II SA/Gl 189/13

II SA/Gl 189/13 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Iwona Bogucka
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi W.J. na decyzję [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
W wyniku pisma Komendanta Miejskiego Policji w Z. pismem z dnia 29 maja 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zawiadomił W. J. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) z powodu kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, a decyzją z dnia [...] r. skierował go na badania psychologiczne - skierowanie na badania psychologiczne nr [...].
Wobec wniesionego pismem z dnia 10 sierpnia 2012 r. odwołania kwestionującego zasadność wydanego skierowania, a to z uwagi na podanie w skierowaniu błędnego nazwiska - J. zamiast J. oraz błędnej daty zdarzenia - [...] r., sprawę rozpatrywał w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego Komendant Powiatowy Policji w Z., który decyzją z dnia [...] r., uchylił w całości zaskarżone skierowanie na badania lekarskie nr [...] i skierowanie na badania psychologiczne [...] wydane w dniu [...] r. W uzasadnieniu przyznano, że w przedmiotowych skierowaniach popełniono błąd pisarski dotyczący nazwiska zobowiązanego oraz daty popełnienia czynu określonego w art. 178 § 1 Kodeksu karnego.
Także ta decyzja została zakwestionowana przez W. J. - odwołaniem z dnia 10 września 2012 r. W uzasadnieniu przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania, szczególny nacisk kładąc na fakt nie powiadomienia Wydziału Komunikacji o uchyleniu wcześniej wydanych skierowań na badania lekarskie i badania psychologiczne, co potwierdza brak wskazania tego organu w rozdzielniku przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze zainteresowany wniósł o powiadomienie o decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] r. Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z.
Dodatkowo w piśmie z dnia 2 października 2012 r. nazwanym "wyjaśnieniem" po zacytowaniu przepisu art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego W. J. stwierdził, iż jego odwołanie nie dotyczy merytorycznej treści decyzji z dnia [...] r., która została wydana zgodnie z przepisami prawa, lecz jedynie braku powiadomienia o tym fakcie właściwego Wydziału Komunikacji, do którego przesłano pierwotne skierowania na badania.
W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego organ drugiej instancji uzupełnił materiał dowodowy m.in. o dokumenty z Sądu Rejonowego w Z., czy Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. Powiadomiono o tym fakcie odwołującego stosowanymi pismami. Odwołujący złożył wówczas skargę/zażalenie (pismo z dnia 10 listopada 2012 r.) uznając działanie organu za sprzeczne z podstawowymi zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz jego odwołaniem i złożonym wyjaśnieniem. Przywołując kolejne przepisy Kodeksu odwołujący podniósł, iż nie rozumie uzupełniania akt sprawy administracyjnej o protokoły toczącego się postępowania sądowego w zupełnie innym zakresie, nie związanym z działaniem organu administracji. Dodał, iż domaga się jednoznacznej odpowiedzi, czy o fakcie wydania decyzji z dnia [...] r. powinien być zawiadomiony Wydział Komunikacji.
Pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. nazwanym "zażalenie" W. J. poinformował organ, że sam zawiadomił Wydział Komunikacji o uchyleniu pierwotnych skierowań na badania lekarskie i psychologiczne, jednocześnie oświadczając, iż wycofuje swoje odwołanie i uważa sprawę za bezprzedmiotową .
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w części skierowania na badanie psychologiczne i orzekając co do istoty sprawy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ, po opisaniu prowadzonego dotąd postępowania, stwierdził, iż celem postępowania odwoławczego nie jest, wbrew twierdzeniom odwołującego, odniesienie się organu drugiej instancji do postawionych w odwołaniu zarzutów, lecz ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. W toku tego postępowania organ odwoławczy nie jest związany zarzutami odwołującego się i podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Wpływ odwołania do organu nie tylko uprawnia ale obliguje organ drugiej instancji do zbadania wszelkich aspektów sprawy przed ponownym jej rozstrzygnięciem. Tym samym nieuprawniony jest zarzut odwołania - wkraczania organu administracji w kompetencje wymiaru sprawiedliwości, gdyż protokoły z toczącego się przed Sądem Rejonowym w Z. postępowania, jako dowód mogą przyczynić się do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. wydana została zgodnie z przepisami prawa, wręcz przeciwnie w jego przekonaniu - rozstrzygnięcie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też, zgodnie z art. 137 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie może uwzględnić cofnięcia odwołania, gdyż doprowadziłoby to do sytuacji, w której W. J. (pomimo kierowania pojazdem w stawnie nietrzeźwości) – nie zostałby skierowany na badania psychologiczne, mające na celu orzeczenie u niego istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dodatkowo organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera także inne wady, w tym m.in. złą (nieistniejącą) podstawę prawną, a także błędne oznaczenie organu orzekającego.
Orzekając co do istoty sprawy, organ odwoławczy uznał, iż uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia spowodowało przywrócenie do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nr [...] o skierowaniu strony na badania psychologiczne przeprowadzone na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydanej przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Z. Z tego też powodu organ odniósł się też do wniesionego od tej decyzji odwołania
Stwierdził, iż ustalenia faktyczne potwierdziły stan nietrzeźwości podczas zatrzymania w dniu 13 maja 2012 r. w Z. Wyjaśnił też, że przedmiotowa decyzja skierowania na badania psychologiczne dotknięta jest wprawdzie błędem literowym nazwiska zainteresowanego oraz błędną datą przedmiotowego zdarzenia w Z, ale w ocenie organu odwoławczego błędy te nie wyrządziły stronie tego postępowania żadnej szkody. Nadto decyzja opatrzona była Numerem Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwanym pesel, który jednoznacznie identyfikuje daną osobę fizyczną. Organ zauważył też, że zebrane dodatkowo w toku postępowania dokumenty potwierdziły fakt używania przez stronę odwołującą także nazwiska kwestionowanego - czyli "J.: zamiast poprawnego "J.". Stąd też pomimo, iż decyzja z dnia [...] r. w podanym zakresie jest wadliwa, to przy uwzględnieniu tego, iż istnieją podstawy prawne i faktyczne skierowania W. J. na badania psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym organ uznał, że wskazane błędy formalne tej decyzji są niewystarczające do jej uchylenia. Organ odwoławczy oparł swe stanowisko na poglądach podkreślających fakt, iż w postępowaniu odwoławczym takie błędy można naprawić.
Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia W. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucił wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa oraz oparcie jej na fałszywych i niezgodnych z prawdą faktach. Opisując przebieg dotychczasowego postępowania, przywołując treść przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przytaczając obszerne fragmenty wydanych w sprawie rozstrzygnięć dowodził, iż postępowanie organu drugoinstancyjnego jest niezgodne z prawem. Podkreślił, iż składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji uchylającej wydane wcześniej skierowania na badana lekarskie i psychologiczne, zarzucił tylko brak w tej decyzji powiadomienia o wydaniu tej decyzji Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. Nie wnosił natomiast żadnych zastrzeżeń merytorycznych w stosunku do tej decyzji. Mimo to organ rozpatrujący jego odwołanie zakwestionował decyzję z dnia [...] r. uznając, że skoro organ prowadził dwa postępowania administracyjne – w sprawie skierowania na badania lekarskie i skierowania na badania psychologiczne, to niedopuszczalne było podjęcie próby wycofania wymienionych rozstrzygnięć przez jeden akt. Zdaniem skarżącego "żadne z postępowań nie zostało zakończone wydaniem decyzji, lecz po prostu skierowaniem na badania lekarskie i skierowaniem na badania psychologiczne". W jego ocenie nie została w przedmiotowym zakresie wydana żadna decyzja. W dalszej części skargi skarżący nie zgodził się z ustaleniami faktycznymi przyjętymi w sprawie, zakwestionował datę przedmiotowego zdarzenia oraz błędnie wypisane nazwisko zobowiązanego do przeprowadzenia wymienionych badań. W jego ocenie w ogóle brak jest argumentów dla stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie dotyczy właśnie jego. Dlatego też zaskarżona decyzja wydana została z oparciu o niezgodne z prawdą materiały dowodowe i stąd powinna zostać uchylona. Z kolei decyzja wydana przez Komendanta Policji w Z. z dnia [...] r. wydana została zgodnie z prawem, gdyż skierowania na badania lekarskie i psychologiczne nie dotyczyły skarżącego, a nadto nie została mu udowodniona wina, co należy do kompetencji innego Sądu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów podnoszonych przez skarżącego.
Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowi art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005, Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.
Wprowadzenie do porządku prawnego przedmiotowego przepisu spowodowane było dbałością ustawodawcy o bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a podkreślić trzeba wszelkie niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.
W przedmiotowej sprawie nie podlega wątpliwości, przyznaje to także sam skarżący, iż w dniu 13 maja 2012 r. w Z. prowadził pojazd mechaniczny – samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości. Fakt ten potwierdzony został w protokole sporządzonym przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Z., gdzie dołączono wyniki badania (w kserokopii). Wbrew twierdzeniom skarżącego skierowanie, o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie następuje na podstawie wydanej w sprawie decyzji administracyjnej – skierowania na badanie psychologiczne.
Nie można jednak nie zauważyć, że decyzja z dnia [...] r. wydana w sprawie przez organ pierwszej instancji zawierała nieścisłości i niedokładności konsekwentnie i jednoznacznie wykazane w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego w złożonym odwołaniu. Stąd też, wobec wniesienia odwołania przez stronę, organ pierwszej instancji korzystając z możliwości wskazanych przez art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego mógł jedynie w całości je uwzględnić, czyli zgodnie z żądaniem odwołania uchylić kwestionowaną decyzję.
Mimo korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, skarżący W. J. ponownie złożył odwołanie, zarzucając tej decyzji pominięcie w rozdzielniku Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z.
Z kolei rozpatrując złożone odwołanie [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., wbrew twierdzeniom skarżącego nie tylko był uprawniony, ale także był zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie w jej całokształcie. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy zasadnie uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż prowadziłoby do sytuacji całkowicie pomijającej obowiązujące przepisy prawa. Jak bowiem bezspornie wykazało przeprowadzone, tak przez organ pierwszej instancji, jak również uzupełnione przez organ odwoławczy, postępowanie dowodowe, skarżący w dniu 13 maja 2012 r. w Z. prowadził pojazd mechaniczny – samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości. Stwierdzona sytuacja faktyczna wypełnia zatem dyspozycję przywołanego przez organy art. 124 art. ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem winien być skierowany na badanie psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym.
Nie można jednak wbrew stanowisku organu odwoławczego uznać, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wydanej w ramach samokontroli na podstawie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy powoduje odżycie dawnej, uchylonej decyzji. Zresztą, co stwierdza także sam organ odwoławczy uchylona decyzja z dnia [...] r. zawierała liczne wady. Trudno zatem zgodzić się by mogła ona z takimi wadami funkcjonować w obrocie prawnym. Z kolei organ odwoławczy prawidłowo oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, korzystając z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego winien orzec co do istoty sprawy – kierując właściwą osobę na przedmiotowe badania psychologiczne. Obowiązujące przepisy nie pozostawiają bowiem organowi żadnej swobody w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, decyzję organu drugiej instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku stosownego wniosku.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia i wyeliminuje wskazane uchybienie, wydając prawidłowe rozstrzygniecie.