II SA/Gl 1746/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-02-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowyogrzewanieźródło ciepłapostępowanie administracyjneprawo socjalnepomoc społecznagospodarstwo domoweustawa o dodatku węglowymkocioł gazowykocioł na paliwo stałe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego z powodu niewystarczającego wyjaśnienia, które źródło ogrzewania jest głównym.

Skarżąca H. M. wniosła o przyznanie dodatku węglowego, wskazując kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ogrzewania. Organy administracji odmówiły, uznając kocioł gazowy za główne źródło ogrzewania ze względu na częstotliwość jego używania. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że postępowanie dowodowe było niewystarczające do jednoznacznego ustalenia głównego źródła ogrzewania, zwłaszcza w kontekście sytuacji losowych skarżącej i nowelizacji przepisów.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącej H. M., która wskazała kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ogrzewania swojego trzyosobowego gospodarstwa domowego. Organy administracji, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy, ze względu na jego częstsze wykorzystywanie, co wynikało z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych. Skarżąca odwoływała się do sytuacji losowej (złamanie nogi uniemożliwiające obsługę kotła na paliwo stałe) oraz trudnej sytuacji na rynku paliw, co skłaniało ją do korzystania z alternatywnego ogrzewania gazowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy było niewystarczające do jednoznacznego ustalenia, które źródło ogrzewania jest głównym. Podkreślono, że nowelizacje ustawy o dodatku węglowym miały na celu odformalizowanie procedury i objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw, zobowiązując organy do dokładnego badania okoliczności faktycznych. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego o analizę rozliczeń z poprzedniego sezonu grzewczego oraz pełną ocenę argumentacji skarżącej, aby prawidłowo ustalić, czy kocioł na paliwo stałe jest głównym źródłem ogrzewania, czy jedynie pomocniczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie można automatycznie wykluczyć przyznania dodatku węglowego tylko dlatego, że w dniu wywiadu środowiskowego dom był ogrzewany piecem gazowym. Konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy kocioł na paliwo stałe jest głównym źródłem ogrzewania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby jednoznacznie ustalić główne źródło ogrzewania. Należy zbadać całokształt sytuacji, w tym okoliczności losowe i ekonomiczne, a także analizę zużycia paliw w poprzednich sezonach grzewczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa o dodatku węglowym

Pomocnicze

u.d.w. art. 2 § 2

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15a

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15f

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 15g

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 9

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 10

Ustawa o dodatku węglowym

k.p.a. art. 1 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27a § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27g § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.z.p.p.s.d.h. art. 26

Ustawa o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych

u.s.k.o. art. 138 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające postępowanie dowodowe organów w zakresie ustalenia głównego źródła ogrzewania. Konieczność uwzględnienia sytuacji losowej skarżącej (złamanie nogi) jako przyczyny korzystania z alternatywnego ogrzewania. Nowelizacje ustawy o dodatku węglowym nakładające na organy obowiązek dokładnego badania okoliczności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Uznanie kotła gazowego za główne źródło ogrzewania na podstawie częstotliwości jego używania w krótkich okresach. Oparcie decyzji na wywiadach środowiskowych bez analizy całokształtu sytuacji i zużycia paliw w dłuższym okresie.

Godne uwagi sformułowania

nie można wywodzić, że Strona nie spełnia przesłanek przyznania dodatku węglowego ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury obliguje jednocześnie organ orzekający do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Renata Siudyka

członek

Tomasz Dziuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie głównego źródła ogrzewania w sprawach o dodatek węglowy, zwłaszcza w kontekście sytuacji losowych i nowelizacji przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustawy o dodatku węglowym i jej interpretacji w kontekście różnych źródeł ogrzewania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów dotyczących dodatku węglowego i potrzebę dokładnego badania indywidualnych okoliczności przez organy administracji.

Dodatek węglowy: Czy choroba nogi może wpłynąć na przyznanie świadczenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1746/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Renata Siudyka
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2911/2023/17478 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 3 lipca 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 lipca 2023 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta W., na podstawie art. 2 ust. 1 - 3, ust. 15, ust. 15a, ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141) oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówiono H. M. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do dodatku węglowego.
W uzasadnieniu organ podał, iż Strona w dniu 31 sierpnia 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego wskazując, że tworzy pod podanym adresem: ul. [...], [...] W., trzyosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania jest kocioł zasilany paliwem stałym.
Sprawa rozpoznawana jest ponownie. Uprzednia decyzja organu z dnia 8 lutego 2023 r. Nr [...] o odmowie przyznania dodatku węglowego, na skutek odwołania Strony, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 marca 2023 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Organ przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia. Następnie ustalił, że pod ww. adresem zainstalowane są dwa źródła ciepła: kocioł na paliwo stałe oraz piec gazowy. Jak wynika z protokołów z przeprowadzonych wywiadów - w kotłowni znajduje się kocioł na paliwo stałe zasilany węglem (ekogroszek) oraz kocioł gazowy, który w dniach przeprowadzonego wywiadu, tj. 12 grudnia 2022 r. oraz 20 kwietnia 2023 r. służył do ogrzewania domu.
Po analizie przedłożonych przez Stronę faktur za zużycie paliwa gazowego organ stwierdził, że w okresie letnim kocioł gazowy służył do podgrzewania wody, natomiast w okresie od października 2022 r. do lutego 2023 r. zużycie paliwa gazowego wzrastało, natomiast brak gwałtownych wzrostów i spadków może sugerować na stałość eksploatacji pieca gazowego jako źródła ogrzewania, tym bardziej, że Strona miała do dyspozycji od 2021 roku tylko 5 ton węgla, co w przypadku wykorzystywania pieca na paliwo stałe w systemie ciągłym jest ilością niewystarczającą.
W ocenie organu, pomimo, że pod wskazanym adresem eksploatowane są dwa źródła ciepła, jednak to kocioł gazowy stanowi główne źródło ogrzewania ze względu na częstotliwość jego wykorzystywania, natomiast kocioł na paliwo stałe służy jedynie jako wsparcie ogrzewania. Wobec tego nie został spełniony warunek przyznania dodatku węglowego.
Decyzja została doręczona Stronie w dniu 17 lipca 2023 r.
Strona nie zgodziła się z opisaną wyżej decyzją. W odwołaniu nadanym w dniu 28 lipca 2023 r. wskazała, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego dodatku. Wyjaśniła, że przyjęty przez Stronę sposób ogrzewania był wielokrotnie opisywany w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, w szczególności w piśmie z dnia 18 maja 2023 r.
Ponadto zwróciła uwagę, że decyzja została prawdopodobnie wydana po terminie wskazanym przez organ w piśmie z dnia 9 czerwca 2023 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2911/2023/17478, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia, a następnie poczynił ustalenia w sposób zbieżny z ustaleniami organu pierwszej instancji. Kolegium przychyliło się do stanowiska organu pierwszej instancji, że pod wskazanym adresem eksploatowane są dwa źródła ciepła: kocioł na ekogroszek oraz kocioł gazowy, lecz to kocioł gazowy stanowi główne źródło ogrzewania ze względu na częstotliwość jego wykorzystywania, a kocioł na paliwo stałe stanowi tylko wsparcie ogrzewania.
Wobec tego w ocenie Kolegium uzasadniona była odmowa przyznania wnioskowanego dodatku węglowego.
Decyzja została doręczona w dniu 4 września 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca, wnosząc w dniu 2 października 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zasady zaufania publicznego do organów państwa poprzez nieuwzględnienie w skarżonej decyzji indywidualnej argumentacji Strony.
Wskazała, iż z uwagi na zainstalowanie i użytkowanie dwóch źródeł grzewczych, celem ustalenia, które źródło pełni funkcję głównego źródła ogrzewania, w sprawie przeprowadzono dwa wywiady środowiskowe, których ustalenia potwierdzają stanowisko Skarżącej.
Dalej Skarżąca zarzuciła brak ustosunkowania się przez organ do wyjaśnień złożonych przez Stronę w dniu 18 maja 2023 r. oraz wskazanych przyczyn ogrzewania domu zarówno paliwem stałym jak i paliwem gazowym, tj. przyczyn osobistych – zdarzenia losowego – złamania [...] uniemożliwiającego opalanie domu paliwem stałym oraz przyczyn społeczno-ekonomicznych – trudnej sytuacji na rynku paliw w sezonie grzewczym 2022-2023. Zdaniem Skarżącej w sytuacji, gdy cena tony węgla wynosi ok. 3.000 zł, przy jednoczesnej trudności w jego zakupie, zasadne jest wykorzystywanie alternatywnego źródła ogrzewania, w które wyposażony jest budynek. Wyraziła niezrozumienie dla odmowy przyznania dodatku węglowego Stronie, która "w dobie kryzysu energetycznego, w sposób świadomy wykorzystuje posiadane, alternatywne źródło grzewcze".
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie prawa do dodatku węglowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Z uwagi na wniosek skargi, odnotowania wymaga, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta W. z dnia 3 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).
Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2).
Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym, wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). W niniejszej sprawie Skarżąca w dniu 31 sierpnia 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego (karta nr 90 akt administracyjnych). Na organie spoczywał zatem obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia.
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla przedmiotowego budynku została złożona do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 13 maja 2022 r. (karta nr 88 akt administracyjnych).
W treści deklaracji wymieniono jako źródło ciepła: "kocioł gazowy /bojler gazowy /podgrzewacz gazowy przepływowy / kominek gazowy" z funkcją c.o. oraz c.w.u. – "zainstalowany i eksploatowany" oraz "kocioł na paliwo stałe z automatycznym podawaniem paliwa /z podajnikiem" z funkcją c.o. oraz c.w.u. – "zainstalowany" (karta nr 88 akt administracyjnych). W treści wniosku inicjującego niniejsze postępowanie Skarżąca w ramach głównych źródeł ogrzewania wymieniła: kocioł na paliwo stałe.
Jak wynika z przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego, pod ww. adresem stwierdzono dwa zainstalowane piece: gazowy i na ekogroszek", "w dniu wizyty dom ogrzewany był gazem", "przy niskich temperaturach dom ogrzewany jest węglem". W dniu wywiadu obecna była matka Strony M. M., natomiast jak wynika z wywiadu Strona w dniu 17 grudnia 2023 r. zgłosiła się do pracownika socjalnego i potwierdziła powyższe informacje (protokół z wywiadu z dnia 12 grudnia 2022 r., karta nr 74 akt administracyjnych).
W aktach pozostaje również pismo Skarżącej z dnia 2 lutego 2023 r., w którym wskazała, że "źródła grzewcze wykorzystywane są alternatywnie" w zależności od temperatury, jednak "w okresie zimowym do ogrzewania wykorzystywany jest piec na paliwo stałe". Wskazała, iż w dniu wywiadu 12 grudnia 2022 r. temperatura zewnętrzna wynosiła ok. 0( C, co nie uzasadniało "przełączenia na inne źródło grzewcze". Podała także, iż "piec na paliwo stałe jest wykorzystywany w okresie zimowym (rozumianym jako znaczny spadek temperatury) i jest on wówczas podstawowym źródłem grzewczym w domu" (karta nr 69 akt administracyjnych).
Uchylając poprzednią decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 lutego 2023 r. o odmowie przyznania dodatku węglowego, organ odwoławczy w decyzji z dnia 27 marca 2023 r. zwrócił uwagę, że z samego faktu, iż w dniu wywiadu dom był ogrzewany piecem gazowym nie można wywodzić, że Strona nie spełnia przesłanek przyznania dodatku węglowego, oraz w związku z tym, wskazał na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego Strony jest kocioł na paliwo stałe.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że w piwnicy budynku znajduje się węgiel, w kotłowni zainstalowane są dwa kotły, natomiast w dniu wywiadu z uwagi na wysoką temperaturę eksploatowany był piec gazowy (protokół wywiadu z dnia 20 kwietnia 2023 r., karta nr 51 akt administracyjnych). Ponadto organ wezwał Stronę do przedłożenia faktur za zużycie gazu za okres od stycznia 2022 r. do marca 2023 r. oraz faktur za zakup węgla w 2022 r. (karta nr 49 akt administracyjnych).
Skarżąca przedłożyła do akt następujące dokumenty:
- faktury za zużycie gazu: z dnia 3 lutego 2022 r. na kwotę 75,20 zł; z dnia 1 marca 2022 r. – 1.936,50 zł, z dnia 5 kwietnia 2022 r. – 707,25 zł, z dnia 2 maja 2022 r. – 710,12 zł, z dnia 1 czerwca 2022 r. – 208,69 zł, z dnia 30 czerwca 2022 r. – 100,04 zł, z dnia 1 sierpnia 2022 r. – 94,78 zł, z dnia 31 sierpnia 2022 r. – 119,14 zł, z dnia 30 września 2022 r. – 305,35 zł, z dnia 31 października 2022 r. – 483,09 zł, z dnia 1 grudnia 2022 r. – 733,41 zł, z dnia 30 grudnia 2022 r. – 944,89 zł, z dnia 1 lutego 2023 r. – 1.107,28 zł (zużycie 29 m3 + 291 m3), z dnia 1 marca 2023 r. – 1.053,97 zł (zużycie 300 m3), z dnia 31 marca 2023 r. – 931,87 zł (zużycie 265 m3),
- faktury za zakup ekogroszku: z dnia 6 lutego 2021 r. – 2.204,60 zł (3020 kg) oraz z dnia 5 października 2021 r. – 1.800,00 zł (2.000 kg).
Powyższe faktury zostały dołączone do pisma Skarżącej z dnia 18 maja 2023 r., w którym wyjaśniła, że na skutek złamania [...] w dniu [..] stycznia 2022 r. nie miała możliwości opalania domu opałem stałym, i wykorzystywała alternatywne źródło ogrzewania – piec gazowy, co potwierdzają przedłożone faktury. Ponadto z uwagi na sytuację na rynku paliw "dom opalany był w zależności od temperatury również ogrzewaniem gazowym". Podkreślił, że źródłem grzewczym jest piec na paliwo stałe, a jedynie "okoliczności losowe lub brak możliwości pozyskania paliwa stałego powodują, że wykorzystywane jest również ogrzewanie gazowe". Strona do ww. pisma przedłożyła również kartę informacyjną pacjenta z dnia [..] stycznia 2022 r. oraz skierowanie do poradni rehabilitacyjnej z dnia [..] marca 2022 r. (karta nr 34-35 akt administracyjnych).
Odmowa przyznania dodatku węglowego została oparta o dokonane przez organ ustalenia, iż głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego Skarżącej nie jest kocioł na paliwo stałe, lecz kocioł gazowy.
W ocenie Sądu, dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do tego rodzaju ustalenia.
Zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w decyzji z dnia 27 marca 2023 r., iż eksploatowanie danego źródła ciepła w dniu przeprowadzenia wywiadu nie wyklucza automatycznie przyznania prawa do wnioskowanego dodatku. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie pozwoliło jednak na dokonanie jednoznacznych ustaleń co do głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego Skarżącej.
Jak wynika z przedłożonych faktur, dwie z nich dotyczyły zakupu paliwa stałego, jedna z faktur dotyczyła sezonu zimowego 2020/2021 (faktura z dnia 6 lutego 2021 r. na zakup 3 ton ekogroszku), natomiast druga - rozpoczęcia sezonu zimowego 2021/2022 (faktura z dnia 5 października 2021 r. na zakup 2 ton ekogroszku). Powyższe Skarżąca wyjaśniała sytuacją losowa, która miała swój początek [..] stycznia 2022 r., nie zmieniła jednak – zdaniem Skarżącej – głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego Strony.
W kontekście złożonej przez Stronę deklaracji, zauważenia wymaga, iż co prawda ustawodawca wskazał w ustawie o dodatku węglowym na konieczność uwzględnienia dokonanego zgłoszenia lub wpisu do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków dokonanego przed datą 11 sierpnia 2022 r., lecz zwrócić należy uwagę na kolejną nowelizację ustawy o dodatku węglowym dokonaną na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236), obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na skutek której w art. 2 ustawy o dodatku węglowym, stosownie do treści art. 26 pkt 1 lit. b ustawy nowelizującej z 27 października 2022 r., dodano ust. 15f i ust. 15g. W treści wprowadzonych regulacji określono, iż w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku (ust. 15f). Ponadto dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (ust. 15g).
Nie budzi wątpliwości, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w jej gospodarstwie domowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega więc niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Ustawodawca w wyniku nadanego, na skutek omówionych wyżej nowelizacji, brzmienia przepisów ustawy o dodatku węglowym, obliguje jednocześnie organ orzekający do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe osoby ubiegającej się o świadczenie, które to ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, przy uwzględnieniu art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej.
W świetle powyższego stanowisko organów orzekających w sprawie, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, należało uznać za przedwczesne.
Ustalenia powinny zostać uzupełnione o analizę rozliczeń dla eksploatacji źródeł ogrzewania w gospodarstwie domowym Skarżącej w poprzednim sezonie grzewczym. Zauważenia bowiem wymaga, że przedłożone na wezwanie organu faktury obejmują jedynie okres od lutego 2022 r., w sytuacji, gdy jak podała Skarżąca, zdarzenie losowe uniemożliwiające wykorzystywanie kotła na paliwo stałe, miało miejsce [..] stycznia 2022 r., a jednocześnie przedłożone i stanowiące podstawę ustaleń faktycznych sprawy stały się faktury za zakup paliwa stałego w roku 2021 (luty, październik), bez ich zestawienia z fakturami za zużycie gazu w tym samym okresie.
Sąd jednocześnie dostrzega, że organ odwoławczy nie dokonał pełnej oceny argumentacji Strony z dnia 18 maja 2023 r.
Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Należało stwierdzić naruszenie obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym.
Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, obowiązany jest uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wyżej wskazanym, a następnie dokonać ponownej oceny przesłanek warunkujących przyznanie prawa do wnioskowanego dodatku węglowego, a w szczególności oceny czy kocioł na paliwo stałe pozostaje głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego Skarżącej a wyłącznie czasowo, z przyczyn niezależnych od Skarżącej, tej funkcji nie spełniał, czy też pozostaje jedynie wspomagającym źródłem ogrzewania, uzasadniając swoje stanowisko stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. decyzję ją poprzedzającą.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI