II SA/Gl 18/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o scaleniu nieruchomości z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt scalenia nieruchomości. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. przebiegu dróg, lokalizacji infrastruktury energetycznej oraz spornych granic nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie zbadały wszechstronnie okoliczności faktycznych, naruszając zasady postępowania administracyjnego i prawa materialnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargi J. S., H. Z., J. W. i I. W. na decyzję Wojewody dotyczącą scalenia nieruchomości. Skarżący kwestionowali m.in. przebieg projektowanej drogi, obecność infrastruktury energetycznej na nowo wydzielonych działkach oraz ustalenie granic nieruchomości. Sąd administracyjny, analizując postępowanie organów I i II instancji, stwierdził istotne naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. W szczególności wskazano na brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co naruszało zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco zarzutów dotyczących lokalizacji słupów energetycznych i transformatorów, a także kwestii związanych z charakterem projektowanej drogi. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fundamentalne wątpliwości dotyczące objęcia postępowaniem scaleniowym gruntów zabudowanych bez spełnienia wymogów ustawowych oraz na fakt, że ustalenie nowej granicy między posesjami mogło mieć na celu jedynie zakończenie sporu granicznego, a nie poprawę warunków gospodarowania, co jest celem scalenia gruntów. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako przedwczesną i wydaną bez należytego zbadania istotnych okoliczności sprawy, orzekając jednocześnie o braku możliwości wykonania tej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie zbadał wszechstronnie okoliczności faktycznych, naruszając zasadę prawdy obiektywnej i inne przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie zbadały wystarczająco zarzutów dotyczących infrastruktury energetycznej, charakteru dróg oraz kwestii objęcia gruntów zabudowanych scaleniem, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa scaleniowa art. 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
ustawa scaleniowa art. 2 § ust. 3
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa scaleniowa art. 33
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
u.d.p.
Ustawa o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji. Brak wszechstronnego zbadania zarzutów stron. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (prawda obiektywna). Wątpliwości co do celu scalenia gruntów i objęcia nim gruntów zabudowanych bez spełnienia wymogów ustawowych.
Godne uwagi sformułowania
Zakończone decyzją zatwierdzającą projekt scalenie postępowanie uznać można zatem za poprawne jedynie wówczas gdy jego celem a w konsekwencji także i skutkiem była poprawa warunków gospodarowania. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę... Postępowanie scaleniowe ma bowiem określony cel i tylko jemu winno służyć, w żadnej mierze nie może natomiast zastępować innych postępowań jak np. postępowania rozgraniczeniowego.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Maria Taniewska-Banacka
sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach scaleniowych, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji, zasady dotyczące scalania gruntów zabudowanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania scaleniowego i jego zgodności z przepisami KPA oraz ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są prawidłowe procedury administracyjne i wszechstronne badanie faktów, nawet w pozornie rutynowych sprawach jak scalanie gruntów. Pokazuje też, jak ważne są prawa właścicieli nieruchomości.
“Sąd uchyla decyzję o scaleniu gruntów. Organy administracji nie zbadały wszystkich faktów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 18/06 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Maria Taniewska-Banacka /sprawozdawca/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. S., H. Z., J. W. i I. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie scalania nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących: J. S. kwotę [...]zł ([...] złotych), H. Z. kwotę [...]zł ([...]złotych), J. i I. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta Powiatu C., działając jako organ I instancji, zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi N. i R. o łącznej powierzchni ewidencyjnej [...]ha, sporządzony i uwidoczniony na mapach i w rejestrze szacunku porównawczego gruntów w [...]r. przez uprawnionego geodetę. W myśl osnowy decyzji organ I instancji zatwierdził jednocześnie opisane w załączniku warunki objęcia gruntów w posiadanie, zniósł współwłasność siedmiu nieruchomości oraz zatwierdził odcinek granicy na długości ok. 30 m licząc od ul. A, oddzielający posesję H. i P. małżeństwa K. od posesji W. i H. małżeństwa Z., w wyniku zlikwidowania długotrwałego sporu granicznego, według ostatniego spokojnego stanu użytkowania. Organ I instancji zobowiązał także uczestników scalenia, którzy otrzymali grunty o w wyższej wartości niż posiadali przed scaleniem, do dokonania należnych wpłat, tych uczestników, którzy otrzymali grunty o niższej wartości poinformował, że otrzymają należne im dopłaty a także wyliczył te zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów, które pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ I instancji szczegółowo omówił zgłoszone w toku postępowania zastrzeżenia poszczególnych uczestników scalenia oraz sposób ich załatwienia przez komisję. Od wydanej decyzji organu I instancji odwołali się J. i I. W., W. Ż., J. S., A. R. oraz H. Z.. We wniesionych odwołaniach uczestnicy scalenia wyrazili niezadowolenie wobec otrzymanego rozstrzygnięcia. J. i I. W. wnieśli o odsunięcie od ich nowo wydzielonych działek zaprojektowanej drogi nr A lub o jej całkowitą likwidację podnosząc, iż odległość drogi tej od zabudowań położonych na działce jest niezgodna z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). i wynosi jedynie 4 a nie 6 metrów. Z kolei W. Ż. podniosła, iż nową drogę nr B zaprojektowano kosztem jej gruntów, natomiast J. S. wniosła o zmianę projektu w części dotyczącej działki nr A albowiem na działce tej znajdują się liczne słupy energetyczne. A. R. we wniesionym odwołaniu wniosła o zmianę projektu scalenia w zakresie działki nr B poprzez naliczenie stosownego ekwiwalentu pieniężnego albowiem na otrzymanej w wyniku scalenia działce znajduje sie dół po eksploatacji [...], a w pobliżu nielegalne [...]. Z kolei H. Z. wyraził niezadowolenie z powodu przebiegu granicy pomiędzy jego nieruchomością a nieruchomością małżonków K. wnosząc aby granica ta przebiegała wzdłuż ściany budynku mieszkalnego sąsiadów tak jak to wynika z pochodzącej z lat 60-tych dokumentacji. Podkreślił też, że wyrażoną w dniu [...]r. zgodę na przyjętą do projektu scalenia granicę podjął pochopnie i następnie ją wycofał. Zgody takiej nie wyrazili nadto spadkobiercy W. Z.. Wskazał też, iż wytyczona granica spowoduje osuwanie się ściany rowu wskutek budowy w tym miejscu ogrodzenia posesji. W wyniku rozpatrzenia wniesionych odwołań decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...]uchylił decyzję Starosty Powiatu C. w części dotyczącej należnego A. R. ekwiwalentu gruntowego i orzekł o naliczeniu tegoż ekwiwalentu w kwocie [...]zł. Organ II instancji uchylił także decyzję pierwszoinstancyjną odnośnie przebiegu granicy pomiędzy posesją H. i P. K. oraz posesją H. Z. i spadkobierców po W. Z. nie zmieniając jej przebiegu w stosunku do ustaleń organu I instancji a jedynie precyzując punkty przez które granica powinna przebiegać. W pozostałej części Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ drugoinstancyjny odniósł się do poszczególnych odwołań wskazując m.in., iż kwestionowana przez J. i I. W. droga nr A stanowić ma zgodnie z wyjaśnieniem Wójta Gminy K. jedynie drogę wewnętrzną, służącą jako droga dojazdowa do pól, a tym samym nie ma wobec niej zastosowania wymóg zachowania odpowiedniej odległości krawędzi drogi od budynku mieszkalnego. W odniesieniu do odwołania W. Ż. organ drugoinstancyjny stwierdził, iż podniesiony zarzut wydzielenia drogi nr B z nieruchomości odwołującej się nie znajduje oparcia w sporządzonej przez wykonawcę scalenia dokumentacji technicznej a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów J. S. organ II instancji wskazał, iż skarżąca w zamian za [...]rozproszonych działkę otrzymała [...] położone bliżej zabudowań gospodarczych co świadczy o spełnieniu celu scalenia. Natomiast słupy energetyczne występowały także na działkach posiadanych przez skarżącą przed scaleniem. Z kolei w odniesieniu do zarzutów H. Z. organ II instancji podkreślił, że odwołujący się wyraził zgodę na poddanie scaleniu gruntów pod zabudowaniami, zgodził się też na proponowany przebieg granicy. W tej części organ II instancji obszernie przedstawił dotychczasowy spór graniczny a nadto wskazał, iż jego zdaniem ustalony w dniu [...]r. przebieg granicy jest racjonalny z punktu widzenia gospodarczego, poprawia bowiem warunki gospodarowania nieruchomością budowlaną małżonków K. nie pogarszając jednocześnie sytuacji H. Z.. Pismem z dnia [...]r. H. Z.. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. Skarżący ponownie podkreślił, iż nie zgadza się na ustaloną granicę pomiędzy posesjami stwierdzając, iż jego zdaniem jest to próba wywłaszczenia go z części działki na rzecz sąsiada. Wskazał także, iż pochopnie wyrażona zgoda, którą jednak następnie wycofał, została przez niego udzielona w remizie, do której wezwała go komisja, nie dając mu żadnej możliwości prawidłowej oceny sytuacji i porównania z sytuacją w terenie. Podtrzymał także swoje twierdzenie co do możliwości osuwania się rowu, a nadto podkreślił, iż większość mieszkańców wsi ma domy w granicy a tylko w przypadku małżonków K. uczyniono wyjątek i zapewniono im dostęp do ściany budynku. Kolejną skargę na decyzję organu II instancji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z dnia [...]r. J. S.. Skarżąca podniosła, iż przeprowadzone scalenie zdecydowanie pogorszyło jej sytuację w stosunku do poprzedniej albowiem poprzednio na [...] działkach miała 3 słupy energetyczne a teraz na otrzymanej działce ma 4 transformatory z [...]słupami. O fakcie tym nie poinformował jej sporządzający projekt geodeta, nie zezwolił też na dopłatę do wyższej klasy ziemi. W konsekwencji o ile poprzednio posiadane działki były atrakcyjne o tyle otrzymane obecnie są, zdaniem skarżącej, bezwartościowe i nigdy nie będą mogły zostać przekształcone w działki budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu II instancji wnieśli pismem z dnia [...]r. także J. i I. W.. Skarżący podtrzymali swoje tezy dotyczące minimalnej wymaganej odległości obiektów od dróg gminnych, a nadto nie zgodzili się z twierdzeniem Wojewody [...], iż projektowana droga ma charakter drogi dojazdowej do pól albowiem w istocie łączy ona dwie miejscowości R. oraz N.. Wskazali też, iż na skrzyżowaniu ulicy lokalnej i dojazdowej winno być narożne ścięcie linii rozgraniczających, czego w przypadku przedmiotowej drogi nie zaprojektowano. Wszystkie trzy skargi zostały wniesione w terminie. W odpowiedziach na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy w dniu 22 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącego H. Z. podkreślił, iż skarżący skutecznie wycofał swoją zgodę na przeprowadzenie scalenie w odniesieniu do jego nieruchomości. Nadto, zdaniem pełnomocnika, przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi posesjami nie ma związku z określonym ustawowo celem scalania gruntów. Z kolei pełnomocnik organu odwoławczego wskazał, iż na wniosek uczestnika scalenia scalaniem mogą być objęte także działki siedliskowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skargi, wprawdzie z powodów po części innych niż w nich sformułowane, zasługują na uwzględnienie, albowiem podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Należy bowiem zważyć, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia jest w istocie swej decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.). Z tego też względu w myśl art. 33 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 2003, Nr 178, poz. 1749 z późn. zm. zwanej dalej: ustawą scaleniową) w zakresie zasad i trybu postępowania poprzedzającego wydanie tejże decyzji zastosowanie znajdują unormowania k.p.a., chyba że przepisy ustawy scaleniowej wprowadzają w tym względzie szczególne rozwiązania. Wśród zasad tych wskazać należy w tym miejscu zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego przypomnieć należy w pierwszej kolejności, iż w myśl art. 1 powołanej wyżej ustawy scaleniowej celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Zakończone decyzją zatwierdzającą projekt scalenia postępowanie uznać można zatem za poprawne jedynie wówczas gdy jego celem a w konsekwencji także i skutkiem była poprawa warunków gospodarowania. Ocena czy przeprowadzone scalenie istotnie spowodowało poprawę struktury obszarowej i warunków gospodarowania ma oczywiście charakter w dużej mierze uznaniowy i opinia w tej mierze organu administracji publicznej nie musi być zgodna z subiektywnym odczuciem właściciela konkretnego gospodarstwa. Przy opracowywaniu projektu scalenia organy administracyjne korzystają bowiem z pewnej swobody, niezbędnej dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r., II OSK 123/05, LEX nr 196671. W razie niezgodności ocen orzekający w sprawie organ winien jednak szczególnie uważnie zbadać sytuację i argumenty strony niezadowolonej z decyzji zatwierdzającej projekt scalenia i w razie uznania, iż określony w art. 1 ustawy cel został jednak, wbrew twierdzeniom strony, osiągnięty należycie umotywować swoje stanowisko. Zdaniem Sądu wymogów tych organ II instancji w stopniu dostatecznym nie spełnił. Pomimo bowiem, iż w swoim odwołaniu, a także dodatkowym złożonym w trakcie postępowania odwoławczego oświadczeniu z dnia [...]r. J. S. wyraźnie wskazała, iż na terenie działki nr A znajdują się cztery transformatory wraz ze słupami energetycznymi, których istnienia nie była świadoma i w konsekwencji jej zdaniem korzystniejszy był dla niej układ działek sprzed scalenia (w skardze podnosi wręcz, iż dokonane scalenie pogorszyło jej sytuację) organ drugoinstancyjny zarzutów tych nie zbadał. Nie ustalił bowiem rzeczywistej liczby posadowionych na działce słupów (w skardze strona podnosi, iż w istocie jest ich [...]), nie ustalił też czy istotnie strony nie poinformowano o charakterystyce i położeniu działek, które w wyniku scalenia uzyska, nie podjęto także we własnym zakresie próby oceny czy w odczuciu organu dokonane scalenie poprawiło możliwość gospodarowania skarżącej. Odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do odwołania J. S. organ drugoinstancyjny ograniczył się bowiem jedynie do wskazania, iż także na działkach, którymi J. S. władała przed scaleniem także znajdowały się słupy energetyczne, a tym samym projekt scalenia nie pogorszył warunków gospodarowania gruntami rolnymi przez J. S.. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na fakt, iż jak to powyżej wskazano, celem scalenia nie jest nie pogarszanie warunków gospodarowania lecz ich poprawa, tę zatem organ winien był wykazać w odniesieniu do zmian jakie scalenie przyniesie J. S. bądź wszystkim uczestnikom scalenia. . Podobny zarzut nie wyjaśnienia w sposób pełny i wszechstronny okoliczności faktycznych sprawy należy pod adresem organu II instancji zgłosić także w odniesieniu do kwestii podnoszonych w odwołaniu przez J. i I. W. zarzucających, iż droga przebiegająca wzdłuż ich działki nie spełnia wymogów powołanej wyżej ustawy o drogach publicznych. W odniesieniu do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji organ II instancji ograniczył się do wskazania, iż usytuowanie drogi wynika z realizacji "[...] Projektu Dróg Lokalnych", który po jego okazaniu na zebraniu wiejskim nie budził zastrzeżeń, a nadto że przedmiotowa droga będzie mieć jedynie charakter drogi wewnętrznej dojazdowej do pól a tym samym odnoszący się do dróg gminnych ustawowy wymóg odpowiedniej odległości krawędzi drogi od budynku mieszkalnego nie ma wobec niej zastosowania. Notabene jak wynika zarówno z akt sprawy jak też treści wydanej decyzji wątpliwości co do kategorii przedmiotowej drogi zostały przez organ II instancji dostrzeżone i w tym celu zlecił on, w myśl art. 136 k.p.a. Staroście Powiatu C. dodatkowe postępowanie mające na celu uzupełnienie ustaleń dokonanych na potrzeby "[...] Projektu Dróg Lokalnych". W piśmie z dnia [...] r. organ drugoinstancyjny wskazał bowiem, iż "Projekt", o którym mowa, nie zawiera precyzyjnych ustaleń w zakresie rodzajów i kategorii projektowanych dróg. W odpowiedzi organ II instancji otrzymał wprawdzie powołujące się na wyjaśnienie Wójta Gminy K. potwierdzenie, że przedmiotowa droga ma mieć charakter drogi wewnętrznej dojazdowej do pól to jednak dołączone jednozdaniowe pismo Wójta pozbawione było jakiegokolwiek uzasadnienia. Sąd stwierdza w tym miejscu, że organ drugoinstancyjny zadowolił się otrzymanym wyjaśnieniem i nie podjął próby dokonania w tej mierze samodzielnej oceny pomimo, że w myśl ustawy o drogach publicznych o tym czy droga winna zostać zakwalifikowana do dróg publicznych określonego rodzaju czy też stanowi istotnie jedynie drogę wewnętrzną decyduje m.in. funkcja jaką dana droga ma pełnić (a ta w żadnej mierze nie została przez organ drugoinstancyjny rozważona) oraz pomimo, że J. i I. W. podnieśli w skardze, że w istocie droga ich zdaniem nie stanowi dojazdu do pól lecz łączy w linii prostej dwie miejscowości R. i N.. Zdaniem Sądu wątpliwości te nie zostały w trakcie postępowania administracyjnego należycie wyjaśnione co uniemożliwia merytoryczną ocenę podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia. Kolejne wątpliwości, tym razem natury poniekąd fundamentalnej, pojawiają się w odniesieniu do kwestii poruszanych w odwołaniu oraz skardze przez H. Z., podniesionych nadto i rozszerzonych w trakcie rozprawy sądowej przez jego pełnomocnika. Postępowanie scaleniowe ma bowiem określony cel i tylko jemu winno służyć, w żadnej mierze nie może natomiast zastępować innych postępowań jak np. postępowania rozgraniczeniowego. Tym samym nowe kształtowanie granic działek, w tym ich przesuwanie, dopuszczalne jest jedynie wówczas jeśli w rezultacie powodować ma poprawę warunków, o których mowa w art. 1 ustawy scaleniowej. Zarówno z decyzji organu I instancji jak też decyzji drugoinstancyjnej nie wynika jednak by ustalenie granicy pomiędzy posesją W. i H. Z. oraz posesją H. i P. K. miało na celu korzystniejsze ukształtowanie warunków prowadzenia przez uczestników scalenia gospodarki rolnej i tym samym w ogóle mogło być objęte procedurą scaleniową. Treść osnowy decyzji organu I instancji poniekąd wręcz temu przeczy wskazując, iż celem ustalenia nowego przebiegu granicy było jedynie zakończenie długotrwałego sporu granicznego, który to cel, zdaniem Sądu, o ile rzeczywiście byłby jedynym realizowany winien być w innym trybie niż w ramach postępowania scaleniowego. Nawet zresztą gdyby celem włączenia do postępowania scaleniowego działki H. Z. było jednak korzystniejsze ukształtowanie warunków gospodarowania to podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt sprawy obie posesje są zabudowane a w konsekwencji w myśl art. 2 ust. 3 ustawy scaleniowej grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika by wymogi te zostały spełnione. W aktach brak bowiem wniosku H. Z., o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie, a udzielona przez niego zgoda na przesunięcie granicy została wycofana jeszcze przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...]r. Wątpliwości te nie zostały przez organ drugoinstancyjny wyjaśnione i rozważone pomimo że także w myśl utrwalonego w tej mierze orzecznictwa grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 1995 r., II SA 2424/93, ONSA 1996/2/77. W konsekwencji wydaną przez organ II instancji decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, pomimo obszerności zawartego w niej uzasadnienia uznać należy za przedwczesną, wydaną bez należytego zbadania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W świetle zgłaszanych przez skarżących zarzutów kwestia poprawności decyzji pierwszoinstancyjnej nie jawi się bowiem klarownie, a stosownych ustaleń i ocen orzekający w sprawie organ II instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący i dostatecznie przekonujący. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na złożony przez każdą ze stron skarżących wniosek zgodnie z art. 200, 205 § 1, 209 i art. 250 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI