II SA/Gd 919/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie wiaty, uznając ją za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.
Skarga dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie wiaty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, po uchyleniu postanowienia PINB, wstrzymał roboty, uznając wiatę za obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał, że wiata o wymiarach 5,40 m x 9,47 m, posadowiona na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, a jej budowa bez pozwolenia jest samowolą budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wstrzymujące roboty budowlane przy budowie wiaty. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwotnie wstrzymał roboty, informując o możliwości legalizacji. WINB, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie PINB i wstrzymał roboty, uznając wiatę za obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. WINB wskazał, że Prawo budowlane nie definiuje wiaty, ale orzecznictwo uznaje za jej cechy wsparcie na słupach trwale związanych z gruntem i brak trwałych ścian. Analizując stan faktyczny, WINB stwierdził, że wiata o wymiarach 9,47 m x 5,40 m, z dachem dwuspadowym, posadowiona na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt oraz na bloczkach betonowych, stanowi obiekt trwale związany z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując kwalifikację obiektu jako wiaty, sposób jego pomiaru oraz ustalenia dotyczące trwałego związania z gruntem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że sporny obiekt stanowi wiatę wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd podzielił stanowisko organów, że wiata o powierzchni zabudowy przekraczającej 50 m2, posadowiona na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt, jest obiektem budowlanym, którego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt budowlany o wskazanych parametrach i sposobie posadowienia, o powierzchni zabudowy przekraczającej 50 m2, wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wiata o wymiarach 5,40 m x 9,47 m, posadowiona na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt, stanowi obiekt trwale związany z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Brak takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Prawo budowlane art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Prawo budowlane art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.
Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Prawo budowlane art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wskazanie wyjątków od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, które nie miały zastosowania w sprawie.
Prawo budowlane art. 52 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki w postanowieniach i decyzjach nakłada się na inwestora, a jeżeli wykonanie jest niemożliwe, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wiata o wymiarach 5,40 m x 9,47 m, posadowiona na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Budowa wiaty bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Ustalenia organów nadzoru budowlanego dotyczące opisu, parametrów i sposobu posadowienia wiaty są wystarczające.
Odrzucone argumenty
Obiekt nie jest wiatą wymagającą pozwolenia na budowę. Organ II instancji nie dokonał samodzielnych pomiarów obiektu. Obiekt nie jest trwale związany z gruntem, ponieważ nie posiada fundamentów, a jedynie kotwy stalowe i bloczki betonowe. Organ II instancji nie wziął pod uwagę funkcji, jaką obiekt pełni lub ma pełnić.
Godne uwagi sformułowania
ani Prawo budowlane, ani przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia wiaty. za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Sąd orzekający w niniejszym składzie nie ma żadnych wątpliwości, że posiada ona fundament, który stanowią kotwy stalowe wbetonowane w grunt.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
sędzia
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektu jako wiaty, wymogi pozwolenia na budowę dla wiat, definicja trwałego związania z gruntem w kontekście wiat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymiarów wiaty. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących wiat. Pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i parametrów obiektu.
“Czy Twoja wiata na działce wymaga pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 919/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Górska Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1293/24 - Wyrok NSA z 2025-07-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. w Gdańsku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2023 r., nr WOP.7722.77.2023.TA w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie J. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (dalej PINB) pismem z 28 grudnia 2022 r. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, gmina Krokowa. W dniu 13 marca 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny, ustalając, że na terenie ww. działki nr [...] (o pow. 600m2), będącej własnością skarżącego - istnieją 3 obiekty budowlane, w tym będąca przedmiotem niniejszego postępowania wiata o wymiarach w rzucie 9,47 m x 5,40 m (oznaczony lit. B na rys. załączonym do protokołu), o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym, posadowiona za pomocą stalowych kotew do betonowych stóp fundamentowych w gruncie oraz oparta na luźno ułożonych na gruncie rodzimym bloczkach betonowych. Wiata posiada podłogę z desek ułożonych na legarach. Postanowieniem z 20 marca 2023 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektu budowlanego - wiaty. PINB poinformował przy tym o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. PINB nakazał także wykonać niezbędne zabezpieczenia budowy a teren budowy zabezpieczyć przed dostępem osób niepowołanych. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z 4 sierpnia 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie. Natomiast w punkcie 2 wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektu budowlanego, jako wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota. W punkcie 3 rozstrzygnięcia WINB poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od daty 4 sierpnia 2023 r. oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. WINB wskazał także na konieczność wykonania niezbędnych zabezpieczeń budowy, a także że teren budowy należy zabezpieczyć przed dostępem osób trzecich. W uzasadnieniu WINB wyjaśnił, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia "wiata". WINB uwzględnił jednak, że w orzecznictwie za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Ponadto w orzecznictwie posiłkowo przywołuje się definicję pojęcia "wiata" zawartą w punkcie 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. 1999 r., Nr 112, poz. 1316 ze zm.), wedle którego została ona określona jako "pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". Przechodząc na grunt niniejszej sprawy WINB wskazał, że z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu oględzin z 13 marca 2023 r. wynika, że analizowany obiekt to konstrukcja drewniana, tworząca zadaszoną (dach dwuspadowy) otwartą (bez ścian) przestrzeń. Dach (dwuspadowy) opiera się na 3 rzędach słupów z zastrzałami. Pod wiatą zlokalizowany jest obiekt C (przyczepa kempingowa) oraz drewniany podest z barierką - tak więc przedmiotowa wiata niewątpliwie służy jako zadaszona (osłonięta z góry) przestrzeń dla funkcjonowania ww. elementów (przyczepy i podestu). WINB stwierdził, że będący przedmiotem postępowania obiekt to drewniana konstrukcja słupowo-ryglowa (w układzie słupów z zastrzałami), bez ścian, na której opiera się dwuspadowy dach (z deskowaniem szczytów). Słupy zakotwione są w gruncie w ten sposób, że mocowane są za pomocą metalowych kotew (podstaw) do betonowych stóp fundamentowych wykonanych w gruncie (stopy te to betonowe punktowe podstawy w formie walców wylane całkowicie w gruncie tak, że góra tych betonowych podstaw konstrukcji zlicowana jest z powierzchnią terenu a stopy te na całą ich wysokość zagłębione są w gruncie). Trzy rzędy słupów dzielą przestrzeń wiaty na 2 trakty - w jednym umiejscowiona jest przyczepa kempingowa (obiekt C), w drugim trakcie wykonany jest podest (poszycie z desek na legarach drewnianych) ograniczony na krótszym boku pomiędzy słupami balustradą z desek. Ta część (podłoga) podparta jest dodatkowo bloczkami betonowymi bezpośrednio na gruncie. W ocenie WINB powyższa konstrukcja stanowi obiekt, który jest trwale związany z gruntem poprzez ww. betonowe stopy fundamentowe. O tym, że jest to obiekt trwale związany z gruntem - świadczy posadowienie obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Fundament jest natomiast elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które z kolei zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji. W ocenie WINB sporna konstrukcja stanowi zadaszenie (bez ścian) stojące na słupach - tak więc swoimi parametrami, funkcją, formą i konstrukcją - obiekt stanowi wiatę. Organ stwierdził, że wiata została zbudowana w 2020 roku, ma powierzchnię zabudowy wynoszącą 51,14 m2 - a jej budowa w 2020 r. wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Także obecnie budowa takiej wiaty wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem inwestor takiej decyzji nie uzyskał. W sprawie zachodzi zatem przypadek określony w art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. WINB stwierdził, że zasadne jest w sprawie podjęcie rozstrzygnięcia reformatoryjnego w zakresie właściwego trybu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. który winien być w sprawie zastosowany (obiekt wymagał decyzji o pozwoleniu na budowę). Nadto wobec wniesienia zażalenia na rozpatrywane postanowienie organu I instancji termin na złożenie wniosku o legalizację upływa 30 dni od dnia wydania przez organ odwoławczy niniejszego postanowienia, które jest ostateczne - tj. od 4 sierpnia 2023 r. W skardze na tak wydane postanowienie zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia PINB z 20 marca 2023 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie skarżącemu robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach 9,47 m x 5,40 m o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym, posadowionej na kotwach stalowych, wbetonowanych w gruncie oraz na luźno ułożonych na gruncie rodzimym bloczkach betonowych, wiata w części posiada drewnianą podłogę ułożoną na drewnianych legarach (oznaczona lit. B), wybudowana bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, w sytuacji w której WINB nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym stanowiącym wiatę, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji, w której organ II instancji przy kwalifikowaniu owego obiektu nie wziął w ogóle pod uwagę funkcji jaką ów obiekt pełni lub ma pełnić; - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7,77 § 1, 80 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie obiektu objętego postępowaniem jako obiekt budowlany - wiatę o powierzchni 9,47 m x 5,40 m, podczas gdy WINB nie wskazał w jaki dokładnie sposób dokonał pomiaru powierzchni zabudowy obiektu, ograniczając się wyłącznie do wskazania, że wymiary wiaty wynikają z rzutu i rysunku, będącego załącznikiem do postanowienia i protokołu oględzin, podczas gdy wymiary obiektu winny być przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ustalone samodzielnie przez organ II instancji po zewnętrznym obrysie słupów; - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z 7,77 § 1, 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie trwałego związania obiektu z gruntem jako cechy obiektu, stanowiącego zdaniem WINB wiatę i ustalenie, że obiekt ten jest posadowiony na kotwach stalowych wbetonowanych w gruncie, podczas gdy kotwy stalowe same w sobie, z uwagi na ich istotę nie służą do wbetonowania ich w grunt, to rodzaj wyrobów śrubowych - łączniki konstrukcyjne służące do mocowania (kotwienia) przylegających do siebie elementów, stosowane, np. przy montażu barierek, poręczy lub balustrad, a nie do obiektów pełniących funkcję wiat, a co za tym idzie nie można uznać, że ów obiekt jest trwale związany z gruntem, bowiem nie posiada on fundamentów; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie i objęcie obiektu skarżącego postępowaniem legalizacyjnym, jako obiekt budowlany wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę; 3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący w niniejszej sprawie winien uiścić opłatę legalizacyjną, której stawka ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, podczas gdy obiekt skarżącego objęty postępowaniem nie kwalifikuje się jako obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego go postanowienia PINB. Strona skarżąca podniosła, że organ II instancji przy kwalifikowaniu owego obiektu nie wziął w ogóle pod uwagę funkcji jaką obiekt pełni lub ma pełnić. W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji obiektu, jakim jest wiata oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia, m.in. jego funkcji. Nadto WINB przy kwalifikacji obiektu nie dokonał również własnych ustaleń w zakresie wymiarów obiektu, powierzchni zabudowy. Strona skarżąca wskazała także, że w sprawie tej organ I instancji ustalił, że obiekt objęty postępowaniem jest trwale związany z gruntem poprzez betonowe stopy fundamentowe. Zdaniem strony skarżącej taka kwalifikacja sprzeczna jest w kwalifikacją zawartą w osnowie zaskarżonego postanowienia, gdzie organ II instancji wprost wskazuje, że obiekt jest posadowiony na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt oraz na luźno ułożonych na gruncie bloczkach betonowych, a nie na betonowych stopach fundamentowych. Organ nie ustalił także, czy wbetonowanie kotew w grunt oznacza, że to grunt został zabetonowany, czy nie. Mając zatem na względzie fakt, że obiekt stanowiący wiatę winien charakteryzować się tym, że dana budowla wsparta jest na słupach (stanowiących podstawowy element konstrukcyjny) nie sposób uznać, po opisie organu I instancji, zawartym w zaskarżonym postanowieniu, aby dokonana przez niego kwalifikacja obiektu była prawidłowa. Wreszcie ustalenia WINB o tym, że obiekt jest posadowiony również na luźno ułożonych na gruncie rodzimym bloczkach betonowych również nie wskazuje na jego trwałość z gruntem. Wskazywałoby to przeciwnie na brak trwałego związania z gruntem, co również wyklucza kwalifikację obiektu jako wiaty. Nadto sam fakt, że obiekt od 2020 r. nie był przenoszony w inne miejsce, nie może stanowić o jego trwałości z gruntem, z uwagi na to, że nie oznacza to, że taki obiekt jest przeznaczony do przenoszenia z miejsca na miejsce przez swoją konstrukcję, co jest charakterystyczne dla obiektów nietrwale z gruntem związanych. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie WINB z 4 sierpnia 2023 r., wydane po rozpoznaniu zażalenia od postanowienia PINB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Materialnoprawną podstawę prawną wydanych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351; dalej: jak wcześniej Prawo budowlane), gdyż postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte po 19 września 2020 r. (brzmienie przepisu zostało nadane przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z samowolą budowlaną w rozumieniu powyższego przepisu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W pierwszej kolejności należy ocenić, czy organy orzekające w sprawie właściwie zidentyfikowały przedmiot postępowania, a więc – czy w okolicznościach sprawy mamy rzeczywiście do czynienia z wymagającą pozwolenia na budowę wiatą, jak to przyjęły organy. W tej kwestii wskazać należy, za organem odwoławczym, że ani Prawo budowlane, ani przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia wiaty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo oceny organów. Analiza tego orzecznictwa wskazuje, że w sposób jednolity przyjmuje się, iż wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). W innym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian (tak m.in. NSA w wyroku z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18 dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując kwalifikacji robót budowlanych jako realizacji wiaty organy administracji oraz sądy administracyjne posługują się również słownikową definicją tego pojęcia. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego wiata jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 1082/19). Ze sporządzonego w obecności skarżącego protokołu z oględzin wynika, że pracownicy organu nadzoru budowlanego w dniu 13 marca 2023 r. stwierdzili na działce nr [...] wiatę o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, posadowioną na kotwach stalowych wbetonowanych w grunt oraz luźno ułożonych na gruncie rodzimym bloczkach betonowych. Wiata posiada przy tym częściowo drewnianą podłogę ułożoną na legarach, ma wymiary 5,40 m x 9,47 m. Skarżący nie wniósł uwag w treści protokołu. Do protokołu z oględzin załączono dokumentację fotograficzną wiaty, uwidaczniającą wskazany w protokole sposób jej zakotwiczenia w gruncie. W szczególności uwidocznione zostały znajdujące się w kotwach stalowych drewniane słupy, na których posadowiono dach. W dniu oględzin pod zadaszeniem wiaty, na części nieposiadającej drewnianej podłogi znajdowała się przyczepa. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów, że sporny obiekt stanowi wiatę. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej brak jest przy tym podstaw do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, gdyż ustalenia organu w zakresie opisu i charakterystyki tego obiektu, jego posadowienia i parametrów są jasne i wystarczające. Brak jest też podstaw do ponawiania obmiaru ww. obiektu w toku postępowania odwoławczego, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżący w postępowaniu administracyjnym nie zgłaszał w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, a brał udział w oględzinach obiektu. WINB dokonał zatem oceny zebranego materiału dowodowego, przy czym organ ten nie powziął wątpliwości odnośnie do wskazanych w nim wartości. W trakcie oględzin obecny przy nich skarżący nie kwestionował dokonanych pomiarów, a w toku postępowania przed organami - nie przedstawił przy tym innych pomiarów. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy, ustawodawca dał organom nadzoru budowlanego wybór wskazując, że obowiązki w procedurach art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 Prawa budowlanego mogą być nakładane na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Przepis ten umożliwia zatem skierowanie obowiązków do takiego podmiotu, który w danych okolicznościach może i powinien je ponosić, względnie także - można sądzić, że jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy. Organy ustaliły, że właścicielem nieruchomości, na której znajduje się wiata, jest skarżący. W trakcie oględzin ustalono przy tym, że skarżący posadowił wiatę w 2020 roku, co oznacza także, że jest jej inwestorem. Strona skarżąca nie kwestionuje przy tym, że nie posiada żadnej formy zgody organu administracji architektonicznej na realizację opisanych robót budowalnych. Sporna wiata posiada wymiary 5,40 x 9,47 m, zatem przekracza powierzchnię 50 m2 i nie stanowi wskazanej w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa budowlanego (w brzmieniu od 19 września 2020 r.), tego typu konstrukcji o powierzchni zabudowy do 35 m2 - niewymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagającej zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Nie stanowi także wskazanej w art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (w brzmieniu do 19 września 2020 r.) wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Wskazać przy tym należy, choć nie ma to znaczenia dla kwalifikacji ww. obiektu jako wiaty, że biorąc pod uwagę opisany w protokole oględzin i odzwierciedlony na zdjęciach sposób jej posadowienia w gruncie, Sąd orzekający w niniejszym składzie nie ma żadnych wątpliwości, że posiada ona fundament, który stanowią kotwy stalowe wbetonowane w grunt. Tym samym roboty budowlane związane z budową ww. wiaty o powierzchni powyżej 50 m2 wymagały pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Stwierdzone w toku kontroli okoliczności obligowały organy administracji do zastosowania wobec skarżącego art. 48 ust. 1 pkt 1 i 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mamy do czynienia z wypełnieniem hipotezy przepisów definiujących przypadek samowoli budowlanej. Na podstawie wyżej przytoczonych regulacji prawnych, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa wiaty o podanych wymiarach zarówno w czasie budowy, jak również obecnie, aktualizowała po stronie inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie w postanowieniu nakazującym wstrzymanie budowy informuje się strony o możliwości złożenia wniosku o legalizacje nielegalnego obiektu budowlanego (zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego), co nastąpiło w treści w wydanego wobec skarżącego postanowienia WINB. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, jako bezzasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI