II SA/GL 1748/22

II SA/Gl 1748/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 64 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 października 2022 r. nr SKO.K/41.3/1478/2022/14421/AW w przedmiocie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach(SKO), po rozpatrzeniu odwołania J. M. (skarżący) od decyzji Marszałka Województwa [...] (organ I instancji) z dnia 25 sierpnia 2022 r. w przedmiocie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości.
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Decyzją [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. Marszałek Województwa [...] unieważnił egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzone wobec skarżącego tj. egzamin teoretyczny, który odbył się w dniu [...] r. i został przeprowadzony przez egzaminatora W. N. oraz egzamin praktyczny, który odbył się w dniu [...] r. i został przeprowadzony przez egzaminatora G. S. Jako podstawę prawną organ podał art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622, dalej "u.k.p.") oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżący w procesie ubiegania się o prawo jazdy kategorii "B" posługiwał się dokumentem, w którym poświadczono nieprawdę, tj. zaświadczeniem potwierdzającym, iż odbył wszystkie wymagane przez u.k.p. zajęcia szkoleniowe, co w rzeczywistości było nieprawdą.
Organ I instancji powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w M., Wydział [...] Karny z dnia [...] r. sygn. akt [...] . W wyroku tym Sąd Rejonowy uznał K. P. właściciela Ośrodka Szkolenia Kierowców K. P. z siedzibą w M. ("właściciel ośrodka szkolenia kierowców"), za winnego popełnienia czynu opisanego m. in. w punkcie 107 wyroku. Mianowice, że będąc osobą uprawnioną na podstawie przepisu z art. 26 ust. 5 pkt 1 u.k.p. do wystawienia dokumentów, w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia skarżącego poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a to faktu odbycia przez skarżącego wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to do faktu odbycia przez skarżącego wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych, a nadto w dokumencie w postaci zaświadczenia nr [...] o ukończeniu szkolenia podstawowego poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to faktu ukończenia przez skarżącego wszystkich wymaganych przez u.k.p. zajęć szkoleniowych, przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie, a nadto, w celu użycia za autentyczny, podrobił w/wym dokument w postaci karty przeprowadzonych zajęć, poprzez nakreślenie w nim podpisów instruktora prowadzącego S. R.
Skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego w dniu [...] r. i praktycznego w dniu [...] r. na prawo jazdy oraz uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w okresie obowiązywania ustawy z dnia 5 stycznia 201 1 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 627).
Wobec stwierdzenia przez Sąd Rejonowy w M. w ww. wyroku faktu poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu potwierdzającym, że skarżący odbył wszystkie wymagane przez u.k.p. zajęcia szkoleniowe w ocenie organu I instancji skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy jako osoba niespełniająca wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b u.k.p. Z tego względu skarżący nie spełniał też wymogów art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., tj. nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, uzasadnione jest stwierdzenie, że egzaminowi została poddana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, a więc istnieją podstawy do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Bez znaczenia przy tym dla sprawy pozostaje data przeprowadzenia egzaminu ponieważ przepisy prawa administracyjnego nie przewidują ogólnej dla całego prawa administracyjnego instytucji przedawnienia. Brak jest także przepisów szczególnych wprowadzających przedawnienie możliwości unieważniania egzaminów na prawo jazdy ze względu na upływ czasu od jego przeprowadzenia.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p , poprzez jego zastosowanie oraz unieważnienie egzaminów skarżącego w wyniku przeprowadzenia oceny wykraczającej poza kompetencje Marszałka Województwa; art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 16 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez brak uwzględnienia w sprawie słusznego interesu skarżącego; art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zaakcentował, że organ I instancji nie przedstawił zarzutów co do prawidłowości przeprowadzenia samego egzaminu oraz nie wyraził żadnych wątpliwości co do teoretycznych i praktycznych kompetencji skarżącego zweryfikowanych pozytywnie przez egzaminatorów. W ocenie skarżącego, takie postępowanie organu I instancji nie mieści się w konstytucyjnej zasadzie praworządności i w zasadzie działania organów w zaufaniu do obywateli. Zauważył, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Nadto w ramach nadzoru starosta zobowiązany jest do prowadzenia kontroli działalności ośrodka szkolenia kierowców. Zdaniem skarżącego osoba ubiegająca się o prawo jazdy, podejmując szkolenie we wpisanym do rejestru ośrodku szkolenia kierowców, pozostaje w uprawnionym zaufaniu, że jest to podmiot działający legalnie i podlegający stosownemu nadzorowi państwowemu. Natomiast w przedmiotowej sprawie administracyjnej o wznowienie postępowania doszło do "przerzucenia" na jednostkę negatywnych konsekwencji zaniechań władzy publicznej we właściwym sprawowaniu nadzoru nad placówkami szkolącymi kierowców.
SKO, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika w sposób bezsporny, że zaświadczenie z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...] o ukończeniu szkolenia podstawowego okazało się fałszywe. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. wynika, że w zaświadczeniu poświadczono nieprawdę co do odbytych przez skarżącego zajęć teoretycznych, nauki udzielania pierwszej pomocy oraz ukończenia teoretycznego egzaminu wewnętrznego oraz praktycznego egzaminu wewnętrznego. W ocenie SKO wystąpiła zatem przesłanka unieważnienia egzaminów państwowych na prawo jazdy wobec skarżącego. W dniu przystąpienia do egzaminów nie posiadał on bowiem zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., co oznacza, że był osobą nieuprawnioną do egzaminowania. Fakt ten – jako wynikający z prawomocnego wyroku sądu – jest niewątpliwy i nie wymaga dalszego dowodzenia. Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności pozostają bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany jak dotychczas przez radcę prawnego, zaskarżył decyzję SKO w całości. Zarzucił, zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 16 K.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez brak uwzględnienia w sprawie słusznego interesu skarżącego; art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego: art. 107 § 1 pkt 6) K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę poprawności wydanej decyzji: art. 138 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki do jej uchylenia, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p., poprzez jego zastosowanie, art. 23a w związku z art. 23 ust. 4 u.k.p.. w związku. z art. 11 ust. 1 pkt 3 poprzez przyjęcie że skarżący nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B ze względu na poświadczenie nieprawdy przez K. P.; art. 11 ust. 1 u.k.p. poprzez jego niezastosowanie, Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji , zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Dodatkowo, wniósł o wstrzymanie wykonalności decyzji
W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mająca na celu wykazanie wadliwości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r. SKO wstrzymało wykonanie decyzji SKO z dnia 3 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2023 roku, poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wykazała, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie w oparciu o prawomocny wyrok karny Sądu Rejonowego w M., Wydział [...] Karny z dnia [...] r. organ I instancji zastosował art. 72 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 5 i art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b u.k.p. i unieważnił przeprowadzony wobec skarżącego egzamin na prawo jazdy. Marszałek uznał, że wobec skazania właściciela ośrodka szkolenia kierowców i pracownika tego ośrodka za poświadczenie nieprawdy w karcie przeprowadzonych zajęć szkolenia skarżącego w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego i w zaświadczeniu z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...], przystępując do egzaminu na prawo jazdy skarżący nie spełniał wymogów z art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b u.k.p. W konsekwencji nie spełniał wymogu z art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. tj. nie posiadał zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. Organy obu instancji podkreśliły, że fakt ten (nieposiadanie zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia) wynikał z treści prawomocnego orzeczenia sądu i nie wymagał dalszego dowodzenia.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności odnotować należy, że przesłanki pozytywne jak i negatywne przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy wskazane zostały w art. 50 u.k.p. Przesłanką uniemożliwiającą przystąpienie do egzaminu jest m. in. nieposiadanie przez osobę ubiegającą się o uzyskanie uprawnienia zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.). Szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii odbywa się co do zasady w formie kursu, prowadzonego przez ośrodek szkolenia kierowców (art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.p.). Zajęcia podczas szkolenia prowadzą osoby mające uprawnienia instruktora (art. 26 ust. 5 u.k.p.). Po odbyciu szkolenia ośrodek szkolenia kierowców wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia pod warunkiem uczestniczenia w zajęciach w określonym zakresie i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu wewnętrznego (art. 27 ust. 4 u.k.p.). Zaświadczenie takie jest podpisywane przez kierownika ośrodka szkolenia kierowców (art. 27 ust. 5 u.k.p.). Zaświadczenie to – jak wynika z przytoczonych wcześniej regulacji – jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu państwowego.
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że mimo braku wyraźnej regulacji w K.p.a., okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym organ administracji publicznej obowiązany jest traktować jako udowodnione. Zgodnie natomiast z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., II GSK 728/08, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Mogą być jednak przedmiotem oceny ze względu na odmienność postępowania administracyjnego od postępowania karnego.
Stwierdzić zatem należy, że według ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. w zakresie wskazanym w tym wyroku karta przeprowadzonych zajęć szkolenia skarżącego, arkusz przebiegu egzaminu praktycznego oraz przedłożone przez skarżącego zaświadczenie poświadczały nieprawdę.
Stwierdzić zarazem jednak trzeba, że ustalenia co do faktów zawarte w ww. wyroku karnym nie prowadzą automatycznie do wniosku, że skarżący nie uczestniczył w wymaganym zakresie w zajęciach szkoleniowych oraz, że nie ukończył teoretycznego i praktycznego egzaminu wewnętrznego. Co więcej, z treści tego wyroku nie wynika, aby skarżący w jakikolwiek sposób przyczynił się do dokonania wskazanego w nim przestępstwa, ani też, aby miał świadomość jego zaistnienia. Z tego względu za mylne należy uznać stanowisko organów obu instancji przyjmujące niejako automatycznie, że skarżący, który przedłożył poświadczające nieprawdę zaświadczenie o odbytym szkoleniu nie ukończył tego szkolenia. W konsekwencji nie można podzielić stanowiska, że w przypadku skarżącego zaistniała negatywna przesłanka przystąpienia do egzaminu z art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.
Zaakcentować należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.k.p. prawo jazdy jest wydawane osobie, która odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii oraz zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Przesłanką konieczną do uzyskania prawa jazdy jest zatem ukończenie szkolenia, a nie fakt posiadania zaświadczenia o jego ukończeniu. Celem wydania zaświadczenia z art. 27 ust. 4 pkt 1 u.k.p. jest potwierdzenie faktu ukończenia wymaganego szkolenia. Skarżący w dniach przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy formalnie dysponował zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia. Dopiero po kilku latach ustalono, że w zaświadczeniu tym poświadczono nieprawdę co do ukończenia przez skarżącego szkolenia. Poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia stwierdzone wyrokiem sądu karnego nie jest równoznaczne z nieodbyciem wymaganych zajęć. W toku postępowania nie zostało zaś wykazane, że skarżący nie odbył wymaganych dla złożenia egzaminu zajęć szkoleniowych.
Mając na względzie powyższe okoliczności należy uznać, że wydanie decyzji o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy było co najmniej przedwczesne. Organy nie przeprowadziły bowiem postępowania wyjaśniającego odnośnie okoliczności związanych z uczestnictwem skarżącego w wymaganym przepisami u.k.p. szkoleniu (m. in. poprzez wysłuchanie skarżącego oraz świadków np. instruktorów, innych uczestników zajęć). Co więcej, w aktach administracyjnych brak jest zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, jak również innych dokumentów związanych ze szkoleniem skarżącego. Dopiero wyjaśnienie wskazanej powyżej kwestii oraz uzupełnienie w tym zakresie materiału dowodowego, pozwoli na dokonanie właściwej oceny, czy skarżący odbył szkolenie i spełnił warunki przystąpienia do egzaminu. Zwłaszcza, że skarżący konsekwentnie podnosi, że szkolenie oraz egzamin wewnętrzny został przez niego w pełni zrealizowany. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a zarzut skarżącego w tym zakresie okazał się zasadny.
Zaakcentować jednocześnie należy, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (obecnie t.j. Dz.U. z 2023, poz. 221) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców (art. 28 ust. 1 u.k.p.). Działalność ta podlega nadzorowi państwowemu. Jest on sprawowany przez starostę, na zasadach określonych w art. 43 i n. u.k.p. W ramach nadzoru starosta m.in. prowadzi kontrolę działalności ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 2 u.k.p.), a także może wydać decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 45 u.k.p.). Starosta powinien kontrolować ośrodek szkolenia kierowców co najmniej raz w roku (art. 44 ust. 1 pkt 1 u.k.p.). Elementem takiej kontroli powinno być m.in. sprawdzenie zgodności prowadzonego kursu lub zajęć z przepisami określającymi zasady i warunki prowadzenia szkolenia, a także sprawdzenie kwalifikacji osób prowadzących szkolenia (art. 44 ust. 4 pkt 2 lit. a i pkt 3 u.k.p.).
Podejmując decyzję o szkoleniu w takim ośrodku szkolenia kierowców, kandydat na kierowcę ma prawo oczekiwać, że spełnione są wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa. W szczególności, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia będzie dokumentem uprawniającym go najpierw do przystąpienia do egzaminu państwowego, a następnie do wydania prawa jazdy.
Nie sposób pominąć, że w postępowaniu w przedmiocie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy, zastosowanie znajdują w pełni zasady i reguły K.p.a. W przepisach u.k.p. brak bowiem wyłączeń w tym zakresie. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron powinny podejmować wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale również słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Z art. 8 K.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 K.p.a. wynika zaś ochrona praw nabytych oraz ochrona porządku prawnego mająca na celu stabilizację wywodzących się z tych decyzji skutków prawnych.
W razie kolizji wartości znajdujących się u podstaw wskazanych wyżej zasad ogólnych organy stosujące prawo, w tym sądy i organy administracji publicznej, są obowiązane do odpowiedniego ich wyważenia, kierując się zasadą proporcjonalności. Innymi słowy, interes społeczny powinien być w odpowiedni sposób wyważony ze słusznym interesem obywatela, co wynika z art. 7 K.p.a. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim takie okoliczności jak: upływ czasu, zachowanie strony będącej adresatem decyzji, a także rodzaj i przyczyny naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2016 r., I OSK 2445/14 oraz z 17 stycznia 2017 r., I OSK 663/15).
Wobec powyższego ocena okoliczności sprawy skarżącego nie powinna ograniczać się wyłącznie do ustalenia wystąpienia przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., lecz wymaga również wzięcia pod uwagę konsekwencji, jakie pociąga za sobą unieważnienie egzaminu, w tym zarówno tych dla strony i tych społecznych. Dopiero wszechstronne rozważanie tych kwestii może stanowić podstawę do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Treść uzasadnień orzeczeń organów obu instancji wskazuje na brak odniesienia się przez nie do następstw wydanych decyzji z punktu widzenia sytuacji prawnej skarżącej, jak również ich oceny z perspektywy nałożonego na organy obowiązku wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a. in fine). Organy obu instancji pominęły także kwestię ochrony praw nabytych, która nabiera szczególnego znaczenia w przypadku uprawnień o charakterze publicznym. W sytuacji kolizji interesów organ powinien w rozstrzygnięciu w sposób czytelny wyjaśnić powody, dla których uznał prymat jednego z nich nad drugim.
W przypadku skarżącego unieważnienie egzaminu na prawo jazdy nastąpiło po upływie ponad 6 lat po jego zdaniu. Oznacza to, że przez ten okres skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu co do legalności posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Kwalifikacje skarżącego potwierdzone zostały poprzez szereg czynności o charakterze urzędowym: ukończenie kursu prowadzonego przez uprawniony podmiot, zdanie państwowego egzaminu, wydanie decyzji i uzyskanie dokumentu potwierdzającego uprawnienia, które na żadnym etapie nie były kwestionowane. Powzięcie przez organ informacji o popełnieniu przestępstwa, polegającego na poświadczeniu nieprawdy przez osobę prowadzącą ośrodek szkolenia kierowców w pełni uzasadniało wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz zarazem obligowało do szczególnie wnikliwego zbadania wszystkich aspektów sprawy i rozważenia wszelakich następstw potencjalnego rozstrzygnięcia. W konsekwencji należy przyjąć, że decyzje organów obu instancji są decyzjami niezgodnymi z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Organy administracji nie uwzględniły w dostateczny sposób słusznych interesów strony, czym naruszyły art. 2 Konstytucji RP, a także art. 7, 8 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie wskazanych tutaj przepisów postępowania mogło mieć zaś istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") orzekł jak w sentencji wyroku. O zasądzeniu od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 § 1 oraz 210 § 2 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to wobec wniosku SKO w tym zakresie i braku żądania strony skarżącego o skierowanie sprawy na rozprawę art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych dotychczas rozważań Sądu. Przede wszystkim w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dowodowe we wskazanym przez Sąd zakresie, a następnie wydać rozstrzygnięcie uwzględniające całościowy kontekst sprawy i wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności pod uwagę należy wziąć nie tylko sam fakt stwierdzenia popełnienia przestępstwa przez właściciela ośrodka szkolenia kierowców i pracownika tego ośrodka, ale również jego wpływ na fakt dopuszczenia skarżącego do egzaminu i uzyskania przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Ocena tej kwestii powinna uwzględniać wskazane wyżej uwagi dotyczące zasad K.p.a. Zastrzec przy tym należy, że jeżeli wszystkich wątpliwości istotnych dla wyjaśnienia powyższych kwestii nie uda się rozwiać w toku ponownie prowadzonego postępowania, to wówczas organy skorzystają z zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 81a § 1 K.p.a.).