II SA/Gl 1825/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-26
NSAbudowlaneWysokawsa
roboty budowlanesamowola budowlanawstrzymanie robótzażalenietermindoręczeniepełnomocnictwoKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlaneWSA

WSA w Gliwicach uchylił postanowienie WINB o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że doręczenie postanowienia PINB do substytuta pełnomocnika było nieskuteczne, a zażalenie zostało wniesione w terminie.

Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB wstrzymujące roboty budowlane. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że doręczenie postanowienia PINB do substytuta pełnomocnika było nieskuteczne, a zażalenie zostało wniesione w terminie. Sąd wskazał, że termin do wniesienia zażalenia upływał 16 kwietnia 2022 r. (z uwzględnieniem dnia wolnego od pracy), a zażalenie nadano 16 sierpnia 2022 r. po skutecznym doręczeniu postanowienia 8 sierpnia 2022 r.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. i B. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) z dnia 7 października 2022 r., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 31 marca 2022 r. PINB wstrzymał roboty budowlane garażu blaszanego i poinformował o możliwości legalizacji. Skarżący, reprezentowani przez adwokata I. J., wnieśli zażalenie. ŚWINB uznał zażalenie za wniesione po terminie, wskazując, że postanowienie PINB zostało doręczone aplikantowi radcowskiemu G. S. (substytutowi pełnomocnika substytucyjnego) w dniu 4 kwietnia 2022 r., a zażalenie nadano 16 sierpnia 2022 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 57 § 4 i art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a., twierdząc, że skuteczne doręczenie nastąpiło 8 sierpnia 2022 r. do ich głównego pełnomocnika, adw. I. J., a termin upływał 16 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie ŚWINB. Sąd uznał, że doręczenie postanowienia PINB do aplikanta radcowskiego G. S. było nieskuteczne, ponieważ nie było ku temu podstaw w pełnomocnictwie. Skuteczne doręczenie nastąpiło 8 sierpnia 2022 r. do adw. I. J., a termin do wniesienia zażalenia upływał 16 sierpnia 2022 r. (z uwzględnieniem dnia wolnego od pracy 15 sierpnia). Sąd podkreślił również, że organ odwoławczy błędnie zignorował art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, który mógł stanowić podstawę do przywrócenia terminu, nawet jeśli uchybienie nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie pisma substytutowi zastępującemu pełnomocnika jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy wyraźnie wynika to z oświadczenia strony bądź jej pełnomocnika (w tym pełnomocnika substytucyjnego).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upoważnienie aplikanta radcowskiego do "zastępowania przed organami postępowania" nie jest równoznaczne z upoważnieniem do odbioru korespondencji, zwłaszcza gdy główny pełnomocnik wniósł o informowanie go o każdej czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.

Prawo budowlane art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Dz. U. z 2015 r., poz. 1800

Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy art. 1 § 1

Tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1920

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne doręczenie postanowienia PINB do aplikanta radcowskiego G. S. Skuteczne doręczenie postanowienia PINB nastąpiło w dniu 8 sierpnia 2022 r. do adwokata I. J. Termin do wniesienia zażalenia upływał 16 sierpnia 2022 r. (z uwzględnieniem dnia wolnego od pracy 15 sierpnia). Niewłaściwe zastosowanie art. 134 k.p.a. przez organ odwoławczy. Pominięcie przez organ odwoławczy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że doręczenie do aplikanta radcowskiego było skuteczne. Uznanie przez organ odwoławczy, że termin do wniesienia zażalenia upłynął 11 kwietnia 2022 r. lub 15 sierpnia 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie pisma substytutowi zastępującemu pełnomocnika jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy wyraźnie wynika to z oświadczenia strony bądź jej pełnomocnika termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 sierpnia 2022 r. stosownie do treści art. 57 § 4 k.p.a. organ pominął całkowicie regulację art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Artur Żurawik

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście pełnomocnictwa substytucyjnego i doręczeń do aplikantów radcowskich. Znaczenie art. 57 § 4 k.p.a. w kontekście dni wolnych od pracy. Zastosowanie przepisów specustawy COVID-19 w kontekście przywracania terminów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniami i pełnomocnictwami. Interpretacja art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 może być ograniczona do okresu obowiązywania stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych, takich jak skuteczne doręczenie i zachowanie terminów, które mają fundamentalne znaczenie dla każdego uczestnika postępowań administracyjnych. Dodatkowo, odwołanie do przepisów specustawy COVID-19 dodaje jej aktualności.

Kiedy doręczenie do aplikanta radcowskiego unieważnia całe postępowanie? Kluczowa lekcja o pełnomocnictwach i terminach w administracji.

Dane finansowe

WPS: 580 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1825/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Artur Żurawik /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134, art. 144, art. 141 par. 2, art. 57 par. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. M., B. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 października 2022 r. nr WINB-WOA.7722.200.2022.PG w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r. nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB") wstrzymał prowadzenie robót związanych z budową budynku garażu blaszanego położonego w W. przy ul. [...] /parc. nr 1, 2 bez wymaganego zgłoszenia, której inwestorami są A. i B. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.
Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli zażalenie od opisanego wyżej postanowienia. Zażalenie zostało nadane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 16 sierpnia 2022 r.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB"), działając w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.), postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. nr WINB-WOA.7722.200.2022.PG, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Na wstępie uzasadnienia organ przedstawił stan sprawy, następnie przywołał treść art. 134 k.p.a. oraz wskazał, że Stronie przysługiwał środek zaskarżenia od postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w terminie siedmiu dni od jego doręczenia, który nie został w sprawie zachowany.
Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że Skarżący udzielili w dniu 8 grudnia 2021 r. pełnomocnictwa, do reprezentowania ich w przedmiotowym postępowaniu, adwokatowi I. J.. Pismem z dnia 22 marca 2022 r. adwokat I. J. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego w przedmiotowej sprawie radcy prawnemu M. B., który pismem z dnia 22 marca 2022 r. upoważnił aplikanta radcowskiego G. S. do zastępowania go przed organami postępowania w przedmiotowej sprawie. ŚWINB zwrócił uwagę, iż postanowienie PINB nr [...] z dnia 31 marca 2022 r. zostało skierowane do wszystkich stron postępowania, w tym do zobowiązanych, na ręce aplikanta radcowskiego G. S., na adres Kancelarii radcy prawnego M. B. Korespondencja została odebrana w dniu 4 kwietnia 2022 r. ŚWINB zaznaczał, iż z niewiadomych przyczyn PINB ponownie przesłał ww. postanowienie zobowiązanym, na ręce adwokata I. J., który odebrał korespondencję w dniu 8 sierpnia 2022 r. Skarżący - adwokat I. J., oświadczał, że otrzymał skarżone postanowienie w dniu 9 sierpnia 2022 r. Zażalenie na ww. postanowienie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 16 sierpnia 2022 r., zatem po ustawowym terminie do wniesienia zażalenia, tj. po dniu 11 kwietnia 2022 r., a Skarżący nie dochował nawet terminu złożenia zażalenia od dnia otrzymania przez niego korespondencji, tj. zażalenie zostało złożone po dniu 15 sierpnia 2022 r. Skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ zauważył również, że Skarżący zostali prawidłowo pouczeni przez PINB o sposobie oraz terminie wniesienia zażalenia.
Z rozstrzygnięciem nie zgodzili się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
1. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 57 § 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że zażalenie nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 16 sierpnia 2022 r. zostało złożone po ustawowym terminie do jego wniesienia, podczas gdy zaskarżone postanowienie zostało doręczone adw. I. J. w dniu 8 sierpnia 2022 r., zatem termin do jego wniesienia upływał w dniu 16 sierpnia 2022 r., bowiem 15 sierpnia był dniem wolnym od pracy,
b) art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że termin zażalenia upłynął dnia 15 sierpnia 2022 r., podczas gdy termin ten upłynął w dniu 16 sierpnia 2022 r. stosownie do treści art. 57 § 4 k.p.a., a zatem strona dochowała terminu do jego wniesienia,
c) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że pełnomocnikiem strony jest aplikant radcowski G. S., podczas gdy strona ustanowiła pełnomocnika w osobie adw. I. J., a stosowne oświadczenie o przystąpieniu do sprawy zostało nadane na adres PINB w dniu 9 grudnia 2021 r.
d) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności i zarzutów przedstawionych przez skarżących w zażaleniu, nieodniesienie się do wszystkich wypowiedzi i twierdzeń podnoszonych w toku postępowania, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechanie przesłuchania świadków,
2. błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na uznaniu, że aplikant radcowski jest pełnomocnikiem strony i doręczenie postanowienia na jego ręce, na adres Kancelarii Radcy Prawnego M. B. w dniu 4 kwietnia 2022 r. co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do złożenia zażalenia, podczas gdy aplikant radcowski został umocowany jedynie do przeglądania i wykonania fotokopii akt toczącego się postępowania, a pełnomocnikiem ustanowionym do reprezentowania interesów strony, doręczania korespondencji i informowania o wszelkich czynnościach w sprawie jest adw. I. J..
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia PINB nr [...] z dnia 31 marca 2022 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreślono, że adw. I. J. jako jedyny pełnomocnik strony nie mógł skutecznie zażalić postanowienia doręczonego na adres innej kancelarii prawnej, a bez znaczenia dla sprawy pozostaje data upływu ustawowego terminu do złożenia zażalenia tj. 11 kwietnia 2022 r. Termin rozpoczął bieg od dnia doręczenia pisma w dniu 8 sierpnia 2022 r. i upłynął w dniu 16 sierpnia 2022 r., został zatem przez stronę zachowany. Zwrócono uwagę, iż ani r.pr. M. B. ani tym bardziej aplikant radcowski nie byli upoważnieniu do odbioru korespondencji w sprawie. Aplikant został przybrany jedynie do przeprowadzenia czynności związanych z przeglądaniem i wykonywaniem fotokopii akt sprawy. Pismo Skarżących z dnia 24 lutego 2022 r. informujące o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie było zbędne, ponieważ w sprawie ustanowiony był w dacie tego pisma tylko jeden pełnomocnik - adw. I. J..
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. II SA/Gl 1825/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, postanowienia go poprzedzającego oraz decyzji PINB z dnia 8 lipca 2022 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 października 2022 r. nr WINB-WOA.7722.200.2022.PG w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.). Organ odwoławczy po wpływie środka zaskarżenia, jeszcze przed dokonaniem merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do badania dopuszczalności odwołania (zażalenia), zachowania terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego niedopuszczalności zażalenia oraz uchybienia terminu do wniesienia zażalenia prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie (zażalenie) zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1995 r. sygn. SA/Ka 2111/94).
Na gruncie niniejszej sprawy przeprowadzone przez organ odwoławczy, na etapie wstępnego postępowania ustalenia w zakresie zachowania terminu do wniesienia zażalenia nie doprowadziły jednak w ocenie Sądu do uzasadnionych wniosków.
Zgodnie z przedłożonymi aktami administracyjnymi – pismem z dnia 29 września 2021 r. Strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy garażu blaszanego bez wymaganego pozwolenia (karta nr 13 akt administracyjnych). Pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. adw. I. J. zgłosił swój udział w sprawie oraz przedłożył pełnomocnictwa udzielone przez Skarżących oraz wniósł o informowanie o każdej czynności związanej ze sprawą (karta nr 20-23 akt administracyjnych). W dniu 22 marca 2022 r. adw. I. J. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego r.pr. M. B. "w sprawie samowoli budowlanej garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 3, 1" (karta nr 27 akt administracyjnych), w tym samym dniu pełnomocnik substytucyjny udzielił upoważnienia aplikantowi radcowskiemu G. S. do "zastępowania przed organami postępowania w sprawie samowoli budowlanej garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 3, 4" (karta nr 26 akt administracyjnych).
Postanowienie PINB z dnia 31 marca 2022 r. zostało doręczone na adres Kancelarii pełnomocnika substytucyjnego M. B. i odebrane przez aplikanta radcowskiego w dniu 4 kwietnia 2022 r. (karta nr 29b akt administracyjnych). Postanowienie zawierało pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach za pośrednictwem PINB w terminie siedmiu dni od jego otrzymania.
Następnie organ nadał na adres Kancelarii Adwokackiej adwokata I. J. decyzję PINB z dnia 8 lipca 2022 r. nr [...] o nakazie rozbiórki przedmiotowego garażu, wraz z postanowieniem PINB z dnia 31 marca 2022 r. nr [...]. Korespondencja została doręczona w dniu 8 sierpnia 2022 r. (karta 31a akt administracyjnych). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja organu, że korespondencja zawiera orzeczenia z dnia 8 lipca 2022 r. i 31 marca 2022 r. Decyzja z dnia 8 lipca 2022 r. została również nadana przez organ na adres Kancelarii radcy prawnego M. B. i doręczona dnia 11 lipca 2022 r. (karta nr 19b akt administracyjnych).
Pełnomocnik Skarżących adw. I. J. nadał zażalenie za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej w dniu 16 sierpnia 2022 r.
W myśl przepisu art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, natomiast zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany m.in. jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Prawo strony do ustanowienia pełnomocnika zostało unormowane w przepisie art. 32. Z momentem zawiadomienia organu o jego ustanowieniu zgodnie z art. 40 § 2 powstaje obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. Przepisy Kodeksu nie ograniczają liczby pełnomocników, których może ustanowić strona postępowania administracyjnego. Jednakże doręczenie jest dokonywane do rąk tylko jednego z nich (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 310-311). Jak wyraźnie wskazał adw. I. J. w piśmie z dnia 9 grudnia 2021 r. wniósł o informowanie go o każdej czynności związanej ze sprawą.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż doręczenie pisma substytutowi zastępującemu pełnomocnika jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy wyraźnie wynika to z oświadczenia strony bądź jej pełnomocnika (w tym pełnomocnika substytucyjnego; zob. postanowienie SN z 14.11.2008 r., I CZ 100/08). Wydaje się, że pogląd dopuszczający jako zasadę (o ile nic innego nie wynika z pełnomocnictwa) doręczanie pism pełnomocnikowi substytucyjnemu jest zbyt daleko idący (G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks. Postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 1, s. 439 w: Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2023, Lex el.).
W żadnym piśmie pełnomocnika głównego ani też piśmie pełnomocnika substytucyjnego bądź samej Strony nie zawarto żądania doręczania korespondencji i zawiadomienia o czynnościach na inny adres niż pełnomocnika głównego (jak w piśmie z dnia 9 grudnia 2021 r.). Nadto pełnomocnik substytucyjny nie złożył żadnego pisma w sprawie. Naruszenie prawa poprzez doręczenie postanowienia PINB r.pr. M. B. zamiast pełnomocnikowi głównemu jest uchybieniem na tyle istotnym, że mogło mieć wpływ na wynik postępowania, ponieważ wywołało dla Strony omawiane negatywne skutki.
Uwzględniając poczynione wyżej uwagi, należało przyjąć, że skuteczne doręczenie postanowienia PINB stronie skarżącej nastąpiło w dniu 8 sierpnia 2022 r.
Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 sierpnia 2022 r. stosownie do treści art. 57 § 4 k.p.a. w myśl którego, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Błędnie zatem w tym zakresie wypowiedział się organ odwoławczy wskazując jako dzień upływu terminu dzień 15 sierpnia 2022 r., który jest dniem wolnym od pracy (art. 1 pkt 1 lit. i ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1920). Zażalenie zostało zatem wniesione w terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Niezależnie od powyższego, wymaga odnotowania, iż nawet przyjęcie przez organ, że termin wniesienia zażalenia należało liczyć od dnia 4 kwietnia 2022 r. i upływał on w dniu 11 kwietnia 2022 r., organ pominął całkowicie regulację art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.)
Zaznaczenia wymaga, iż art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 pomimo odwołania stanu epidemii (na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2022 r., poz. 1027) nie został uchylony. Zmianie uległo jedynie jego zastosowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Go 321/22). Dla oceny jego zastosowania w kontekście odwołania stanu epidemii istotne, w ocenie Sądu pozostaje, czy uchybienie to miało miejsce jeszcze w okresie, kiedy obowiązywał stan epidemii. Inaczej Strona poniosłaby negatywne konsekwencje związane z wydaniem tego rodzaju postanowienia już po odwołaniu stanu epidemii. Skoro organ przyjął, że termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 11 kwietnia 2022 r., zatem w okresie obowiązywania stanu epidemii, winien zawiadomić Stronę, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu oraz wyznaczyć Stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, niezależnie od tego czy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik.
Należy przy tym mieć na uwadze, że przepisy o doręczeniach mają na celu przede wszystkim ochronę interesów osób w postępowaniu administracyjnym, a szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie Covid-19 jest dodatkową ochroną prawną w przypadku niedochowania przez strony terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii.
Nie można natomiast podzielić argumentacji skargi aby z upoważnienia udzielonego aplikantowi radcowskiemu wynikało jedynie uprawnienie do wglądu w akta sprawy. Z upoważnienia udzielonego dnia 22 marca 2022 r. wynika bowiem jednoznacznie, że udzielono upoważnienia do zastępowania przed organami postępowania w przedmiotowej sprawie (karta nr 26 akt administracyjnych), nie zaś upoważnienia wyłącznie do "czynności jednorazowej – wglądu w akta sprawy".
W odniesieniu do wniosku skargi wyjaśnienia wymaga, iż przedmiotem niniejszej sprawy objęte jest wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, a nie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych czy decyzji o rozbiórce, nie mogła zatem mieć wpływu na rozstrzygniecie argumentacja skargi zmierzająca do zakwestionowania rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania robót oraz rozbiórki czy też złożony wniosek o przesłuchanie świadków. Zakres kontroli sądowej mającej za przedmiot postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ogranicza się do analizy prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Tym samym Sąd nie jest uprawniony na niniejszym etapie postępowania do oceny okoliczności dotyczących wstrzymania budowy.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną oraz wskazania Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 580,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Strony będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI