II SA/Gl 177/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-02-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneprawo do dysponowania nieruchomościąoświadczeniewspólnota mieszkaniowanieruchomościpostępowanie administracyjnekontrola sądowazarzut wadliwości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na pozwolenie na budowę, uznając, że organ nie miał podstaw do odmowy wydania decyzji, mimo kwestionowania przez skarżącego prawa inwestorki do dysponowania nieruchomością.

Skarżący Z. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę wydane E. S. przez Starostę. Głównym zarzutem skarżącego było rzekome poświadczenie nieprawdy przez inwestorkę w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością, ze względu na toczące się postępowanie dotyczące zwrotu tej nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ nie miał podstaw do badania zgodności oświadczenia z rzeczywistością ani do odmowy wydania pozwolenia, gdy inwestorka spełniła formalne wymogi, a kwestionowanie prawa do nieruchomości nastąpiło już po wydaniu decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Z. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę wydane E. S. przez Starostę. Inwestorka uzyskała pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego, przedstawiając m.in. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Skarżący podniósł zarzut, że inwestorka poświadczyła nieprawdę w tym oświadczeniu, ponieważ nieruchomość jest przedmiotem postępowania o jej zwrot, a sprzedaż przez Urząd Miejski była wadliwa. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, argumentując, że przepisy Prawa budowlanego nie upoważniają organu do badania zgodności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością ze stanem faktycznym, a inwestorka spełniła formalne wymogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy zgodności z prawem, a w dacie orzekania przez organy administracyjne, inwestorka przedstawiła wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane w postępowaniu cywilnym lub karnym, organ wydający pozwolenie na budowę nie ma podstaw do odmowy, jeśli formalne wymogi są spełnione. Fakt wszczęcia postępowania cywilnego o unieważnienie umowy sprzedaży i zabezpieczenia roszczenia nastąpił po wydaniu zaskarżonej decyzji, więc nie mógł wpłynąć na jej legalność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ma takiego obowiązku. Wystarczające jest złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, a ewentualne wątpliwości co do prawa do nieruchomości nie stanowią podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę, jeśli formalne wymogi są spełnione.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego określają wymogi formalne dla uzyskania pozwolenia na budowę, w tym złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Organ nie jest upoważniony do badania stanu faktycznego w tym zakresie, a inwestor ponosi odpowiedzialność karną za złożenie fałszywego oświadczenia. Kwestionowanie prawa do nieruchomości w innych postępowaniach nie wstrzymuje obowiązku organu do wydania decyzji, jeśli formalne przesłanki są spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 28

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa – Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 33 § ust. 1

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa – Prawo budowlane

Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien załączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 34 § ust. 4

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 1 i 2

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 36

Ustawa – Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa – Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością określa tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego jak umowy najmu czy dzierżawy, jeżeli wynika z nich prawo użycia nieruchomości na cele budowlane.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 233

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane o zmianie niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718), weszła w życie 11 lipca 2003 r.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę art. § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie ma obowiązku badania zgodności oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością z rzeczywistością. Kwestionowanie prawa do nieruchomości w innych postępowaniach (cywilnych, karnych) nie stanowi podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę, jeśli formalne wymogi są spełnione. Ocena legalności decyzji administracyjnej następuje według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania.

Odrzucone argumenty

Inwestorka poświadczyła nieprawdę w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością, ponieważ nieruchomość jest przedmiotem postępowania o jej zwrot. Sprzedaż nieruchomości przez Urząd Miejski była wadliwa. Postanowienie sądu cywilnego o zabezpieczeniu roszczenia o unieważnienie umowy sprzedaży powinno wpłynąć na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Godne uwagi sformułowania

Żaden przepis prawa budowlanego nie upoważnia organu do badania zgodności tego oświadczenia ze stanem faktycznym, podobnie jak nie obliguje organu do zobowiązania inwestora do przedkładania innych dokumentów poświadczających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Złożenie zaś oświadczenia o dysponowaniu prawem do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane niezgodnego ze stanem rzeczywistym zagrożone jest odpowiedzialnością karną na podstawie art. 233 kodeksu karnego. Nawet jeżeli w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, wykazane w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane, także w postępowaniu przed sądem powszechnym, organ rozpoznający sprawę nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Elżbieta Kaznowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością i zakresu kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo do nieruchomości jest kwestionowane, ale formalne wymogi pozwolenia na budowę są spełnione.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi wymogami prawa budowlanego a potencjalnymi wadami prawnymi dotyczącymi własności nieruchomości, co jest częstym problemem w praktyce.

Pozwolenie na budowę mimo wątpliwości co do własności? Sąd wyjaśnia, kiedy formalności są kluczowe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 177/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy NSA Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Przedkładając decyzję z dnia 10 września 2004 r. ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku jednorodzinnego w Z. przy ulicy [...], E. S. wystąpiła w dniu [...] 2004 r. z wnioskiem o pozwolenie na budowę wymienionego powyżej budynku jednorodzinnego na działce nr [...] k.m. obr. Z. i [...] k.m. obr. Z..
Decyzją z dnia [...] r. Starosta w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. S. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działkach nr ew. [...] mapa 23 i 397 mapa 25, położonych w Z. przy ulicy [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W krótkim uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotowa budowa zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., zaś przedłożony projekt uzyskał wymagane pozwolenia, uzgodnienia i opinie a strona wykazała tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. M.. Wskazując na wadliwość tej decyzji wniósł o jej uchylenie. Podkreślił, że inwestorka E. S. stwierdzając, iż posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością objętą zabudową dokonała poświadczenia nieprawdy z uwagi na wadliwy akt notarialny. Wyjaśnił, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości od lat toczy się postępowanie administracyjne w sprawie jej zwrotu, dlatego też jej sprzedaż inwestorce przez Urząd Miejski w Z. należy oceniać jako przestępstwo dokonane przez niefachowych urzędników. Dodał także, że o istniejącym stanie faktycznym informował Wydział Architektury miejscowego Urzędu, ale nie został on zupełnie uwzględniony w procesie udzielenia inwestorce pozwolenia na budowę.
Rozpatrując wniesione odwołanie, Wojewoda [...], powodując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, wśród których jest oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorka E.S. złożyła wymagane oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Żaden przepis prawa budowlanego nie upoważnia organu do badania zgodności tego oświadczenia ze stanem faktycznym, podobnie jak nie obliguje organu do zobowiązania inwestora do przedkładania innych dokumentów poświadczających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec ustalenia, że dla wnioskowanej inwestycji ustalono warunki zabudowy (decyzją z dnia 10 września 2004 r.) oraz przedłożono niezbędne dokumenty dla uzyskania pozwolenia na budowę, nie stwierdzono, by organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów, dlatego też orzeczono jak w sentencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Z. M.. Stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa wnioskował o jej uchylenie względnie stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że podstawowym problemem w sprawie jest prawo własności działek, których dotyczy kwestionowane pozwolenie na budowę. Wyjaśnił, że w tej sprawie prowadzone jest postępowanie także przez Prokuraturę Rejonową w Z.. Przedstawiając dotychczasowe postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości J.T., zwrócił uwagę na niekompetencję urzędników oraz podkreślił, że w takim stanie rzeczy nie mogło dojść do skutecznego sprzedania tej nieruchomości przez Urząd Miasta w Z..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o oddalenie skargi w całości, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Dodał, iż obecnie toczy się postępowanie w sprawie unieważnienia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, na dowód czego okazał postanowienie Sądu Rejonowego w Z. o zabezpieczeniu roszczenia o unieważnienie umowy sprzedaży z dnia [...] 2005 r. Uczestniczka postępowania E. S. wnosząc o oddalenie skargi, oświadczyła, że działkę zakupiła od Gminy Z. i jest jej właścicielką, zaś własność ujawniona jest w księdze wieczystej, której odpis przedłożyła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem, wbrew stanowisku skarżącego naruszenia prawa procesowego, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) dokonują jej pod względem zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie należy wskazać, że w dacie orzekania przez organy administracyjne, po przedstawieniu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego na działkach [...],[...] i [...] położonych w Z. przy ulicy S. oraz złożeniu wymaganych dokumentów inwestorka E. S. uzyskała wnioskowaną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę określonego powyżej budynku jednorodzinnego. Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły art. 28, 32, 33, art. 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Jedynym zarzutem podnoszonym przez skarżącego, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, jest niespełnienie przez inwestorkę warunku wymienionego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosownie do brzmienia tego przepisu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem skarżącego inwestorka w złożonym oświadczeniu poświadczyła nieprawdę, gdyż posługuje się wadliwym aktem notarialnym.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 cytowanego powyżej prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien załączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak należy rozumieć prawo do dysponowania nieruchomością określa art. 3 pkt 11 wymienionej ustawy. Zgodnie z nim jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego jak umowy najmu czy dzierżawy, jeżeli wynika z nich prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Podobnie prawo to określił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 1986 r. sygn. akt IV SA 200/88 (ONSA z 1986 r. nr 2, poz. 56).
Jeżeli inwestor spełni wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem w przedmiotowej sprawie, skoro inwestorka E.S. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy dołączając do niego niezbędne dokumenty w postaci projektu budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane właściwy organ, czyli w tym przypadku starosta powiatowy nie może odmówić wydania decyzji pozwolenia na budowę. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) czyli od dnia 11 lipca 2003 r. o istnieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdza inwestor w formie oświadczenia sporządzonego według wzoru określonego w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U.
Nr 120, poz. 1127). Złożenie zaś oświadczenia o dysponowaniu prawem do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane niezgodnego ze stanem rzeczywistym zagrożone jest odpowiedzialnością karną na podstawie art. 233 kodeksu karnego. Oświadczenie takie zostało przez inwestorkę złożone i przedstawione. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nawet jeżeli w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, wykazane w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane, także w postępowaniu przed sądem powszechnym, organ rozpoznający sprawę nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1992 r. sygn. akt IV SA 1394/91, ONSA 1993, Nr 4, poz. 56). Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie skarżący oprócz kwestionowania złożonego oświadczenia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, uruchomił także postępowanie karne – przed miejscową prokuraturą oraz postępowanie cywilne. W trakcie tego ostatniego postępowania wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o unieważnienie umowy sprzedaży kwestionowanych działek, ale nastąpiło to już po dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Zatem fakt ten nie mógł mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozwolenia na budowę, gdyż dokonując oceny legalności decyzji sąd dokonuje tego uwzględniając stan prawny z daty orzekania przez organy. Dokonując takiej oceny Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjnym nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI