jego uzasadnionych interesów w rozumieniu art. 42 ust. 1 pkt 5 u.z.p. Przywoływane przez niego okoliczności /pomijając już kwestię wykazania ich zasadności/ mogą świadczyć bowiem co najwyżej o naruszeniu interesu faktycznego a nie interesu prawnego
Z przedstawionych wyżej względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c, art. 195 i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., a o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.
Wskazania co do postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI