II SA/Gl 189/24

II SA/Gl 189/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2023 r. nr PR.5200.1.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 14 września 2023 r. nr [...] ([...]); 2. zasądza od Prezesa W.U.G. w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 679 (sześćset siedemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 grudnia 2023 r. A. Z. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") złożyła skargę na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej jako: "organ" bądź "Prezes WUG"), opisane w rubrum nn. wyroku. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 9 marca 2021 r. nr [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. (dalej jako: "Dyrektor OUG") zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – "N." sp. z o.o. w S., pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego p.n. "Projekt techniczny powierzchniowej strefy dostępowej w rejonie planowanych wlotów upadowych do złoża pokładu [...], [...]" w S.", na działce nr 1 jedn. ewid.: [...] R. obszar wiejski, obręb [...] S., w zakładzie górniczym Kopalnia Węgla Kamiennego "[...]".
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący wskazując, że jest właścicielem działki nr 2, która sąsiaduje z działką nr 1.
Postanowieniem z 24 czerwca 2021 r. nr [...], Prezes WUG stwierdził, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie, t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a.", niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2020, poz. 1333), dalej "p.b.", że według autorów projektu budowlanego zakres oddziaływania inwestycji mieści się w granicy opracowania na działce inwestora i nie oddziałuje na sąsiednie działki. W konsekwencji za stronę postępowania uznano jedynie inwestora.
Ponadto organ stwierdził, że z treści księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr 2 nie wynika, aby skarżący był użytkownikiem wieczystym tej działki. Jako użytkownik wieczysty wskazany jest W. C. W dziale III księgi wieczystej pod numerem 17 ujawnione jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polegające na zmianie użytkownika wieczystego na A. Z., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] r. o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego, jednak w tym samym dziale pod numerem 16 wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polegające na zmianie użytkownika wieczystego na "N." sp. z o.o. w S. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w S. z [...] r.
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt: II SA/Gl 960/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego na powyższe postanowienie.
Powyższy wyrok został uchylony w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 1266/22, mocą którego uchylono także postanowienie Prezesa WUG z dnia 24 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji z dnia 9 marca 2021 r. nr [...].
W międzyczasie, Dyrektor OUG w W., działając na wniosek inwestora, decyzją z dnia 31 marca 2022 r. nr [...], zmienił własną decyzję z dnia 9 marca 2021 r., udzielającą pozwolenia na budowę oraz zatwierdził projekt budowlany zamienny. Zmiana w stosunku do pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego, który obejmował jedynie działkę nr 1, polegała w szczególności na rozszerzeniu inwestycji na sąsiednią działkę nr 2. Zgodnie z projektem budowlanym zamiennym, na działce nr 2 zaplanowano bowiem wykonanie określonych robót budowlanych, w związku z czym obszar oddziaływania obiektu objął również tę działkę.
W dniu 25 sierpnia 2023 r. skarżący zwrócił się do Prezesa WUG z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r. nr [...], zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Skarżący wskazał, że w jego ocenie decyzja ta dotknięta jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, określonymi w art.156 § 1 pkt 2, 4 i 6 k.p.a., tj. została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Postanowieniem z dnia 14 września 2023 r. nr [...], Prezes WUG odmówił wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG 31 marca 2022 r., nr [...], zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 2 listopada 2022 r. do Dyrektora OUG w W. wpłynęło podanie skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r., znak: [...], Dyrektor OUG instancji odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. Następnie, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Prezes WUG postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Na to postanowienie skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 362/23, oddalił skargę. Od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 maja 2023 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA, która do chwili obecnej nie została rozpatrzona.
W dalszej kolejności Prezes WUG podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o ile nie jest prowadzone z urzędu, może być wszczęte tylko na wniosek podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony, co wynika z treści art. 157 § 2 k.p.a. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez podmiot niebędący stroną, organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Organ doszedł do przekonania, że skarżący nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora OUG w W. z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę, mimo że, jak sam uważa, jako użytkownik wieczysty działki nr 2 na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] r., zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. przymiot strony w tym postępowaniu mu przysługiwał. Prezes WUG dodał przy tym, że skarżący nie został jednak ujawniony jako użytkownik wieczysty działki nr 2 w księdze wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości.
Prezes WUG nie znalazł również podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. Twierdzenia przedstawione we wniosku skarżącego skupiają się, zdaniem organu, na hipotezie, że jest on użytkownikiem wieczystym działki nr 2 i że z racji tego przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r. Okoliczność tą skarżący podnosił już wcześniej, w tym m.in. w podaniu o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Zgodnie z tym, co zostało już wspomniane, sprawa dotycząca odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę jest obecnie rozpatrywana przez NSA.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się ponownie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 roku, numer [...] z urzędu lub na jego żądanie, stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz wstrzymania jej wykonania. Wniósł też o dokonanie dokładnej kontroli zaskarżonego postanowienia również w zakresie wykraczającym poza zarzuty, a także z uwzględnieniem treści jego wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem organ w żaden sposób się do tych kwestii nie odniósł. Postanowieniu temu skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 28 ust. 2 p.b. poprzez wadliwe uznanie, że nie przysługiwał mu przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 roku, numer [...].
Obecnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2023 r. nr PR.5200.1.2023 Prezes WUG utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 września 2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ przywołał twierdzenia i wnioski zbieżne z tymi, które legły u podstaw postanowienia tego organu z dnia 14 września 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę. Podkreślił po raz kolejny, że skarżący nie jest legitymowany do złożenia przedmiotowego wniosku, albowiem nie przysługiwał mu przymiot strony postępowania.
W skardze sądowej na powyższe postanowienie skarżący zarzucił organowi w szczególności naruszenie:
- art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024, poz. 935), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a." oraz art. 170 i 171 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, pomimo tego, że Prezes WUG był stroną postępowania przed NSA w sprawie o sygn. II OSK 1266/22 i pomimo tego, że wiedział o rozstrzygnięciu zawartym w wyroku tego sądu z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 1266/22.
- art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. 2023 poz. 1550 ze zm.) w związku z art. 1004 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie;
- art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia strony, dokonaną z pominięciem uzasadnienia wyroku NSA z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 1266/22, w następstwie czego doszło do niezastosowania tych przepisów i nieuznania skarżącego za użytkownika wieczystego działki oraz za stronę postępowania, zakończonego decyzją Dyrektora OUG.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia w całości oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., bądź zobowiązanie Prezesa WUG do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości twierdzenia i wnioski, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał przy tym, że przywołany w treści skargi wyrok NSA doręczono organowi w dniu 18 grudnia 2023 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie organ podniósł, że wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora OUG z dnia 9 marca 2021 r. o pozwoleniu na budowę, a zaskarżone obecnie postanowienie dotyczy decyzji Dyrektora OUG z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę, a więc wskazania w tym wyroku zawarte nie dotyczą ani decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, ani też zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona w powyższym zakresie analiza zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono dotknięte uchybieniami, uzasadniającymi jego uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Rozważania w niniejszej sprawie należy zacząć od wskazania, że postępowanie nieważnościowe nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania, ale postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym. Jest ono instytucją procesową, która umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, także decyzji ostatecznych, dotkniętych kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Jako takie, stanowi ono wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadkach wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Badanie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić dopiero po zweryfikowaniu przez właściwy organ czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez osobę do tego uprawnioną oraz po wykluczeniu ewentualnych innych przesłanek negatywnych, dotyczących wszczęcia tego postępowania (jak chociażby art. 158 § 3 k.p.a.).
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy żądanie o wszczęcie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania – przesłankę podmiotową, tj. sytuację, gdy z wnioskiem o wszczęcie postępowania zwróciła się osoba, która nie posiada stosownej legitymacji procesowej, tj. nie jest stroną postępowania, oraz przesłankę przedmiotową, tj. gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny, dla których postępowanie nie może być wszczęte.
Ustawodawca uchwalając art. 61a k.p.a. wprowadził w postępowaniu administracyjnym swego rodzaju postępowanie wstępne, mające na celu weryfikację warunków i możliwości wszczęcia postępowania. Prowadząc postępowanie wstępne organy ograniczają się wyłącznie do zbadania formalnoprawnych warunków jego wszczęcia. W tym postępowaniu wstępnym prowadzenie ewentualnych czynności procesowych jest ograniczone bądź w ogóle niedopuszczalne, albowiem takie czynności muszą odbywać się w ramach procedury administracyjnej, regulowanej przez k.p.a., przy zachowaniu podstawowych zasad postępowania i gwarancji procesowych jego uczestników, a zatem ze swej natury już po wszczęciu postępowania. Oznacza to, że przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania muszą być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r., sygn. akt: I OSK 2205/17).
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą przyczyną wydania przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było stwierdzenie przez ten organ zaistnienia przesłanki podmiotowej, określonej w cytowanym wyżej przepisie, tj. ustalenie, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, zakończonym kwestionowaną przez niego decyzją. Podkreślił przy tym, że skarżący nie został ujawniony w księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości, na którą składa się m. in. działka nr 2, jako użytkownik wieczysty. Stąd też organ wywiódł brak legitymacji skarżącego do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle zapadłego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 1266/22 nie sposób się zgodzić z tym stanowiskiem.
W przywołanym powyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że: "zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. (...) Skarżący (...) nabył (...) prawo użytkowania wieczystego działki nr 2 (...) w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie postanowienia sądu powszechnego o przysądzeniu tego prawa. Zgodnie z art. 999 § 1 i § 2 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności przez wpis w księdze wieczystej (...). W orzecznictwie wskazuje się, że wprawdzie użytkowanie wieczyste podobnie jak ograniczone prawa rzeczowe jest prawem na rzeczy cudzej, to jednak treść tego prawa bardziej zbliża się do prawa własności niż do ograniczonych praw rzeczowych. Istota użytkowania wieczystego jest właściwie taka sama jak zniesionej instytucji własności czasowej. W konsekwencji, w kwestiach nieuregulowanych w przepisach o użytkowaniu wieczystym, wymagających stosowania analogii, w pierwszym rzędzie należy sięgać do przepisów dotyczących własności, a nie ograniczonych praw rzeczowych. (...) W świetle powyższego A. Z. jest użytkownikiem wieczystym, w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b., działki nr 2, sąsiadującej z działką inwestycyjną nr 1. Do rozważanie pozostaje kwestia czy działka, której jest użytkownikiem wieczystym znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W niniejszej sprawie przedmiotem pozwolenia na budowę jest projekt techniczny powierzchniowej strefy dostępowej w rejonie planowanych wlotów upadowych do złoża pokładu w zakładzie górniczym Kopalnia Węgla Kamiennego [...]. Działka nr 2 znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obrębu S. oraz części obrębu S1 – część I, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r. poz. [...]). Jak wynika z części graficznej planu, ww. działka znajduje się częściowo w granicach obszaru stanowiącego tereny działalności górniczej (symbol PG), a częściowo w granicach terenu zabudowy produkcyjnej i usługowej (P/U.3). Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 p.g.g. przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na wydobywanie węgla kamiennego, może żądać wykupu nieruchomości lub jej części położonej w obszarze górniczym, w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności. Sam organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powoływał się na treść tego przepisu nie zauważając jednak, że już choćby z tego powodu prawo zabudowy działki nr 2 doznaje ograniczenia, skoro inwestor może żądać jej wykupu na potrzeby swojej inwestycji. Okoliczność ta stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że ww. nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. W konsekwencji skarżący (...), któremu przysługuje prawo użytkowania wieczystego do działki nr 2, posiada przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z 9 marca 2021 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego."
Powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego tut. Sąd w pełni akceptuje i przyjmuje, jako swoje. Wyrok ten dotyczył co prawda postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora OUG o pozwoleniu na budowę, jednakże sprawa ta jest bezpośrednio powiązana z decyzją zmieniającą to pozwolenie na budowę, tym bardziej że zmiana pozwolenia na budowę związana była m. in. z rozszerzeniem terenu inwestycji na działkę, której użytkownikiem wieczystym jest skarżący. Stąd też, w ocenie tut. Sądu, ocena prawna, wyrażona w przywołanym wyroku NSA, ma na podstawie art. 153 p.p.s.a. moc wiążącą także w rozpatrywanej sprawie.
W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że skarżący jest stroną postępowania zarówno w sprawie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, jak również decyzji o jej zmianie. Nie zaistniała zatem przesłanka podmiotowa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG o zmianie pozwolenia na budowę, określona w art. 61a § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym podlegało ono uchyleniu.
Jako że zaskarżone postanowienie zapadło na etapie wstępnym postępowania, na którym nie jest badane ewentualne zaistnienie zindywidualizowanych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, tut. Sąd nie może odnieść się do zarzutów i wniosków skargi, obejmujących zarówno stwierdzenie nieważności decyzji bądź też zobowiązanie organu do wydania orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji. W chwili obecnej ocenie podlegały jedynie formalnoprawne przesłanki do wszczęcia, na żądanie skarżącego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie zaistnienie w tejże decyzji kwalifikowanych wad prawnych. Będzie mogło to nastąpić dopiero po wszczęciu stosownego postępowania przez organ, w ramach tego postępowania.
W konsekwencji powyższego zaskarżone postanowienie jako naruszające przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy należało uchylić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylono także postanowienie je poprzedzające. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
.