II SA/GL 1765/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-07-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyochrona środowiskapoletko bioremediacyjneinstalacjaemisjaocena oddziaływania na środowiskoprawo ochrony środowiskaprawo budowlanezezwoleńproces R5

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Skarbu Państwa na decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów poza instalacjami, uznając, że poletko bioremediacyjne nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów.

Skarżący, Skarb Państwa - Prezydent Miasta B., zakwestionował decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów poza instalacjami, argumentując, że planowane poletko bioremediacyjne stanowi budowlę i instalację wymagającą oceny oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że poletko bioremediacyjne, ze względu na zastosowane materiały (mata bentonitowa) i sposób prowadzenia procesu (bez magazynowania, z użyciem przenośnego sprzętu), nie spełnia definicji instalacji ani budowli w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska i prawa budowlanego, a tym samym nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Sprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. zezwalającą konsorcjum firm na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie odzysku R5 na tzw. "poletku bioremediacyjnym". Skarżący podnosił, że planowane przedsięwzięcie stanowi budowlę i instalację w rozumieniu przepisów, co wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Argumentował, że poletko bioremediacyjne, mimo zastosowania maty bentonitowej, może powodować emisje (odory, migracja zanieczyszczeń) i powinno być traktowane jako instalacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że poletko bioremediacyjne, opisane jako obszar uszczelniony matą bentonitową, bez stałych urządzeń technicznych, z użyciem przenośnego sprzętu do aplikacji biopreparatu i bez magazynowania odpadów przed przetworzeniem, nie spełnia definicji instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że mata bentonitowa nie jest stacjonarnym urządzeniem technicznym ani budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, a jej montaż i demontaż są łatwe. Ponadto, proces bioremediacji miał na celu usunięcie substancji ropopochodnych z gleby, tak aby utraciła ona status odpadu, co wykluczało emisję odpadów. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zakwalifikowały przedsięwzięcie jako odzysk odpadów poza instalacjami i urządzeniami, co nie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, poletko bioremediacyjne w opisanym kształcie nie stanowi instalacji, ponieważ nie jest stacjonarnym urządzeniem technicznym ani zespołem takich urządzeń, ani budowlą, której eksploatacja może spowodować emisję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że poletko bioremediacyjne, uszczelnione matą bentonitową i wykorzystujące przenośny sprzęt, nie spełnia definicji instalacji. Brak stałych urządzeń technicznych, łatwość montażu i demontażu maty, a także cel procesu (utrata statusu odpadu przez glebę) wykluczają kwalifikację jako instalację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (37)

Główne

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami § pkt 16 załącznika

p.o.ś. art. 3 § pkt 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.u.i.o.ś. art. 59 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o. art. 41 § ust. 2 i ust. 3 pkt 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 43 § ust. 2

Ustawa o odpadach

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 16

u.o. art. 46 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 46 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 30 § ust. 5

Ustawa o odpadach

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami § pkt 16 załącznika

u.o. art. 46 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 3d

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 4b i ust. 4c

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 2 pkt 5 oraz pkt 13b

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 2 pkt 11-13a i 14

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 3c, ust. ust. 3d, ust. 4a

Ustawa o odpadach

u.o. art. 42 § ust. 5, ust. 6a i ust. 7

Ustawa o odpadach

u.o. art. 30 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 30 § ust. 5

Ustawa o odpadach

p.o.ś. art. 3 § pkt 4

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 47

Ustawa o odpadach

u.o. art. 194

Ustawa o odpadach

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poletko bioremediacyjne nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska. Poletko bioremediacyjne nie stanowi budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Proces bioremediacji, polegający na usuwaniu substancji ropopochodnych z gleby w celu utraty statusu odpadu, nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Odpady są przetwarzane od razu po dostarczeniu, bez magazynowania, co jest zgodne z warunkami zezwolenia.

Odrzucone argumenty

Poletko bioremediacyjne jest instalacją do przetwarzania odpadów, mogącą powodować emisję. Przedsięwzięcie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Uzasadnienie decyzji było niepełne i wewnętrznie sprzeczne. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w całości materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

poletko bioremediacyjne nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów ustawy mata bentonitowa sama w sobie nie stanowi urządzenia (mechanizmu, narzędzia), którego eksploatacja może spowodować emisję poletko bioremediacyjne nie stanowi także budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. odpady będą przetwarzane od razu po dostarczeniu na poletko bioremediacyjne, bez ich magazynowania na poletku

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

członek

Rafał Wolnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji instalacji i budowli w kontekście procesów odzysku odpadów poza instalacjami, w szczególności bioremediacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku poletka bioremediacyjnego z użyciem maty bentonitowej i brakiem magazynowania. Może być mniej relewantne dla innych technologii przetwarzania odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących ochrony środowiska i definicji instalacji, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak szczegółowa analiza technologii i materiałów wpływa na kwalifikację prawną przedsięwzięcia.

Czy poletko do oczyszczania gleby to instalacja? WSA w Gliwicach wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1765/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-07-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OZ 143/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 41, art. 42, art. 43
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/781/2021/6816/KS w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/781/2021/6816/KS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję z 4 lipca 2023 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R. (dalej "Prezydent" lub "Organ pierwszej instancji") w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Organ pierwszej instancji udzielił konsorcjum firm w składzie H. Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz M. J. (dalej "Konsorcjum") zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie odzysku R5 na "poletku bioremediacyjnym", zlokalizowanym na działce o numerze geodezyjnym 1 położonej przy ul. [...] w B.. Zezwolenie zostało udzielone do 31 grudnia 2029 r.
Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 41 ust. 2 i ust. 3 pkt 2, art. 42 ust. 2, art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.; dalej "u.o.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935).
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku Konsorcjum z 12 października 2015 r., toczy się już wiele lat, a kolejne trzy decyzje pierwszoinstancyjne odmawiające wydania zezwolenia były eliminowane z obrotu prawnego. Decyzją z 20 kwietnia 2021 r., nr SKO.OS/41.9/193/2021/4560/KS, Kolegium uchyliło decyzję Organu pierwszej instancji z 12 lutego 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że Prezydent nie dokonał oceny wniosku o udzielenie zezwolenia pod kątem przesłanek z art. 46 u.o.
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego zgodnie z wytycznymi Kolegium, Prezydent uznał, że wniosek wraz z uzupełnieniami spełnia wymogi formalne dla wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów określone w art. 42 ust. 2 u.o., w tym wprowadzone nowelizacją ustawy o odpadach z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2151), a obowiązujące od 1 stycznia 2022 r. Do planowanego przedsięwzięcia nie znajduje zastosowania wymóg z art. 42 ust. 3d u.o. Poletko bioremediacyjne, na którym będzie odbywał się odzysk odpadów, nie stanowi instalacji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 z późn. zm.; dalej "p.o.ś."), odzysk odpadów będzie prowadzony poza instalacjami i urządzeniami. Do planowanego przedsięwzięcia nie mają zastosowania wymogi z art. 42 ust. 4b i ust. 4c u.o., gdyż poletko bioremediacyjne nie stanowi instalacji, ani obiektu bądź jego części, a dostarczone na poletko odpady zostaną przetworzone bez uprzedniego magazynowania. W sprawie wniosku Konsorcjum nie znajduje zastosowania także art. 42 ust. 2 pkt 5 oraz pkt 13b u.o. z uwagi na brak magazynowania odpadów. Planowanego przedsięwzięcia nie dotyczą również wymogi wynikające z art. 42 ust. 2 pkt 11-13a i 14 u.o. oraz z art. 42 ust. 3c, ust. ust. 3d, ust. 4a u.o. oraz z art. 42 ust. 5, ust. 6a i ust. 7 u.o.
Przedsięwzięcie będzie polegać na przetwarzaniu odpadów rozumianym jako procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwienie. Zgodnie z art. 30 ust. 5 u.o. zastosowanie znajdują przepisy określone w pkt 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796; dalej "rozporządzenie z 11 maja 2015 r."), zgodnie z którym dopuszcza się odzysk wydobytej gleby i ziemi polegający na usunięciu z niej substancji ropopochodnych, na przykład za pomocą bakterii lub innych metod.
W kwestii zgodności przedsięwzięcia z przepisami prawa, w tym prawa miejscowego (art. 46 ust. 1 pkt 3 u.o.) Organ pierwszej instancji ponownie dokonał analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru [...] w B., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. nr [...] (Dz. U. Woj. Śląskiego z [...] r. poz. [...]; dalej "m.p.z.p."). Zgodnie z obowiązującym m.p.z.p. dla części obszaru [...] w B. działka o nr geodezyjnym 1, na której planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, położona jest w granicach terenów oznaczonych symbolem O1PU (tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej), symbolem 01KDL (tereny dróg publicznych klasy lokalnej) oraz symbolem 16MW (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Zapisy m.p.z.p. dopuszczają działalność z zakresu odzysku lub unieszkodliwiania wszelkich odpadów wytworzonych poza terenem (§ 7 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p.), jeśli będzie zlokalizowana w odległości nie mniejszej niż 50 m od linii rozgraniczającej tereny zabudowy mieszkaniowej (§ 7 ust. 2 pkt 4 m.p.z.p.) i o ile będzie mieściła się w przeznaczeniu podstawowym dla tego terenu, czyli będzie działalnością z zakresu produkcji, składowania, magazynowania lub usług (§ 27 ust. 1 pkt 1-3). Planowana działalność będzie działalnością usługową. Podobnie kwestię zgodności planowanego przedsięwzięcia z m.p.z.p. oceniło Kolegium w decyzji z 20 kwietnia 2021 r.
Biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia oraz jego przedmiot, Prezydent stwierdził, że zamierzony sposób gospodarowania odpadami nie jest sprzeczny z obowiązującym krajowym i wojewódzkim planem gospodarki odpadami (art. 46 ust. 1 pkt 2 u.o.).
Odnosząc się do przesłanki zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska z art. 46 ust. 1 pkt 1 u.o. Prezydent zakwalifikował przedsięwzięcie jako przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami. W obrębie poletka nie będą funkcjonowały żadne stałe urządzenia. Poletko bioremediacyjne w takim kształcie, jak przedstawione we wniosku, nie stanowi instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. Konstrukcja obiektu, która jest stosunkowo łatwa do demontażu i przeniesienia w inne miejsce oraz jego parametry nie wyczerpują dostatecznie znamion stacjonarnego urządzenia technicznego. Opinię w tym zakresie wyraził także biegły powołany w postępowaniu, który uznał, że dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem nie powinna być wymagana decyzja środowiskowa. Aktualnie obowiązujące przepisy przewidują oczyszczanie m. in gruntu zanieczyszczonego substancjami ropopochodnymi w procesie poza instalacjami i urządzeniami, nie określając, że tego typu przetwarzanie może być prowadzone wyłącznie w instalacjach. Technologia oraz substancje stosowane w procesie przetwarzania odpadów nie będą stwarzały ryzyka dla życia i zdrowia człowieka. Poletko będzie szczelnie odizolowane od środowiska gruntowo-wodnego, przez co ryzyko zanieczyszczenia wynikające ze składowania zanieczyszczonych mas ziemnych jest niewielkie. Proces bioremediacji prowadzony na poletku nie będzie źródłem emisji do powietrza, zatem nie wpłynie na pogorszenie jakości powietrza. Kwestię pylenia eliminują warunki procesu wymagające stale wilgotnego gruntu oraz zabezpieczenie transportowanej ziemi plandeką. Brak magazynowania odpadów przed ich przetworzeniem oraz zaszczepienie mikroorganizmów do zanieczyszczonego gruntu w krótkim czasie po rozpoczęciu procesu bioremediacji zredukuje lub całkowicie wyeliminuje odory.
W odwołaniu od decyzji Skarb Państwa – Prezydent Miasta B. (dalej "Skarżący") zakwestionował prawidłowość udzielenia Konsorcjum zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Wskazał, że Organ pierwszej instancji zrezygnował z włączenia do materiału dowodowego decyzji środowiskowej z przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko. Uzasadnienie decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Na podstawie wydanej w sprawie opinii biegłego przyjęto, że planowane przedsięwzięcie, zarówno w fazie przygotowania oraz sama faza jego realizacji, nie będzie powodować jakichkolwiek emisji oraz sama metoda jest bezodpadowa. Jednak w tej samej opinii biegły stwierdza, że "silnie zanieczyszczony grunt substancjami ropopochodnymi może powodować pewne uciążliwości odorowe". Nie została również wyjaśniona kwestia postępowania z odpadami co do których nie zakończyła się procedura utraty statusu odpadów, tj. nie określono gdzie oraz jak substancje te będą przechowywane.
Skarżący stoi na stanowisku, że płyta remediacyjna stanowi budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W piśmie z 7 grudnia 2022 r. wskazane zostało, że obiekt do remediacji musi zostać wzniesiony, a Konsorcjum podało, że utworzenie poletka wymaga zastosowania materiału budowlanego jakim jest bentomata serii ST. Natomiast biegły nie wykluczył, że w trakcie przygotowania oraz realizacji inwestycji dochodzić będzie do powstawania odorów, co w połączeniu z migracją zanieczyszczeń wraz z wodą opadową lub pochodzącą ze zwilżania poletka, jak i powstające odory, zdaniem Skarżącego wyczerpują znamiona emisji do środowiska. Przedsięwzięcie jest zatem niewątpliwie instalacją do przetwarzania odpadów, mogącą powodować emisję, a zatem wymagane było przeprowadzenie oceny jego oddziaływania na środowisko.
Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji uznając zarzuty odwołania za niezasadne. W tym miejscu trzeba nadmienić, że Kolegium dokonało korekty numeru decyzji poprzez nadpisanie do fragmentu oznaczonego pierwotnie jako "2021" cyfry "3". Adnotacja ta nie została opatrzona podpisem. Ponadto nie jest jasne czy po korekcie ten fragment numeru decyzji otrzymał brzmienie "20231" czy "2023". Poza tym Kolegium nie było konsekwentne, gdyż w wykazie akt sprawy II instancji podało numer decyzji sprzed korekty. Sąd przyjął, że numer zaskarżonej decyzji we wskazanym fragmencie brzmi "2021", tzn. nie został skorygowany.
Po analizie materiału dowodowego Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Prezydenta jest prawidłowa i zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym. Kolegium podkreśliło, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Organ pierwszej instancji przeprowadził m. in. dowód z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska w sprawie zamierzonego sposobu gospodarowania odpadami. Z opinii tej wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska. Opinia ta została oceniona przez Organ pierwszej instancji, który uznał ją za rzetelną i wiarygodną. W toku postępowania biegły odniósł się do zarzutów stawianych opinii i wyjaśnił kwestie istnienia zagrożeń dla życia, zdrowia i środowiska na etapie przygotowania i realizacji inwestycji. W opinii biegłego na żadnym etapie jej funkcjonowania nie będzie ona stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi albo dla środowiska. W ocenie Kolegium postępowanie pierwszoinstancyjne nie zostało dotknięte uchybieniami wpływającymi na wynik postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji. Ponadto o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący sformułował zarzuty naruszenia:
1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego w sprawie oraz nieustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wynikających z decyzji środowiskowej z przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko podczas gdy wskazana powyżej okoliczność jest niezbędna dla ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego i prawnego w sprawie, co wynika również z działań podejmowanych przez sam organ, a niezakończonych w toku postępowania administracyjnego;
2) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepełne, wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie faktyczne, co skutkowało przyjęciem, że zamierzona działalność jest bezodpadowa, a remediacja gruntów zanieczyszczonych substancjami ropopochodnymi nie powoduje emisji;
3) art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1112; dalej "u.u.i.o.ś.") poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko i uznaniu, że wnioskowane przedsięwzięcie zalicza się do działań polegających na odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie R5, podczas gdy poletko bioremediacyjne jest budowlą niebędącą urządzeniem technicznym, której eksploatacja może spowodować emisję w rozumieniu przepisów p.o.ś.;
4) art. 3 pkt 6 p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że poletko bioremediacyjne nie jest budowlą w rozumieniu tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in., że przedsięwzięcie wymagało decyzji środowiskowej z przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko. Zaplanowane przedsięwzięcie jest instalacją do przetwarzania odpadów, mogącą powodować emisję.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Wyjaśnić również należy, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że Kolegium złożyło wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, zaś Skarżący ani żaden z Uczestników postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżoną decyzją Kolegium uznało za prawidłową decyzję Organu pierwszej instancji, zgodnie z którą udzielono Konsorcjum zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie odzysku R5 na "poletku bioremediacyjnym" zlokalizowanym na działce nr 1 w B..
Skarżący kwestionuje dokonaną przez organy kwalifikację przedsięwzięcia objętego zezwoleniem. Zdaniem Skarżącego zaplanowane przedsięwzięcie jest instalacją do przetwarzania odpadów, mogącą powodować emisję. W konsekwencji jego realizacja jako przedsięwzięcia mogąco znacząco oddziaływać na środowisko wymagała – stosownie do art. 59 ust. 1 u.u.i.o.ś. – przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Brak takiej oceny w stosunku do przedsięwzięcia objętego wnioskiem Konsorcjum stanowi o naruszeniu prawa, jakiego dopuściły się organy orzekające w sprawie.
Natomiast zdaniem organów obu instancji dokonano poprawnej klasyfikacji przedsięwzięcia. Odzysk poza instalacjami i urządzeniami jest dopuszczalny m. in. w przypadkach wskazanych w art. 30 ust. 2 i ust. 3 u.o. W przypadku zaś wniosku Konsorcjum, stosownie do art. 30 ust. 5 u.o., zastosowanie znajduje pkt 16 załącznika do rozporządzenia z 11 maja 2015 r., zgodnie z którym w procesie R5 dopuszcza się odzysk wydobytej gleby i ziemi polegający na usunięciu z niej substancji ropopochodnych, na przykład za pomocą bakterii lub innych metod. Po przeprowadzeniu odzysku wykonuje się w akredytowanym laboratorium badania potwierdzające uzyskanie standardów wymaganych odrębnymi przepisami.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 6 p.o.ś. przez instalację należy rozumieć: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami - których eksploatacja może spowodować emisję. Stosownie do art. 3 pkt 4 p.o.ś. przez emisję rozumie się wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi: a) substancje, b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne. Natomiast pojęcie budowli zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; dalej "p.b.").
Przedsięwzięcie objęte zezwoleniem będzie polegało na przetwarzaniu odpadów o kodach [...] i [...] na poletku bioremediacyjnym o wymiarach 60 m x 60 m. Teren poletka, tj. podłoże oraz skarpy boczne będą uszczelnione bentonitową matą hydroizolacyjną zapobiegającą migracji zanieczyszczeń. Spoiny maty uszczelniającej zostaną wykonane na tzw. "zakładkę" oraz zostaną dodatkowo uszczelnione bentonitem. W celu wyeliminowania ryzyka potencjalnego uszkodzenia maty hydroizolacyjnej wjazd na poletko zostanie zabezpieczony betonowymi płytami drogowymi. Poletko otoczone zostanie wałem o wysokości 0,5 m. Odpady będą przetwarzane od razu po dostarczeniu na poletko bioremediacyjne, bez ich magazynowania na poletku. Proces technologiczny będzie się składać z dwóch etapów, tj. etapu przygotowawczego (prowadzonego poza poletkiem) oraz etapu właściwego (prowadzonego na poletku). Proces przetwarzania odpadów na poletku bioremediacyjnym będzie obejmował: dostarczenie roztworu mikroorganizmów w paletopojemnikach; dostarczenie, wyładowanie zanieczyszczonego gruntu oraz usypywanie w pryzmy do wysokości 1,8 m; ocenę stanu zanieczyszczenia odpadów przeznaczonych do bioremediacji; dawkowanie roztworu mikroorganizmów z bioreaktora, prowadzone powierzchniowo, na całej pryzmie, przy użyciu przenośnego zestawu pompowego; dawkowanie substancji pożywkowych.
Zauważyć zatem należy, że planowany proces przetwarzania odbywać się będzie na poletku bioremediacyjnym, a nie na płycie remediacyjnej rozumianej jako płyta betonowa z geomembraną uszczelniającą lub izolowana powierzchnia utwardzona (stabilizowana cementem, wapnem, płytami betonowymi, kamieniem, żużlem itp.). Poletko zostanie wyłożone bentonitową matą hydroizolacyjną. Z opisu przedsięwzięcia wynika, że mata będzie ułożona bezpośrednio na terenie poletka tj. bez żadnej podbudowy. Na macie nie zostanie ułożona żadna dodatkowa warstwa konstrukcyjna. Poletko bioremediacyjne nie jest wyposażone w urządzenia typu drenaż, zbiornik na odcieki, bioreaktor czy system zraszania odpadu.
Zdaniem Sądu przedsięwzięcie - w takim kształcie jak opisany powyżej - nie stanowi stacjonarnego urządzenia technicznego ani zespołu stacjonarnych urządzeń powiązanych technologicznie, których eksploatacja może powodować emisję. Mata bentonitowa sama w sobie nie stanowi urządzenia (mechanizmu, narzędzia), którego eksploatacja może spowodować emisję. Mata nie stanowi także elementu pewnej całości służącej oczyszczeniu gleby i ziemi. Realizacja przedsięwzięcia odbywać się będzie bez użycia stacjonarnych urządzeń technicznych – brak systemu drenaży, biopreparat będzie przywożony od dostawców zewnętrznych i rozsączany ręcznie na pryzmie za pomocą przenośnego zestawu pompowego.
Poletko bioremediacyjne nie stanowi także budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., której eksploatacja może powodować emisję. Mata bentonitowa nie zostanie w sposób trwały połączona z podłożem i nie doprowadzi do trwałej zmiany charakteru podłoża. Mata pełni funkcję membrany, jest łatwa i szybka do montażu i demontażu. W orzecznictwie wskazuje się, że do robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego można zaliczyć położenie płyt chodnikowych dla urządzenia miejsc postojowych dla samochodu. Obiektem budowlanym może być nałożenie na powierzchnię gruntu warstwy betonu, czy warstwy kamienno-żużlowej, ale związanej betonem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 7 grudnia 1990 r., IV SA 887/90; 3 marca 1998 r., II SA/Wr 895/97; 20 lutego 2001 r., IV SA 10/99 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko organów obu instancji, że przedsięwzięcie objęte zezwoleniem nie stanowi instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś.
Następnie należy wskazać, że magazynowanie odpadów nie jest autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Konsorcjum we wniosku i w toku prowadzonego postępowania konsekwentnie wskazywało, że proces przetwarzania odpadów jest zorganizowany w ten sposób, że odpady od razu będą poddawane odzyskowi R5, tj. bez ich wcześniejszego magazynowania na poletku. Natomiast organ jest związany treścią wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska wraz z uzupełnieniami) prawidłowo ocenił, że w przypadku technologii zastosowanej przez Konsorcjum istnieje możliwość prowadzenia odzysku bez uprzedniego magazynowania odpadów.
W wyniku przetwarzania odpadów nie będą powstawały odpady, bowiem udzielone zezwolenie przewiduje utratę statusu odpadów poddanych odzyskowi w procesie R5. Jak wynika z opinii biegłego nie ma przeciwskazań, aby odpady o kodach [...] i [...] po przetworzeniu utraciły status odpadów i nie były w ogóle klasyfikowane jako odpady, a oczyszczona gleba była dalej wykorzystywana. W takiej sytuacji nie ma mowy nawet o teoretycznym emitowaniu odpadów przez poletko bioremediacyjne (por. uzupełnienie opinii biegłego z 27 marca 2023 r.). Zauważyć także trzeba, że we wniosku o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów nie wskazuje się miejsc magazynowania przedmiotów/substancji, które utraciły status odpadów.
Natomiast w przypadku, gdy wbrew warunkom zezwolenia na przetwarzanie odpadów, odpady będą faktycznie magazynowane to stanowić to będzie naruszenie warunków zezwolenia z konsekwencjami przewidzianymi m. in. w art. 47 czy art. 194 u.o.
W tym stanie rzeczy niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 p.o.ś oraz art. 59 ust. 1 u.u.i.o.ś
Bezzasadne są także powołane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. dotyczący niedokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżący nie wskazał jakie okoliczności zostały przez organy pominięte, których zaistnienie mogło mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.
Zauważyć także trzeba, że ustalone przez organy okoliczności faktyczne nie były przez Skarżącego kwestionowane. Kwestią sporną w sprawie było to, czy przedsięwzięcie objęte zezwoleniem może być zakwalifikowane jako instalacja w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. Jest to natomiast zagadnienie prawne związane z wykładnią prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI