II SA/Gl 181/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-05-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowęprzebudowarozbudowanadzór budowlanydecyzja administracyjnaskarga administracyjna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego, uznając wykonane prace za samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę.

Skarżący M.W. zaskarżył decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego (zabudowy ganku i tarasu). Inwestor twierdził, że prace te nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie remontu. Sąd administracyjny uznał jednak, że wykonane roboty budowlane stanowiły rozbudowę, która bezwzględnie wymagała pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji do legalizacji, sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi M.W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego – zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej. Organ nadzoru budowlanego uznał te prace za samowolę budowlaną, ponieważ zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor argumentował, że prace te stanowiły jedynie remont, polegający na wymianie materiału (drewno na murowane ściany) i nie zwiększały parametrów budynku, a wzniesiona na tarasie ściana pełniła funkcję balustrady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał jednak, że wykonane roboty budowlane, w tym zabudowa tarasu i wzniesienie nowej ściany murowanej od strony frontu, stanowiły rozbudowę budynku, która zgodnie z przepisami Prawa budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że wzniesiona ściana na tarasie nie pełniła funkcji balustrady, lecz tworzyła nowe pomieszczenie, a dobudowa od strony frontu również nie mogła być traktowana jako ganek. Ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wykonane roboty budowlane stanowią rozbudowę budynku, która wymaga pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wzniesienie murowanej ściany na tarasie w celu utworzenia nowego pomieszczenia oraz dobudowa od strony frontu budynku, która nie pełni funkcji ganku, zwiększa kubaturę i powierzchnię zabudowy, co kwalifikuje te prace jako rozbudowę, a nie remont.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

PrBud art. 48 § 1 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli nie jest możliwe jego legalizowanie.

Pomocnicze

PrBud art. 48 § 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego przed wydaniem nakazu rozbiórki.

PrBud art. 29 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wskazuje na roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, ale nie obejmują rozbudowy.

PrBud art. 3 § pkt 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

PrBud art. 3 § pkt 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja remontu.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 303 § ust. 2

Dotyczy balustrad w loggiach powyżej 25 metrów.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane art. 25

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów Prawa budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonane roboty budowlane stanowią rozbudowę budynku, a nie remont. Rozbudowa bez wymaganego pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Brak przedłożenia dokumentacji do legalizacji uzasadnia nakaz rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Prace polegały na remoncie, a nie rozbudowie. Wzniesiona ściana na tarasie pełni funkcję balustrady. Zmiana materiału budowlanego nie stanowi rozbudowy. Prace dotyczyły elementów istniejących w chwili zakupu nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać funkcji ochronnej balustrady z funkcją ściany zewnętrznej budynku ganek musi zostać zrealizowany bezpośrednio przy wejściu do budynku decyzja wydana w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter związany

Skład orzekający

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między remontem a rozbudową oraz konsekwencji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r., choć zasady interpretacji pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozróżnienia między remontem a rozbudową w prawie budowlanym, co ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Remont czy rozbudowa? Kiedy zmiana materiału budowlanego może skończyć się nakazem rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 181/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2325/21 - Wyrok NSA z 2022-12-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach ("ŚWINB"), działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z późn. zm., dalej w skrócie "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2020 roku, poz. 1333 z późn. zm., dalej w skrócie "PrBud"), po rozpatrzeniu odwołania M.W., dalej zwanego "inwestorem" lub "skarżącym", od decyzji z dnia [...] nr [...], w której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. ("PINB"), nakazał skarżącemu jako inwestorowi, rozbiórkę rozbudowanej części – zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz rozbiórkę zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej wolnostojącego budynku mieszkalnego na działce o numerze ewid. 1 przy ul [...] w T. , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących przepisów, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ŚWINB wskazał, że w związku z pismem E. W., właścicielki sąsiedniej nieruchomości, organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził czynności kontrolne na terenie posesji przy ul. [...] w T. . W trakcie tych czynności organ ustalił, że skarżący nabył przedmiotową nieruchomość na przełomie 2018 i 2019 r. Jest ona zabudowana wolnostojącym budynkiem mieszkalnym oraz wolnostojącym garażem z pomieszczeniem gospodarczym. Obiekt mieszkalny jest budynkiem murowanym, dwukondygnacyjnym, bez podpiwniczenia, prawdopodobnie z żelbetowymi stropami i z płaskim dachem (stropodachem). Zarówno na parterze, jak i na piętrze znajdują się pokoje mieszkalne (na parterze - 6, na piętrze - 4 pokoje), łazienki oraz aneksy jadalno-kuchenne. Ponadto na parterze znajduje się pomieszczenie gospodarcze, w którym umiejscowiony jest elektryczny zbiornik na ciepłą wodę oraz piec gazowy, służący do ogrzewania budynku.
Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym wykonywane są następujące roboty budowlane:
- zabudowa tarasu od strony południowej na piętrze, w wyniku czego powstaje nowe pomieszczenie;
- wznoszenie w poziomie parteru od frontu (od strony ul. [...]) nowej ściany murowanej z oknami w miejscu drewnianej zabudowy ganku;
- wymiana stolarki okiennej i powiększenie jednego otworu okiennego na parterze w ścianie zewnętrznej od strony zachodniej;
- wykonanie dwóch nowych otworów w ścianie zewnętrznej na piętrze od strony zachodniej i wypełnienie ich luksferami.
Skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji technicznej, dotyczącej wykonywanych aktualnie robot budowlanych. Wyjaśnił, że nie występował o wydanie stosownych pozwoleń, gdyż według niego prowadzone roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Wyjaśnił ponadto, że przedmiotowy budynek ma być przeznaczony na wynajem.
W związku z powyższymi ustaleniami PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia.
W toku postępowania organ I instancji pozyskał z Urzędu Miasta T. archiwalną dokumentację, oznaczoną symbolem: [...] z [...] r. oraz [...] z [...] r. Wynika z niej, że decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego została wydana rzecz W. R. . Integralną częścią dokumentacji jest zaś dokument o nazwie "Projekt techniczny budynku mieszkalnego w T. przy ul. [...]". Następnie budynek ten, będąc jeszcze w stanie surowym, stał się własnością E. K. i P. K., którzy uzyskali kolejną decyzję o pozwoleniu na budowę. Dla planowanej przez nich inwestycji został sporządzony "Aneks do projektu" z dnia [...] r., zgodnie z którym przyziemie budynku zostało zaadaptowane na jadłodajnię wraz z zapleczem dla 30 miejsc konsumpcyjnych, w której przewidziano produkcję i podawanie dań barowych oraz napoi. Wysoki parter miał pełnić funkcję mieszkalną. Projekt techniczny przewidywał wykonanie balkonu w poziomie wysokiego parteru od strony południowej budynku, na całej jego szerokości oraz wykonanie dwóch okien w ścianie zewnętrznej, w poziomie przyziemia, od strony zachodniej (obecnie od strony działki o numerze ewidencyjnym 2 położonej przy ul. [...]). Według planu sytuacyjnego dołączonego do projektu, zatwierdzonego decyzją z [...] r., ściana budynku od strony zachodniej miała być oddalona o ok. 3,0 m. od granicy działki. Natomiast ani projekt z [...] r. ani aneks do projektu z [...]r. nie przewidywały wykonania jakiejkolwiek dobudowy (np. ganku, zadaszenia tarasu) do budynku mieszkalnego od strony północnej (od ul. [...]).
Po zakończeniu budowy ówcześni właściciele E. K. i P.K na podstawie protokołu oględzin z [...] r. uzyskali zgodę na użytkowanie budynku.
W kontekście powyższych ustaleń PINB uznał, że może zostać wszczęta procedura legalizacyjna. W związku z tym w dniu [...] r. PINB wydał postanowienie nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, polegających na remoncie, przebudowie i rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, a także nakazujące skarżącemu zabezpieczenie terenu budowy.
W postanowieniu tym skarżący został zobowiązany do przedstawienia dla przedmiotowej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w trybie legalizacji); czterech egzemplarzy projektu budowlanego remontu, przebudowy i rozbudowy wolnostojącego budynku mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, oraz kopiami uprawnień budowlanych projektanta i sprawdzającego wraz z aktualnymi zaświadczeniami stanowiącymi postawę wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez inwestora. Jednak ŚWINB utrzymał je w mocy.
Inwestor nie przedłożył dokumentów, wskazanych w powyższym postanowieniu. W związku z tym w dniu [...] r. PINB wydał decyzję nr [...], nakazującą inwestorowi, rozbiórkę rozbudowanej części - zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz rozbiórkę zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej przedmiotowego budynku mieszkalnego. Decyzja ta jednak nie ostała się w obrocie prawnym, gdyż na skutek odwołania wniesionego przez inwestora, ŚWINB decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W toku dalszego postępowania w dniu [...] r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Czynności oględzin przeprowadzono od strony posesji przy ul. [...], której właścicielka wyjaśniła, że w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego zostały wykonane trzy otwory okienne - jedno w przyziemiu, a dwa na piętrze.
W dniu [...] r. PINB wydał dwie decyzje:
- decyzję nr [...], którą nakazał skarżącemu rozbiórkę rozbudowanej części - zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz rozbiórkę zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej przedmiotowego budynku,
- decyzję nr [...], znak: [...], którą nakazał inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez likwidację okna i zamurowanie otworu okiennego w ścianie zachodniej na parterze przedmiotowego budynku wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Inwestor wniósł odwołania od powyższych decyzji. W odwołaniu dotyczącym pierwszej z wymienionych powyżej decyzji inwestor, działając przez fachowego pełnomocnika będącego radcą prawnym zarzucił naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 PrBud.
Odwołanie to jednak nie przyniosło oczekiwanego przez inwestora skutku, gdyż wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] r. ŚWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nakazującą skarżącemu jako inwestorowi, rozbiórkę rozbudowanej części – zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz rozbiórkę zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji ŚWINB przedstawił najpierw przebieg dotychczasowego postępowania, w tym przypomniał treść decyzji, którą jako organ odwoławczy już poprzednio wydał w niniejszej sprawie. ŚWINB zaakcentował przy tym, że już w poprzedniej, uchylonej na skutek odwołania, decyzji PINB wskazał na powiększenie otworu okiennego na parterze w ścianie zewnętrznej od strony zachodniej, a także wykonanie dwóch nowych otworów okiennych w ścianie zewnętrznej na piętrze od strony zachodniej i wypełnienie ich luksferami. Jednak pomimo, że działania te świadczą o dokonaniu przebudowy przedmiotowego budynku, okoliczność ta nie znalazła wyrazu w sentencji poprzednio wydanej przez PINB decyzji. Obecnie zaś kwestia otworów okiennych stała się przedmiotem odrębnej decyzji administracyjnej wydanej przez PINB.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji ŚWINB przedstawił i omówił podstawę materialnoprawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia tj. art. 48 PrBud, akcentując treść ust. 1 i ust. 4 zawartą w tym przepisie. W kontekście tych przepisów organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej w pierwszej kolejności należy podjąć próbę jej legalizacji. Dopiero zaś brak prawnych możliwości legalizacji umożliwia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Organ odwoławczy przywołał również definicję przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a PrBud, a także przyjętą w orzecznictwie i doktrynie definicję rozbudowy budynku, która polega na powiększeniu parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość (zwiększenie powierzchni zabudowy). W kontekście tych definicji ŚWINB stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu miała miejsce przebudowa i rozbudowa wolnostojącego budynku mieszkalnego. Skoro zaś po wdrożeniu procedury legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej w wyznaczonym przez PINB terminie skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji, to na podstawie art. 48 ust. 1 z związku z ust. 4 PrBud zasadnym było orzeczenie nakazu rozbiórki. ŚWINB wskazał przy tym, że decyzja wydana w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter związany.
Końcowo ŚWINB odniósł się do nowelizacji PrBud, dokonanej w drodze ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, a która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Organ wskazał na art. 25 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do spraw rozpoznawanych na podstawie PrBud, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy PrBud w brzmieniu dotychczasowym.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego inwestor reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zarzucił, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w odniesieniu do wyjaśnień skarżącego, w świetle których dokonane czynności dotyczyły elementów budynku mieszkalnego istniejących w chwili zakupu przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego, wobec czego nieuzasadnione jest żądanie uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nowo wykonane elementy zastępowały jedynie pierwotną konstrukcję części budynku tj. murowane ściany wzniesione na ganku zastąpiły istniejące ściany drewniane.
Zarzucono także naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 PrBud oraz w związku z art. 29 ust. 4 i art. 3 pkt. 8 PrBud poprzez wadliwą wykładnię i błędne przyjęcie, że zasadne jest nakazanie inwestorowi rozbiórki zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz rozbiórki zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wykonane przez inwestora praca nie wymagają pozwolenia na budowę, a to zważywszy na fakt, że wzniesiona na tarasie murowana ściana pełni funkcję balustrady w takim samym stopniu jak wcześniejsza balustrada drewniana, wskutek czego obowiązek dokonania rozbiórki wskazanej w decyzji części budynku jawi się jako bezprzedmiotowy i nieuzasadniony.
W związku z podniesionymi zarzutami inwestor domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia na swoją rzecz od organu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przywołał § 303 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wedle którego w budynku na kondygnacjach położonych powyżej 25 metrów nad terenem można stosować loggie wyłącznie z balustradami pełnymi. Istotne jest przy tym, aby balustrada taka pełniła funkcję ochronną, a przepisy nie definiują z jakiego materiału ma być wykonana. Wzniesienie murowanych ścian do wysokości dotychczasowej balustrady w istocie wpisuje się w definicję pojęcia remontu z art. 3 pkt 8 PrBud.
W kontekście definicji remontu strona skarżąca zaakcentowała konieczność ustalenia stanu pierwotnego, gdyż istotną cechą remontu jest cel robót budowlanych polegający na odtworzeniu stanu pierwotnego. Organ nie dokonał jednak prawidłowej oceny stanu pierwotnego budynku. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 4 PrBud nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 wykonywanie robót budowlanych z wyłączeniem remontu budowli i budynków, o których mowa w tym przepisie.
Według strony skarżącej organ niesłusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do samowoli budowlanej. Zabudowa tarasu nie spełnia bowiem definicji rozbudowy. Ewentualnie o rzekomej rozbudowie można mówić jedynie w zakresie wzniesienia ścian powyżej wysokości dotychczasowej balustrady. Ponadto zmiana materiału balustrady, czy zabudowy ganku nie wpływa na zwiększenie wymiarów przedmiotowego budynku w rzucie poziomym. Ponadto strona skarżąca zaakcentowała, że w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że prowadzone roboty budowlane są zgodne zarówno z obowiązującymi przepisami wykonawczymi, jak i z innymi aktami prawa miejscowego.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja ŚWINB utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz.1333 w skrócie jak dotychczas: "PrBud"). Znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy PrBud zostały istotnie zmienione w drodze ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) Znowelizowane przepisy obowiązywały w dacie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż nowelizacja weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Jednak, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, stosownie do art. 25 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych przed tą datą stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Ilekroć zatem w dalszej części mowa o przepisach PrBud, to dotyczy to przepisów tej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji zgodnie z brzmieniem ustalonym w tekście jednolitym ustawy Dz. U. z 3 sierpnia 2020 r. poz. 1333. Przepisy w tym właśnie brzmieniu stanowią punkt odniesienia przy ocenie legalności kontrolowanej obecnie decyzji ŚWINB.
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 PrBud, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest jednak bezwzględny, w tym znaczeniu, że organ musi wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku zaś zaistnienia takiej możliwości, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji braku prawnych możliwości legalizacji samowoli, organ zobowiązany jest orzec nakaz rozbiórki.
Dokonując kontroli, czy w realiach rozpoznawanej sprawy organy zasadnie nakazały rozbiórkę, o której mowa w powyższym przepisie należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy doszło do naruszenia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem, czy ma miejsce samowola budowlana. W niniejszej sprawie nakaz rozbiórki dotyczyły robót budowlanych wykonanych w istniejącym budynku. Rozstrzygając zatem kwestię samowoli budowlanej odnieść to należy do oceny legalności wykonanych robót budowlanych.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego organy zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na dokładne ustalenie zakresu robót budowlanych, które w przedmiotowym budynku wykonywał skarżący. Konfrontacja tego materiału dowodowego, w tym zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji zdjęciowej i protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 3 czerwca 2019 r. prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo ustalił fakt wykonywania zabudowy tarasu od strony południowej na piętrze, w wyniku czego powstaje nowe pomieszczenie. Na znajdującym się w aktach administracyjnych zdjęciu (załącznik nr 6.2), a także na dokumentacji zdjęciowej zapisanej na płycie CD (zdjęcia wykonano w trakcie czynności kontrolnych w dniu 3 czerwca 2019 r.) widać wyraźnie, że na istniejącym wcześniej tarasie została wzniesiona ściana zewnętrzna wraz z otworami okiennymi, a nad powstałym w ten sposób pomieszczeniem dokonano tymczasowego zabezpieczenia przed opadami atmosferycznymi. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego wykonanej ścianie nie można przypisać funkcji balustrady. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu to, że funkcją tej ściany jest utworzenie nowego pomieszczenia na istniejącym tarasie. Wbrew zatem stanowisku strony skarżącej nie sposób uznać, że murowana ściana zastępować ma jedynie dawniejszą zabudowę balustrady. Chybione jest także odwoływanie się do treści § 303 ust. 2 Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż funkcji ochronnej balustrady nie można utożsamiać z funkcją ściany zewnętrznej budynku. Na marginesie zauważyć należy, że przepis ten dotyczy loggii usytuowanych na wysokości wyższej niż 25 metrów powyżej terenu.
W ocenie Sądu za prawidłowe należało również uznać ustalenie, przez organ I instancji, że od strony frontu przedmiotowego budynku (od strony ul. [...]) ma miejsce wznoszenie w poziomie parteru od frontu nowej ściany murowanej. (W istocie ściany murowane zostały tutaj już wzniesione, wykonano w nich trzy okna wraz z stolarką okienna, a całość została pokryta dachem, ta nieścisłość nie ma jednak znaczenia dla wyniku sprawy). Nie znajduje przy tym żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym twierdzenie pełnomocnika skarżącego, wedle których od strony północnej na parterze miały miejsce działania polegające wyłącznie na zamianie istniejącego materiału z drewnianego na konstrukcję murowaną, w następstwie czego murowane ściany wzniesione na ganku zastąpiły istniejące ściany drewniane. Jak wynika z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] r., podpisanego bez zastrzeżeń przez skarżącego, w miejscu wykonywania nowej ściany powstaną pokoje mieszkalne. Ponadto z dokumentacji zdjęciowej zapisanej na płycie CD, znajdującej się w aktach administracyjnych organu I instancji wynika, że powstała od strony frontowej dobudowa, o wymiarach wskazanych w załączniku nr 6.1 nie może być traktowana jako ganek, zważywszy choćby na to, że nie umieszczono tam żadnych drzwi wejściowych, a jedynie same okna. Wykonana przez inwestora zabudowa nie pełni już funkcji ochronnej wejścia do budynku. Tymczasem ganek musi być zrealizowany bezpośrednio przy wejściu do budynku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 476/18, zgodnie z którym ganek musi zostać zrealizowany bezpośrednio przy wejściu do budynku. Brak jest w związku z tym podstaw do uznania za ganek obiektu budowlanego, który wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku. Nadto proste zestawienie znajdujących się w aktach sprawy zdjęć frontu budynku i widocznego na nich zadaszenia wraz z drewnianą zabudową tworzącą swego rodzaju ganek (według stanu utrwalonego na zdjęciu z czerwca 2017 r. - załącznik 7.1. oraz 7.2.) ze zdjęciami dokumentującym zakres robót wykonanych w tym miejscu przez inwestora całkowicie wyklucza, aby wykonane ściany murowane traktować jako wymianę istniejących wcześniej od tej strony budynku elementów drewnianych.
Przywołany powyżej materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, zdaniem Sądu, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że roboty wykonane przez skarżącego po ich zakończeniu doprowadzić miały do zwiększenia zarówno kubatury przedmiotowego budynku (poprzez powstanie nowych pomieszczeń na parterze od frontu budynku, jak i na dotychczasowym tarasie z tyłu tego budynku), jak i powierzchni zabudowy (na parterze od frontu budynku, o czym świadczy proste porównanie zdjęć z czerwca 2017 oraz wykonanych w dniu 3 czerwca 2019 r., a zapisanych na znajdującej się w aktach sprawy płycie CD). Oznacza to w konsekwencji, że organy prawidłowo zakwalifikowały omówione dotychczas roboty budowlane realizowane przez skarżącego jako rozbudowę przedmiotowego budynku.
W ramach dalszej kontroli zaskarżonej decyzji za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, wedle którego wykonywane przez skarżącego roboty budowlane, w stanie prawnym znajdującym zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, wymagały pozwolenia na budowę. Jest to konsekwencja art. 28 ust. 1 PrBud oraz tego, że przedmiotowe roboty budowlane ze względu na swój zakres nie mieszczą się w ustalonym w art. 29-31 PrBud katalogu wyłączeń z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zaś okolicznością bezsporną jest to, że skarżący takiego pozwolenia budowę przed rozpoczęciem realizacji inwestycji nie uzyskał, to za prawidłowe należało uznać stanowisko, że omawiane dotychczas roboty budowlane stanowiły samowolę budowlaną.
Wobec prawidłowego przyjęcia przez organy, że skarżący w przedstawionym powyżej zakresie dopuścił się samowoli budowlanej, zdaniem Sądu, stwierdzić należy zaistnienie okoliczności faktycznych, które w świetle art. 48 ust. 1 i ust. 4 PrBud obligowały organ do tego, aby zgodnie z dyspozycją normy prawnej dekodowanej z tych przepisów nałożyć na skarżącego obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku w części obejmującej wykonywaną nielegalnie jego rozbudowę. Organy zastosowały się przy tym do wynikającego z tych przepisów wymogu, aby przed wydaniem nakazu rozbiórki umożliwić stronie legalizację zaistniałej samowoli budowanej na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 PrBud, co znalazło wyraz w postanowieniu organu I instancji (utrzymanym następnie przez ŚWINB), w którym wraz ze wstrzymaniem robót budowlanych nałożono obowiązek przedstawienia przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w trybie legalizacji), czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, oraz kopiami uprawnień budowlanych projektanta i sprawdzającego wraz z aktualnymi zaświadczeniami stanowiącymi postawę wykonania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro zaś wyznaczony skarżącemu termin na przedstawienie powyższych dokumentów upłynął bezskutecznie, to obowiązkiem organu I instancji było nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki w zakresie wskazanym w sentencji decyzji wydanej przez ten organ, a następnie utrzymanej w zaskarżonej obecnie decyzji przez organ odwoławczy.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, organy oceniły sprawę w sposób właściwy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, a to art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3, ani też przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz 29 ust. 4 i art. 3 pkt 8 PrBud, które w świetle przytoczonego powyżej art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia ŚWINB.
Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie będąc związany zarzutami skargi, w ramach sprawowanej kontroli nie stwierdził żadnych naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowałyby konieczność uchylenia kontrolowanej decyzji ŚWINB, to skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę