II SA/GL 1736/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-05-05
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadyzagospodarowanie odpadówodpady niebezpieczneprawo upadłościowesyndyk masy upadłościtransport odpadówodpowiedzialnośćdecyzja administracyjnakontrolaWIOŚ

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę syndyka masy upadłości spółki na decyzję zobowiązującą do zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i stosowanie przepisów prawa upadłościowego.

Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości spółki C. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która zobowiązała syndyka do zagospodarowania na własny koszt odpadów niebezpiecznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy ustawy o odpadach oraz prawa upadłościowego. Sąd podkreślił, że syndyk wstąpił do postępowania w miejsce upadłej spółki i to on jest legitymowany do działania w jej imieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która zobowiązała syndyka do zagospodarowania na własny koszt odpadów niebezpiecznych o kodzie 19 12 11*. Sprawa wywodziła się z kontroli transportu odpadów, które zostały zatrzymane z powodu podejrzenia niewłaściwego zagospodarowania. Po serii postępowań i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał na konieczność skierowania decyzji do syndyka masy upadłości, Kolegium ponownie rozpoznało sprawę. Sąd administracyjny uznał, że Kolegium prawidłowo zastosowało się do wskazań NSA i utrzymało w mocy decyzję zobowiązującą syndyka do zagospodarowania odpadów. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem upadłościowym, syndyk wstępuje do postępowań dotyczących masy upadłościowej i to on posiada legitymację procesową. Zarzuty skargi dotyczące błędnego uznania spółki za posiadacza odpadów oraz naruszenia przepisów k.p.a. zostały uznane za niezasadne w świetle ustalonego stanu faktycznego i wiążącej wykładni NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, syndyk masy upadłości wstępuje do postępowania w drodze podstawienia procesowego bezwzględnego i posiada legitymację formalną do występowania w sprawach dotyczących masy upadłości.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 144 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndyk prowadzi je na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 24 § ust. 1, ust. 2 i ust. 4a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 24a § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 24b § ust. 1, ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.u. art. 144 § ust. 1, ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u. art. 145 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6, § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały się do wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 5034/21, zgodnie z którym syndyk masy upadłości wstąpił do postępowania w miejsce upadłej spółki. Sąd potwierdził, że syndyk posiada legitymację procesową do reprezentowania masy upadłości w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia faktyczne organów dotyczące rodzaju odpadów i ich posiadacza zostały uznane za prawidłowe w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez uznanie skarżącego za posiadacza odpadów. Zarzut naruszenia art. 24b ust. 2 ustawy o odpadach poprzez zobowiązanie skarżącego do zagospodarowania odpadów. Zarzut naruszenia art. 91 ust. 2 Prawa upadłościowego poprzez prowadzenie postępowania i zobowiązanie skarżącego. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących dowolnej oceny dowodów, braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, wadliwego uzasadnienia decyzji oraz braku zapewnienia czynnego udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została skierowana do spółki, która po wydaniu decyzji organu I instancji postawiona została w stan upadłości - a więc do podmiotu, który nie może być stroną postępowania administracyjnego - to postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. w prawach i obowiązkach upadłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym masy upadłości spółki wstąpił syndyk masy upadłości. Decyzja organu II instancji powinna zostać skierowana do syndyka masy upadłości, który wstąpił do postępowania w drodze podstawienia procesowego bezwzględnego. Otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało, że tylko syndyk mógł być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skład orzekający

Renata Siudyka

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Wojciech Gapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście postępowań administracyjnych dotyczących masy upadłości, a także odpowiedzialność za zagospodarowanie odpadów w specyficznych sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka masy upadłości i jego legitymacji procesowej w postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za odpady i roli syndyka masy upadłości w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i upadłościowego.

Syndyk masy upadłości odpowiada za odpady: Sąd potwierdza legitymację procesową w sprawach administracyjnych.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1736/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2267/23 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 699
art. 24 ust. 1, ust. 2 i ust. 4a, art. 24a ust. 1.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2023 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.OS/41.9/541/2022/10376/BL w przedmiocie zagospodarowania odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.OS/41.9/541/2022/10376/BL Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach ("Kolegium" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania spółki C. sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] (Spółka, skarżący), od decyzji Prezydenta Miasta K. (organ I instancji), z dnia 15 maja 2019 r. nr [...], orzekło w punkcie 1-o uchyleniu z decyzji w części dotyczącej punktu I sentencji zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 19 12 11* /inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne/ przetrzymywanych na naczepie o nr rejestracyjnym [...] przy parkingu przy ul. [...] w K. - w tym zakresie orzekło co do istoty w następujący sposób: "Zobowiązuje się syndyka masy upadłości spółki C. sp. z o. o. w upadłości z siedzibą w S., ul. [...], do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 19 12 11* /inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne/ przetrzymywanych na naczepie o nr rejestracyjnym [...] przy parkingu przy ul. [...] w K.: w punkcie drugim – w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 16 października 2018 r. przy ul. [...] w G. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w K. zatrzymali transport opadów wydzielających intensywny, nieprzyjemny zapach chemiczny. Według ich wcześniejszej wiedzy odpady miały zostać dostarczone do nieznanego podmiotu zlokalizowanego w W. (woj. śląskie), jednak pojazd przewożący odpady ze Spółki, minął zjazdy na przedmiotową nieruchomość i skierował się na postój w G. Wobec podejrzenia, iż odpady mogą być niewłaściwie zagospodarowane Funkcjonariusze poinformowali Komendę Miejską Policji w G. w poczynionych dotychczas ustaleniach oraz zwrócili się z prośbą o pilnowanie transportu.
W dniu 17 października 2018 r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach na wniosek Komendy Miejskiej Policji w G. dokonali oceny odpadów zgromadzonych na naczepie o nr rej. [...] będącej własnością PHU [...] z siedzibą w G. Ustalono, że odpady transportowano ze Spółki, a odbiorcą miała być firma K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Według przedstawionego przez kierowcę "Dokumentu przewozowego materiałów innych niż niebezpieczne nr 16/10/18, zawartość naczepy została załadowana w S. i oznaczona kodem 19 12 09 - minerały (piasek i kamienie), inne niż pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych. Inspektorzy WIOŚ ocenili zawartości naczepy i stwierdzili, że przewożony odpad nie jest minerałem. Ustalono, iż miejsce docelowego przeznaczenia to rekultywowany teren wyrobiska po wydobywaniu kruszywa, wobec czego ustalono, że odpad miał zostać przekazany nieuprawnionemu odbiorcy, bowiem znaczna zawartość związków chemicznych dyskwalifikowała odpad do wykorzystania go w celu wypełnienia terenu niekorzystnie przekształconego.
Badania odpadów zgromadzonych na naczepie pozwoliły Inspektorom na sklasyfikowanie odpadów jako odpady o kodzie 19 12 11* / Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne). Posiadaczem odpadów o kodzie 19 12 11* jest Spółka, która przekazała odpady przewoźnikowi.
Następnie organ I instancji ustalił, że Spółka nie posiada wymaganych zezwoleń na zbieranie odpadów i pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do magazynowania odpadów, co uniemożliwia zwrócenie odpadów znajdujących się na naczepach na teren nieruchomości w Skawinie. Wobec ustalenia, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia zintegrowanego dla instalacji magazynowania odpadów niebezpiecznych w hali przy ul. [...] w J., to nie ma możliwości organizacyjnych i technicznych pozwalających właściwie zagospodarować odpady znajdujące się na zatrzymanej naczepie. Organ I instancji ustalił ponadto, że firma S. z siedzibą w D. posiada możliwości techniczne i organizacyjne pozwalające właściwie zagospodarować odpady o kodzie 19 12 11* /Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne/ w instalacji do przetwarzania. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia 15 maja 2019 r. nr [...], zobowiązał spółkę do zagospodarowania przedmiotowych odpadów.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji. Na skutek zaskarżenia decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a następnie złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd ten wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 r., o sygn. III OSK 5034/21 uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji oraz decyzję Kolegium z dnia 3 grudnia 2019 r.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 1 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została skierowana do spółki, która po wydaniu decyzji organu I instancji postawiona została w stan upadłości - a więc do podmiotu, który nie może być stroną postępowania administracyjnego - to postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. Powyższe wynika z treści art. 144 ust. 1 i 2 w zw. z art. 145 ust. 1 i art. 61 p.u., bowiem zgodnie w tymi przepisami, w prawa i obowiązki upadłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym masy upadłości spółki wstąpił syndyk masy upadłości". Dalej zauważył, że: " W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana przed ustanowieniem syndyka masy upadłości, co oznacza, że decyzja ta prawidłowo została skierowana do spółki. Natomiast w dacie wydania decyzji organu odwoławczego legitymację formalną posiadał już syndyk masy upadłości na podstawie art. 141 ust. 1 i 2 p.u. Tym samym decyzja organu II instancji powinna zostać skierowana do syndyka masy upadłości, który wstąpił do postępowania w drodze podstawienia procesowego bezwzględnego. Podkreślenia wymaga, iż otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało, że tylko syndyk mógł być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów. Powyższe jest konsekwencją faktu, iż to syndyk masy upadłości dysponował w tej sprawie legitymacją procesową. W konsekwencji wyżej przedstawionych rozważań nie ulega wątpliwości, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a.".
Decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.OS/41.9/541/2022/10376/BL , Kolegium orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej punktu I sentencji zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do zagospodarowania na własny koszt odpadów i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zatem działając w warunkach związania przedmiotowym wyrokiem Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2022 r. Poz. 699 ze zm., dalej jako: ustawa"). Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.
Transport odpadów niebezpiecznych stanowiących towary niebezpieczne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 382) odbywa się z zachowaniem przepisów o transporcie towarów niebezpiecznych (art. 24 ust. 2 ustawy).
Zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady (art. 24 ust. 3 ustawy). Transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3 (art. 24 ust. 4 ustawy). W przypadku transportu odpadów bez wymaganych dokumentów, w których wskazany jest posiadacz odpadów przekazujący odpad oraz posiadacz odpadów, do którego należy dostarczyć odpady, posiadaczem tych odpadów jest transportujący te odpady (art. 24 ust. 4a ustawy).
Na mocy art. 24a ust. 1 ustawy, jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1/ naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów,
2/ przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy,
3/ naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Zatrzymany pojazd wraz z odpadami jest kierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów. Plan ten w części dotyczącej wyznaczenia miejsc spełniających warunki magazynowania odpadów podlega zaopiniowaniu przez właściwych starostów, na terenie działania których mają zostać wyznaczone te miejsca. Starosta wyraża opinię w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia otrzymania planu. Nieudzielenie opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną (art. 24a ust. 2 ustawy). Skierowanie, o którym mowa w ust. 2, polega na: 1/ nadzorowaniu przejazdu tego pojazdu przez funkcjonariuszy lub inspektorów podmiotów, o których mowa w ust. 1, albo 2/ usunięciu pojazdu przez jego przewiezienie lub holowanie (art. 24a ust. 2a ustawy). Dyspozycję przewiezienia lub holowania pojazdu wydaje się podmiotowi, któremu starosta właściwy ze względu na miejsce kontroli powierzył zadanie usuwania pojazdów w trybie art. 130a ust. 5f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, z późn. zm.), a jeżeli jest to niemożliwe, dyspozycję wydaje się innemu przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą obejmującą usuwanie pojazdów (art. 24a ust. 2b ustawy).
Zgodnie z art. 24b ust. 1 ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. W przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt (art. 24b ust. 2 ustawy). Obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. ł i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów (art. 24b ust. 3 ustawy). Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 24b ust. 4 ustawy). Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do transportu odpadów umieszczonych w miejscach, o których mowa w art. 24a ust. 2, w wyniku realizacji przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (art. 24b ust. 5 ustawy).
Na zasadzie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j Dz. U. 2022 r. poz. 1520 ze zm-dalej "p.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne łub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciw niemu. Postępowania, o których mowa w ust. ł, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2).
Stosownie do art. 145 ust. 1 p.u., postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
Kolegium oceniło materiał dowodowy i uznało ustalenia organu I instancji za prawidłowe. Uznało, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., o sygn. III OSK 5034/21 uzasadnionym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do usunięcia przedmiotowych odpadów i w tym zakresie orzeczenie, jak w sentencji.
Zdaniem Kolegium pozostałym zakresie zaskarżona decyzja powinna zostać utrzymana w mocy, gdyż zostały zachowane zasady postępowania administracyjnego. Czynności dowodowe podjęte przez organ I instancji dowiodły prawidłowości wydanej w sprawie decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2022 r., nr SKO.OS/41.9/660/2022/17787/BL, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.
W skardze z dnia 2 grudnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ti. naruszenie:
1. art. 3 pkt 19 ustawy, poprzez uznanie, że skarżący jest posiadaczem odpadów znajdujących się na parkingu przy ul. [...] w K. w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowego postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby podmiot władający powierzchnią ziemi sprostał ciężarowi dowodowemu, wskutek czego nie doszło do obalenia domniemania, według którego to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zalegających na nieruchomości;
2. art. 24b ust. 2 ustawy, poprzez zobowiązanie skarżącego jako posiadacza odpadów do zagospodarowania na własny koszt odpadami znajdującymi się na parkingu przy ul. [...] w K. w sytuacji, gdy skarżący w ogóle nie powinien zostać uznany za posiadacza odpadów oraz podmiot prawnie odpowiedzialny za zalegające odpady;
3. art. 91 ust. 2 p.u. , poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego oraz zobowiązanie skarżącego do zagospodarowania na własnym koszt odpadami znajdującymi się na parkingu przy ul. [...] w K. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja dotyczy zobowiązania niepieniężnego oraz z dniem ogłoszenia upadłości stała się zobowiązaniem pieniężnym płatnym i z tym też dniem stało się ono płatne;
jak również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego oraz uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia przekonanie, iż to właśnie skarżący jest posiadaczem odpadów oraz podmiotem, na który można nałożyć obowiązek zagospodarowania odpadami na własny koszt, oraz poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz brak dokonania ustaleń, czy skarżący posiada stosowne zezwolenia administracyjno-prawne w przedmiocie możliwości zagospodarowania odpadami;
2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazanie w treści uzasadnienia niemal wyłącznie treści przepisów prawa oraz brak zawarcia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
3. art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez brak zapewnienia skarżącemu, tj. syndykowi masy upadłości, czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez brak zapewnienia syndykowi masy upadłości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem I instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości; w razie uznania przez tutejszy Sąd, że nie zachodzą przestanki do wydania orzeczenia o treści, jak w punkcie 1 - uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ II instancji w całości, ewentualnie w razie odmowy ze strony organu II instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez tutejszy Sąd w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji publicznej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu przede wszystkim nie zgodził się z twierdzeniami Kolegium, że skarżący jest posiadaczem odpadów znajdujących się na parkingu, a zatem o nie powinien być zobowiązany do ich zagospodarowania. Wskazał, że znaczna część uzasadnienia decyzji Kolegium sprowadza się do przywołania podstawy prawnej działania organu II instancji poprzez zacytowanie treści przepisów prawa, jednocześnie pomijając wyjaśnienie w treści uzasadnienia. Ponadto Kolegium pominęło zgłoszone w odwołaniu zarzuty oraz nie odniosło się do nich w sposób umożliwiający skarżącemu zrozumienie braku ich zasadności.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej jako "p.p.s.a." stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r., o sygn. III OSK 5034/21.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się, zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w poprzednim wyroku, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji.
Między oceną prawną a wskazaniami, co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (wyr. NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r I GSK 2395/05). Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. ( Komentarz do p.p.s.a. pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2013 , str. 593 ).
Kolegium ponownie merytorycznie rozpoznając sprawę sprostało wszystkim wskazaniom, o jakich mowa w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r., o sygn. III OSK 5034/21.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W sprawie znalazły zastosowanie przepisy art. 24a i 24b ustawy ponieważ w stanie faktycznym sprawy bezspornie doszło do zatrzymania pojazdów należących do przewoźnika firmy A. , na których przewożono odpady należące do Spółki... Świadczą o tym dokumenty przewozowe znajdujące się w aktach sprawy. Drobiazgowe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji również w oparciu o ustalenia dokonane przez Wojewódzkiego Inspektorat Ochrony Środowiska oraz inne służby i organy doprowadziły do zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego w świetle, którego, Sąd orzekający w sprawie nie ma wątpliwości co do prawidłowości dokonanych przez organy orzekające w sprawie ustaleń faktycznych i zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o odpadach. Zarzut skarżącego naruszenia art. 3 pkt 19 ustawy nie zasługuje w tak ustalonym stanie faktycznym na aprobatę. W chwili zatrzymania pojazdów opady znajdowały się na pojazdach i były przewożone. W sprawie nie doszło do składowania odpadów na nieruchomości. Organy nie miały również problemu z ustaleniem posiadacza odpadów, gdyż jego dane wynikały z dokumentów, a sama Spółka nie kwestionowała, że była nadawcą odpadów znajdujących się na pojazdach. Z materiału dowodowego sprawy wynika równocześnie jaki rodzaj odpadów został umieszczony na naczepach. Z informacji skierowanej przez WIOŚ do organu I instancji w piśmie z dnia 15 listopada 2018 r. (karty 339-392 akt organu I instancji) wynika, że na naczepach znajdowały się odpady, które powinny być oznaczone kodem 19 12 11 * - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne. Ponadto WIOŚ wskazał, że posiadacz odpadu nie ma możliwości technicznych i organizacyjnych o ich unieszkodliwienia. Wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji prawidłowo w pkt II decyzji wskazał na sposób zagospodarowania odpadów poprzez ich przekazanie do zagospodarowania wskazanemu podmiotowi, który posiada odpowiednie zezwolenia i dysponuje możliwościami technicznymi ich przetworzenia.
Zdaniem Sądu, z uwagi na powyższe również powiązany z poprzednim zarzutem zarzut naruszenia art. 24b ustawy. jest nieuzasadniony.
Stosownie do treści art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j Dz.U. z 2020 r., poz.1228 – dalej "p.u.."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniach dotyczących masy upadłości legitymowanym do występowania w nich jest jedynie syndyk masy upadłości. Postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndyk takie postępowania prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Upadły zachowuje legitymację jedynie w sprawach, które nie dotyczą masy upadłości (vide wyrok SN z 14 października 2016 r., I CSK 714/15). Powołany przepis oznacza, że syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Legitymację syndyka określa się w nauce jako tzw. legitymację formalną. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły. On bowiem jest podmiotem stosunku prawnego, na tle, którego wyniknął spór. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 1 p.u. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter. Taki sytuacja ma miejsce w kontrolowanej sprawie ponieważ po ogłoszeniu upadłości spółki C. to syndyk masy upadłościowej stał się stroną postępowania w sensie formalnym. Warto podkreślić, iż powołany wyżej przepis art. 144 p.u. określa jedynie status prawny syndyka jako zarządcy masy upadłości.
Istotną w sprawie okolicznością jest związanie Kolegium treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., o sygn. III OSK 5034/21. To z tego wyroku wynika wprost, że w miejsce upadłej Spółki. do postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy wstąpił syndyk masy upadłościowej. NSA wprost w uzasadnieniu wyroku wskazał Kolegium, że "Decyzja organu odwoławczego powinna zatem zostać skierowana do syndyka masy upadłości, który wstąpił do postępowania w drodze podstawienia procesowego bezwzględnego. Otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało bowiem, że tylko syndyk masy upadłości mógł być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów, ponieważ to syndyk masy upadłościowej dysponował w tej sprawie legitymacją procesową." Tym samym realizując wyrok NSA Kolegium prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji w pkt. I i nałożyło na syndyka masy upadłościowej obowiązek zagospodarowania odpadów przetrzymywanych na naczepie o nr rejestracyjnym [...] przy parkingu przy ul. [...] w K.
W ocenie Sądu, również podniesione w skardze pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowiska NSA wyrażonego w powołanym wyżej wyroku, są nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI