II SA/GL 1734/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zamiany nieruchomości, stwierdzając brak naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Skarżący D.W. zaskarżył uchwałę Rady Miasta S. w sprawie zgody na zamianę nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i pominięcie jego działki, co miało spowodować utratę wartości jego nieruchomości. Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, gdyż jego działka nie została objęta wnioskiem o scalenie i podział nieruchomości, a uchwała nie wprowadziła zmian w jego sytuacji prawno-materialnej.
Skarżący D.W. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta S. dotyczącą zgody na zamianę nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 98b ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez pominięcie jego działki, co miało skutkować znacznym zmniejszeniem jej wartości i uniemożliwieniem racjonalnego zagospodarowania. Skarżący twierdził, że jego nieruchomość stałaby się nieużyteczna i bezwartościowa. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że skarżący nie ma interesu prawnego, ponieważ jego działka nie została objęta wnioskiem o scalenie i podział nieruchomości w trybie art. 98b u.g.n., a uchwała nie narusza jego sfery prawno-materialnej. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska Prezydenta, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał aktualnego, realnego i osobistego interesu prawnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą. Podkreślono, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa i odnosić się bezpośrednio do podmiotu kwestionującego uchwałę. W ocenie Sądu, skarżący nie udowodnił, że uchwała pozbawiła go jakichkolwiek praw lub ograniczyła je, a jego przekonanie o potrzebie nabycia nieruchomości przez gminę stanowi jedynie interes faktyczny, niepodlegający ochronie sądowej w tym trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie ma interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, jeśli jego nieruchomość nie została objęta wnioskiem o scalenie i podział, a uchwała nie narusza jego sytuacji prawno-materialnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał aktualnego, realnego i osobistego interesu prawnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą. Uchwała nie wprowadziła zmian w jego sytuacji prawno-materialnej, a jego przekonanie o potrzebie nabycia nieruchomości przez gminę stanowi jedynie interes faktyczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja do wniesienia skargi uwarunkowana jest posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone niezgodną z prawem uchwałą organu gminy.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Pomocnicze
u.g.n. art. 98b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis regulujący procedurę połączenia i ponownego podziału nieruchomości na wniosek właścicieli lub użytkowników wieczystych. Wymaga zgodnego wniosku wszystkich zainteresowanych.
u.g.n. art. 15 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy postępowania w sprawie zamiany działki nr [...] na działki gminne nr [...] oraz [...].
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony w postępowaniu administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Działka skarżącego nie była objęta wnioskiem o scalenie i podział nieruchomości. Uchwała nie wprowadziła zmian w sytuacji prawno-materialnej skarżącego. Interes skarżącego ma charakter faktyczny, a nie prawny.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona uchwała naruszyła art. 98b u.g.n. poprzez pominięcie działki skarżącego. Uchwała spowodowała znaczące zmniejszenie wartości nieruchomości skarżącego. Nieruchomość skarżącego stała się nieużyteczna i bezwartościowa z powodu jej położenia po scaleniu.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone nie ma charakteru actio popularis naruszenie powinno być aktualne, realne, osobiste oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu interes faktyczny nie podlega ochronie w postępowaniu sądowym
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Tomasz Dziuk
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie przesłanek legitymacji skargowej w sprawach dotyczących uchwał samorządowych, zwłaszcza w kontekście nieruchomości i procedur scalania gruntów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście uchwały dotyczącej zamiany nieruchomości, gdy własna nieruchomość nie została bezpośrednio objęta procedurą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach administracyjnych dotyczących nieruchomości, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Czy brak własnej działki w uchwale o zamianie nieruchomości oznacza brak prawa do jej zaskarżenia?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1734/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Rafał Wolnik /przewodniczący/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 98b Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2023 poz 40 art. 101 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. W. (W.) na uchwałę Rady Miasta S. z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie zamiany nieruchomości gminnej postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie Pismem z 25 września 2023 r. D.W. (dalej "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.; dalej "u.s.g.") wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...]r. numer [...] w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie zamiany nieruchomości pomiędzy Miastem S. a osobami fizycznymi (dalej "uchwała"). Wskazanej wyżej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie art. 98b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.; dalej "u.g.n.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w zaskarżonej uchwale działki [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarżącego, pomimo wyrażenia zgody przez właścicieli na zamianę działki oraz uwzględnienia jej w projekcie zamiany i scalenia nieruchomości, a w konsekwencji naruszenie interesów Skarżącego poprzez pozostawienie jego nieruchomości jako usytuowanej pomiędzy działkami scalonymi w sposób uniemożliwiający jej racjonalne zagospodarowanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w pkt 2.1. - 2.13 skargi na okoliczność przysługiwania Skarżącemu prawa własności nieruchomości pominiętej w procedurze zamiany i scalenia nieruchomości, spełniania przesłanek uzasadniających objęcie nieruchomości ww. procedurą oraz stopnia zaawansowania czynności podjętych w celu zamiany nieruchomości Skarżącego z nieruchomością gminy. W uzasadnieniu skargi Skarżący w pierwszej kolejności przytoczył okoliczności faktyczne wskazujące na naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jego interesu prawnego. Wyjaśnił, że pismem z 13 stycznia 2021 r. jako właściciel działki nr [...] złożył wniosek o jej zamianę na jedną z działek stanowiących własność gminy, który to wniosek 2 marca 2022 r. pozytywnie zaopiniował Prezydent Miasta S. (dalej "Prezydent"). Strony podjęły dalsze działania zmierzające do zamiany i scalenia nieruchomości m.in. projekt zamiany i scalenia, prace kanalizacyjne, utwardzenie nieruchomości, wykonanie dwóch operatów szacunkowych celem ustalenia wartości nieruchomości. Po dokonaniu wyceny działki, między stronami powstał spór co do jej wartości. Zdaniem Skarżącego cena była zaniżona, a wycena została dokonana z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Pomimo, że cena nieruchomości była zaniżona Skarżący podtrzymywał stanowisko zamiany nieruchomości, wskazując jedynie na konieczność osiągnięcia konsensusu w zakresie ceny nieruchomości. Również gmina w marcu 2023 r. wyrażała zainteresowanie nabyciem działki Skarżącego, czego wyrazem jest pismo z 24 marca 2023 r. zawierające propozycję warunków transakcji. Pomimo tego zatem, że zarówno Skarżący jak i gmina wyrażali chęć zamiany działek, nieruchomość Skarżącego została bezzasadnie pominięta w treści kwestionowanej uchwały. W dalszej kolejności Skarżący wywiódł, że działania gminy pozostają w sprzeczności z art. 98b u.g.n., którego celem jest racjonalne zagospodarowanie działek, w przypadku których dotychczasowa wielkość, konfiguracja oraz położenie na to nie pozwala. W wykonaniu kwestionowanej uchwały doszłoby bowiem do zaistnienia sytuacji, w której działka należąca do Skarżącego byłaby jedynym, wąskim pasem nienależącym do gminy pośród nieruchomości przeznaczonych pod gminne inwestycje, w tym drogowe, co uniemożliwia jej racjonalne zagospodarowanie. W konsekwencji podjętej uchwały działka Skarżącego nie może dalej spełniać swojej funkcji działki rolnej, ani z racji lokalizacji stanowić terenu atrakcyjnego dla zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej (jak to wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jako nieużytek rolny stałaby się całkowicie nieprzydatna i bezwartościowa dla Skarżącego. Zatem jedynym racjonalnym sposobem zagospodarowania nieruchomości Skarżącego jest nabycie działki przez gminę i scalenie z pozostałymi działkami określonymi w uchwale. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza interesy Skarżącego, gdyż w sposób znaczący zmniejsza wartość posiadanej przez niego nieruchomości. Należy nadmienić, że gmina podjęła już częściowe działania zmierzające do przygotowania nieruchomości Skarżącego do wykorzystania pod inwestycję gminną, w tym utwardzono działkę oraz wykonywano prace związane z kanalizacją. Koszty usunięcia przeprowadzonych prac, które z uwagi na pominięcie w uchwale działki Skarżącego stały się zbędne, będą spoczywać aktualnie wyłącznie na Skarżącym. Dochodzi w ten sposób do oczywistego naruszenia chronionego konstytucyjnie prawa własności poprzez jego znaczące ograniczenie w kontekście możliwości swobodnego rozporządzania nieruchomością i nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Prezydent podniósł, że Skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Okoliczność, że Skarżący jest właścicielem określonej działki, nie oznacza, że jego interes prawny został naruszony. Kwestionowana uchwała nie wprowadza zmian w sferze prawno-materialnej Skarżącego. W dotychczasowym stanie faktycznym poprzedzającym podjęcie uchwały, już występowały okoliczności, które uniemożliwiały zagospodarowanie nieruchomości w sposób oczekiwany przez Skarżącego. Przechodząc do uzasadnienia bezpodstawności zarzutów skargi Prezydent wyjaśnił, że pismem z 8 maja 2023 r. właściciele nieruchomości położonych w rejonie ul. [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...] poinformowali go, iż zamierzają dokonać ich połączenia i podziału w trybie art. 98b u.g.n., a przez to uzyskać tereny na cele mieszkaniowe. Jednocześnie wnioskodawcy zwrócili się z propozycją włączenia do tego przedsięwzięcia działek o numerach [...], [...] i [...] stanowiących własność gminy m. S. Z uwagi na fakt, że wartość nieruchomości gminnej została określona na kwotę 1 459 540,14 zł brutto zaistniała konieczność uzyskania uprzedniej zgody Rady Miasta na dokonanie zamiany nieruchomości, stosownie do § 4 pkt 1 uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] r. numer [...] w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości Gminy (Miasta) S. oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania. Z tego też względu podjęto kwestionowaną przez Skarżącego uchwałę. Prezydent podkreślił, że art. 98b u.g.n. stwarza możliwość połączenia nieruchomości i ich ponownego podziału na nowe działki na wniosek właścicieli lub użytkowników nieruchomości. Wniosek musi być złożony przez wszystkich właścicieli lub przez wszystkich użytkowników wieczystych nieruchomości, które mają zostać połączone i następnie podzielone. Wymaga to więc wcześniejszego porozumienia się właścicieli lub użytkowników wieczystych wielu nieruchomości położonych w jednym obszarze funkcjonalnym (najczęściej nieruchomości sąsiadujących). Niepodobna czynić zarzutu naruszenia art. 98b u.g.n. w sytuacji, gdy zaskarżona uchwała dotyczy tylko i wyłącznie nieruchomości objętych zgodnym wnioskiem wszystkich zainteresowanych właścicieli. Natomiast Skarżący - wbrew twierdzeniom skargi - nie wyraził chęci w planowanym do przeprowadzenia w trybie art. 98b u.g.n. postępowaniu. Powołane przez Skarżącego pisma dotyczyły postępowania w sprawie zamiany działki nr [...] na działkę gminną [...], które to postępowanie nie było prowadzone w trybie art. 98b u.g.n., a w trybie art. 15 ust. 1 u.g.n. Decyzją z 30 maja 2022 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka [...]. W wyniku podziału powstały m. in. działki o numerach [...] oraz [...], które przeznaczone były do zbycia w drodze zamiany. Pozostałe działki powstałe w wyniku podziału przeznaczone są pod drogi zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pismem z 13 października 2022 r. poinformowano Skarżącego o dokonanym podziale geodezyjnym oraz o warunkach finansowych na jakich miałaby zostać dokonana zamiana nieruchomości. Skarżący pismem z 29 grudnia 2022 r. poinformował, że nie zgadza się na dokonanie zamiany nieruchomości na zaproponowanych warunkach finansowych oraz zaproponował odkupienie jego nieruchomości nr [...]. Skarżący do chwili obecnej nie ustosunkował się do propozycji gminy zawartej w piśmie z 24 marca 2023 r. odnośnie warunków płatności oraz terminu zawarcia aktu notarialnego. Jak wynika z treści wniosku z 8 maja 2023 r. oraz załącznika mapowego do wniosku działka nr [...] nie była w nim ujęta. Także w toku postępowania w sprawie zamiany działek projekt zamiany i scalenia nieruchomości nigdy nie był sporządzony bowiem nie było konieczności wcześniejszego ich połączenia. Końcowo Prezydent podkreślił, że działka Skarżącego i działki gminne objęte uchwałą nie sąsiadują ze sobą i samodzielnie nie mogłyby zostać objęte ewentualną procedurą połączenia i ponownego podziału, o której mowa w art. 98b u.g.n. Do takiego postępowania konieczne byłoby wcześniejsze porozumienie się z właścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], które to nieruchomości usytuowane są pomiędzy działkami gminnymi a działką Skarżącego. Ponadto objęte uchwałą działki scalane stanowią zwarty kompleks, zaś działki Skarżącego nr [...] i [...] usytuowane są poza obszarem objętym projektowanym połączeniem i ponownym podziałem, a tym samym nie jest możliwe aby leżały pomiędzy nimi. Prezydent wyjaśnił także, że brak przystąpienia do zaproponowanego przedsięwzięcia skutkowałoby tym, że gmina pozostałaby z działkami, które nie nadawałyby się do samodzielnego zagospodarowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Kontrola działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd orzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Skarga w rozpoznawanej sprawie dotyczy uchwały będącej aktem administracji publicznej z zakresu gospodarowania mieniem gminy, nie stanowiącej aktu prawa miejscowego. Skarga została wniesiona przez Skarżącego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uwarunkowana jest posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone niezgodną z prawem uchwałą organu gminy. Skarga złożona w powyższym trybie nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w razie, gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok TK z 4 listopada 2003 r., SK 30/02, opubl. w OTK-A 2003/8/84; wyrok TK z 16 września 2008 r., SK 76/06, opubl. w OTK-A 2008/7/121; wyroki NSA: z 29 grudnia 2015 r., II OSK 1015/14, z 5 sierpnia 2010 r., II OSK 1034/10 - opubl. w CBOSA). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., OSK 476/04, opubl. w CBOSA). Zatem z naruszeniem interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakiekolwiek prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony obowiązek dotychczasowy. W orzecznictwie podkreśla się, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Naruszenie interesu prawnego powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyroki NSA: z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07 oraz z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2648/15 – opubl. w CBOSA). Wobec tego interes prawny powinien być aktualny, realny, osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę organu gminy i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Skoro do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, to podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia. Musi zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała, poprzez naruszenie prawa, jednocześnie wpływa na jego sferę materialnoprawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu materialnego), pozbawia go prawnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wywodzi swój interes prawny z naruszenia art. 98b u.g.n. poprzez pominięcie w treści zaskarżonej uchwały działki stanowiącej jego własność. Skarżący uzasadnia swój interes prawny także okolicznością, że na skutek podjęcia kwestionowanej uchwały doszło do znaczącego zmniejszenia wartości jego nieruchomości ze względu na miejsce, w jakim będzie położona po scaleniu otaczających ją działek. Działka należąca do Skarżącego pozostanie jedynym, wąskim pasem nienależącym do gminy pośród nieruchomości przeznaczonych pod gminne inwestycje, co uniemożliwia jej racjonalne zagospodarowanie. W konsekwencji podjętej uchwały nieruchomość Skarżącego nie może dalej spełniać swojej funkcji działki rolnej, jak również ze względu na przeznaczenie w miejscowym planie, nie mogłaby stanowić terenu atrakcyjnego dla zabudowy jednorodzinnej z racji zlokalizowania w pobliżu inwestycji drogowej. Ze względu na przeznaczenie w planie nie mogłaby też stanowić miejsca dla rozwijania przedsiębiorstw. W związku z tym jako nieużytek rolny stałaby się całkowicie nieprzydatna i bezwartościowa dla Skarżącego. W sprawie niekwestionowane jest, że Skarżącemu w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały nie przysługiwało prawo własności ani prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości wskazanych w treści tej uchwały. Z akt sprawy oraz z załączonego do skargi wydruku z księgi wieczystej [...] wynika, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości obejmującej m. in. działkę o numerze [...]. Przepis art. 98b u.g.n. stanowi, że warunkiem przeprowadzenia procedury połączenia i ponownego podziału nieruchomości jest zgodny wniosek zainteresowanych właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości. Z wnioskiem mogą wystąpić podmioty, którym przysługują jednorodne prawa do nieruchomości, tj. tylko właściciele lub tylko użytkownicy wieczyści. Działka Skarżącego nr [...] nie została objęta wnioskiem z 8 maja 2023 r. o podział i ponowne połączenie nieruchomości w trybie art. 98b u.g.n., który został złożony przez właścicieli działek nr [...], [...], [...] i [...], położonych w rejonie ul. [...] w S. Także w załączniku mapowym przestawiającym koncepcję połączenia i podziału nieruchomości ww. działka Skarżącego nie została uwzględniona. Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również tych załączonych do skargi, wynika, że Skarżący nie przyłączył się do wniosku właścicieli z 8 maja 2023 r. Skarżący nie domagał się także indywidualnie, aby jego działka objęta była trybem postępowania z art. 98b u.g.n. Skarżący wystąpił do gminy S. pierwotnie z wnioskiem o zamianę jego działki nr [...] na działki gminne nr [...] oraz [...]. Warunkiem dokonania zamiany nieruchomości był uprzedni podział geodezyjny działki gminnej [...] celem wydzielenia z niej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, terenów przeznaczonych pod drogi. Po podziale działki gminnej [...] i sporządzeniu operatów szacunkowych określających wartość rynkową prawa własności działek gruntu powstałych po podziale, tj. [...], [...] oraz prawa własności działki nr [...], Skarżący zaoferował odkupienie jego nieruchomości za cenę ustaloną w operacie. Skarżący nie przyjął oferty nabycia działki nr [...], złożonej przez gminę w piśmie z 24 marca 2023 r. Z przytoczonych okoliczności wynika, że Skarżący przed podjęciem przez gminę uzewnętrznionych działań związanych z uzyskaniem w formie uchwały zgody Rady Miasta S. na dokonanie zamiany nieruchomości gminnych na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych (stosownie do wymagań przywołanej uchwały z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...]) nie złożył wniosku o połączenie jego nieruchomości z nieruchomościami gminnymi w celu ich ponownego podziału ani nie przyłączył się do wniosku właścicieli z 8 maja 2023 r. Tym samym – zdaniem Sądu – nie doszło do aktualizacji rzeczywistego, własnego, indywidualnego i konkretnego interesu prawnego Skarżącego, który winien zostać wzięty pod uwagę przez Radę Miasta S. podejmującą zaskarżoną uchwałę. Skarżący nie wykazał, aby kwestionowana uchwała wprowadzała jakiekolwiek zmiany w jego sytuacji prawno-materialnej. Zmiany własnościowe przeprowadzane w ramach procedury z art. 98b u.g.n., a będące konsekwencją zaskarżonej uchwały nie oddziałują na sytuację prawną (w tym prawo własności) Skarżącego. Żaden z zapisów zaskarżonej uchwały nie ustala dla Skarżącego jakichkolwiek nakazów lub zakazów, ani też nie pozbawia go uprawnień ani ich nie ogranicza, jak również nie nakłada żadnych obowiązków ani ich nie zmienia. Ograniczenia dotyczące sposobu zagospodarowania nieruchomości istniały przed podjęciem zaskarżonej uchwały, a wynikały z jej położenia, kształtu i powierzchni. Skarżący zaś nie wykazał, aby wskutek podjęcia uchwały został pozbawiony - posiadanych przed podjęciem uchwały - konkretnych uprawnień chronionych prawem np. dostępu do drogi publicznej. Samo przekonanie Skarżącego (wyartykułowane zresztą dopiero w skardze), że jedynym racjonalnym sposobem zagospodarowania jego nieruchomości jest jej nabycie przez gminę i scalenie z pozostałymi działkami określonymi w uchwale nie stanowi o naruszeniu jego interesu prawnego. Można je rozpatrywać jedynie w kategorii interesu faktycznego, zaś interes faktyczny nie podlega ochronie w postępowaniu sądowym wywołanym skargą z art. 101 ust. 1 u.s.g. Skoro Skarżący nie wykazał, by poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie, w chwili jej zaskarżenia, jego interesu prawnego to nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., czego konsekwencją jest odrzucenie skargi. Brak legitymacji skargowej po stronie Skarżącego skutkuje tym, że sąd administracyjny nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07, opubl. w CBOSA). Z powyższych względów, Sąd odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI