II SA/Gl 1805/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję nakazującą przyłączenie nieruchomości do kanalizacji z powodu naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.
Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą przyłączenie jej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, podnosząc wątpliwości co do prawidłowości pomiarów i projektu przyłącza, a także zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 28 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wójta Gminy W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która nakazywała J. F. przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące niezgodności projektu z rzeczywistością, błędnych pomiarów oraz naruszenia procedury administracyjnej. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo, w szczególności art. 28 k.p.a., poprzez brak należytego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału. Pomimo że skarżąca była informowana o obowiązku, organ nie wyjaśnił, dlaczego tylko ona została uznana za stronę postępowania, mimo że wniosek o zawieszenie postępowania złożyli również inni współwłaściciele. Sąd podkreślił, że ustalenie kręgu stron postępowania jest obowiązkiem organu pierwszej instancji, jak i odwoławczego. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje i nakazał organom ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem prawidłowego oznaczenia stron i zapewnieniem im czynnego udziału.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji naruszył art. 28 k.p.a. poprzez brak należytego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił, dlaczego tylko skarżąca została uznana za stronę postępowania, mimo że wniosek o zawieszenie postępowania złożyli również inni współwłaściciele. Obowiązek ustalenia stron ciąży na organach obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.u.c.p.g. art. 5 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub wyposażenie w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków.
u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 7
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wójt wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w przypadku stwierdzenia jego niewykonania.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przymiot strony przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ ma obowiązek ustalić strony z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Definicja właściciela nieruchomości obejmuje także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz inne podmioty władające nieruchomością.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania, w szczególności art. 28 k.p.a., poprzez brak należytego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału.
Godne uwagi sformułowania
Powyższe stanowiło niczym nieuzasadniony wybór jednego współwłaściciela, czyniąc go jedynym adresatem decyzji, na którego nałożono obowiązek... Organ miał obowiązek zweryfikować, czy podmiot wnoszący wniosek w toku postępowania jest do tego uprawniony oraz wniosek ten rozpoznać informując wnoszących o jego rozstrzygnięciu. Na gruncie rozpoznawanej sprawy ten aspekt całkowicie pominięto. Celem art. 28 k.p.a. jest natomiast umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Krzysztof Nowak
członek
Tomasz Dziuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, obowiązek ustalania stron z urzędu przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których występuje współwłasność nieruchomości i obowiązek nałożony na właścicieli, a organy nie zapewniły udziału wszystkim stronom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących obowiązków właścicieli nieruchomości. Błąd proceduralny doprowadził do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o przyłączeniu do kanalizacji – co musisz wiedzieć o prawach stron w postępowaniu administracyjnym?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1805/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-03-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Krzysztof Nowak Tomasz Dziuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy Hasła tematyczne Czystość i porządek Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2519 art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 7, art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr SKO V 428/197/2023 w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 czerwca 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia 15 czerwca 2023 r. Wójt Gminy W. (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z późn. zm., dalej: "ustawa") nakazał J. F. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), jako właścicielce nieruchomości, położonej przy ul. [...] w miejscowości W., wykonanie obowiązku polegającego na przyłączeniu nieruchomości przy ul. [...] w W. do sieci kanalizacji sanitarnej [...] W pierwszej części uzasadnienia organ podał, iż w celu umożliwienia podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej opisanego budynku, gmina wybudowała w 2022 r. sięgacz kanalizacji sanitarnej zakończony studzienką przyłączeniową, zlokalizowaną na posesji [...] (działka nr[...], obręb[...]). Pismem znak [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r., odebranym 25 kwietnia 2022 r., właściciele nieruchomości zostali poinformowani o obowiązku podłączenia do kanalizacji budynku położonego na opisanej wyżej nieruchomości. Wraz z pismem przekazano m.in. procedurę podłączenia do sieci i projekt przyłącza kanalizacji sanitarnej. W związku z tym, że w wykazach umów otrzymanych od operatora systemu kanalizacyjnego - Spółki A. S.A. do 31 października 2022 r. nie figurował ww. budynek organ wszczął postępowania w niniejszej sprawie, o czym zawiadomił pismem z dnia 29 listopada 2022 r. W dniu 16 grudnia 2022 r. Strona osobiście zwróciła się do organu o pomoc w wykonaniu tego obowiązku. Organ wyjaśnił, że Gmina wykonuje sięgacze do budynków, natomiast samo podłączenie kanalizacji od studzienki do budynku, właściciele nieruchomości muszą zapewnić na własny koszt zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy. Ponadto wskazał, iż roboty budowlane związane z budową sięgacza kanalizacji sanitarnej, zlecone przez Gminę W. zostały wykonane zgodnie z podpisanym porozumieniem, natomiast dalsza część prac pozostaje w gestii właściciela nieruchomości. Z uwagi na wyrażone przez Stronę obawy odnośnie zbliżenia do przyłącza gazowego organ wyjaśnił także, że projekt kanalizacji sanitarnej został uzgodniony z P. Sp. o.o. [...] w Z. , i jak zapisano w projekcie w miejscu skrzyżowania kanalizacji z istniejącym uzbrojeniem (gazem), należy wykonać ręcznie przekopy kontrolne w celu dokładnego zlokalizowania uzbrojenia. Na wniosek Strony odbyło się spotkanie z Wójtem w dniu 20 grudnia 2022 r., podczas którego omówiono kwestie budowy sięgacza kanalizacji sanitarnej, głębokość posadowienia rury kanalizacyjnej oraz rury gazowej. Z uwagi na pozytywne uzgodnienie przez P. Sp. z o.o. projektu przyłącza kanalizacji sanitarnej organ nie uwzględnił wniosku Strony o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania uzgodnień co do głębokości posadowienia rury gazowej. Następnie organ przedstawił poczynione w sprawie ustalenie. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i wyposażona jest w zbiornik bezodpływowy na ścieki. Gmina realizując zadania własne wybudowała sięgacz kanalizacji sanitarnej i zabudowała na działce nr [...] kanalizację sanitarną ze studzienką przyłączeniową, zlokalizowaną w odległości ok. 10 m od budynku, zgodnie z porozumieniem z dnia 16 czerwca 2020 r., podpisanym przez Stronę. Istnieje techniczna możliwość przyłączenia budynku do sieci kanalizacji sanitarnej. Operator systemu kanalizacyjnego A. S.A. wydał warunki techniczne przyłączenia budynku do sieci oraz uzgodnił projekt przyłącza. Projekt został uzgodniony również z P. Sp. z o.o. W celu potwierdzenia możliwości grawitacyjnego odprowadzenia ścieków z budynku, wykonawca sięgacza kanalizacji sanitarnej, w obecności inspektora ze strony A. S.A. oraz Strony, dokonał sprawdzenia różnicy wysokości. W sprawie nie zachodziło zwolnienie z nałożonego obowiązku, ponieważ nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 3 lipca 2023 r. Skarżąca w dniu 17 lipca 2023 r. złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji wyrażając obawy o błędy w pomiarach. Wskazała, że projekt jest niezgodny ze stanem faktycznym, w związku z tym może wymagać korekty. Zwróciła uwagę, że w 2020 r. Gmina po raz pierwszy przygotowała projekt przyłączenia, a następnie odstąpiła od jego realizacji. W lutym 2022 r. rozpoczęto wykopy, wstrzymane przez Stronę z uwagi na brak uwzględnienia na mapach przebiegu rury gazowej. Drugi otrzymany projekt przyłączenia różnił się od pierwszego wynikami pomiarów. Podała, że dane z projektów różnią się nie tylko pomiędzy sobą, ale również są niezgodne ze stanem faktycznym, co spowodowało odmowę wykonania usługi przez wykonawców, na skutek czego Strona zwróciła się o pomoc do Gminy. Potwierdziła obecność przedstawiciela wykonawcy, który zapewnił o możliwości przyłącza grawitacyjnego, jednak nie wykonał pomiarów. Następnie Strona wymieniła niezgodności pomiarów co do głębokości wylotu kanalizacji z budynku, rzędnej posadowienia studzienki S61 i S62 oraz spadku, a także zagłębienia dna kanału studzienki S6. Strona wniosła o uwzględnienie w projekcie faktycznych pomiarów oraz ustalenie czy po wprowadzeniu zmian do projektu istnieje możliwość wykonania przyłącza grawitacyjnego. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "organ odwoławczy"), działając w oparciu o art. 17, art. 18 i art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2020 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr SKO V 428/197/2023 z dnia 24 sierpnia 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Skarżąca pomimo braku przesłanek, dla których budowa przyłącza byłaby ekonomicznie nieuzasadniona nie przyłączyła budynku do istniejącej sieci kanalizacji. Co do kwestii, iż Skarżąca nie jest jedynym właścicielem nieruchomości - organ odwoławczy przywołał definicję właściciela zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, a następnie stwierdził, że z obowiązku wykonania przyłącza zwalnia tylko posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków, natomiast problemy techniczne wykonania przyłącza oraz wątpliwości co do interpretacji projektu leżą poza postępowaniem administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że jego wykonanie jest technicznie możliwe, a gmina wybudowała sięgacz kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] oraz studzienkę przyłączeniową w odległości 10 m od budynku. Argumenty Strony nie są zatem w ocenie Kolegium uzasadnione. Decyzja została doręczona w dniu 13 września 2023 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 11 października 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji sformułowała zarzuty: naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego oraz brak należytego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, a także naruszenie interesów stron postępowania wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. z art. 28 i 29 k.p.a. Skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane na etapie złożonego odwołania. Ponownie zwróciła uwagę na rozbieżności wynikające z dokumentów oraz stanu faktycznego. Wskazała, iż w zawartym porozumieniu głębokość wyjścia rury kanalizacyjnej z budynku to 80 cm (w pierwszym projekcie 80 cm, w drugim 1,16 m, natomiast faktyczne posadowienie znajduje się na głębokości 30 cm). Podała, że w projekcie rzędna posadowienia dna studzienki S61 wynosi 395.57, rzędna posadowienia studzienki S62 - wynosi 395.74, odległość to 12 m - w projekcie wyliczono spadek 1,5%, w rzeczywistości wynosi on 1,4%, a zatem poniżej normy umożliwiającej wykonanie kanalizacji grawitacyjnej. Zgodnie natomiast z geodezyjnym projektem powykonawczym rzędna posadowienia dna studzienki wynosi 395,67, co przy odległości 12 m od studzienki S62 daje spadek 0,5 % i uniemożliwia wykonanie kanalizacji grawitacyjnej. Odniosła się również do zagłębienia dna kanału studzienki S6 (w pierwszym z projektów na głębokości 4,35 m, w drugim 4 m, zaprojektowane włączenie rury kanalizacyjnej do kanału na głębokości 2 m). Rzędne wynoszą: w pierwszym projekcie 393.21, w drugim projekcie 395.33. Rzędna studzienki S6.1 to 395.57, w pierwszym przypadku przy odległości 14 m - spadek wynosiłby 16%, zatem powyżej dopuszczalnej normy, zaś w drugim wynosi 1,7%. Wartości te są nieprawidłowo wyliczone. Posadowienie studzienki S61 zaprojektowano na głębokości 1,88 m a wykonano na głębokości 1.78 m. Skarżąca podkreśliła również, że przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy nie wyklucza udziału w postępowaniu pozostałych użytkowników, natomiast brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Zakwestionowała też prawidłowość sporządzenia uzasadnienia decyzji organu z uwagi na pominięcie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenia podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 24 sierpnia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 15 czerwca 2023 r. w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z jej art. 5 ust. 1 pkt 2 właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, przez właścicieli nieruchomości - rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Organem, któremu przyznano uprawnienia nadzoru nad realizacją tego obowiązku jest wójt (burmistrz lub prezydent miasta, art. 5 ust. 6 ustawy). W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7). Na gruncie rozpoznawanej sprawy, organy ustaliły, że Skarżąca jako właścicielka nieruchomości, położonej przy ul. [...] w miejscowości W., nie wykonała obowiązku przyłączeniu nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, pomimo że nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Skarżąca w toku postępowania podnosiła natomiast uchybienia w zakresie prawidłowości wykonanych pomiarów wskazanych w przedłożonym przez organ projekcie rodzące obawy Strony o możliwość wykonania grawitacyjnego odprowadzenia ścieków z budynku, a także błędne pominięcie w toku postępowania pozostałych właścicieli nieruchomości. Odnotowania w tym miejscu wymaga, że prawidłowo prowadzone przez organ administracji publicznej postępowanie musi odpowiadać określonym wymogom procesowym tak, aby można było uznać, że wydana w jego następstwie decyzja odpowiada prawu. Nieustalenie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oznacza natomiast, że podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest wadą, jako rezultat dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów. W rozpoznawanej sprawie, powyższe oznacza, że nałożenie na Skarżącą obowiązku przyłączeniu nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej wymagało od organów wszechstronnych ustaleń w zakresie dotyczącym spełnienia przesłanek do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a uprzednio prawidłowego oznaczenia stron postępowania. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. organ poinformował Stronę o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej w okolicy ulicy [...] w W., wskazał, iż w celu umożliwienia podłączenia nieruchomości przy ul. [...] do kanalizacji sanitarnej na terenie działki [...] zabudowana została studzienka przyłączeniowa oraz poinformował o obowiązku wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Wobec ustalenia, na podstawie otrzymanej od Spółki A. S.A. informacji z dnia 7 listopada 2022 r., iż przedmiotowa nieruchomość nie została przyłączona do sieci, a zatem nie wykonano porozumienia zawartego dnia 16 czerwca 2020 r., organ wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i pozostałe pisma w sprawie były kierowane wyłącznie do Skarżącej. Powyższe stanowiło niczym nieuzasadniony wybór jednego współwłaściciela, czyniąc go jedynym adresatem decyzji, na którego nałożono obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, z pominięciem ustalenia a następnie zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Organ nie wyjaśnił, dlaczego przymiot właściciela, w rozumieniu omawianej ustawy, został przyznany wyłącznie Skarżącej. Organ pierwszej instancji tej kwestii nie porusza (zauważa jedynie, że Skarżąca jest "współwłaścicielem" budynku), natomiast organ odwoławczy odnosząc się do powyższego zarzutu przywołał jedynie definicję ustawową "właściciela nieruchomości" określoną w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy bez dalszego uzasadnienia. Jednocześnie jako adresatów pisma informującego o zakończeniu prac przez Gminę oraz obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, organ wskazał: K. B., S. B. oraz Skarżącą. Ponadto w toku postępowania z wnioskiem o zawieszenie postępowania z dnia 21 grudnia 2022 r. zwrócili się poza Skarżącą również K. B. oraz S. B. Organ miał obowiązek zweryfikować, czy podmiot wnoszący wniosek w toku postępowania jest do tego uprawniony oraz wniosek ten rozpoznać informując wnoszących o jego rozstrzygnięciu. Na gruncie rozpoznawanej sprawy ten aspekt całkowicie pominięto. Ponadto akta sprawy nie pozwalają na ustalenie podmiotów pozostających właścicielami przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu przepisów mających w sprawie zastosowanie. Wymaga podkreślenia, obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym. Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu przymiot strony przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy w tym miejscu podkreślić istnienie obowiązku organu administracji ustalenia z urzędu, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 684/97, P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2024), kierując się w tym względzie przepisem art. 28 k.p.a. i ewentualnie przepisami szczególnymi. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie definiuje pojęcia strony postępowania administracyjnego w sprawie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, a jedynie pojęcie właściciela nieruchomości. Oznacza to, że do tego pojęcia należy stosować art. 28 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że właściciele nieruchomości w rozumieniu definicji zawartej w omawianej ustawie, obowiązani do zapewnienia utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, są stronami postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Organ, wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, obowiązany był zatem ustalić i zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 k.p.a., stronami w sprawie. Do organu prowadzącego postępowanie należy bowiem dbałość o zapewnienie w nim udziału stron tego postępowania. Wobec powyższego, na aktualnym etapie postępowania, brak było podstaw do analizy pozostałych zarzutów skargi obejmujących kwestie materialnoprawne związane z przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym nałożono obowiązek przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Przeprowadzona analiza sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, że zapadłe w sprawie decyzje wydano z pominięciem art. 28 k.p.a. Celem art. 28 k.p.a. jest natomiast umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 155/22). W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ obowiązany będzie do prawidłowego oznaczenia stron postępowania, w tym przeprowadzenia analizy w kwestii przysługującego wnoszącym wniosek z dnia 21 grudnia 2022 r. przymiotu strony, a następnie zachowania zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz wydania stosownego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 200,00 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI