II SA/Gl 1785/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach uchylił decyzje SKO i Prezydenta Miasta D. o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej, uznając, że postępowanie powinno być rozpatrzone merytorycznie, a nie umorzone jako bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi P. sp. z o.o. na decyzję SKO w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej o mocy 1 MW. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na przepisy o planowaniu przestrzennym dotyczące instalacji OZE. WSA w Gliwicach uchylił obie decyzje, stwierdzając, że postępowanie powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, a nie umorzone, i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przedstawioną wykładnią prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi P. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji – budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy 1 MW. Organy administracji obu instancji uznały, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, powołując się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), w szczególności art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a, które miały ograniczać możliwość wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla instalacji OZE o mocy przekraczającej określone progi, wymagając ich uwzględnienia w planie miejscowym. Inwestor zarzucił naruszenie przepisów KPA oraz u.p.z.p., twierdząc, że postępowanie powinno zostać rozpatrzone merytorycznie. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest formą wyjątkową i nie może być stosowane, gdy wniosek został złożony prawidłowo. Sąd podkreślił, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza stosowanie jedynie niektórych wymogów z ust. 1 tego artykułu, a nie całego przepisu, i że postępowanie powinno być prowadzone merytorycznie, nawet jeśli skutkiem byłaby odmowa wydania decyzji. WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził koszty postępowania i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przedstawioną wykładnią prawną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, nawet jeśli skutkiem byłaby odmowa wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe jest formą wyjątkową i nie może być stosowane, gdy wniosek został złożony prawidłowo. Przepisy dotyczące instalacji OZE wyłączają jedynie niektóre wymogi, a nie całą możliwość wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych tam warunków.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten wyłącza jedynie stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w odniesieniu do instalacji odnawialnego źródła energii.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy ustalania w studium rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy większej niż 500 kW, z wyłączeniem wolnostojących instalacji fotowoltaicznych o mocy do 1000 kW na gruntach rolnych klas V, VI, VIz i nieużytkach.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a.
u.o.z.e. art. 2 § pkt 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej nie jest bezprzedmiotowe, nawet jeśli nie została ona uwzględniona w planie miejscowym. Art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza jedynie stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., a nie całego art. 61 ust. 1. Decyzja o umorzeniu postępowania jest formą wyjątkową i nie może być stosowana, gdy wniosek został złożony prawidłowo.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe jest formą wyjątkową. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy i wydanie takiej decyzji zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron. Organ I instancji był zobligowany merytorycznie odnieść się do wniosku inwestora, przeprowadzając wcześniej postępowanie w celu zbadania przesłanek.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza w kontekście ich potencjalnej bezprzedmiotowości postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.z.p. w odniesieniu do instalacji OZE o określonej mocy i lokalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z rozwojem OZE i procedurami administracyjnymi, co jest aktualne i interesujące dla prawników oraz inwestorów.
“Czy budowa farmy fotowoltaicznej wymaga planu miejscowego? WSA rozstrzyga kluczową kwestię dla inwestorów OZE.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1785/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-04-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/ Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Renata Siudyka Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 52 ust. 1 i art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1378 art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oraz art. 2 pkt 13 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 października 2022 r. nr SKO.UL/41.7/389/2022/15121 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 1 września 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2022 r., nr SKO.UL/41.7/389/2022/15121, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (w skrócie: "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej w skrócie: "inwestor" lub "strona" lub "skarżąca"), działając na podstawie art. 52 ust. 1 i art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej w skrócie: "u.p.z.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2000, dalej: " k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. (dalej: "organ I instancji") z dnia 1 września 2022 r., nr [...], znak [...], o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, położonych w D., obręb [...] (zwanej dalej: "planowana inwestycja"). Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2022 r. inwestor wystąpił do organu I instancji o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2022 r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak też możliwości skorygowania treści złożonego wniosku, bowiem większość planowanej inwestycji ma być zlokalizowana na użytkach klasy IV, dla których brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w studium nie ma obowiązku przewidywać rozmieszczenia instalacji o mocy mniejszej niż 500 kW, jak również o mocy 1000 kW pod warunkiem, że będą zlokalizowane na użytkach klasy V, VI, VIz i nieużytkach (por. art. 79a k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.). Decyzją z dnia 1 września 2022 r., nr [...], znak [...], organ I instancji uznał, że nie jest możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji i umorzył postępowanie z uwagi na tworzenie prawidłowych układów urbanistycznych oraz troskę o zachowanie ładu przestrzennego w sposób umożliwiający zrównoważony rozwój (por. uzasadnienie str. 3). Inwestor nie zgodził się z powyższą decyzją organu I instancji i wniósł odwołanie. Kolegium, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 31 października 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu nakreśliło dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło i omówiło podstawę normatywną rozstrzygnięcia, w tym art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 2a u.p.z.p. (w brzmieniu do dnia 30 października 2021 r. i po tej dacie), art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oraz art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (obecnie: t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1378 z późn. zm. dalej w skrócie: "u.o.z.e."). Zaakcentowało, że z przepisów u.p.z.p. nie wynika możliwość wydawania decyzji o warunkach zabudowy w każdej sytuacji i dla każdej elektrowni fotowoltaicznej. Przywołało wykładnię językową art. 10 ust. 2a u.p.z.p., wedle której gminy mogą władczo wpływać na rozmieszczenie wolnostojących urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW lub o mocy przekraczającej 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, Vlz i nieużytkach. Wartości te są wartościami granicznymi, poniżej których kompetencja gminy zostaje wyłączona. W takiej sytuacji to inwestor "proponuje" miejsce lokalizacji takiej inwestycji, a gmina jest władna do orzekania o ustaleniu warunków zabudowy. W ocenie Kolegium, gdy inwestor planuje realizację urządzenia wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW (względnie 1000 kW) tereny pod taką inwestycję "wskazuje" gmina w studium, a następnie w planie miejscowym. Za przyjęciem powyższej wykładni przemawia też treść art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., oraz granice ich stref ochronnych, związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Do analogicznych wniosków prowadzi zastosowanie wykładni celowościowej tych przepisów oraz art. 1 ust. 1 u.p.z.p. Ochronę ładu przestrzennego zapewnia albo plan miejscowy (który kompleksowo reguluje przeznaczenia terenów i gabaryty obiektów) albo alternatywnie decyzja o warunkach zabudowy, poprzedzona analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyjątki od tej zasady związane są np. z celem inwestycji (decyzje o lokalizacji celu publicznego), formą obiektu (obiekty liniowe) lub koncentracją obiektów o funkcji przemysłowej. Ten wyjątek dotyczy też instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. W ocenie Kolegium realizacja na znacznej powierzchni instalacji fotowoltaicznej ma wpływ na ład przestrzenny. Przy przyjęciu założenia, że inwestor ma całkowitą swobodę w wyborze miejsca, w którym można postawić instalację fotowoltaiczną przy dopuszczaniu dowolnej ich mocy, a co za tym idzie powierzchni, naruszony zostanie ład przestrzenny, jak i zostanie zaburzony zrównoważony rozwój gminy. Z tego względu, podział dokonany w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. i przyjęcie, że budowa elektrowni fotowoltaicznej o mocy powyżej 500kW (względnie 1000 kW) musi być przewidziana w uchwałach rady gminy realizuje cel przepisów u.p.z.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 3705/19). Zatem należy odwołać się do reguł wykładni systemowej i przyjąć, że zastosowanie art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p. powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (por. art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.). Zdaniem Kolegium, jednoznaczne stanowisko co do możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznych o mocy powyżej 100 kW zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 8 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po 672/20 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1350/21. Przywołane orzecznictwo zachowuje aktualność po zmianie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Ponadto, stanowisko to potwierdza uzasadnienie projektu ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu tym wskazano, że dotychczasowa regulacja uniemożliwia posadowienie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW bez odpowiedniego uwzględnienia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego danej gminy, a co za tym idzie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązanie prawne zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. jest niemal tożsame z rozwiązaniem istniejącym przed dniem 18 listopada 2016 r., zawartym w art. 10 ust. 8 i art. 15 ust. 3 pkt 4 tejże ustawy, regulującym lokalizację tzw. sklepów wielkopowierzchniowych. W orzecznictwie zaś wypracowane zostało jednolite stanowisko, wedle którego lokalizacja takich obiektów możliwa była wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych (por. wyrok NSA z dnia 8.10.2007 r. sygn. akt II OSK 291/07). Tym samym postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji jest bezprzedmiotowe i jako takie prawidłowo zostało umorzone przez organ I instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po wyczerpaniu trybu określonego w art. 79a § 1 k.p.a. W skardze z dnia 28 listopada 2022 r. na decyzję Kolegium inwestor zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz błędne przyjęcie, że należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe; - art. 8 k.p.a., poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny; - art. 105 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie i błędne uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy wg. obowiązującej wykładni art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie jest konieczne wyłącznie lokalizowanie wnioskowanej inwestycji w planie miejscowym, w związku z tym w sprawie należało wydać rozstrzygnięcie merytoryczne; - art. 61 ust. 3 u.p.z.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie dla każdej instalacji odnawialnego źródła energii stosuje się zwolnienie z wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., podczas gdy planowane przedsięwzięcie objęte jest dyspozycją art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jako instalacja odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.; - art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., poprzez jego błędne zastosowanie podczas gdy planowane przedsięwzięcie jako instalacja odnawialnego źródła energii, w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e., jest zwolnione z wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.z.p.; c- art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., poprzez błędne zastosowanie oraz uznanie, że przepis ten wprowadza rozróżnienie instalacji na instalacje fotowoltaiczne powyżej oraz poniżej 500 kW. Wobec podniesionych zarzutów inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu inwestor przedstawił argumenty zmierzające do wykazania zasadności podniesionych zarzutów oraz wadliwości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest opisana na wstępie decyzja Kolegium z dnia 31 października 2022 r., nr SKO.UL/41.7/389/2022/15121, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie zainicjowane wnioskiem inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił m. in. przepis art. 61 u.p.z.p. Zgodnie z jego ust. 1 wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych tam warunków. Jednocześnie ust. 3 tego przepisu wskazuje, że "Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do (...) instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1378 ze zm.). Organy w taki właśnie sposób zakwalifikowały przedmiotową inwestycję. Tymczasem, zacytowany przepis (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.) wyłącza jedynie stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., a nie całego art. 61 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu motywów zaskarżonej decyzji Kolegium powołuje się m. in. na treść art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Przepis ten wskazuje, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki (...); 2) urządzeń innych niż wolnostojące. Równolegle wskazuje na treść art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w świetle którego w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb m. in. "(...) granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko." W oparciu o zacytowane regulacje normatywne stwierdziło, że wykluczona jest co do zasady dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla wymienionych powyżej dużych zamierzeń, jak we wniosku skarżącej. W takich postępowaniach - zdaniem Kolegium - niedopuszczalne jest stosowanie trybu ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz badanie przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., gdyż występuje bezprzedmiotowość postępowania, a to oznacza sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zdaniem składu orzekającego nie można zaakceptować tak rozumianej koncepcji bezprzedmiotowości postępowania (por. art. 105 § 1 k.p.a.). Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego, czyli oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy i wydanie takiej decyzji zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron oraz kończy bieg postępowania w określonej instancji. Jest to zatem forma wyjątkowa. Co do istoty należy sprawę załatwiać merytorycznie, zwłaszcza jeżeli prawidłowo został złożony wniosek. Nie oznacza to konieczności wydania decyzji dla strony pozytywnej. Może to być także decyzja odmowna, w zależności od sytuacji faktycznej i stanu prawnego. Sąd kontrolował już wcześniej decyzje Kolegium wydane w bardzo zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, których rozważania w obecnie rozpatrywanej sprawie przyjmuje za własne i w pełni podziela (np. prawomocny wyrok z dnia 30 września 2022 r. sygn. II SA/Gl 743/22 oraz nieprawomocne wyroki z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1580/22 i z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 336/23). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego co do zasady nie musi być wprowadzany, z wyjątkiem przypadków, kiedy z przepisów szczególnych wynika obowiązek jego sporządzenia i uchwalenia. Z kolei studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.) i nie może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych powodów ustawodawca daje inwestorom możliwość bądź to powołania się na plan miejscowy, bądź to starania się o określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p.). Odrębną kwestią jest zasadność takiego wniosku, jednakże przedmiot postępowania istnieje z racji jego złożenia. W tym kontekście należy mieć na uwadze, że istnieje szereg potencjalnych miejsc inwestycyjnych, na których nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a dana gmina może nie przewidywać (z różnych powodów) w jakimkolwiek rozsądnym terminie jego uchwalenia. Zauważyć dodatkowo należy, że w powołanym przez Kolegium wyroku WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2021 r., sygn. II SA/Po 672/20, Sąd ten stwierdził m. in.: "(...) regulacja zawarta w przepisach art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje na to, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (w poprzednim brzmieniu - przyp. tut. Sądu), były realizowane co do zasady przede wszystkim na podstawie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. (...) Wobec tego, co do zasady wykluczona jest dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla tego rodzaju zamierzeń w drodze ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o ile prowadzi to do zmiany przeznaczenia terenu. Zmiana przeznaczenia terenu może zostać dokonana jedynie w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub też zmiany istniejącego planu." (cytat). Kolegium wadliwie zinterpretowało sformułowanie "wykluczona jest dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla tego rodzaju zamierzeń w drodze ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu". Chodziło bowiem o brak możliwości wydania decyzji dla strony pozytywnej, a nie o stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania. Świadczą o tym choćby zalecenia Sądu z przywołanego orzeczenia WSA w Poznaniu: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. W praktyce oznacza to, że - o ile nie doszło do zmiany stanu faktycznego (...) - załatwienie sprawy powinno nastąpić w drodze odmowy ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji." (cytat). Sąd zatem wyraźnie nakazał sprawę załatwić merytorycznie, a nie uznał bezprzedmiotowości postępowania. Ponadto, sam organ I instancji powinien poczynić ustalenia co do kwalifikacji przedmiotowej inwestycji dodatkowo pod kątem § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.). Chodzi o ewentualne spełnienie przesłanek pozwalających zaliczyć inwestycję do "zabudowy przemysłowej". Za taką bowiem uznaje się, przy spełnieniu wszystkich przesłanek rozporządzenia, zabudowę służącą produkcji (wytwarzaniu) i sprzedaży energii elektrycznej. Jest to bowiem zabudowa obejmująca m. in. systemy fotowoltaiczne wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą. Wprawdzie wymienione rozporządzenie stanowi akt wykonawczy, to ma również zastosowanie na etapie rozpatrywania wniosku o warunki zabudowy, gdyż decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji jest ważnym elementem całego procesu inwestycyjno-budowlanego (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2727/17). W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji był zobligowany merytorycznie odnieść się do wniosku inwestora, przeprowadzając wcześniej postępowanie w celu zbadania przesłanek, od których spełnienia na gruncie u.p.z.p., zostało uzależnione wydanie decyzji. Tymczasem, ograniczając się do umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy bez wyjaśnienia kwestii istotnych dla merytorycznej oceny wniosku, organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 500 zł., na które składa się uiszczony wpis sądowy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, na zasadzie art. 153 p.p.s.a. związane będą oceną prawną przedstawioną w powyższych rozważaniach, a także wynikającymi z nich wskazaniami co do dalszego postępowania. Organ I instancji rozpatrzy merytorycznie wniosek inwestora, bacząc przy tym by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało normom prawa materialnego. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI