II SA/GL 179/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-07-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanemała architekturaplac zabawsiłownia zewnętrznazgłoszenie budowypozwolenie na budowęwarunki technicznenadzór budowlanyroboty budowlaneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy placu zabaw i siłowni zewnętrznej, uznając te obiekty za elementy małej architektury wymagające jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.

Skarżący kwestionował legalność budowy placu zabaw i siłowni zewnętrznej, argumentując, że obiekty te wymagają pozwolenia na budowę i naruszają przepisy dotyczące odległości od budynków mieszkalnych. Sąd administracyjny uznał jednak, że oba obiekty, jako elementy małej architektury, wymagały jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, który umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Sprawa dotyczyła skargi A.Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania rozbiórki placu zabaw i siłowni zewnętrznej, a następnie umorzyła postępowanie w tej sprawie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię § 40 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz pominięcie analizy projektu zagospodarowania terenu, wskazującego na istotne odstępstwa od zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że plac zabaw i siłownia zewnętrzna stanowią elementy małej architektury, do których budowy wystarczające jest zgłoszenie, a nie pozwolenie na budowę. Sąd stwierdził również, że przepis § 40 ust. 3 Rozporządzenia, dotyczący odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, dotyczy wyłącznie zabudowy wielorodzinnej i nie ma zastosowania do zabudowy jednorodzinnej. Sąd nie dopatrzył się również istotnych odstępstw od zgłoszenia w zakresie liczby i rodzaju urządzeń siłowni zewnętrznej, uznając zamontowane elementy za równoważne tym przewidzianym w projekcie. W konsekwencji, sąd uznał, że postępowanie było bezprzedmiotowe i umorzenie go przez organ odwoławczy było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, plac zabaw i siłownia zewnętrzna, jako elementy małej architektury, wymagają jedynie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a nie pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plac zabaw i siłownia zewnętrzna nie są budynkami ani budowlami, lecz obiektami małej architektury, do których budowy wystarcza zgłoszenie zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 4 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektów małej architektury, do których zaliczono elementy placu zabaw i siłowni zewnętrznej.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna decyzji PINB odmawiającej nakazania rozbiórki.

u.p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna decyzji PINB odmawiającej nakazania rozbiórki.

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna postępowania naprawczego.

rozp. ws. war. techn. art. 40 § ust. 1-3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący odległości placów zabaw i urządzeń rekreacyjnych od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, stosowany wyłącznie do zabudowy wielorodzinnej.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna uchylenia decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Immisje pośrednie jako przedmiot powództwa cywilnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plac zabaw i siłownia zewnętrzna są obiektami małej architektury, wymagającymi jedynie zgłoszenia. Przepis § 40 ust. 3 Rozporządzenia ws. warunków technicznych nie ma zastosowania do zabudowy jednorodzinnej. Zamontowane urządzenia siłowni zewnętrznej są równoważne tym przewidzianym w zgłoszeniu i nie stanowią istotnego odstępstwa.

Odrzucone argumenty

Roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Naruszenie § 40 ust. 3 Rozporządzenia ws. warunków technicznych poprzez zbyt bliskie usytuowanie urządzeń od budynku mieszkalnego. Istotne odstępstwa od zgłoszenia w zakresie liczby i rodzaju urządzeń siłowni zewnętrznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że plac zabaw ani siłownia zewnętrzna nie zalicza się do budynków ani budowli, lecz można je zaliczyć do obiektów małej architektury. Wymóg zachowanie odległości wynikający z § 40 ust. 3 Rozporządzenia stanowi uszczegółowienie obowiązku zawartego w ust. 1 i dotyczy wyłącznie zabudowy wielorodzinnej. Zmiana ilościowa połączona ze zmianą jakościową montowanych urządzeń nie stanowi istotnego odstępstw, a wręcz wprost wpisuje się w wyznaczone w opracowaniu granice zastępowalności poszczególnych urządzeń.

Skład orzekający

Andrzej Matan

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

członek

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów jako małej architektury, stosowania przepisów o odległościach w zabudowie jednorodzinnej oraz oceny istotności odstępstw od zgłoszenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie realizacji inwestycji. Kwestia odległości od budynków mieszkalnych może być rozpatrywana w kontekście immisji na gruncie prawa cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy placów zabaw i siłowni zewnętrznych w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej, a orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z ich legalnością.

Plac zabaw pod oknem? Kiedy zgłoszenie wystarczy, a kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 179/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-07-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 19/21 - Wyrok NSA z 2023-10-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 4 lit. c, art. 30 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1065
par 40 ust 1-3
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalności robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PINB) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy placu zabaw oraz siłowni zewnętrznej na działce nr 1 położnej w Z. przy ul. [...]. W treści tego pisma PINB przywołał postanowienie własne z dnia [...] r., wedle którego działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówiono wszczęcia postępowania na wniosek A. Z. i A. Z. (dalej: skarżący). Na skutek zażalenia to postanowienie zostało uchylone przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej ŚWINB) w części dotyczącej placu zabaw i siłowni zewnętrznej. Zdaniem PINB oznacza to, że w sprawie budowy tych dwóch elementów zagospodarowania terenu konieczne jest wszczęcie postępowania administracyjnego z udziałem m.in. skarżących jako stron postępowania.
Następnie po przeprowadzeniu w dniu [...] r. oraz w dniu [...]r. oględzin decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane PINB odmówił nakazania Gminie P. jako inwestorowi – rozbiórki urządzeń placu zabaw oraz siłowni zewnętrznej, zrealizowanej w Z., przy ul. [...], na działce nr 1. Jednak na skutek odwołania skarżącego powyższa decyzja została uchylona przez ŚWINB a sprawa została w całości przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB ponownie odmówił nakazania Gminie P. jako inwestorowi – rozbiórki urządzeń placu zabaw oraz siłowni zewnętrznej, zrealizowanej w Z., przy ul. [...], na działce nr 1. Jako podstawę prawną tej decyzji PINB wskazał m.in. art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
W imieniu skarżącego odwołanie od powyższej decyzji wniósł jego pełnomocnik będący adwokatem. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. na skutek czego postępowanie dowodowe nie spełnia wymagań prawdy obiektywnej.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ powinien był ustalić, czy inwestor prawidłowo przeprowadził roboty budowlane w oparciu o zgłoszenie, czy też roboty te wymagały jednak pozwolenia na budowę. Tymczasem w decyzji nie przywołano żadnych ustaleń faktycznych w oparciu, o które uznał, że sporne obiekty są obiektami małej architektury, a według skarżącego obiekty te nie spełniają kryterium niewielkiego rozmiaru i powinny być zakwalifikowane jako budowle, co z kolei oznaczałoby konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.
Pełnomocnik odwołującego przywołał także § 40 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie: Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), wskazując, że wymóg odległości co najmniej 10 metrów od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r.- ) dotyczy także budynków jednorodzinnych. Tymczasem organ I instancji przyjął odmienne założenie, w konsekwencji nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, podczas gdy część urządzeń została zabudowana w odległości mniejszej od 1 metra od okien budynku mieszkalnego stanowiącego własność R.T.
W odwołaniu pełnomocnik skarżącego zasygnalizował także przewlekłość postępowania prowadzonego przez PINB.
Jednak odwołanie nie przyniosło zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzję ŚWINB w prawdzie uchylił decyzję organu I instancji, lecz jednocześnie orzekł o umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji w sprawie legalności budowy placu zabaw oraz siłowni zewnętrznej na działce nr 1 i 2 położonych w Z. przy ul. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy najpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał również, że w ramach postępowania odwoławczego zlecił organowi I instancji przeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości. Zostały one przeprowadzone w dniu [...] r., a PINB wraz z protokołem z tych oględzin przekazał organowi odwoławczemu dokumentację fotograficzną wraz z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto materiał dowodowy został uzupełniony o:
- kopię pisma z dnia [...] r., znak: [...], informującego o niewniesieniu przez organ sprzeciwu do zgłoszenia w sprawie budowy siłowni zewnętrznych dla dorosłych na działkach: nr 3 G.; 4 przy ul. [...], K.; nr 5 ul. [...], M.; nr 1, 2, przy ul. [...], Z..
- zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę Gminy P. z dnia [...]r. dotyczące przystąpienia do wykonania na nieruchomościach zlokalizowanych na terenie sołectw między innymi Z. robót polegających na wykonaniu siłowni zewnętrznej dla dorosłych na działkach nr 1 i 2, wraz z załącznikami.
- zgłoszenie z dnia [...] r. robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę zamierzonych do realizacji m.in. na stanowiącej własność Gminy P. nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] (działka nr 2 km. [...]), polegających na doposażeniu placyków zabaw, wraz z pismem Starosty [...] z dnia [...] r. informującym o nie wnoszeniu sprzeciwu, oraz informacją, że dokumentacja posiadająca sygnaturę [...] z dnia [...] r. została zaliczona do kategorii B5, a w związku z upływem okresu przechowywania powyższej dokumentacji otrzymano zgodę Archiwum Państwowego w K. na jej wybrakowanie. Jednocześnie poinformowano, że gmina w swojej kopii nie posiada map z naniesieniem planowanego usytuowania obiektów (projekt zagospodarowania terenu).
ŚWINB zaakcentował, że przedmiotem postępowania jest kwestia legalności robót budowlanych wykonanych na działce położonej w Z. przy ul. [...]. Według ustaleń organu odwoławczego roboty te polegały na wybudowaniu placu zabaw oraz siłowni zewnętrznej i zostały one wykonane w okresie 2011 - 2016 na podstawie ww. zgłoszeń dokonanych przez Gminę P., a przyjętych bez sprzeciwu przez Starostę [...] tj. na podstawie zgłoszenia robót budowlanych z dnia [...] r., polegających na doposażeniu placyków zabaw w sołectwach Gminy P., w tym na terenie działki nr 2 oraz zgłoszenia robót z dnia [...] r. polegających na wykonaniu siłowni zewnętrznej dla dorosłych na działkach nr 1 i 2. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe roboty budowlane stanowiące budowę obiektów małej architektury w miejscu publicznym wymagały uprzedniego zgłoszenia, zgodnie z obowiązującymi w dniu ich wykonywania przepisami ustawy Prawo budowlane (Dz. U 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm. oraz Dz. U. 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) tj. art. 30 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy Prawo budowlane. Przepisy te bowiem stanowiły, że zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanego wymagała budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych. W konsekwencji pozwoliło to organowi odwoławczemu stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane zostały zrealizowane legalnie tj. na podstawie ww. zgłoszeń dokonanych do właściwego organu architektoniczno-budowlanego.
Jednocześnie ŚWINB zaakcentował, że skuteczne zgłoszenie wniesione do organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego z badania takiej inwestycji pod względem zgodności z przepisami prawa oraz aktualnie obowiązującymi przepisami planistycznymi. W tym kontekście organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym przez Radę Gminy na sesji w dniu [...] r. uchwała nr [...] (Dz. U. Woj. Śi. [...]poz. [...]). Działki nr 1 i 2 w planie miejscowym zostały bowiem oznaczone symbolem E.US1 tj. tereny usług sportu i rekreacji. Na tak oznaczonym terenie dopuszcza się m.in. realizację obiektów małej architektury oraz terenowych urządzeń sportowo - rekreacyjnych (§ 11 planu miejscowego). Ponadto przedmiotowe obiekty nie naruszają pozostałych postanowień planu miejscowego.
Według ŚWINB przedmiotowa inwestycja nie narusza również § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w latach realizacji przedmiotowych obiektów budowlanych. Co prawda zgodnie z tym przepisem odległość placów i urządzeń od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, jednak wymóg ten dotyczy placów zabaw i miejsc rekreacyjnych zlokalizowanych w zespole budynków wielorodzinnych. Tymczasem przedmiotowe obiekty budowlane, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, znajdują się w zespole budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Organ odwoławczy zaakcentował także brak dowodów, na okoliczność tego , iż przedmiotowe roboty zostały wykonane niezgodnie z wskazanym powyżej zgłoszeniem z dnia [...] r. Brak map z naniesieniem planowanego usytuowania przedmiotowych obiektów (projekt zagospodarowania terenu), stanowiących załącznik do zgłoszenia z dnia [...] r. nie wystarcza bowiem, aby uznać, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały w rzeczywistości wykonane niezgodnie z tym zgłoszeniem. Organ odwoławczy w tym zakresie powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle którego w przypadku, gdy nie jest możliwe poczynienie nie budzących wątpliwości ustaleń co do wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego w sposób legalny - na podstawie pozwolenia na budowę, konieczne jest zastosowanie zasady, zgodnie z którą wątpliwości nie można rozstrzygać na niekorzyść adresatów działań administracji. Zdaniem ŚWINB w sprawie zostały wyczerpane wszystkie możliwe środki dowodowe w celu ustalenia, czy przedmiotowe roboty zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania ŚWINB stwierdził, że organ pierwszej instancji podjął odpowiednie czynności, wyjaśniające w sposób wyczerpujący i jednoznaczny stań faktyczny sprawy i prawidłowo ustalił zgodność przedmiotowych roboty budowlanych z powyższymi zgłoszeniami. Natomiast wskazany przez pełnomocnika odwołującego § 40 ust. 3 Rozporządzenia dotyczył placów zabaw i miejsc rekreacyjnych zlokalizowanych w zespole budynków wielorodzinnych. Ponadto wbrew zarzutom odwołania przedmiotowe roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę. Są one bowiem obiektami małej architektury w myśl przepisu art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Wynika to z ich niewielkich rozmiarów oraz z tego, że służą wyłącznie rekreacji codziennej.
Według ŚWINB, gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż przedmiotowe roboty wymagały pozwolenia na budowę, to z uwagi na fakt, iż zostały one wykonane na podstawie wskazanych powyżej zgłoszeń, należałoby przeprowadzić postępowanie naprawcze, określone w art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Jednak i tak w jego wyniku należałoby postępowanie umorzyć.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że na gruncie k.p.a. oraz prawa budowlanego brak jest możliwości wydania decyzji odmawiającej nakazanie rozbiórki jakiegokolwiek obiektu budowlanego. Z tego względu na postawie art. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało decyzję organu I instancji uchylić a postępowanie umorzyć.
W skardze na decyzję ŚWIBN pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie § 40 ust. 3 Rozporządzenia poprzez przyjęcie, że dotyczy wyłączenie zespołu budynków wielorodzinnych. Za zasadnością przyjęcia odmiennego stanowiska według pełnomocnika skarżącego przemawia orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym orzecznictwo NSA.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez pominięcie przy ocenie dowodów analizy projektu zagospodarowania terenu, dotyczącego budowy siłowni zewnętrznej opracowanego przez mgr inż. A. K., będącego załącznikiem do zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Według tego opracowania ustawione miały być cztery urządzenia siłowni zewnętrznej, a w rzeczywistości ustawiono tych urządzeń sześć, co jest istotnym odstępstwem od warunków inwestycji wskazanych przez inwestora w zgłoszeniu robót budowlanych, a co zostało przez organ odwoławczy całkowicie pominięte, skutkując rażącym naruszeniem przepisów postępowania.
Końcowo, powołując się wyrok tutejszego Sądu, pełnomocnik skarżącego podniósł, że przedmiotowej inwestycji ze względu na jej zakres nie sposób traktować jako obiektu małej architektury, co stanowi co najmniej obejście przepisów prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi akcentując, że przyjęta przez organy orzekające interpretacja pozbawia właścicieli budynków jednorodzinnych usytuowanych w sąsiedztwie placu zabaw właściwej ochrony prawnej, zwłaszcza przed hałasem emitowanym przez użytkowników tego rodzaju obiektów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy należycie oceniły materiał dowodowy uzupełniony w dopuszczalnych ramach postępowania odwoławczego i na tej podstawie trafnie uznał za legalnie wykonane roboty budowlane, dotyczące placu zabaw i siłowni. W konsekwencji, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji o odmowie nakazania rozbiórki placu zabaw i siłowni zewnętrznej, i w to miejsce również prawidłowo umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości.
Dla oceny kontrolowanego w ramach niniejszej sprawy rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jak i poprzedzającej je decyzji organu I instancji, istotne znaczenie ma kwalifikacja na gruncie prawa budowlanego placu zabaw i siłowni zewnętrznej. Stwierdzić w związku z tym należy, że żadne z tych pojęć, jako kategoria budowlana, nie zostało wyodrębnione, jako autonomiczne pojęcie na gruncie ustawy praw budowlanego. W ocenie Sądu plac zabaw ani siłownia zewnętrzna nie zalicza się do budynków ( art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.) ani budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego).
Rozważenia wymaga natomiast kwestia, czy można je zaliczyć do obiektów małej architektury, o jakich mowa w art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego Do tej kategorii zaliczyć można niewielkie obiekty użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki, ławki, a także poszczególne urządzenia siłowni zewnętrznej. W konsekwencji obiektem małej architektury jest tyle "plac zabaw" czy "siłownia zewnętrzna", lecz poszczególne ich elementy, składające się na funkcjonalną całość. Plac zabaw to wyodrębniony funkcjonalnie zespół obiektów małej architektury, służący codziennej rekreacji dzieci, a siłownia zewnętrzna - wykonywaniu ćwiczeń. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, uzupełniony w toku postępowania przed organem II instancji pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że urządzenia wchodzące w skład zarówno placu zabaw, jak i siłowni zewnętrznej, stanowią elementy małej architektury, zatem do ich posadowienia nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a do ich realizacji wystarczające jest zgłoszenie do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W dacie realizacji placu zabaw, jak i siłowni zewnętrznej, wymóg takiego zgłoszenia wynikał z art. 30 ust. 1 pkt. 4 prawa budowlanego. W związku z tym Sąd nie może podzielić stanowiska skarżącego sprowadzającego się kwestionowania możliwości realizacji spornych urządzeń na podstawie zgłoszenia.
Sąd nie może również podzielić zarzutów dotyczących naruszenia § 40 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji spornej siłowni oraz placu zabaw stanowił, że w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób niepełnosprawnych, przy czym co najmniej 30 % tej powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Natomiast jak stanowił § 40 ust. 1 Rozporządzenia odległość placów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m. W ustępie 1 prawodawca nałożył na inwestora obowiązek, aby przewidział plac zabaw i miejsca rekreacji. Obowiązek ten dotyczy jedynie zamierzeń inwestycyjnych obejmujących zabudowę wielorodzinną. Wymóg zachowanie odległości wynikający z ust. 3 tego przepisu stanowi uszczegółowienie obowiązku zawartego w ust. 1. Sens normy prawnej rekonstruowanej łączenie z obu tych przepisów sprowadza się do tego, że w sytuacjach określonych w hipotezie normy prawnej wynikającej z § 40 ust. 1 Rozporządzenia inwestor, projektując obligatoryjne w ramach zabudowy wielorodzinnej plac zabaw i miejsce rekreacji, powinien przestrzegać odległości określonych w dyspozycji § 40 ust. 3. Hipoteza rekonstruowanej w powyższy sposób normy prawnej nie obejmuje jednak zabudowy jednorodzinnej. Wyraźnie bowiem w ust. 1 prawodawca nałożył określony tam obwiązek urządzenia placu zabaw i miejsca rekreacji na inwestora projektującego zabudowę wielorodzinną. W konsekwencji brak jest wystarczających podstaw do tego, aby uszczegóławiający ten obowiązek, wymóg dotyczący odległości odnosić także do zabudowy jednorodzinnej. Zauważyć przy tym należy, że omawiany tutaj wymóg minimalnej odległości znajduje w ramach tej samej jednostki redakcyjnej rozporządzenia, która zarówno w ust. 1 i 2 wskazuje wyłączenie na zabudowę wielorodzinną. Także z tego względu rozciągnięcie wymogu wynikającego z ust. 3 również na zabudowę jednorodzinną wymagałoby wprost takiego wskazania lub ewentualnie zamieszczenia tego wymogu w odrębnej jednostce redakcyjnej, a nie w § 40 Rozporządzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt. II 1473/13). Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji prawidłowo uznały, że wymóg dotyczący zachowania minimalnej odległości nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, przez co formułowane w tym kontekście zarzuty skargi, dotyczące naruszenia prawa materialnego czyni bezzasadnymi.
Zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, że według opracowania stanowiącego załącznik do zgłoszenia z dnia [...]r. robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę w pkt 7.2, w zakresie dotyczącym urządzeń stanowiących wyposażenie, przewidziane zostały cztery stanowiska siłowni. Natomiast z dokumentacji fotograficznej, załączonej do protokołu z oględzin przeprowadzonych na zlecenie organu odwoławczego wynika, że zamontowano sześć urządzeń tzw. "siłowni". Niemniej wbrew wywodom skargi okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Należy bowiem zauważyć, że w opisie technicznym w pkt. 7.2 w ramach realizacji zamierzenia inwestycyjnego przewidziano "elementy urządzeń rehabilitacyjno-rekreacyjnych typowych m.in. dla siłowni zewnętrznej" oraz przewidziano montaż "elementów wyposażanie typu przedstawionego poniżej lub im równoważnych". Poprzez takie sformułowania inwestor posiadał określony zakres swobody w doborze konkretnych urządzeń siłowni. Swoboda ta nie jest przy tym nieograniczona, gdyż jej granice wyznacza pojęcie urządzeń typowych m.in. dla siłowni zewnętrznych oraz wymóg równoważności do urządzeń wprost wskazanych. Zdaniem Sądu, tak określonych granic inwestor nie przekroczył. Wszystkie cztery, pierwotnie przewidziane urządzenia zostały przedstawione w postaci rysunków technicznych, z których wynika, że każde z urządzeń ma charakter złożony i w istocie stanowi połączenie dwóch urządzeń; inaczej mówiąc jest co najmniej dwufunkcyjne. Tymczasem zamontowano 2 urządzenia dwufunkcyjne wprost przewidziane w opracowaniu (koloru żółtego) i 4 cztery urządzenia jednofunkcyjne (koloru niebieskiego), których nie przewidziano w opracowaniu. Niemniej ze względu na ich prosty charakter i widoczne na dokumentacji zdjęciowej gabaryty te cztery, jednofunkcyjne urządzenia mają charakter równoważny do dwóch pozostałych, niezamontowanych urządzeń dwufunkcyjnych przewidzianych wprost w opracowaniu. Z tych względów Sąd uznał, że zmiana ilościowa połączona ze zmianą jakościową montowanych urządzeń nie stanowi istotnego odstępstw, a wręcz wprost wpisuje się w wyznaczone w opracowaniu granice zastępowalności poszczególnych urządzeń opisanych w opracowaniu. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnych rozważań w omawianym tutaj zakresie. Jednak w oparciu o zgromadzony przez organy materiał dowodowy, bez wątpienia, można stwierdzić, że ze względu na równoważny charakter zamontowanych urządzeń brak tych rozważań nie mógł mieć żadnego wpływy na rozstrzygnięcie wydane przez organ odwoławczy. Tym samym zarzuty skargi formułowane w powyższym kontekście nie mogły odnieść żadnego skutku.
Sąd w ramach przeprowadzonej kontroli nie tylko nie podzielił żadnego z zarzutów skargi lecz także nie stwierdził jakichkolwiek innych naruszeń, które na gruncie p.p.s.a. skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo dostrzegł spełnienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, co wraz z uchyleniem decyzji organu I instancji musiało skutkować jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 kpa. Na marginesie dostrzec należy, że umorzenie postępowania administracyjnego nie pozbawia skarżącego ochrony prawnej. Immisje pośrednie (art. 144 kodeksu cywilnego), mogą być przedmiotem powództwa cywilnego, lecz dochodzenie roszczeń w tym trybie możliwe jest wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie – na drodze postępowania administracyjnego.
Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 p.p.a.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI