II SA/Gl 18/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
roboty budowlanenadzór budowlanywygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowość decyzjistan techniczny budynkubezpieczeństwokodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki D. sp. z o.o. sp. komandytowa na decyzję o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, uznając, że zablokowanie przejazdu nie czyni decyzji bezprzedmiotową.

Spółka D. sp. z o.o. sp. komandytowa wniosła o wygaszenie decyzji PINB z 2021 r. nakazującej wykonanie robót budowlanych przy budynku dawnej fabryki, argumentując, że trwale zablokowała przejazd dla ciężarówek, co wyeliminowało zagrożenie. Organy nadzoru budowlanego (PINB i SWINB) odmówiły wygaszenia decyzji, uznając, że mimo zablokowania przejazdu, obowiązek wykonania robót nadal istnieje, a decyzja nie stała się bezprzedmiotowa. WSA w Gliwicach oddalił skargę, potwierdzając, że zmiana stanu faktycznego (zablokowanie przejazdu) nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, a interes społeczny przemawia za wykonaniem tych prac.

Spółka D. sp. z o.o. sp. komandytowa zaskarżyła decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (SWINB) w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2021 r. nakazującej spółce wykonanie robót budowlanych mających na celu zapewnienie nośności ścian budynku dawnej fabryki oraz nakazującej wieczystemu użytkownikowi działki wyłączenie z użytkowania strefy przejazdu dla samochodów o nośności powyżej 18t do czasu wykonania tych robót. Skarżąca argumentowała, że trwale zablokowała przejazd dla ciężarówek, co wyeliminowało zagrożenie katastrofą budowlaną i uczyniło decyzję bezprzedmiotową. Organy administracji uznały jednak, że mimo zablokowania przejazdu, decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ nadal istnieje podmiot zobowiązany, przedmiot decyzji i niewykonany obowiązek, a stan techniczny budynku nadal wymaga interwencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że zablokowanie przejazdu i ogrodzenie parkingu nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. Sąd podkreślił, że decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, a jej wykonanie leży w interesie społecznym, zapobiegając zagrożeniu dla życia i zdrowia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zablokowanie przejazdu dla samochodów ciężarowych nie czyni decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych bezprzedmiotową, jeśli nadal istnieje podmiot zobowiązany, przedmiot decyzji i niewykonany obowiązek, a stan techniczny obiektu nadal tego wymaga.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji (zablokowanie przejazdu) nie skutkuje nieistnieniem obowiązku wykonania robót budowlanych, a tym samym brakiem podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych jest ostateczna i prawomocna, a jej wykonanie leży w interesie społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zablokowanie przejazdu dla samochodów ciężarowych nie czyni decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych bezprzedmiotową. Stan techniczny budynku nadal wymaga wykonania robót budowlanych. Wykonanie decyzji leży w interesie społecznym. W sytuacji spornych interesów stron, interes skarżącej nie może być przedkładany nad interes pozostałych stron.

Odrzucone argumenty

Trwałe zablokowanie przejazdu dla samochodów ciężarowych uczyniło decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych bezprzedmiotową i uzasadnia jej wygaśnięcie.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzja w przedmiocie wygaśnięcia innej decyzji ma charakter deklaratoryjny. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, jakoby zablokowanie przejazdu i ogrodzenie parkingu objęta nakazem wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa.

Skład orzekający

Krzysztof Nowak

przewodniczący

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sędzia asesor

Renata Siudyka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej w sprawach budowlanych, gdzie stan faktyczny uległ zmianie po wydaniu decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zmiana stanu faktycznego (zablokowanie przejazdu) nie jest uznawana za wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, gdy nadal istnieje zagrożenie i interes społeczny przemawia za wykonaniem tych prac.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów o wygaszaniu decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego. Pokazuje, że nawet zmiana okoliczności faktycznych nie zawsze prowadzi do bezprzedmiotowości decyzji.

Czy zablokowanie drogi ratuje przed obowiązkiem budowlanym? Sąd rozstrzyga.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 18/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. sp. komandytowa w L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 8 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.313.2023.KS w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB), decyzją z dnia 8 listopada 2023 r., nr WINB-WOA.7721.313.2023.KS, po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. z o.o. Sp. komandytowa w siedzibą w L. (skarżąca, spółka), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) z dnia 20 lipca 2023 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej PINB z dnia 9 września 2021 r. nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
PINB decyzją z dnia 9 września 2021 r. nr [...] PINB nakazał -w pkt I - spółce - właścicielowi budynku dawnej fabryki [...], zlokalizowanej w R. przy ul. [...] (wraz z częścią piwniczną położoną poza obrysem murów zewnętrznych), na działkach oznaczonych nr geodezyjnymi 1, 2 wykonanie robót budowlanych, mających na celu zapewnienie nośności ściany południowej i zachodniej budynku, zlicowanej z elewacjami południową i zachodnią, poprzez wzmocnienie strefy przejazdu (południowej) oraz parkingowej po zachodniej stronie budynku, w sposób określony w pkt 9 Sposób naprawy "Ekspertyzy wpływu przejazdów samochodów ciężarowych na ściany budynku dawnej fabryki [...] przy ul. [...] w R.", sporządzonej 31 lipca 2021 r. przez osobę uprawnioną prof. dr hab. inż. L. D. (D.); do czasu wykonania robót budowlanych wyłączyć z użytkowania strefę przejazdu, zlokalizowaną na działce 3 dla samochodów o nośności powyżej 18t oraz wyłączyć z użytkowania strefę parkingu zlokalizowaną po zachodniej stronie budynku nad piwnicami poza obrysem budynku, zlokalizowaną na działce o nr geod. 3 ; - w pkt II- nakazał A. sp. z o.o.. z siedzibą w C. (A.), wieczystemu użytkownikowi działki oznaczonej geodezyjnie nr 4 wyłączyć z użytkowania strefę przejazdu, zlokalizowaną na działce nr 4 dla samochodów o nośności powyżej 18t do czasu wykonania przez spółkę robót budowlanych wskazanych.
Pismem z dnia 1 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła o wygaszenie na podstawie art. 162 k.p.a decyzji PINB z dnia 9 września 2021 r. nr [...]. Zdaniem skarżącej w związku z trwałym zamknięciem drogi dla samochodów ciężarowych nie istnieje niebezpieczeństwo zawalenia się budynku byłej fabryki [...], jak również katastrofy budowlanej i w związku z powyższym nałożenie obowiązku na spółkę wzmocnienia drogi poprzez budowę palisady straciło swoje znaczenie i sens, a to w świetle dwóch niezależnych opinii rzeczoznawców z zakresu konstrukcji budowli. Dlatego też należy przedmiotową decyzję uznać za bezzasadną i wycofać z obrotu prawnego poprzez jej wygaszenie.
Pismem z 6 czerwca 2023 r. PINB wezwał A. do przedłożenia do akt niniejszej sprawy zaktualizowanej ekspertyzy wpływu przejazdów samochodów ciężarowych na ściany budynku dawnej fabryki [...] przy ul. [...] w R., sporządzonej przez dr hab. inż. L. D. w lipcu 2021 r. celem określenia dopuszczalnego obecnie tonażu tymczasowego ruchu samochodów oraz ewentualnych ograniczeń szerokości drogi niezbędnej dla tego ruchu do czasu wykonania obowiązków nałożonych przedmiotową decyzją PINB.
A. w odpowiedzi na wezwanie PINB przesłała w dniu 26 czerwca 2023 r uaktualnioną ekspertyzę "budynku dawnej fabryki [...] przy ul. [...] w R.". Z ekspertyzy uzupełnionej w maju 2023 r. wynika, że wykonane obliczenia statystyczno-wytrzymałościowe wskazują w dalszym ciągu na niewystarczającą nośność ścian budynku aby przenieść równoczesne obciążenie parciem gruntu i obciążeniem od przejazdu ciężkiego samochodu ciężarowego. W związku z powyższym w ekspertyzie tej zalecono wzmocnienie strefy przejazdu samochodów oraz wskazano, że "do czasu wykonania wzmocnienia należy zrezygnować z transportów najcięższymi samochodami". Podtrzymano przy tym wnioski z poprzednich ekspertyz. Jednocześnie ekspertyza zawiera następujące stwierdzenie "właściciel przedmiotowego obiektu ustawił na drodze między budynkiem, a pawilonem handlowym bloki betonowe zawężające przejazd do szerokości 2,3 m. Obecnie nie ma zatem możliwości przejazdu samochodów ciężarowych między budynkami. Zaopatrzenie pawilonu handlowego odbywa się od strony jego elewacji frontowej. Taki stan zaleca się utrzymać do czasu wzmocnienia drogi". Dalej wskazano, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest niezadowalający, a lokalnie zły i awaryjny.
Decyzją z dna 20 lipca 2023 r. nr [...] PINB odmówił spółce stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji własnej z dnia 9 września 2021. Stwierdził, że decyzja z dnia 9 września 2021 r. nie stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie w dalszym ciągu istnieje podmiot zobowiązany, przedmiot decyzji (obiekt budowlany) i niewykonany obowiązek wynikający z nadal obowiązującej normy administracyjnoprawnej. Stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego jest w dalszym ciągu zły i istnieje konieczność wykonania wskazanej decyzji. Zdaniem PINB w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z norm art. 162 k.p.a., zgodnie z którą można by było wygasić przedmiotową decyzję.
W odwołaniu od decyzji PINB skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia stwierdzając, że dotychczas wykonane przez nią zabezpieczenia w postaci usytuowania na drodze ciężkich bloków betonowych o łącznej masie ponad 2,5 t są wystarczające dla zabezpieczenia konstrukcji budynku. Stwierdziła, że zastosowane zabezpieczenia mają charakter trwały, a wobec tego nie ma w związku z tym zagrożenia dalszej destrukcji budynku poprzez nadmierne obciążenie drogi przejazdowej, dlatego też sporna decyzja PINB powinna zostać wygaszona. Skarżąca podniosła, iż niszczenie budynku nastąpiło z uwagi na niedopatrzenie urzędników przy realizacji inwestycji w przedmiocie budowy budynku handlowego A.. W odwołaniu zawarto także wniosek o wyłączenie PINB od rozpatrywania niniejszej sprawy.
SWINB decyzją z dnia 8 listopada 2023 r., nr WINB-WOA.7721.313.2023.KS, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji PINB z dnia 20 lipca 2023 r., utrzymał w mocy w całości zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazał, że organ administracji publicznej, rozpatrujący sprawę w II instancji nie jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w środku odwoławczym złożonym od rozstrzygnięcia organu administracji publicznej I instancji. Nie jest też związany wnioskami zawartymi w takim środku zaskarżenia. Zdaniem ŚWINB zaskarżone rozstrzygnięcie PINB jest prawidłowe. SWINB stwierdził, że w analizowanej sprawie wygaszenie decyzji PINB może nastąpić wyłącznie w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Na podstawie wskazanego przepisu można wygasić decyzję organu administracji publicznej w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, przesłanki bezprzedmiotowości decyzji, - po drugie, stwierdzenia, że wygaszenie mocy decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Zdaniem ŚWINB w sprawie nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki. bezprzedmiotowość w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. która zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikację). Przesłanką uzasadniającą zaistnienie bezprzedmiotowości decyzji nie jest natomiast stwierdzenie zmiany przepisów stanowiących jej podstawę prawną. Decyzję administracyjną wiąże rebus sic stantibus, co powoduje, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią poprzednią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa wraz ze zmianą tych okoliczności, na których uregulowanie była skierowana.
Zdaniem SWINB w niniejszej sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość w rozumieniu poglądów orzecznictwa sądów oraz literatury przedmiotu. skoro w dalszym ciągu istnieje norma prawna uzasadniająca nałożenie na skarżącą analizowanego obowiązku, a przedmiotowy obowiązek jest w dalszym ciągu aktualny oraz istnieje w dalszym ciągu jego adresat, to brak uzasadnienia dla stwierdzenia zaistnienia bezprzedmiotowości analizowanej decyzji PINB. Zwróciło również uwagę na niezaistnienie w niniejszej sprawie pozostałych przesłanek wskazanych w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. bowiem brak przepisu prawa, który pozwalałby na stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. W dalszym ciągu istnieje również podstawa prawna, w oparciu o którą analizowana decyzja PINB została wydana.
Jednocześnie wygaśnięcia decyzji PINB nie można stwierdzić w oparciu o interes społeczny oraz interes strony postępowania. W interesie społecznym jest by stan techniczny przedmiotowego budynku byłej fabryki [...] nie stwarzał zagrożenia dla życia i zdrowia okolicznych mieszkańców i podróżnych. W konsekwencji w interesie społecznym jest jak najszybsze wykonanie spornej decyzji PINB, celem doprowadzenia przedmiotowego budynku i nieruchomości, na której jest usytuowany do stanu zgodnego z przepisami. Nadto kiedy w postępowaniu bierze udział więcej niż jedna strona, interesu strony, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., nie można odnosić do jednej z nich, zwłaszcza kiedy druga strona ma interes przeciwny. Zdaniem SWINB w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, w konsekwencji interes skarżącej nie może być przedkładany nad interes pozostałych stron postępowania.
SWINB stwierdziło, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji PINB z dnia 9 września 2021 r. nr [...]. Obowiązek nałożony na skarżącą decyzją z dnia 9 września 2021 r. należy uznać zatem w dalszym ciągu za aktualny.
SWINB odniosło się do zawartego w odwołaniu skarżącej wniosku o wyłączenie PINB od rozpatrywania niniejszej sprawy, uznając go za bezzasadny. Wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że pismem z 19 sierpnia 2021 r. PINB poinformował skarżącą, iż nie widzi podstaw do złożenia przez kierownika organu oświadczenia o wyłączeniu się od załatwienia przedmiotowej sprawy. Prowadzenie przez PINB innej sprawy administracyjnej, która może mieć związek z przedmiotowym postępowaniem, nie jest przesłanką do wyłączenia organu od prowadzenia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zaskarżyła w całości decyzję SWINB. W uzasadnieniu wskazała, że organy obu instancji pominęły to, iż przedmiotowy przejazd już nie funkcjonuje i nie istnieje dla samochodów ciężarowych od dnia 17 lutego 2023 r. Ustawione przez skarżącą bariery są na tyle trwałe, iż nie umożliwiają przejazdu samochodom ciężarowym. Sytuacja ta została zaakceptowana również przez A. na tyle dalece, iż strefa dostaw została przeniesiona na front budynku handlowego, również wywóz odpadów i śmieci został obecnie zlokalizowany w sposób trwały na frontowej części parkingu. A. nie ma potrzeby korzystania z przedmiotowego przejazdu. Tak więc ustało zagrożenie katastrofą budowlaną, a wydana decyzja o budowie palisad stała się bezprzedmiotowa. Odniosła się do opinii prof. L. D. wskazując na cel sporządzenia ekspertyzy, a także fakt, iż drogą nie przejeżdżają samochody ciężarowe. Stwierdziła, że wykonanie kosztownych wzmocnień nie jest konieczne i nie może być egzekwowane wobec skarżącej. Uznała za niezrozumiałe stanowisko SWINB w zakresie uzasadnienia oddalenia wniosku skarżącej o wyłączenie organu. Podtrzymała co do treści zarówno swój wniosek z dnia 1 czerwca 2023 r., jak również odwołanie z dnia 8 sierpnia 2023 r. od decyzji PINB z dnia 20 lipca 2023 r. Ponadto wniosła o przesłuchanie świadka- prof. L. D. na okoliczność potrzeby budowy palisady w sytuacji wyłączenia z korzystania przedmiotowego przejazdu przez strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę SWINB wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W piśmie a dnia 23 lutego 2024 skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji PINB z dnia 9 września 2021 r.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r , sygn. akt II SA/Gl 18/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji PINB z dnia 9 lutego 2023 r.
W piśmie z dnia 8 kwietnia 2024 r. będącym uzupełniniem skargi skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko podkreślając, że przejazd drogą od strony południowej jest niemożliwy wobec jego zablokowania, a powierzchnia parkingu jest w sposób trwały ogrodzona i wyłączona z eksploatacji.
Na rozprawie skarżąca wniosła i wywodziła jak w skardze. Cofnęła wniosek o wstrzymanie decyzji z dnia 22 lutego 2024 r. Pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przesłuchanie autora ekspertyzy zauważyć należy, że sądowa weryfikacja aktów z zakresu administracji publicznej, prowadzona jest wyłącznie pod względem zgodności danego aktu z prawem. W konsekwencji dotyczy ona wyłącznie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. I choć w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to nie oznacza, że sąd został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje do zastępowania właściwych organów administracji publicznej w obowiązku wyjaśnienia istoty i stanu faktycznego danej sprawy administracyjnej. Przeciwnie, z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dalece ograniczone, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy kontroli spraw, których przedmiotem są zagadnienia wymagające rozbudowanego postępowania dowodowego i wiedzy specjalistycznej. Dlatego też należy przyjąć, że to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pisemnego utrwalenia efektów postępowania dowodowego, w tym jego oceny. Organ powinien nadto wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia z powołaniem przepisów prawa.
Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB), utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w R. (PINB) z dnia 20 lipca 2023 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej PINB z dnia 9 września 2021 r. nr [...] nakazującej skarżącej wykonanie robót budowlanych oraz nakazującej użytkownikowi wieczystemu wyłączenie z użytkowania strefy przejazdu dla samochodów o nośności powyżej 18t do czasu wykonania przez skarżącą wskazanych robót budowlanych stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W przepisie art. 162 § 1 k.p.a. wymieniono zatem trzy grupy przesłanek wygaśnięcia decyzji. Pierwsza obejmuje stan bezprzedmiotowości decyzji i wynikający z przepisów prawa obowiązek organu stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Druga dotyczy przypadku, gdy zachodzi bezprzedmiotowość decyzji, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Trzecią grupę przesłanek ustawodawca powiązał z niedopełnieniem przez stronę ustanowionego w decyzji warunku.
Wskazane postępowanie nadzwyczajne ma charakter samodzielny i u jego podstaw leży ograniczanie trwałości decyzji ostatecznych w czasie. W doktrynie podkreśla się, że celem tej instytucji prawnej jest stworzenie prawnego (procesowego) mechanizmu potwierdzania (ustalania, weryfikacji) materialnego wygaszania decyzji. Chodzi w istocie o ścisłe powiązanie prawa materialnego, w tej części, w której określa ono przypadki wygaszania decyzji administracyjnej bądź też czyni decyzję bezprzedmiotową, z prawem procesowym, którego rola powinna polegać na usuwaniu z obrotu prawnego decyzji materialnie wygaszonych, ale pozostających w obiegu w swoim formalnym wymiarze (por. A. Matan, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, Warszawa 2020, s. 22). Decyzja w przedmiocie wygaśnięcia innej decyzji ma charakter deklaratoryjny. Jej przedmiotem jest stwierdzenie konsekwencji wystąpienia określonych okoliczności ze skutkiem ex tunc, tj. od chwili ich zaistnienia.
Zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. w razie śmierci strony lub rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy zaś mieli do czynienia np. wtedy, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których - w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia - prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień (por. np. komentarz do art. 162 k.p.a. (w:) Prawo procesowe administracyjne pod red. Romana Hausera, Andrzeja Wróbla, Zygmunta Niewiadomskiego, Warszawa 2017).
Analiza rozpoznawanej sprawy daje podstawy do przyjęcia, że z treści kwestionowanej decyzji PINB z dnia 9 września 2021 r. nr [...] nakazującej skarżącej wykonanie wskazanych w niej robót budowlanych oraz nakazującej użytkownikowi wieczystemu wyłączenie z użytkowania strefy przejazdu dla samochodów o nośności powyżej 18t do czasu wykonania robót budowlanych przez skarżącą oraz podstawy faktycznej i prawnej jej wydania nie wynika, aby stwierdzenia jej wygaśnięcia nakazywał jakikolwiek przepis prawa, a równocześnie nie został zamieszczony w niej warunek, przez co wyłączną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia na wniosek skarżącej jest ustalenie, że wnioskiem została objęta decyzja bezprzedmiotowa i przesądzenie o tym leży w interesie społecznym lub w interesie strony.
W ocenie Sądu, organ nadzoru budowlanego trafnie uznał, że nie sposób stwierdzić, że decyzja stała się bezprzedmiotowa. Ponadto w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, w konsekwencji interes skarżącej nie może być przedkładany nad interes użytkownika wieczystego, a ostatecznie uczestnika postępowania.
W przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie wykonania określonych robót budowlanych , to podlega ona wykonaniu. Zmiana stanu faktycznego, mająca miejsce po wydaniu decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych (ostatecznej i prawomocnej), a polegająca na zablokowaniu przejazdu i ogrodzeniu parkingu, wbrew przekonaniu skarżącej, nie skutkuje nieistnieniem obowiązku wykonania tychże robót, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej ich wykonanie. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, jakoby zablokowanie przejazdu i ogrodzenie parkingu objęta nakazem wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Reasumując, w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych, niewykonana przez skarżącą, a skarżąca nie posiada prawnej możliwości uchylenia się od orzeczonego nią obowiązku. Dopóki zaś decyzja ta nie zostanie wykonana właściwe organy posiadają kompetencje do prowadzenia we właściwym trybie postępowania egzekucyjnego, co jak wynika z akt administracyjnych czyni, a decyzja PINB z dnia 9 września 2021 r. nie jest wbrew twierdzeniom skarżącej bezprzedmiotowa.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie Sąd zobligowany był na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę, o czym orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI