II SA/Gl 1786/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 21 804,68 zł wraz z odsetkami. Skarżący, przebywający w zakładzie karnym, argumentował, że jego sytuacja materialna, w tym zatrudnienie na 2/8 etatu w więzieniu i zobowiązania alimentacyjne wobec córki, uzasadniają umorzenie zadłużenia. Organy administracji obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując, że pobyt w zakładzie karnym nie jest okolicznością nadzwyczajną ani niezawinioną, a skarżący jest młodą i zdrową osobą, która w przyszłości może podjąć pracę i spłacić dług. Podkreślono również, że umorzenie należności alimentacyjnych jest instytucją wyjątkową, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Sąd stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a zebrany materiał dowodowy uzasadnia odmowę umorzenia. Sąd podkreślił, że sytuacja skarżącego, choć trudna, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała umorzenie, a możliwość poprawy jego sytuacji w przyszłości przemawia przeciwko umorzeniu. Sąd zaznaczył, że skarżący nie wykazał, by jego sytuacja była szczególnie wyróżniająca go spośród innych dłużników alimentacyjnych i że nie dokonywał żadnych wpłat na poczet zadłużenia w latach 2016-2022, mimo okresów wolności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście pobytu w zakładzie karnym i trudnej sytuacji materialnej dłużnika.
Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji dłużnika i ma charakter uznaniowy, co ogranicza jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pobyt w zakładzie karnym i trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego stanowią wystarczające przesłanki do umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobyt w zakładzie karnym i trudna sytuacja materialna, w tym brak możliwości zarobkowania, nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeśli nie są to okoliczności nadzwyczajne, niezawinione i nieodwracalne, a dłużnik jest młodą i zdrową osobą, która może w przyszłości poprawić swoją sytuację.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobyt w zakładzie karnym nie jest okolicznością nadzwyczajną ani niezawinioną, a młody wiek i brak orzeczenia o niepełnosprawności wskazują na możliwość poprawy sytuacji materialnej w przyszłości. Umorzenie jest instytucją wyjątkową i wymaga szczególnych, nieodwracalnych okoliczności.
Czy decyzja o umorzeniu należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o umorzeniu należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi umorzyć należności nawet w przypadku spełnienia przesłanek.
Uzasadnienie
Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów używa sformułowania 'organ może umorzyć', co przesądza o uznaniowym charakterze decyzji. Spełnienie przesłanek jedynie umożliwia zastosowanie ulgi, nie zobowiązuje do jej przyznania.
Przepisy (16)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Instytucja ma charakter wyjątkowy i uznaniowy.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Zasada obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.
k.r.o. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci ma charakter obligatoryjny.
pr. upadł. art. 491^21 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnym.
pr. upadł. art. 144 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Postępowania administracyjne w sprawach o należne od upadłego alimenty toczą się bez udziału syndyka.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Dz.U. z 2018 r., poz. 265 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawka wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt w zakładzie karnym nie jest okolicznością nadzwyczajną ani niezawinioną. • Skarżący jest młodą i zdrową osobą, która w przyszłości może podjąć pracę i spłacić dług. • Umorzenie należności alimentacyjnych jest instytucją wyjątkową i wymaga szczególnych, nieodwracalnych okoliczności. • Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy. • Brak wpłat na poczet zadłużenia w latach 2016-2022, mimo okresów wolności.
Odrzucone argumenty
Sytuacja materialna skarżącego, w tym pobyt w zakładzie karnym i zatrudnienie na 2/8 etatu, uzasadnia umorzenie zadłużenia. • Wysokość zadłużenia przekracza możliwości finansowe skarżącego. • Ogłoszenie upadłości konsumenckiej stanowi podstawę do umorzenia należności.
Godne uwagi sformułowania
Naganne zachowanie dłużnika, sprzeczne z normami karnymi byłoby dodatkowo premiowane umorzeniem zaległości. • Umorzenie należności alimentacyjnych jest instytucją wyjątkową, a jej zastosowanie wymaga istnienia szczególnych okoliczności po stronie dłużnika alimentacyjnego. • Kara pozbawienia wolności nie zwalnia skarżącego z obowiązku płacenia alimentów, a sama okoliczność przebywania w zakładzie karnym nie przemawia za umorzeniem należności. • Instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego winna być zarezerwowana jedynie do takich sytuacji, które nie rokują żadnej szansy, ani też nadziei na jakąkolwiek poprawę sytuacji życiowej, zdrowotnej, materialnej i dochodowej, a więc takich sytuacji, które mają charakter nieodwracalny.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście pobytu w zakładzie karnym i trudnej sytuacji materialnej dłużnika."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji dłużnika i ma charakter uznaniowy, co ogranicza jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudną sytuację dłużników alimentacyjnych, którzy odbywają karę pozbawienia wolności, oraz zasady, według których sądy oceniają wnioski o umorzenie zadłużenia. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Czy pobyt w więzieniu zwalnia z długów alimentacyjnych? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.